ၵၢပ်ႈပၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းႁဝ်းဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ထူင်ၸေႈလိူမ်ႈ ပလၢတ်ႉသတိၵ်ႉ ၼမ်လႄႈဢေႇ ဝႆႉယူႇၵူႈဝၼ်း။ ထူင်ၸေႈလိူမ်ႈ ပဵၼ်ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ႁဝ်းႁၼ်လႆႈၵူႈတီႈ တႄႇၸဵမ်တဝ်ႈၼမ်ႉ၊ ၸေႃႉ၊ ၵွၵ်း ၊ဝၢၼ်ႇ၊ ထူင်ပူၵ်ႉႁေႃႇ တၢင်းၵိၼ်တၢင်းယႅမ်ႉ၊ ထူင်ႁိဝ်ႈသႂ်ႇၶူဝ်းၶွင် မိူဝ်ႈၽွင်းၵႂႃႇၸၢႆႇၵၢတ်ႇ ၸဵမ်ၸိူဝ်း ၼႆႉ။ ပိူင်လူင်မၼ်း တီႈမိူင်းတႆး မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼႆႉ လွင်ႈၸႂ်ႉထူင်ၸေႈလိူမ်ႈ ပလၢတ်ႉသတိၵ်ႉသေ သႂ်ႇ...

တႄႇၼႂ်းႁူဝ်လိူၼ် ဢေႃးၵၢတ်ႉသ် ၼႆႉမႃး ယွၼ်ႉၾူၼ်တူၵ်းႁႃႇယႂ်ႇ ၼမ်ႉထူမ်ႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းသူၼ်ၼၢၼ်းယွမ်း ၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပဵၼ်ၶူမ်းၵၢႆးၸွမ်းၽိဝ်ၼင် ၊ တွင်ႉလူႉဢမ်ႇယူႇလီ ထိုင်တီႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁၢင်လွႆး ဢိူင်ႇၵုင်းၵႅင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်ပူင်း  ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇႁဵၼ်းလိၵ်ႈလၢႆးတီႈႁူင်းႁဵၼ်းတင်းၼမ်။ ၼၢင်းယိင်းၼုမ်ႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢႃယုမွၵ်ႈ 20 ပီပၢႆ လၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ၼမ်ႉၼွင်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ယိုင်ႈၶဝ်ႈထိုင်ၼႂ်းႁိူၼ်းလႄႈ  လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵူၼ်းလူင်လႆႈဢွၼ်ၵၼ်တဝ်ၼမ်ႉၼၼ်ႉၶႃႈၼႃႇ။ ဢွၼ်ၵၼ်ပဵၼ်ၶူမ်းၵၢႆးႁေ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵေႃႈဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇႁူင်းႁဵၼ်းၶႃႈဢိူဝ်ႈ...

လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် တွင်ႉႁေႈတွင်ႉၵႂႃႇၼႆႉ မီးတၢင်းၼမ်လၢႆ မိူၼ်ၼင်ႇပဵၼ် ယွၼ်ႉမူင်ႈမႅင်း ပႅတ်ႊတီႊရီႊယိူဝ်ႊ၊ ဝၢႆးရၢတ်ႉ၊ toxins လႄႈ မိူဝ်ႇတၢင်းၵိၼ် ဢမ်ႇၼၼ် တၢင်းၵိၼ်ပဵၼ်ၵွင်ႉ (food poisoning) ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼႂ်းၼၼ်ႉ တွင်ႉႁေႈတွင်ႉၵႂႃႇၸွမ်းၶၢဝ်း (Cholera) ၼႆႉ တိတ်းၸပ်းဝႆးသေ ႁၢဝ်ႈႁႅင်းလႄႈ သင်ဢမ်ႇ...

လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵသူးပႃႇ(ကစူးပါ) ဢၼ်မီးၾၢႆႇတူၵ်း ဝဵင်းၾၢႆၶုၼ် လႅၼ်လိၼ် တႆး – ယၢင်းလႅင်  ပဵၼ်တွင်ႉႁေႈ ၶူမ်းၵၢႆး ဢမ်ႇယူႇလီ  ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် ၶႆႈဝတ်းယႂ်ႇ   ။ တႄႇၼႂ်းႁူဝ်လိူၼ် ဢေႃးၵၢတ်ႉသ် ၼႆႉမႃး လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဝၢၼ်ႈ ၵသူးပႃႇ(ကစူးပါ) ႁူဝ်ၵူၼ်း 131 ပၢႆ ၸၢႆး...

ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းတၢင်းဝၢၼ်ႈ  မႄႈၶုၼ်ၸၢၼ်း (မယ်စုံ(တောင်)) ၸႄႈဝဵင်းၾၢႆၶုၼ် လႅၼ်လိၼ် တႆး - ယၢင်းလႅင် ပဵၼ်ၶႆႈဝတ်းလူင် ၼႆယဝ်ႉ ။  တႄႇၼႂ်းႁူဝ်လိူၼ် ဢေႃးၵၢတ်ႉသ် ၼႆႉမႃး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ မႄႈၶုၼ်ၸၢၼ်း (မယ်စုံ(တောင်)) လႄႈ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ဢၼ်မႃးယူႇဝႆႉၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ႁူဝ်ၵူၼ်း 160 ပၢႆ ပဵၼ်...

ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းတိူင်းတႃႈၵုင်ႈ (ယၢၼ်ႇၵုင်ႇ) ၸိူဝ်းယူႇသဝ်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်း လတႃႇ၊ လၢၼ်းမတေႃႇ၊ ၸၢၼ်းၶျွင်း၊ မယၢၼ်းၵူင်း၊ ဢိၼ်းၸဵင်ႇ၊ တႃႇၵေႇတႃႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၸပ်း တၢင်းပဵၼ် တွင်ႉႁေႈတွင်ႉၵႂႃႇ ၼမ်ႁႅင်း၊ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ် လႆႈၸီႉသင်ႇပိၵ်ႉဢိုတ်းဝႆႉ ႁၢၼ်ႉတၢင်းၵိၼ်ၸွမ်းၶၢင်ႈတၢင်း ၸူဝ်ႈၶၢဝ်း ၼႆယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ် ၸွမ်းႁူင်းယႃလူင် လႄႈ ႁူင်းယႃသုၼ်ႇလဵဝ် ၼႂ်းတိူင်းတႃႈၵုင်ႈလၢႆလၢႆတီႈၼၼ်ႉ...

မူတၢႆၼမ် ၼႂ်းၼွင်ႁၢႆးယႃႈ ၸႄႈဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း   လႆႈၵိုတ်းယင်ႉဝႆႉ ၵၢၼ်လဵင်ႉလူမူ ၸူဝ်ႈၶၢဝ်း  ဝႃႈၼႆ။ တႄႇႁူဝ်လိူၼ်မေႊၼႆႉမႃး မူဢၼ်လဵင်ႉ တၢင်းဝၢၼ်ႈၾၢႆႇၸၢၼ်းၼွင် ( အင်းလေးတောင်ဘက်ခြမ်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ၶႆႈဝတ်းမူ (ဝက်နာ) တၢႆၼမ်လႄႈ လႆႈၵိုတ်းယင်ႉ ၵၢၼ်လဵင်ႉမူဝႆႉ ၼႆယဝ်ႉ ။ ယွၼ်ႉမူပဵၼ်ၶႆႈဝတ်း(တၢင်းပဵၼ်ၵႃႇလမူ) လႄႈ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႂ်းၼွင်ႁၢႆးယႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၾၢင်ႉ လွင်ႈသိုဝ်ႉၵိၼ်ၼိူဝ်ႉမူ...

ၼွင်ႉၽူၺ်းလိုၼ်း ဢႃယု 12 ၶူပ်ႇ ယူႇၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ပၢင်ႈၵီႈ (ပုမ်ယႂ်ႇ) ၸဵပ်းၵႅၼ်း လိူဝ်ၸႂ်ႁႅင်းသေ လူႉသဵင်ႈ ၵၢင်ၼႂ် ဝၼ်းတီႈ 18/06/2026 ၼႆ ၵူၼ်းႁူမ်ႈႁိူၼ်းၼွင်ႉၽူၺ်းလိုၼ်းလၢတ်ႈ ။ ၼွင်ႉၽူၺ်းလိုၼ်းၼႆႉ ၶၢင်းႁူဝ်ၶႆႈႁူဝ်ၸီး ၵၢင်ၶမ်ႈ ဝၼ်းတီႈ 17/06/2026 ၼၼ်ႉသေ မိူင်းလႅင်းၵၢင်ၼႂ် ဝၼ်းတီႈ 18...

တႄႇဢဝ်လိူၼ် ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊ ႁူဝ်ပီ 2026 မႃး တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် တီႈမိူင်းသီလင်ႊၵႃႊ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ် ၼၢဝ်ၶႆႈလိူတ်ႈဢွၵ်ႇ မီး 44000 ပၢႆ၊ လူႉတၢႆ 28 ၵေႃႉ။ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၾၢႆႇပၢႆးယူႇလီ လၢတ်ႈဝႃႈ - ပဵၼ်ပီ ဢၼ်တၢင်းပဵၼ်ၼၢဝ်ၶႆႈလိူတ်ႈဢွၵ်ႇ ၽႄႈလၢမ်းလိူဝ်ပိူၼ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်း ဝႃႈၼႆ။ ယွၼ်ႉၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ် ၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃးလႄႈ...

ႁူင်းၵဵပ်းယၢမ်း ၶွင်ၸုမ်းသိုၵ်းတဢၢင်း တႅၵ်ႇၵႂႃႇတီႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းသူၼ် ပႅၵ်ႇပိူင်လႅၵ်ႈလၢႆႈၼမ်၊ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈမႆႈၸႂ်ပႃး ၵူဝ်ၵွင်ႉငူၼ်ႉၸိုမ်းၶဝ်ႈထိုင်ၼႂ်းၼမ်ႉၵိၼ်ၼမ်ႉၸႂ်ႉ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဝႃႈၼႆ။ ဝၼ်းတီႈ 31/05/2026 ႁူင်းၵဵပ်းယၢမ်းၶွင် TNLA တီႈဝၢၼ်ႈၵွင်းတပ်ႉဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းၼၼ်ႉ တႅၵ်ႇ လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ တၢႆၵႂႃႇမွၵ်ႈ 100 မၢတ်ႇၸဵပ်းၵႂႃႇ 100 ပၢႆ။ ၽွင်ယၢမ်းလႄႈၽဝ်ႇၾႆးမႆႈ ၽူင်ႉပိဝ်ၵႂႃႇၸပ်းၸွမ်း တူၼ်ႈၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ် ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းသူၼ်၊...

ၸဝ်ႈသြႃႇလႄႈ ၸဝ်ႈသၢင်ႇဢွၼ်ႇ 8 တူၼ် တီႈၵျွင်းၼမ်ႉမေႃႇဝၢၼ် ဝၢၼ်ႈဝဵင်းၵွင်း ဝဵင်းမိူင်းသၢတ်ႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉ ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် ၶီႈႁၢၵ်ႈသွင်ႁူၼ်  ထိုင်တီႈလႆႈၶိုၼ်ႈႁူင်းယႃ  ။ ဝၼ်းတီႈ 15/6/2026 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 9 မူင်း ၽွင်းသင်ႇၶၸဝ်ႈ 9 တူၼ် လႄႈ ပူႇၵျွင်း သုင်းသွမ်းၵိၼ် ၶဝ်ႈၼႂ်...

ၸုမ်းပၢႆးယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉ (WHO) ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ - ၵူၼ်းၸိူဝ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် ဢီႊပူဝ်ႊလႃႊ တီႈမိူင်း ၵုၼ်ႊၵူဝ်ႊ တင်း ယူႇၵၼ်ႊတႃႊ ၼႂ်းၵုၼ်ဢႃႊၾရိၵၼၼ်ႉ လူႉတၢႆၵႂႃႇ 61 ၵေႃႉယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။ တီႈမိူင်းၵုၼ်ႊၵူဝ်ႊၼၼ်ႉ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် ဢီႊပူဝ်ႊလႃႊ တင်းမူတ်းမီး 344 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉတၢႆ မီး 60 ၵေႃႉ၊...

လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလဵၵ်ႉ ႁႅင်းၵၢၼ်တႆးၵူၼ်းမိူင်းၵျွၵ်ႉမႄး ၸပ်းတၢင်းပဵၼ် ၸိူဝ်ႉမႅင်းၶဝ်ႈၼႂ်းသဵၼ်ႈလိူတ်ႈ (တိတ်ႇၶျိူဝ်ႉၼႂ်းၵသႄလိူတ်ႈ- ติดเชื้อในกระแสเลือด) သေ လႆႈၶဝ်ႈယူတ်းယႃ တူဝ်ဝႆႉတီႈႁူင်းယႃလႄႈ ယၢမ်းလဵဝ်လူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈထႅမ်ငိုၼ်းတွင်းယူႇ ဝႃႈၼႆ။ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵေႃႉၼႆႉ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉၼွင်ႉၼမ်ႉထိပ်း(ႁိုဝ်) ၼွင်ႉ Lisa /လီသႃႉ တိုၵ်ႉမီးဢႃယု 5 ၶူပ်ႇ ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် ၼမ်ႉထူမ်ႈပွတ်ႇ၊ တပ်းၵႂ်ႈသေ ထိုင်တီႈၸိူဝ်ႉမႅင်းၶဝ်ႈထိုင်ၼႂ်းသဵၼ်ႈလိူတ်ႈ။ ပဵၼ်လုၵ်ႈယိင်း ၸၢႆးၵျေႃႇတဵင်း လႄႈ...

ၶၢဝ်ႇထႆး The Nation Thailand ႁၢႆးငၢၼ်းဝႆႉ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 10 လိူၼ်မေႊၼႆႉဝႃႈ ထူပ်းႁၼ်ၶႆႇမူင်ႈမႅင်း လႄႈ တူဝ်မူင်ႈမႅင်းတၢင်းပဵၼ် တီႈၽၵ်းယွတ်ႈၼၢင်းၶဵဝ် ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းထႆး ၵႆႉဢွၼ်ၵၼ်ၵိၼ်ယူႇၵူႈဝၼ်း။ ယွၼ်ႉၼၼ် ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ၾၢင်ႉသေ ၵိၼ်ၽၵ်းၶဵဝ် ဢၼ်လိပ်း ဝႃႈၼႆ။ လွင်ႈၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်ၶေႃႈမုလ်း တီႈႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇပၢႆးသၢႆႊ ယႃႈယႃ၊ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇပၢႆးယူႇလီ လႄႈ...

ႁွင်ႈၵၢၼ်ႈၾိင်ႈၾႃႉဢႃးၵၢသ်ႇ ပိုၼ်ပၢဝ်ႇၵၢၼ်ၶဝ်ႈသူႇၶၢဝ်းမႆႈ ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 22 လိူၼ်ၾႅပ်ႉၿိဝ်ႊရီႊ ပီ 2026  ။   ၶၢဝ်းမႆႈတေသုတ်းသဵင်ႈၼႂ်းလိူၼ်မေႊ 2026 ။ ပီၼႆႉမီးၼႅဝ်းတၢင်း တေ ႁွၼ်ႉမႆႈလိူဝ်ပီ 2025 ပူၼ်ႉမႃးလႄႈတၢင်းႁွၼ်ႉမႆႈပီၼႆႉတေမႆႈႁွၼ်ႉထိုင် 42-43 ၼႂ်း ၻီႊၵရီႊ သႄႊလ်သီႊယႅတ်ႉသ် (degrees Celsius) ၼႂ်းလိူၼ်ဢေႊပလိူဝ်ႊလ်ၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။ ၵၢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈပိၼ်ႇပႆႇၶၢဝ်ႈယၢမ်းလူၺ်ႈထမ်းမၸၢတ်ႈၶွင်ဢႃးၵၢသ်ႇ...