မိူင်းၶူဝ်ႊရီႊယိူဝ်ႊၸၢၼ်း ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်တွပ်ႇလိၵ်ႈ သူႊၼိူင်ႊ (Suneung )ႁိုင်ၶၢဝ်းတၢင်း 13 ၸူဝ်ႈမူင်း၊ ပၢင်တွပ်ႇလိၵ်ႈ ၶၢဝ်းယၢမ်းႁိုင်လိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ဝႃႈၼႆ။ ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်တွပ်ႇလိၵ်ႈယူႇၼၼ်ႉ လႆႈပိၵ်ႉဢိုတ်းပၼ် ႁၢၼ်ႉတၢင်းၶၢႆ၊ ၼင်ႇႁိုဝ် သဵင်ႁိူဝ်းမိၼ် တေဢမ်ႇလင်မေႃးသုၵ်ႉယုင်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈသုတ်ႉၶၢႆႉပၼ် ၶၢဝ်းတၢင်းသၢႆၵၢၼ်မိၼ် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ပၢင်တွပ်ႇလိၵ်ႈၼႆႉ ၸတ်းႁဵတ်းၼႂ်းလိူၼ် ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊၵူႈပီ၊ ပဵၼ်ပၢင်တွပ်ႇလိၵ်ႈ ဢၼ်တေတႅပ်းတတ်းပၼ်...

တိုၵ်းသူၼ်းပၼ်ႁႅင်း ႁႂ်ႈၵူၼ်းၵူႈၵေႃႉၵူႈမိူင်းမိူင်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ လႆႈသုၼ်ႇသွၼ်ႁဵၼ်းလိၵ်ႈၼႆသေ ဝၼ်းတီႈ 08/09/2025 ၼႆႉ မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းတေလႆႈမေႃလိၵ်ႈ။ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈပတ်းပိုၼ်ႉတႄႉ ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းယဝ်ႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁၢမ်းသုၼ်ႇသွၼ်ႁဵၼ်း ၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃးၵူႈပီလႄႈ ယၢမ်းလဵဝ် တေမီးမွၵ်ႈ 7 လၢၼ်ႉၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။ မိူဝ်ႈပီ 2019 ၼၼ်ႉ ၸုမ်းၾၢႆႇသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်းလႄႈ ၾၢႆႇငိုၼ်းၵွင်ၵၢင် ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈ UNFPA...

ၵူၼ်းႁဝ်းၵိူတ်ႇမႃးလူၺ်ႈၵေႃႉဢူႈၵေႃႉမႄႈ မၢင်ၵေႃႉၵေႃႈ ၸႂ်လမ်ငၢႆႈ ၸႂ်ပိတ်းၸႂ်ပွတ်း၊ ႁဵတ်းသၢင်ႈ ဢၼ်လႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇၸႂ်ဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ်သေပွၵ်ႈ၊ ၵမ်ႉၸႂ်လမ်ႁင်းပိူၼ်ႈ ၵမ်ႉၸႂ်လမ်ႁင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တႄႇၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ။ မၢင်ၵေႃႉၵေႃႈ သမ်ႉပိၼ်ႈၽူၼ်ၵၼ်တင်းလွင်ႈၼႆႉ - ယုမ်ႉၼႃႈၵီႈတႃဝၢၼ် ဢမ်ႇပေႃးမေႃဝႆႉၸႂ်သုၵ်ႉသၵ်ႉ တူဝ်ၵဝ်ႇၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်လမ်ပိူၼ်ႈ ပိူၼ်ႈၵေႃႈဢမ်ႇပေႃးသူႈၸႂ်လမ်သႂ်ႇ။  ပိူၼ်ႈၵေႃႈႁၼ်လီ ၵမ်ႉထႅမ်တႃႇသေႇ။ လွင်ႈၼႆႉ ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉၶဝ်တႄႉ ႁူႉႁၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉဝႃႈ ပဵၼ်ယွၼ်ႉ IQ...

ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၺၢၼ်ႇပွမ် AI (Artificial Intelligence – AI) ၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃး။ AI ၼႆႉ ပဵၼ်လွၵ်းလၢႆးပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ဢၼ်လႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းႁႅင်းၼမ်ႉ ၼမ်တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ။ တႃႇ AI တေႁဵတ်း ၵၢၼ်လႆႈၼၼ်ႉ လႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းႁႅင်းၾႆးၾႃႉ တင်းၼမ်လႄႈ တႃႇတေႁဵတ်း ႁႂ်ႈၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈမၼ်းၵတ်းဝႆႉယူႇ တႃႇသေႇၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၼမ်ႉ...

ဢမေႊရိၵၼ်ႊ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇယုၵ်ႉလိူၵ်ႈပႅတ်ႈ ဝီႊသႃႊႁဵၼ်းလိၵ်ႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်း 6,000 ပၢႆ ယွၼ်ႉႁဵတ်းၽိတ်းပူၼ်ႉပႅၼ်ပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈ ၼႂ်းမိူင်းၶဝ် ဝႃႈၼႆ။ ၽွင်းလူင် ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊလၢတ်ႈဝႃႈ - ယွၼ်ႉလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁဵတ်းၽိတ်းပူၼ်ႉပႅၼ်ပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈ မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊလႄႈ ယူႇသဝ်းပူၼ်ႉလိူဝ်ၶၢဝ်းယၢမ်း (Overstay) - ဝႃႈၼႆ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၼမ်ပဵၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸိူဝ်းမီးဝႆႉပိုၼ်းႁဵတ်းၽိတ်းပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၽိတ်း မေႃးႁဵတ်းႁၢႆႉၵၼ်၊...

တင်ႈတႄႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းမႃး တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းၵႅတ်ႇၶႄၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်းလႅင် KNDF ပိုတ်းယိုဝ်းတိုၵ်းတေႃးၵၼ် ႁၢဝ်ႈႁႅင်း တီႈဝဵင်းၾၢႆၶုၼ် မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း၊ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ဢမ်ႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈႁိူၼ်းၶိုၼ်းလႆႈမႃးၶၢဝ်းတၢင်း 4 ပီပၢႆယဝ်ႉ   လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ဢမ်ႇလႆႈႁဵၼ်းသွၼ်လိၵ်ႈပေႃး ၼပ်ႉပႃးၽေးတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝ်ိတ်ႉလၢမ်းၽႄႈၼႆ  မီးမႃး 6 ပီပၢႆယဝ်ႉ ။ ဝၢႆးလင် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇယိုတ်းၵုမ်းလႆႈၶိုၼ်း ဝဵင်းမိူင်းပၢႆးတင်းသဵင်ႈ  ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ...

တၢင်းႁူႉၵူႈသမ်ႇသႅၼ်ပိူင်ၼႆႉ မီးၼႂ်းလိၵ်ႈလၢႆးၼႆ ယၢမ်ႈငိၼ်းယၢမ်ႈႁူႉၵၼ်မႃးယူႇၸဵမ်လႂ်သေတႃႉ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၼႂ်းတူင်ႇၵူၼ်းတႆးႁဝ်း ပႆႇပေႃးပွင်ႇၸႂ်ထိုင်ၸႂ်မွၵ်ႈၵႃႈႁိုဝ်။ ၵေႃႉလၢတ်ႈၵေႃႈ လၢတ်ႈယူႇ ၵေႃႉတႅမ်ႈၵေႃႈ တႅမ်ႈယူႇသေတႃႉ တၢင်းႁူႉဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးထုၵ်ႇလီႁူႉၼၼ်ႉ ပႆႇၶဝ်ႈထိုင်လႆႈ။ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ယွၼ်ႉၵူၼ်းမိူင်းတႆးၵမ်ႈၼမ် ဢမ်ႇသူင်လူလိၵ်ႈ၊ ဢမ်ႇသူႈမီးၾိင်ႈဢၼ်လူလိၵ်ႈလၢႆး။ သင်ယၢၼ်လိၵ်ႈလၢႆးၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်းတႄႉ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈတႆးၵေႃႈ တေယဵၼ်းပဵၼ်ၵႂၢမ်းပိူၼ်ႈ၊ ၵူၼ်းတႆးၵေႃႈ တေယဵၼ်းပဵၼ်ၵူၼ်းပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ မၢင်ၸိူဝ်း ႁၼ်ဝႃႈ ၵွမ်ႉၵူၺ်းတႅမ်ႈလိၵ်ႈသွၼ်လၢႆး၊ ႁွင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်း...

 ဝၼ်းတီႈ 3/8/2025 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 7 မူင်း ထိုင် 9 မူင်း ၵၢင်ၶမ်ႈ ( ၶၢဝ်းယၢမ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ )  ၸုမ်းၽူႈ လူင်ႉလႅၼ်ႇ ၾၢႆႇဢၢႆႊထီႊတႆး ၸုမ်း HaoHaa  ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၶႄႉၶႅင်ႇ လွင်ႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်း လွၵ်းလၢႆးပၢႆးၸၢင်ႈ ထႅၵ်ႊၼူဝ်ႊလူဝ်ႊၵျီႊ Technology ။ ပဵၼ်ပၢင်ၶႄႉၶႅင်ႇၵၼ်...

ယၢမ်းလဵဝ် တီႈႁူင်းႁဵၼ်းပရႁိတ လွႆလွမ်ႉ ဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆႉ မီးလုၵ်ႈႁဵၼ်းၼမ် ၶိုၼ်ႈမႃးလိူဝ်ၵူႈပီလႄႈ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၵႃႈၶိုၼ်ႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမေႃသွၼ်တင်း လုၵ်ႈႁဵၼ်းထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၸဵမ်ၶဝ်ႈသၢၼ်လႄႈ တႃႇၵၢၼ်ၵိၼ်ယႅမ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူး ပၺ်ႇၺႃႇသႃမိ ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်း လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ - “လွင်ႈယၢပ်ႇတႄႉ တီႈႁူင်း ႁဵၼ်းႁဝ်းပီၼႆႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇတိူဝ်းၼမ်မႃးလိူဝ်ၵူႈပီဢိူဝ်ႈ။ လုၵ်ႈႁဵၼ်းတင်းမေႃသွၼ်ၼႆႉ တေႃႈလဵဝ်မီးယူႇ...

လိူၼ်ၵျုၼ်ႊၼႆႉပဵၼ်လိူၼ်ဢၼ် ပေႃႈမႄႈလႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ တိုၼ်ႇတဵၼ်ႈ တႃႇၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း ။ ၽွင်းလူဝ်ႇၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉမႂ်ႇလႄႈ ဢွၼ်ၵၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းၶူဝ်းႁူင်းႁဵၼ်းမႂ်ႇမႂ်ႇသေ  ၵႂႃႇသူင်ႇလုၵ်ႈၵႂႃႇႁူင်းႁဵၼ်း။     ၵူၺ်းၵႃႈယၢမ်းလဵဝ် ၸူဝ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းမႃးၼႆႉ  ၶၢဝ်းၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းၸိူင်ႉၼႆ ၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇမီးတၢင်းသိူဝ်းသႂ်သေပီ။  ၽွင်းပၢင်တိုၵ်းပဵၼ်တူဝ်ႈမိူင်းၸိူင်ႉၼႆ  ပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵုမ်း ပႃးၸဵမ်ပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်သိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵုမ်းၼၼ်ႉ ၶိုင်ပွင်တေပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းပၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇယူႇသေတႃႉၵေႃႉ ၽႂ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းသိူဝ်းၸႂ်တႃႇၵႂႃႇႁူင်းႁဵၼ်း။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ  မိူဝ်းၼႃႈ လုၵ်းႁဵၼ်း ၸိူဝ်းၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းဝႆႉယူႇတႂ်ႈ မုၵ်ႉၸုမ်းဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈ  လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတႄႉ မႃးၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ တေသိုပ်ႇပဵၼ်ႁိုဝ်ၵႂႃႇ...

လိၵ်ႈတႆး ၶဝ်ႈၼႂ်းပိူင် Google Translate မႃး ၶွပ်ႈတဵမ်ၼိုင်ႈပီ ၊ လွင်ႈလီဢိၵ်ႇၸႃႉၼၼ်ႉတႄႉ လႆႈ ငိၼ်းသဵင်တုမ်ႉတွပ်ႇ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းတူၺ်းယဝ်ႉ လၢႆၸိူဝ်ႉလၢႆပိူင်။ ပဵၼ်ႁိုဝ်ၵေႃႈလီ ၶႅၼ်းသေ လိၵ်ႈတႆးႁၢမ်းတီႈယူႇလႄႈ ႁၢမ်းတီႈၸႂ်ႉ။ ၼင်ႇႁိုဝ် လိၵ်ႈတႆး သမ်ႉပေႃးတေတိူဝ်းၶဝ်ႈလႆႈၼႂ်းၵၢပ်ႈပၢၼ် ဢေႇဢၢႆႇ Ai ၸၼ်ႉလုမ်ႈၾႃႉလႆႈထႅင်ႈ ၼၼ်ႉ တႆးၵူႈတီႈၵူႈတၢင်း ၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်း...

ဝၼ်းတီႈ 29/06/2025 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 9 မူင်းထိုင် 1 မူင်းဝၢႆးဝၼ်း ယူႇတီႈ ႁူင်းႁဵၼ်းဝတ်ႉသီဝူဝ်ငိုၼ်းတင်း ႁူင်းႁဵၼ်းဝတ်ႉၵူႇတဝ်ႈသေ ၸတ်းႁဵတ်းပွႆးလိုဝ်ႈပၢင်သွၼ် လိၵ်ႈတႆးၶၢဝ်းမႆႈ တီႈဝတ်ႉၽူဝ်းထိမူင်းၶူၼ်း (ၵႃႈလပူဝ်ႇ) ဢိူင်းၶျႆးသထၢၼ် ဝဵင်းသရႃးၾီး ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႂ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး မီးလုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈမွၵ်ႈ 50 ၵေႃႉ။ မေႃသွၼ် ယိင်းႁွမ် လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -...

မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 29/06/2025 ၸၼ်ႉၸွမ်တူင်ႇၵူၼ်းတႆး (ၵေႃတႆး) ဝဵင်းၵႃလီႉ ၸတ်းပၢင်ယိုၼ်ႈမွပ်ႈဝႂ်ၶူး ပွၵ်ႈၵမ်း 4 မီးလုၵ်ႈႁဵၼ်းႁပ်ႉဝႂ်ၶူး 35 ၵေႃႉ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ယိုၼ်ႈမွပ်ႈပၼ်ပႃးဝႂ်ယဝ်ႉႁူင်းႁဵၼ်း တႃႇလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင်ထႅင်ႈ။ ၼၢင်းႁဵဝ်းသႅင် ႁူဝ်ပဝ်ႈၸၼ်ႉၸွမ်တူင်ႇၵူၼ်းတႆး လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“တီႈၸၼ်ႉၸွမ်ၼႆႉတႄႉ တေမီး 35 ၵေႃႉ။ ပေႃးႁူမ်ႈတင်းတီႈႁူင်းႁဵၼ်းၼႆၵေႃႈ တင်းမူတ်းတေမီး 50 ပၢႆ။...

ပေႃးထိုင်မႃး ဝၼ်းတီႈ 2/7/2025 ၼႆႉ သင်ၶၸဝ်ႈမိူင်းတူၼ်လႄႈမိူင်းသၢတ်ႇ တေႁူမ်ႈၸတ်းပၢင်တွၼ်ႈသူး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸိူဝ်းဢွင်ႇပူၼ်ႉၸၼ်ႉ ၼႂ်းပီၵၢၼ်ႁဵၼ်း 2024-2025 တီႈထၢတ်ႈၵွင်းမူး ၽၼရေႊသူၼ် (ႁိုဝ်) ၵွင်းမူးလူင်မင်ႇၵလႃႇၸုမ်ႉမိူင်း ဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈဢေႃႈ ထုင်ႉၼႃးၵွင်းမူး ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ။ ၸဝ်ႈၶူးၼၼ်ႇတိသေၼ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇတူင်ႇဝဵင်းမိူင်းတူၼ်-မိူင်းသၢတ်ႇ လၢတ်ႈတီႈ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ - “...

ယၢမ်းလဵဝ် ၼႂ်းၸၢဝ်းတႆးၼႆႉ ပေႃးမႃးထတ်းတူၺ်း ၵူၼ်းတႅမ်ႈလိၵ်ႈပၼ်ပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ်၊ ၸိူင်း၊ ဝွၵ်း၊ ပိုၼ်းလႄႈ ၵၢၼ်မိူင်းၵၢၼ်သိုၵ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ မီးဢေႇမႃးတႄႉတႄႉယဝ်ႉ။ ၵႂၢမ်းထုင်းၵေႃႈမီးဝႆႉဝႃႈ “လိၵ်ႈၽႂ်ႁိူဝ်ႈႁိူင်းၵေႃႈမိူင်းၼၼ်ႉၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ - လိၵ်ႈၽႂ်ႁၢႆၵေႃႈ ၶိူဝ်းၼၼ်ႉတၢႆ ” ၼႆလႄႈ ၸင်ႇမီးၵူၼ်းၼုမ်ႇသႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇ သႂ်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈ “ၶိင်းသိူဝ်” ၼႆၼၼ်ႉ တႅမ်ႈပပ်ႉၵႃႇတုၼ်း၊ ပပ်ႉႁၢင်ႈလူၼ်ႉ၊ ႁုၼ်ႉၶူဝ်ပၢႆးႁႅင်းၸႂ်၊...