ၼႂ်းႁူဝ်လိူၼ်ၵျႃၼ်ႊၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ႁိူဝ်းမိၼ် Y-12 ပၼ်ႇလဵပ်ႈ ဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၶိူဝ်းယႂ်းလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ပေႃႈမႄႈလႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းမႆႈၸႂ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ  ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈလၢႆးၵတ်းၵတ်းယဵၼ်ယဵၼ် ။ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ မိူဝ်ႈဝႃး ၊ မိူဝ်ႈသိုၼ်း ၼႆႉ ႁိူဝ်းမိၼ်  Y-12 သိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃး ပၼ်ႇလဵပ်ႈထႅင်ႈလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းမႆႈၸႂ် တူၵ်းၸႂ် ၊ ၶၢဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၽွင်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ...

မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 6/6/2026 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး လႄႈၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆး ယုၵ်ႉယွင်ႈ    မဢဵင်ႉၶျိတ်ႉတူႇ အိမ့်ချစ်သူ  လုၵ်ႈဢွၼ်ႇယိင်းၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ဢၼ်ၵႂႃႇ ၶေႉၶဵင်ႇပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးပုတ်ႉထ ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းသေ လႆႈ ႁပ်ႉသူးထိ 1 ယဝ်ႉပွၵ်ႈမႃးၶိုၼ်း ။  ၸွမ်ၽွင်းလူင်မိူင်းတႆး ၊ ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး ၊ ၽူႈတႅၼ်းၽွင်းပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ၊...

ၼႂ်းႁၢင်လိူၼ်မေႊ ဝၼ်းတီႈ 25 ထိုင် ဝၼ်းတီႈ 31 ၼႆႉ ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ် ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ် ပၢႆးပၺ်ၺႃ တႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုတ်ႇႁပ်ႉသဵၼ်ႈမၢႆလုၵ်ႈႁဵၼ်းတႃႇပီ 2026-2027 ။ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းၾၢႆၶုၼ်  ၸိူဝ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းသေ ၵႂႃႇ ႁဵၼ်းလိၵ်ႈဝႆႉတီႈ  ဝဵင်းပၢင်လွင်း ၊ ယွင်ႁူၺ်ႈ ၊ တူၼ်ႈတီး ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ပွၵ်ႈမိူဝ်းႁဵၼ်းလိၵ်ႈၶိုၼ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၾၢႆၶုၼ်...

သင်ႇၶၸဝ်ႈ တင်း ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ၸႄႈဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်သွၼ်လိၵ်ႈတႆးၶၢဝ်းမႆႈ ထူၼ်ႈၵမ်း 6၊ မီးလုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈ 600 ပၢႆ ၼမ်လိူဝ်ပီၵၢႆ သွင်ပုၼ်ႈ ဝႃႈၼႆ။ ပၢင်သွၼ်လိၵ်ႈတႆးၶၢဝ်းမႆႈတီႈမွၵ်ႇမႆႇၼႆႉ တႄႇပိုတ်ႇမႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 18/4/2026 တေႃႇထိုင် ဝၼ်းတီႈ 24/5/2026 ႁိုင်ၶၢဝ်းတၢင်း 45 ဝၼ်း၊...

ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ တုၵ်းယွၼ်း သိုၵ်းၶႄႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA ႁႂ်ႈပိုတ်ႇၶိုၼ်းႁူင်းႁဵၼ်း ၼင်ႇႁိုဝ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ တေဢမ်ႇႁၢင်ႇၵႆတင်း လိၵ်ႈလၢႆးပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ဝႃႈၼႆ။ သိုၵ်းၶႄႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ၶဝ်ႈၵုမ်း ၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆသေ ၽွင်းလိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊလ်ပူၼ်ႉမႃး သင်ႇပိၵ်ႉဢိုတ်းပႅတ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း 130 ပၢႆဢၼ်ၵေႃႇမတီႇပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇတဢၢင်း TLEC ဢွၼ်ၼမ်းပိုတ်ႇဝႆႉ၊ လုၵ်ႈႁဵၼ်း 1200...

ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 26 /03/  ပီ 2026 ၼႆႉ ၸၼ်ႉၸွမ်တူင်ႇၵူၼ်းတႆး ၵေႃတႆး ဝဵင်းၵႃလီႉ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆး ဝၼ်းၶွပ်ႈတဵမ် 27 ပီၼႆသေ ယူႇတီႈၵေႃတႆး မွပ်ႈယိုၼ်ႈပၼ်သူးရၢင်းဝလ်း “ၾၼ်းသိုပ်ႇၶိူဝ်း” ပၼ်ၶူးမေႃၽဵင်းၵႂၢမ်း ၸၢႆးၶမ်းလဵၵ်း ပႃးဝႃႈၼႆ။ ၼၢင်းႁဵဝ်းသႅင် ၽူႈၵွၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်တူင်ႇၵူၼ်းတႆး ဝဵင်းၵႃလီႉလၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ− “ၶႃႈၶဝ်လႆႈလိူၵ်ႈဝႆႉ ၶူးမေႃလူင်ၸၢႆးၶမ်းလဵၵ်း ၵေႃႉဢၼ်တႅမ်ႈၵႂၢမ်းသေ...

ဝၢႆးလင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢဝ်ဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းမႃး တႄႇပီ 2021 ၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉလုၵ်ႈႁဵၼ်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းၶၢႆႉၵႂႃႇၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉၸွမ်တီႈၼႂ်းမိူင်းထႆး ၵိုင်ႉၵၢင်ႉပုင်ႈ ၶိုၼ်ႈမႃးႁႅင်းၼႆ ၽိုၼ်လိၵ်ႈ ၶူၼ်ႉၶႂႃႉ လွင်ႈႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ႁၢႆးငၢၼ်းဝႆႉၼင်ႇၼႆ။ ၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉၼၼ်ႉလၢတ်ႈၼႄဝႆႉဝႃႈ - ၵွၼ်ႇၼႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပႆႇယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းၶဝ်ႈၵႂႃႇၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉၸွမ် ၼႂ်းမိူင်းထႆး မီးမွၵ်ႈ 2800 ၵေႃႉၵူၺ်း၊ ၼႂ်းပီ 2024...

ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇပွင်ႇၶၢဝ်ႇ ႁေႃၶမ်းလူင်မိူင်းၸိုင်ႈထႆး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇမၵ်းမၼ်ႈ ပၵ်းပိူင်မႂ်ႇၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇမိူင်းထႆး ႁႂ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႂ်းမိူင်းထႆးလႆႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈၵူႈၵေႃႉၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်။ ႁႂ်ႈၾၢႆႇပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး ႁပ်ႉလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႂ်းမိူင်းထႆး ႁဵၼ်းလိၵ်ႈလၢႆးၵူႈၵေႃႉ ပဵၼ်လုၵ်ႈႁႅင်းၵၢၼ်ၵေႃႈလီ လုၵ်ႈလၢင်းၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်းၸိူဝ်းမႃးယူႇမိူင်းထႆးၵေႃႈယဝ်ႉ ႁႂ်ႈမီးသုၼ်ႇလႆႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈလၢႆးမိူၼ်ၵၼ်တင်းမူတ်း ဝႃႈၼႆ။ လိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼႆႉဢွၵ်ႇမႃးမိူဝ်ႈ ဝၼ်းတီႈ 30/1/2026 ။ ၼႂ်းလိၵ်ႈၼၼ်ႉပႃးဝႆႉဝႃႈ - လုၵ်ႈလၢင်းႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးဝတ်းဝႂ်ၵိူတ်ႇ ဢမ်ႇမီးဝတ်းဝႂ်သင်ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈတၢင်းႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ တေလႆႈဢွၵ်ႇပၼ်မၢႆတူဝ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ 13 တူဝ် ဢၼ်မီးတူဝ်လိၵ်ႈ G...

မိူင်းၶူဝ်ႊရီႊယိူဝ်ႊၸၢၼ်း ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်တွပ်ႇလိၵ်ႈ သူႊၼိူင်ႊ (Suneung )ႁိုင်ၶၢဝ်းတၢင်း 13 ၸူဝ်ႈမူင်း၊ ပၢင်တွပ်ႇလိၵ်ႈ ၶၢဝ်းယၢမ်းႁိုင်လိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ဝႃႈၼႆ။ ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်တွပ်ႇလိၵ်ႈယူႇၼၼ်ႉ လႆႈပိၵ်ႉဢိုတ်းပၼ် ႁၢၼ်ႉတၢင်းၶၢႆ၊ ၼင်ႇႁိုဝ် သဵင်ႁိူဝ်းမိၼ် တေဢမ်ႇလင်မေႃးသုၵ်ႉယုင်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈသုတ်ႉၶၢႆႉပၼ် ၶၢဝ်းတၢင်းသၢႆၵၢၼ်မိၼ် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ပၢင်တွပ်ႇလိၵ်ႈၼႆႉ ၸတ်းႁဵတ်းၼႂ်းလိူၼ် ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊၵူႈပီ၊ ပဵၼ်ပၢင်တွပ်ႇလိၵ်ႈ ဢၼ်တေတႅပ်းတတ်းပၼ်...

တိုၵ်းသူၼ်းပၼ်ႁႅင်း ႁႂ်ႈၵူၼ်းၵူႈၵေႃႉၵူႈမိူင်းမိူင်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ လႆႈသုၼ်ႇသွၼ်ႁဵၼ်းလိၵ်ႈၼႆသေ ဝၼ်းတီႈ 08/09/2025 ၼႆႉ မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းတေလႆႈမေႃလိၵ်ႈ။ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈပတ်းပိုၼ်ႉတႄႉ ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းယဝ်ႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁၢမ်းသုၼ်ႇသွၼ်ႁဵၼ်း ၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃးၵူႈပီလႄႈ ယၢမ်းလဵဝ် တေမီးမွၵ်ႈ 7 လၢၼ်ႉၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။ မိူဝ်ႈပီ 2019 ၼၼ်ႉ ၸုမ်းၾၢႆႇသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်းလႄႈ ၾၢႆႇငိုၼ်းၵွင်ၵၢင် ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈ UNFPA...

ၵူၼ်းႁဝ်းၵိူတ်ႇမႃးလူၺ်ႈၵေႃႉဢူႈၵေႃႉမႄႈ မၢင်ၵေႃႉၵေႃႈ ၸႂ်လမ်ငၢႆႈ ၸႂ်ပိတ်းၸႂ်ပွတ်း၊ ႁဵတ်းသၢင်ႈ ဢၼ်လႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇၸႂ်ဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ်သေပွၵ်ႈ၊ ၵမ်ႉၸႂ်လမ်ႁင်းပိူၼ်ႈ ၵမ်ႉၸႂ်လမ်ႁင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တႄႇၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ။ မၢင်ၵေႃႉၵေႃႈ သမ်ႉပိၼ်ႈၽူၼ်ၵၼ်တင်းလွင်ႈၼႆႉ - ယုမ်ႉၼႃႈၵီႈတႃဝၢၼ် ဢမ်ႇပေႃးမေႃဝႆႉၸႂ်သုၵ်ႉသၵ်ႉ တူဝ်ၵဝ်ႇၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်လမ်ပိူၼ်ႈ ပိူၼ်ႈၵေႃႈဢမ်ႇပေႃးသူႈၸႂ်လမ်သႂ်ႇ။  ပိူၼ်ႈၵေႃႈႁၼ်လီ ၵမ်ႉထႅမ်တႃႇသေႇ။ လွင်ႈၼႆႉ ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉၶဝ်တႄႉ ႁူႉႁၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉဝႃႈ ပဵၼ်ယွၼ်ႉ IQ...

ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၺၢၼ်ႇပွမ် AI (Artificial Intelligence – AI) ၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃး။ AI ၼႆႉ ပဵၼ်လွၵ်းလၢႆးပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ဢၼ်လႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းႁႅင်းၼမ်ႉ ၼမ်တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ။ တႃႇ AI တေႁဵတ်း ၵၢၼ်လႆႈၼၼ်ႉ လႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းႁႅင်းၾႆးၾႃႉ တင်းၼမ်လႄႈ တႃႇတေႁဵတ်း ႁႂ်ႈၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈမၼ်းၵတ်းဝႆႉယူႇ တႃႇသေႇၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၼမ်ႉ...

ဢမေႊရိၵၼ်ႊ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇယုၵ်ႉလိူၵ်ႈပႅတ်ႈ ဝီႊသႃႊႁဵၼ်းလိၵ်ႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်း 6,000 ပၢႆ ယွၼ်ႉႁဵတ်းၽိတ်းပူၼ်ႉပႅၼ်ပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈ ၼႂ်းမိူင်းၶဝ် ဝႃႈၼႆ။ ၽွင်းလူင် ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊလၢတ်ႈဝႃႈ - ယွၼ်ႉလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁဵတ်းၽိတ်းပူၼ်ႉပႅၼ်ပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈ မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊလႄႈ ယူႇသဝ်းပူၼ်ႉလိူဝ်ၶၢဝ်းယၢမ်း (Overstay) - ဝႃႈၼႆ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၼမ်ပဵၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸိူဝ်းမီးဝႆႉပိုၼ်းႁဵတ်းၽိတ်းပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၽိတ်း မေႃးႁဵတ်းႁၢႆႉၵၼ်၊...

တင်ႈတႄႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းမႃး တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းၵႅတ်ႇၶႄၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်းလႅင် KNDF ပိုတ်းယိုဝ်းတိုၵ်းတေႃးၵၼ် ႁၢဝ်ႈႁႅင်း တီႈဝဵင်းၾၢႆၶုၼ် မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း၊ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ဢမ်ႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈႁိူၼ်းၶိုၼ်းလႆႈမႃးၶၢဝ်းတၢင်း 4 ပီပၢႆယဝ်ႉ   လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ဢမ်ႇလႆႈႁဵၼ်းသွၼ်လိၵ်ႈပေႃး ၼပ်ႉပႃးၽေးတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝ်ိတ်ႉလၢမ်းၽႄႈၼႆ  မီးမႃး 6 ပီပၢႆယဝ်ႉ ။ ဝၢႆးလင် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇယိုတ်းၵုမ်းလႆႈၶိုၼ်း ဝဵင်းမိူင်းပၢႆးတင်းသဵင်ႈ  ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ...

တၢင်းႁူႉၵူႈသမ်ႇသႅၼ်ပိူင်ၼႆႉ မီးၼႂ်းလိၵ်ႈလၢႆးၼႆ ယၢမ်ႈငိၼ်းယၢမ်ႈႁူႉၵၼ်မႃးယူႇၸဵမ်လႂ်သေတႃႉ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၼႂ်းတူင်ႇၵူၼ်းတႆးႁဝ်း ပႆႇပေႃးပွင်ႇၸႂ်ထိုင်ၸႂ်မွၵ်ႈၵႃႈႁိုဝ်။ ၵေႃႉလၢတ်ႈၵေႃႈ လၢတ်ႈယူႇ ၵေႃႉတႅမ်ႈၵေႃႈ တႅမ်ႈယူႇသေတႃႉ တၢင်းႁူႉဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးထုၵ်ႇလီႁူႉၼၼ်ႉ ပႆႇၶဝ်ႈထိုင်လႆႈ။ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ယွၼ်ႉၵူၼ်းမိူင်းတႆးၵမ်ႈၼမ် ဢမ်ႇသူင်လူလိၵ်ႈ၊ ဢမ်ႇသူႈမီးၾိင်ႈဢၼ်လူလိၵ်ႈလၢႆး။ သင်ယၢၼ်လိၵ်ႈလၢႆးၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်းတႄႉ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈတႆးၵေႃႈ တေယဵၼ်းပဵၼ်ၵႂၢမ်းပိူၼ်ႈ၊ ၵူၼ်းတႆးၵေႃႈ တေယဵၼ်းပဵၼ်ၵူၼ်းပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ မၢင်ၸိူဝ်း ႁၼ်ဝႃႈ ၵွမ်ႉၵူၺ်းတႅမ်ႈလိၵ်ႈသွၼ်လၢႆး၊ ႁွင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်း...