ၵူၼ်းထႆးတိုၼ်းၵိူတ်ႇပဵၼ်မႃးလူၺ်ႈၵၢၼ်သုၼ်သၢၼ်လေႃးလေးၵူၼ်းလၢႆၵုမ်ႇၼႂ်းၵုၼ်ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ။ လူၺ်ႈမီးပူႇယႃႈတႃယၢႆး ပဵၼ်ၸၢဝ်းပိုၼ်ႉတီႈထိၼ်ႇထင်သဝ်းယူႇမႃးၸဵမ်ပိုင်း ။ ၸဵမ်တႄႇပဵၼ်ပိုၼ်းမႃးလႄႈမီးလၢႆၵုမ်ႇၸၢဝ်းၸၢတ်ႈၶိူဝ်းၵူၼ်း ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၸၢဝ်းတႆး မွၼ်း ၵုမ်ႇဢိၼ်ႊၻီႊယိူဝ်ႊ မႃးၶွၼ်ႈႁူမ်ႈ ၸၢဝ်းၵူၼ်းၵုမ်ႇပိုၼ်ႉတီႈၸႃႇတိၸိူဝ်းယူႇသဝ်းမႃးၵဝ်ႇၵဝ်ႇၸဵမ်ပိုင်း မိူဝ်ႈမိုဝ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်း ႁိုင်ၼၢၼ်း ၽၢၼ်ႇပူၼ်ႉၵႂႃႇၵေႃႈ မီးလၢႆၵုမ်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းတၢင်ႇၶိူဝ်းယူၵ်ႉယၢႆႉၶၢႆႉၶဝ်ႈမႃး။ ပူႇယႃႈတႃယၢႆးၸဵမ်ပိုင်း : ၵူၼ်းၵုမ်ႇႁႅၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းဢၼ်တင်ႈထိၼ်ႇထၢၼ်ၼႂ်းၵုၼ်ဢေႊသျိူဝ်ႊၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်း ဢွၵ်ႇ မိူဝ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းမွၵ်ႈ 6 - 7 မိုၼ်ႇပီၼၼ်ႉ ၵုမ်ႇဢၼ်သိုပ်ႇၸိူဝ်ႉသၢႆမႃးတီႈမၼုသ်းယ်ႁူဝ်ႊမူဝ်ႊသျေႊပျဵၼ်ႊသ်...

လၢႆလၢႆၵေႃႉ မိူဝ်ႈလႆႈယိၼ်းဝႃႈ - "ဝၼ်းငၢၼ်း(ပွႆး)ပီမႂ်ႇတႆး" ၼႆတေၵႂႃႇႁၼ်ၾၢင်ႁၢင်ႈငၢၼ်း(ပွႆး) တီႈလႂ် မိူဝ်ႈလႂ် ၼၵ်ႉႁွင့် (ၽူႈႁွင်ႉ ၽဵင်းၵႂၢမ်း) မီးၽႂ် ပဵၼ်ၽႂ်ၼႆၵမ်းလဵဝ် တေဢမ်ႇၵႂႃႇဝူၼ်ႉထိုင်ဝႃႈ ၼႂ်းငၢၼ်း(ပွႆး)ၼၼ်ႉ မီးသင်လၢႆလၢႆ။ ငၢၼ်း(ပွႆး) ပီမႂ်ႇတႆးၼႆ့ ႁူမ်ႈဝႃႈပဵၼ်ငၢၼ်း(ပွႆး) ၾိင်ႈႁိတ်ႈ(ၾိင်ႈထုင်း) ၼႆၵေႃႈ ၽူႈတေဝူၼ့်ၶဝ်ႈၸႂ်ထိုင် ငဝ်ႈလိူင်ႈတူၼ်ႈတေႃမၼ်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းၾိင်ႈႁိတ်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၼ်ၼႂ်းငၢၼ်း(ပွႆး)ဝၼ်းပီမႂ်ႇၼၼ့်မီးသင်...

ပေႃးထိုင်ၼႂ်းမိူင်းထႆးသေ ႁွတ်ႈၽႅဝ်ဝဵင်းၵဵင်ႈမႂ်ႇ - ၵဵင်းႁၢႆးမိူဝ်ႈလႂ်ဢမ်ႇဝႃႈ-ပေႃးလႆႈလတ်းလဵပ်ႈၵႂႃႇႁိမ်းႁုၼ်ႇႁၢင်ႈတွင်း လူင်ပေႃႈၶုၼ်မင်းရၢႆး (ၵဵင်းႁၢႆး) လႄႈသင်၊ ႁိမ်း ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈႁေႃၶမ်းသၢမ်ၸဝ်ႈ-ပေႃႈၶုၼ်ၽႃမိူင်း၊ ပေႃႈၶုၼ်ငမ်းမိူင်းလႄႈပေႃႈၶုၼ်မင်းရၢႆး (ၵဵင်းမႂ်ႇ) လႄႈသင်-ယုၵ်ႉမိုဝ်းၼပ်ႉယမ်တၵ်ႉဝႆႈတႃႇသေႇ။ ၵွပ်ႈသင်?။ မိူင်းပိူၼ်ႈဢမ်ႇလႆႈပဵၼ်ၶီႈၶႃႈၵူၼ်းတၢင်ႇၸၢတ်ႈလႂ် ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၵူၼ်း မိူင်းတႆး ႁဝ်းသေပိူၼ်ႈမီးဝၢၼ်ႈမီးမိူင်း ပူတ်းပွႆႇလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃ ထၢင်ႇႁၢင်ႈၵတ်းယဵၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးၼႆႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈပိူၼ်ႈမီးၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်လီ၊ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ၊ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၸႅတ်ႈၸၢင်ႇ၊ ၽူႈ ဢွၼ်ႁူဝ်ႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႄႉတႄႉ-...

သၶႁ ႁိုဝ် ၸဝ်ႈသႅင်ၸိုၼ်ႈ ၸဝ်ႈလိၵ်ႈလၢႆး ၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်း ၽူႈႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၽၢတ်ႇယၢၼ်ႁဝ်းႁႃးၵႂႃႇ 14 ပီယဝ်ႉသေတႃႉ သဵင်ၽဵင်းၵႂၢမ်းလႄႈ လိၵ်ႈလၢႆးဢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈတႅမ်ႈဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉလိုဝ်းယူႇၼႂ်းတူင်ႇတႆးၵူႈတီႈတီႈယူႇ။ တႃႇမီးႁႅင်းၸႂ် သိုပ်ႇသၢႆၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၵၢၼ်ၶိူဝ်းၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိုတ်းၾၢႆႇလင် ထုၵ်ႇလီၶုၵ်ႉၶူၼ်ႉၶိုၼ်းပိုၼ်းမၼ်းၸဝ်ႈသေ ထုၵ်ႇလီလူဢၢၼ်ႇဝွၵ်း၊ လိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ ၽဵင်းမၼ်းၸဝ်ႈတႄႉတႄႉ။ “ဢမ်ႇၸႂ်ႈႁူႉဝႃႈ ႁၼ်ၾင်ႇလွႆတီႈႁိမ်းၸမ် …..  ဢမ်ႇၸိုဝ်ႈႁူႉထႃႈ တေပွင်ႇၽႅဝ်မိူဝ်ႈဝၼ်းလႂ် ….....

မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 18/06/2025 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 11:40 မူင်း ၶုၼ်သိုၵ်းလူင် ၼၼ်ႇတႃႇဢူး (ပေႃႈလူင်ၵဝ်ႇ ဝၢၼ်ႈလၵ်းတႅင်ႇ) လႆႈလူႉသဵင်ႈၵႂႃႇ တီႈႁိူၼ်းမၼ်းၸဝ်ႈ ဝၢၼ်ႈလၵ်းတႅင်ႇ လႅၼ်လိၼ်တႆး - ထႆး ဢိူင်ႇပဵင်းလူင် ဝဵင်းႁႅင် ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႂ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး လူၺ်ႈတၢင်းပဵၼ်ၵူၼ်းထဝ်ႈ ၽွင်းဢႃယု 85 ပီ...

1996-97 ၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး မၢႆပဵၼ်ပီငရၢႆးလူင် ဢၼ်မီးပိုၼ်းႁၢႆႉၸႃႉ ၼႂ်းမိူင်းတႆး။ ၵူၼ်းဢၼ်လႆႈငိၼ်း လႆႈထွမ်ႇ လႆႈလူဢၢၼ်ႇပိုၼ်းၵဝ်ႇၼၼ်ႉၶိုၼ်းၵူၺ်းၵေႃႈ ထၢၼ်ႈပေႃး ပဵၼ် ၸႂ်ဢမ်ႇလီၸွမ်း။ ပူၼ်ႉမႃးလၢႆသိပ်းပီယဝ်ႉသေတႃႉ ၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးပႆႇၸၢင်ႈလိုမ်း။ ၵူၼ်းမီးတူဝ်ထူပ်းၼႂ်းတွၼ်ႈၼၼ်ႉ သမ်ႉၶႅၼ်းၼႃႇ။ တိုၵ်ႉတုမ်ႉတိူဝ်ႉပၢႆးၸႂ် ဝႆႉယူႇႁၢၼ်ႉတေႃႇယၢမ်းလဵဝ်။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼၢင်းလဵၵ်ႉ ၵူၼ်းၵဵင်းၶမ်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢိင်ၼိူဝ်ပိုၼ်းႁုၵ်ႉႁၢႆႉၼၼ်ႉသေ ၶိုၼ်းတူၵ်ႇလၢတ်ႈမိူဝ်ႈ လႂ်...

မေႊ 21 ၼႆႉ တူၵ်းမႅၼ်ႈဝၼ်းၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၵႅတ်ႇၶႄဢဝ်ၶိုၼ်းမိူင်းတႆး ၶွပ်ႈႁွပ်ႈ 67 ပီယဝ်ႉလႄႈ ၶႂ်ႈၶိုၼ်းၵဵပ်းပၢႆးၼႄ လၢႆးၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ပၢၼ်ၸဝ်ႈၶုၼ်ၶႆႇၾႃႉတႆးႁဝ်းႁႃး ပဵၼ်ႁိုဝ်မႃး ၼင်ႇၼႂ်းၽူႈ လူင်ႉလႅၼ်ႇပၢႆးပိုၼ်းၶဝ် မၢႆတမ်းတႅမ်ႈတၢင်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ။ ၵမ်ႈၼမ် တေယၢမ်ႈငိၼ်းၵူၼ်းထဝ်ႈၶဝ်သမ်ႉၼႄၵၼ်ဝႃႈ “မိူဝ်ႈပၢၼ်မိူင်းလီၼၼ်ႉ” ၼႆယူႇ၊ ပၢၼ်မိူင်း လီဢၼ်ၶဝ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပေႃးထၢင်ႇၸႂ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႈၶုၼ်ၶႆႇၾႃႉတႆးႁဝ်းၶဝ် ဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်းၼႆတႄႉ ပိူင်ႈယဝ်ႉ။ တၢမ်ၼင်ႇ ၶူးမေႃလူင်ၸၢႆးၶမ်းမိူင်း ၶူၼ်ႉၶႂႃႉတၢင်ႇၽိုၼ်ဝႆႉၸိုင်...

ပေႃးႁဝ်းမႃးတူၺ်း ၸွမ်းပိုၼ်းၵၢၼ်မိူင်း မိူင်းတႆးႁဝ်းၼႆႉ တေလႆႈလၢတ်ႈတင်ႈတႄႇ 1947 ၼၼ်ႉမႃးယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ 1947 တီႈပၢင်လူင် ဢုပ်ႇၵၼ်။ ထိုင်မႃး 1958 မၼ်းတဵမ် 10 ပီယဝ်ႉ ဢၼ်ႁဝ်းတူၵ်းလူင်းႁူမ်ႈၵၼ်ဝႆႉ မိူင်းတႆးတင်း မိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ပေႃးဝႃႈ မၼ်းမိူၼ်ၸႂ်ယူႇၼႆ 10 ပီယဝ်ႉ ႁဝ်းသိုပ်ႇၵႂႃႇထႅင်ႈ ပေႃး...

ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးလူင် ၽတ်ႉတၼ်ႇတၵေႃးလိယ ၽူႈၵွၼ်းတိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈ ပရိယတ်ႉတိ ဝတ်ႉလူင်ၵၢင်မိူင်း ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၶဝ်ႈသူၼ်မၢၵ်ႇႁၢၵ်ႈၶမ်းၵႂႃႇ တီႈႁွင်ႈယႃ ႁိမ်းလွႆၸၢၵ်ႈ ၵႄႈၵၢင် မိူင်းယေႃ တင်း မၢၼ်ႈမၢၵ်ႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 04/03/2025 (ပီတႆး 2119 ၼီႈ လိူၼ်သီႇမႂ်ႇ 6 ၶမ်ႈ) ၶၢဝ်းယၢမ်းဝၢႆး ဝၼ်း 3:39...

လွင်ႈပဵၼ်မႃး ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ဝၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဢမ်ႇၼၼ် ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈႁွင်ႉဝႃႈ ဝၼ်းတႆး ၼႆၵေႃႈမီး။ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼၼ်ႉ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆၼၼ်ႉ ႁဝ်းဢမ်ႇလႆႈၸႂ်ႉ ႁွင်ႉဝၼ်းၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး ၼႆၵေႃႈမီး မၼ်းပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉၼႆ။ လွင်ႈဢၼ်ပဵၼ်မႃးၼႆႉ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၵူႈပွၵ်ႈလႄႈ ပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈ ၵႂၢမ်းဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ “ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း” - “ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း” ၼႆႉ ၶေႃႈတီႈပွင်ႇမၼ်း...

ဝၼ်းတီႈ 5 တီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊၼႆႉပဵၼ်ဝၼ်း ၵိူတ်ႇၸဝ်ႈမုၼ်ယႂ်ႇၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၸိုင်ႈထႆးတူၼ်ထူၼ်ႈ 9  ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၽူမိၽူလ်း ဢၻုလ်ယတဵတ်ႇ မႁႃရၢတ်ႉပရူမ်ႊမၼၢတ်ႉ ပၽိတ်း  ဢႃယု 70 ပီ ဢၼ်လူႉလွၼ်ႇၼွၼ်းၽေးၵႂႃႇလႆႈ 8 ပီ။ ၸဝ်ႈမုၼ်ယႂ်ႇၶုၼ်ႁေႃၶမ်း တူၼ်ထူၼ်ႈ 9 ၼႆႉ ၵိူတ်ႇဝၼ်းတီႈ 5/12/1927  ။ မၼ်းၸဝ်ႈပဵၼ်  ၸဝ်ႈၽူႈဢၼ်ဝႆႉ...

ပႃႇတီႇ ရီႊပပ်ႉပလီႊၵၼ်ႊ  (Republican Party) ၼႆ့ တေဢွၼ်ၵၼ်ႁူႉၸၵ်းဝႃႈ ပဵၼ်ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢၼ်လဵၵ့်လဵၵ်ႉဢွၼ်ႇ လႄႈ မီးဝႆ့ပၵ်းပိူင်မူႇဝႃႇတၵူၼ်း ဢၼ်ၽဵင်ႈၽဵင်ႈ (သမရိုးကျ) ၼႆယူႇ။ ပႃႇတီႇ ရီႊပပ်ႉပလီႊၵၼ်ႊ  (Republican Party) ၼႆ့တႄႇၶွတ်ႇၽွတ်ႈမႃး တီႈၸႄႈတွၼ်ႈပွတ်းႁွင်ႇ မိူင်း ဢမေႊရိၵၼ်ႊ မိူဝ်ႈပီ 1854 ။ ယွၼ့်ၶႂ်ႈၵေႃႇတင်ႈ ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ၵႅၼ်ႇၶႅင်...

ထႆး “ไท” မီးၸိုဝ်ႈၶွင်ၵုမ်ႇၵူၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉၽႃးသႃၶိူဝ်းႁိူၼ်းထႆး “ไท” ႁူမ်ႈတင်းၵုမ်ႇၵူၼ်းၵမ်ႈၽွင်ႈ ၼႂ်းၽၢၵ်ႈဢီးသၢၼ် ဢိၼ်ႊၻီႊ(ဢႃးႁူမ်) မိူဝ်ႈလဵဝ်ဢမ်ႇပေႃးၶႂ်ႈလၢတ်ႈၽႃးသႃၶိူဝ်းႁိူၼ်းထႆး “ไท” ယဝ်ႉလႄႈ ၸၢဝ်းၵူၼ်းထႆး ၼႂ်းမိူင်းထႆးၵေႃႈပဵၼ်ၼိုင်ႈၼႂ်းၵုမ်ႇၵူၼ်းထႆး“ไท”မိူၼ်ၵၼ်။ ၼႆႉပဵၼ်ႁဵတ်ႇၽူလ်(ႁေႇတုၽလ) လွင်ႈၼိုင်ႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸိုင်ႈမိူင်း“သယၢမ်” ၵၢႆယဵၼ်းမႃးပဵၼ်ၸိုင်ႈထႆး လူၺ်ႈ ၸွမ်ၽူလ်းပေႃႊ. ၽိၿုၼ်းသူင်ၶရၢမ်ႊ ၸွမ်ၽွင်းလူင်ထႆးၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈပိၼ်ႇလႅၵ်ႈၸိုဝ်ႈမိူင်းပိူဝ်ႈႁႂ်ႈၵိုင်ႇငၢမ်ႇတင်း “ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ” ၶွင်...

ဝၢႆးၵေႃႇတင်ႈၵွင်တပ်ႉ “ၼုမ်ႇသိုၵ်းႁၢၼ် ႁဵတ်းၵၼ်ၵွၼ်းၶေႃၸိုင်ႈတႆး” မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 21 လိူၼ်မေႊ 1958 ယဝ်ႉ ပိုၼ် ၽၢဝ်ႇပူၵ်းတိုၼ်ႇတိုၵ်းသူၼ်းၵူၼ်းမိူင်းတႆး ထုၵ်ႇလႆႈဢွၼ်ၵၼ်ဢွၵ်ႇမႃးယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇတေႃႇသူႈလိုၵ်ႉၾိုၼ်ႉတိုၵ်းတေႃး လိုပ်ႈႁေႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢွၵ်ႇၽႅၼ်ႇလိၼ်မိူင်းၸိုင်ႈတႆးယဝ်ႉၼႆၵေႃႈ ၵႃႈပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၵူႈၸၼ်ႉထၢၼ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈမီးၸႂ်လုၵ်ႉႁိုၼ်ႇသၢၼ်ၶတ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းၶိုၼ်ႈမႃး။ ငဝ်ႈႁႅၵ်ႈၵၢၼ်တႄႇပူၵ်းတင်ႈ “ၼုမ်ႇသိုၵ်းႁၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵွၼ်းၶေႃ ၸိုင်ႈတႆး” ၵိၼ်ၼမ်ႉသၸ်ႉၸႃး ၶွတ်ႇမၼ်ႈ ၽၼ်ႈ ၶွတ်ႇသၢႆလိူတ်ႈၵဵဝ်ႇၵၼ် တီႈႁူၺ်ႈပု သူပ်းၼမ်ႉၵျွတ်ႈၼၼ်ႉ မီးၽူႈႁၵ်ႉၸၢတ်ႈ 31...

ႁွင်ႈၼႄပိုၼ်း ၸဝ်ႈၶုၼ်သႃႇ ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈ ဝၢၼ်ႈႁိၼ်တႅၵ်ႇ (ထိူတ်ႉထႆး) ၼၼ်ႉ ၺႃးၾူၼ်ယႂ်ႇ လူမ်းလူင် ၽတ်ႉသႂ်ႇတူၼ်ႈမႆႉလူင် လူမ်ႉတဵင်သႂ်ႇ လူႉၵွႆပႅတ်ႈတင်းလင်။ ဝၼ်းတီႈ 17/05/2024 ယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ ၾူၼ်ယႂ်ႇလူမ်းလူင် တူၵ်းႁႅင်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတူၼ်ႈမႆႉလူင် ဢၼ်မီးၼႂ်းဝၢင်းႁွင်ႈ ၼႄပိုၼ်း ၸဝ်ႈၶုၼ်သႃႇ တီႈမူႇဝၢၼ်ႈႁိၼ်တႅၵ်ႇ (ထိူတ်ႉထႆး) ဢိူင်ႇထိူတ်ႉထႆး ၸႄႈဝဵင်းမႄႈၾႃႉလူင် ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်း...