သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇဝၢၼ်ႈမိူင်းမႃးၶၢဝ်းတၢင်း 3 ပီ သိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းလၢႆလၢႆၸုမ်း ႁူမ်ႈၵၼ် ႁႅၼ်းသိုၵ်းလေႃႇတိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ပၵ်းသဝ်းဝႆႉ ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ လၢႆလၢႆတီႈၽွမ်ႉ ၵၼ်သေ သႂ်ႇၸိုဝ်ႈပၢင်တိုၵ်းၼၼ်ႉဝႃႈ “ ပၢင်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 ” ၼႆယူႇ။ ယိူင်းဢၢၼ်းလူင် ပၢင်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 တႄႉ လႆႈႁူႉဝႃႈ တႃႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၵျႃႊၽႅၼ်ႉ လႄႈ တႃႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၸဝ်ႈ...

ၵၢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း  ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်သင် ? (What is community Leadership) ၵၢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ် တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉပဵၼ် “  ၽူႈၼမ်းသေၵေႃႉၵေႃႉ ဢမ်ႇၼၼ် ၵူၼ်းႁူႉတႃႇႁပ်ႉ ပုၼ်ႈၽွၼ်းၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၵူၼ်းမီးၼမ်ႉၵတ်ႉတႃႇၸတ်းသၢင်ႈ ႁၢင်ႈပွင် ၊  ဢဝ်ၼမ်ႉၸႂ် ပဵၼ်ငဝ်ႈ၊ သႂ်ႇဢဵၼ်သႂ်ႇႁႅင်း ၸွႆႈထႅမ်ပူၵ်းပွင်မုၵ်ႉမူႇၾုင်ၵူၼ်း ” ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်...

မိူင်ၶမ်း ဢၼ်မီးၸွမ်းသၢပ်ႇၼမ်ႉလႅၼ်လိၼ် တႆး - ထႆး လႄႈထုင်ႉသၢမ်ၸဵင်ႇၶမ်း မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းပႃး  သၢၼ်ၶေႊမီႊ သႆႊယႃႊၼႆႊ ( Cyanide) လႄႈ တိုၼ်းမီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉထိုင်  မႄႈၼမ့် လၢႆလၢႆဢၼ် ပႃးၸဵမ်မႄႈၼမ်ႉၶွင် ဢၼ်ပဵၼ်မႄႈၼမ်ႉယႂ်ႇ/ယၢဝ်းသုတ်းၼၼ်ႉယူႇ  ။  ၸၢႆးဢူး ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ လၢတ်ႈဝႃႈ - “တူဝ်သတ်းဝူဝ်းၵႂၢႆး...

ဝၢႆးလင် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉဢႃႇၼႃႇ ယိုတ်းဢဝ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းယဝ်ႉ ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ လႄႈ မိူင်းတႆး ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း။  ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈၼႆႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၵမ်ႈၼမ် ၶဝ်ႈႁူမ်ႈသိုၵ်းလုၵ်ႉ ၽိုၼ်ႉ တေႃႇသူႈတိုၵ်းတေႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉ ဢႃႇၼႃႇသေ ၶီႇၼဵၵ်းတဵၵ်းတဵင် ၵူၼ်းမိူင်းယူႇ ဢမ်ႇယဝ်ႉဢမ်ႇဝၢႆး ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ သိမ်းဢဝ်ဝၢၼ်ႈမိူင်း ၸမ်ထိုင်မႃးၶၢဝ်းတၢင်း...

ၵၢပ်ႈပၢၼ်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ လဵၵ်ႉယႂ်ႇၼုမ်ႇထဝ်ႈ သၢမ်ပၢၼ်ၸဵတ်းသႅၼ်း ဢွၼ်ၵၼ်ၸပ်းယိၼ်ႉ ယိပ်းမိုဝ်းထိုဝ် တူၺ်းသိုဝ်ႇၼႅင်ႈသၢၼ် တႄႇၸဵမ်မိုၼ်းတႃတိုၼ်ႇမႃးတေႃႇထိုင်ပေႃးလပ်းတႃၶိုၼ်း။ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ သႅၼ်းပၢၼ်ယႂ်ႇလႄႈၵူၼ်းလူင်တႄႉ မီးတၢင်းႁူႉတႅပ်းတတ်း မေႃလိူၵ်ႈတူၺ်း ဢၼ်မီးၽွၼ်းလီ ၊ မေႃ တႅပ်း တတ်းၶၢဝ်းၵိၼ် ၶၢဝ်းၼွၼ်း ၶၢဝ်းလိုဝ်ႈ ၶၢဝ်းတူၺ်း ယူႇသေတႃႉ - လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလဵၵ်ႉ သႅၼ်းပၢၼ် ပႃႈတႂ်ႈ...

ပီၵဝ်ႇပူၼ်ႉၵႂႃႇ ပီမႂ်ႇထိုင်မႃး ပီၵေႃးၸႃႇ ပီမိူင်း 1386 ၶု တေလႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ်ပီမႂ်ႇ 1387 ၶု ၼႆလႄႈ ဢဝ်တိုဝ်ႉတၢင်းပီမႂ်ႇသၢင်းၵျၢၼ်ႇၼႆႉသေ ၼင်ႇႁိုဝ် ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်း ပေႃးတေၸဵဝ်းပူၼ်ႉလွတ်ႈၽေးဢၼ်ႁုၵ်ႉႁၢႆႉၵူႈသမ်ႇသႅၼ်ပိူင်ၼၼ်ႉ ၸင်ႇတေမီး ၶေႃႈလီမီးမင်ႇၵလႃႇၾၢၵ်ႈတွၼ်ႈပၼ်ၸိူင်ႉၼႆယူႇၶႃႈဢေႃႈ။ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈဢၼ်ၵဝ်ႇၵဝ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁဵတ်းယူႇလႄႈ သင်ဢမ်ႇမီးၽွၼ်းလီတႃႇၵူၼ်းၼမ်ၸိုင်ႁႂ်ႈမေႃဢဝ်တွၼ်ႈသွၼ်သေ လႅၵ်ႈလၢႆႈၼႆ  ၸဝ်ႈၶူးၼုမ်ႇ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈၸုမ်းႁူမ်ႈတုမ်ပီႈၼွင်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ပၼ်ဢေႃးဝႃႇတဝႆႉၼင်ႇၼႆ - ၼႂ်းၵႃႈ...

ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶၢဝ်းႁႅင်ႈၶၢဝ်းႁွင်ၼႆႉ ပဵၼ်ပၢင်ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းလုၵ်ႉႁိုၼ်ႇ တိုၵ်းတေႃး တေႃႇသူႈ ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇ သိုၵ်း ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ယႂ်ႇလိူဝ်ပိူၼ်ႈၼႆၵေႃႈ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉႁႅင်းဢီးၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼႆႉသေ ပၢင်တိုၵ်းၵေႃႈၵႂၢင်ႈ ၶႂၢင်မႃး ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်တေႉတေႉလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ပိုင်ႈဢိင်ၸႂ်ယႂ်ႇၼိူဝ် ၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇသေ မၵ်ႉမိုတ်ႈ ၸႂ်ႉဢႃႇ ၼႃႇတေႃႇၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉ ပေႃးသုမ်းၵၢၼ်ႉပၢင်တိုၵ်း၊ ထိုင်တီႈပေႃးလႆႈထွႆပၼ်တပ်ႉပၢင်သဝ်း ၼပ်ႉပဵၼ်လၢႆ သိပ်းတီႈ။ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မျၢၼ်ႇမႃႇၼႆႉ...

တႃႇတေတူင်ႉၼိုင် သၢင်ႈလွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်လီတႃႇၵူၼ်းၼမ်ၼႆႉ  ႁဵတ်းဢဝ်ၵေႃႉလဵဝ်ဢမ်ႇလႆႈလႄႈ ၸင်ႇမီးမႃး ၸုမ်းတူင်ႇၵူၼ်းလၢႆလၢႆသႅၼ်း ။ ၸုမ်းတူင်ႇၵူၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်သင် မီးၽွၼ်းလီ ၸိူင်ႉႁိုဝ်။ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်သင်  ? တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပေႃးမႃးတူၺ်း ၵၢပ်ႈယၢမ်းလဵဝ် တေလႆႈႁၼ်မီးဝႆႉ 2 သႅၼ်း ။ ၼိုင်ႈၵေႃႈ ပဵၼ်တူင်ႇၵူၼ်းဢၼ်မီးၼႂ်းဢွၼ်ႊလၢႆႊ (Virtual) လႄႈ...

ပေႃးႁွတ်ႈထိုင်မႃး ၶၢဝ်းလိူၼ်သီႇ၊ လိူၼ်ႁႃႈၼႆ ပဵၼ်ၶၢဝ်းတႅင်တဝ်ႈ(ႁိုဝ်)တႅမ်ၸမ်ႇပူႇလိူင်ႇၼမ်။ တႅင်တဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်မၢၵ်ႇမႆႉ မဵဝ်းဢၼ်မီးၼမ်ႉလႅမ်ႉၸဵမ်းဝၢၼ်လႄႈ ပဵၼ်ထၢတ်ႈၵတ်း ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ယင်းမီးၽွၼ်းလီတွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်း တင်းၼမ် ။    တႅင်တဝ်ႈၼႆႉၼွၵ်ႈလိူဝ်မီးၼမ်ႉလႅမ်ႉဝၢၼ် ၵတ်းယဵၼ်ယဝ်ႉ ယင်းမီးထၢတ်ႈ Vitamin လၢႆမဵဝ်း။ မိူၼ်ၼင်ႇ ထၢတ်ႈဢႃႇႁႃႇရ၊ ထၢတ်ႈၵႄႊသီႊယမ်ႊ၊ မၵ်ႊၵၼီႊသီႊယမ်ႊ၊ ထၢတ်ႈပရူဝ်ႊတိၼ်ႊ၊ ထၢတ်ႈ...

ပဵၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ သႃသၼႃပုတ်ႉထ ၼိၵၢႆး/ၼိၵႃယ  (ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ) မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်သႃသၼႃၵိုၵ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ တင်ႈတႄႇ 1961 ၊ လူၺ်ႈမီးၽူႈၼပ်ႉထိုဝ်သႃသၼႃပုတ်ႉထ 90 %   ၼမ်သုတ်း ၼႂ်းပုၼ်ႈသူၼ်ႇၼမ်။  မၢၼ်ႈ၊ တႆး၊ ရၶႅင်ႇ၊ မွၼ်း၊  ယၢင်း လႄႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶႄႇ ဢၼ်ထင်သဝ်းယူႇၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ၼၼ်ႉ သင်ၶၸဝ်ႈ ပဵၼ်တီႈယုမ်ႇယမ်ၼပ်ႉထိုဝ်...

တင်ႈတႄႇၵၢင်ပီ 2024 မႃးၼႆႉ သိုၵ်းတဢၢင်း TNLA ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ယိုတ်းၵုမ်း လႆႈ ၸေႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ။ မိူင်းၵုတ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈဢၼ်ဢွၵ်ႇ သႅင်လီသီလႅင် သႅင်ဢၼ်ၵႃႈၶၼ်ယႂ်ႇ ၵိုၵ်းပိုၼ်း ဢွၵ်ႇၼမ်။ ဝၢႆးလင် ပၢင်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်မႃးၵေႃႈ ၶုၼ်ဢၼ်ၽွင်းငမ်း မိူင်းၵုတ်ႈၵေႃႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈမႃး။ ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈၼႆႉသေ ၽူႈမီးပိုၼ်ႉႁူႉ...

ၵၢၼ်ယူႇႁူမ်ႈၵၼ်ၵတ်းၵတ်းယဵၼ်ယဵၼ် (ငြိမ်းချမ်းစွာအတူတကွယှဉ်တွဲနေထိုင်ခြင်း- Peace and Harmony) ဢၼ်ဝႃႈ ၼႆႉ - ပဵၼ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ဢၼ်ဝႆႉၵႃႈၶၼ် လွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းပဵၼ်ထမ်း၊ ႁူမ်ႈသၢင်ႈၵွၼ်းၵိူင်ႈ ၵၼ်ၵႂႃႇ ၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်၊ မီးပၼ်ႁႃသင်မႃးၵေႃႈ ႁူမ်ႈၵၼ်ၸွႆႈၵၼ်ၵႄႈလိတ်ႈၵႂႃႇ ။ တႃႇယူႇႁူမ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇၵတ်းၵတ်းယဵၼ်ယဵၼ်ၼႆႉ ၵူႈယိင်းၸၢႆးၶိင်းၼၢႆး၊ ၵူႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၽႃႇသႃႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း၊ ၵူႈလဵၵ်ႉယႂ်ႇၼုမ်ႇထဝ်ႈ တၵ်းလႆႈႁူမ်မိုဝ်းၵၼ်။ ၵၢၼ်ယူႇႁူမ်ႈၵၼ်ၵတ်းၵတ်းယဵၼ်ယဵၼ်ၼႆႉ...

ၼပ်ႉဝၼ်းလိူၼ်ပီ ဢႃယုၵူၼ်းႁဝ်းၵေႃႈၼမ်တိူဝ်းၽိူမ်ႉသုင်ၶိုၼ်ႈၵူႈမိုဝ်ႉၵူႈဝၼ်း  ၾိင်ႈၵၢၼ်ယူႇၵိၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၵႂႃႇမႃးၵေႃႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈပိၼ်ႇ ပႅင်ၸွမ်းလိၼ်ၾႃႉဢႃးၵၢသ်ႇ ဢမ်ႇၵွမ်ႉသိင်ႇၶွင်သၽႃဝထမ်းမၸၢတ်ႈၵွႆး။  ၸႂ်ၵူၼ်းၵေႃႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈၸွမ်းလူမ်းပၼ်ႇမုၼ် လႅၵ်ႈလၢႆႈၼႂ်းငဝ်းလၢႆးလႄႈလၢႆးႁဵတ်းလၢႆးသၢင်ႈဢိၵ်ႇတင်း လွင်ႈဢမ်ႇၼႄႉ ဢမ်ႇၼွၼ်း ၸွမ်းမိုဝ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်း လႄႈ တၵ်းလႆႈၵၢဝ်ႉယၢင်ႈပိၼ်ႇၸွမ်းၵၢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈပႅၵ်ႇမႂ်ႇ ဢၼ်ၸိမ်သႅၵ်ႈ သွၼ်ႉၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းၸူဝ်ႈပၢၼ်ၵူၼ်းႁဝ်းၵူႈဝၼ်းဝၼ်း။ လူၺ်ႈႁဵတ်ႇၵၢၼ်လၢႆသိင်ႇလၢႆယၢင်ႇသေတေဢဝ်ၸွမ်းလၵ်းၵၢၼ်ပိူင်ၵၢၼ်လၢႆးလႂ်ႁႂ်ႈယူႇလႆႈၼႂ်းၵႄႈၵၢင်ဢၼ်ဢမ်ႇမၼ်ႈဢမ်ႇၵိုမ်းၼႄႉၼွၼ်းတၢႆတူဝ်ယိုၼ်းယၢဝ်း တင်းၽေးသၽႃႇဝ (ရူၶ်ႈၽႆး (ၽယ်း)ထမ်းမၸၢတ်ႈ) လႄႈၽေး ဢၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းသၢင်ႈ(ၽႆး(ၽယ်း) ၶဵၼ်ဢၼ်မၼုသ်းယ်သၢင်ႈၶိုၼ်ႈ)  ၼႂ်းႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ...

ၶၢဝ်းၵတ်းပူၼ်ႉၵႂႃႇ ၶၢဝ်းမႆႈထိုင်မႃး ။ ပီၼိုင်ႈယဝ်ႉပီၼိုင်ႈ မႆႈမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇၼႆ ၽႂ်ၵေႃႈတေၾၢင်ႉႁၼ်မႅၼ်ႈယူႇ။ ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းမႆႈမႃး  လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႄႈၵူၼ်းထဝ်ႈ ၸိူဝ်းမီးႁႅင်းၵမ်ႉတူဝ်ဢေႇၼၼ်ႉ  ၵႆႉမေႃပဵၼ်ဢမ်ႇယူႇလီ။   ပေႃးပဵၼ်ဢမ်ႇယူႇလီၶၢဝ်းမႆႈၼႆႉ ၵႆႉမေႃပဵၼ်ႁႅင်း၊ ဢၼ်ပဵၼ်သျွၵ်ႉၶ် ပဵၼ်လူမ်း ၊ ပဵၼ်လူမ်းမႆႈႁုပ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ မီးၽေးထိုင် သၢႆၸႂ်။ ယွၼ်ႉၼၼ် ၼင်ႇႁိုဝ်ပၢႆးယူႇလီၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေဢမ်ႇယူပ်ႇယွမ်း ၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇၶႆႈဢမ်ႇၼၢဝ်ၼႂ်းၶၢဝ်းမႆႈၼႆႉ  လူဝ်ႇၾၢင်ႉလွင်ႈယူႇသဝ်းၵိၼ်သၢင်ႈ ။ တႃႇၾၢင်ႉပၢႆးယူႇလီၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ တၵ်းလႆႈႁူႉပႃးလွင်ႈဢၼ်ထုၵ်ႇလီႁဵတ်းၸွမ်းလႄႈ...

ယၢမ်းလဵဝ် သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၶိုၼ်း ၵၢၼ်ႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ တီႈဝဵင်းလူင်မိူင်းတႆး ပွတ်း ႁွင်ႇ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈပဵၼ်မိူၼ်ၵဝ်ႇ ၵိုၼ်းၶွၼ်ႈမႃးၶိုၼ်းၼႆယူႇ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈၵေႃႈ ယွၼ်ႉ မီးၶၢဝ်ႇႁူင်လိုဝ်း ဝႆႉဝႃႈ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ တေလႆႈထွႆဢွၵ်ႇပၼ်ၶိုၼ်း ၼႂ်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၵွၼ်ႇပႆထိုင် လိူၼ်ၵျုၼ်ႊ ပီ 2025 ၼႆႉၼႆလႄႈ ၸွင်ႇသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉသမ်ႉ မီးၽႅၼ်ၵၢၼ်တႃႇထွႆၶိုၼ်းႁိုဝ်...