ပိုၼ်ႉတီႈပျီႇတူႉၸိတ်ႉPNO ၵုမ်းၵမ် တီႈဝဵင်းႁူဝ်ပူင်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႉၺွပ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႂ်းဝဵင်း8 ၵေႃႉ သူင်ႇၾိုၵ်းၵၢၼ်သိုၵ်း ၊ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းႁိူၼ်း လႆႈပၼ် ငိုၼ်းဢၢၼ်ႇႁူဝ်သိပ်းသႅၼ် ထုတ်ႇတူဝ်ၶိုၼ်း ။
တႄႇႁၢင်လိူၼ် ၾႅပ်ႉပိဝ်ႊရီႊၼႆႉမႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်းတီႉၺွပ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇၶီႇရူတ်ႉၶိူင်ႈ ပွၵ်ႈၵၢၼ် ၽွင်းၵၢင်ၶမ်ႈၵၢင်ၶိုၼ်း ၼႂ်းပွၵ်ႉၼႂ်းယွမ်ႇ ဝဵင်းႁူဝ်ပူင်း။
ၵူၼ်းၸၢႆးဢႃယု 27 ပီ ယူႇဝဵင်းႁူဝ်ပူင်းလၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵႆႉပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၸိူဝ်းပွၵ်ႈႁိူၼ်းၶမ်ႈ/လိုၵ်း။ ပေႃးႁႄႉထတ်းယဝ်ႉဢဝ်လွင်ႈၼိုင်ႈဢမ်ႇၼၼ်လွင်ႈၼိုင်ႈသေတီႉ ၊ မၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈပၼ်ငိုၼ်းဢၢၼ်ႁူဝ်သိပ်းသႅၼ်ပျႃးသေ လႅၵ်ႈတူဝ်မႃးၶိုၼ်း။ ပေႃးဢမ်ႇၵပ်းသိုပ်ႇလႆႈ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းတၢင်းႁိူၼ်းၵေႃႈ ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈသူင်ႇၾိုၵ်းၵၢၼ်သိုၵ်း ၵမ်းသိုဝ်ႈၼၼ်ႉၼႃႇ ”- ဝႃႈၼႆ ။
ၵဵဝ်ၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ပျီႇတူႉၸိတ်ႉၵုမ်းၵမ် ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢမ်ႇဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ဢမ်ႇဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ ပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းသေဢမ်ႇၵႃး ပၢႆၵဵပ်းငိုၼ်းတႃႇၵႂႃႇၾိုၵ်းၵၢၼ်သိုၵ်း တီႈၵူၼ်းမိူင်း ၼိုင်ႈလိူၼ် လႆႈပၼ် 5 မိုၼ်ႇပျႃး ထိုင် ၼိုင်ႈသႅၼ်ပျႃး သင်ဢမ်ႇပၼ် ၺႃးလွၵ်ႇငိုတ်ႈဝႃႈ တေသူင်ႇၾိုၵ်းၵၢၼ်သိုၵ်း – ၼႆ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈ ။
ၵူၼ်းၸၢႆးပိုၼ်ႉတီႈသိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ -“ ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈတီႉၺွပ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇသူင်ႇၾိုၵ်း ၵၢၼ်သိုၵ်း ၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈတေႉဢေႃႈ ၊ ပေႃးဢမ်ႇၸႂ်ႈတူဝ်ထူပ်းၼႆ ၽႂ်တေဢမ်ႇၶႂ်ႈယုမ်ႇ ၊ ႁဝ်းၶႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇလႄႈ ၶႂ်ႈယူႇလွတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလႅဝ်း ၵတ်းၵတ်းယဵၼ်ယဵၼ်ၵူၺ်းၶႃႈ ၊ ဢမ်ႇၶႂ်ႈၶဝ်ႈၾိုၵ်းၵၢၼ်သိုၵ်းသင် ၊ ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈတီႉၺွပ်းသူင်ႇၾိုၵ်းၵၢၼ်သိုၵ်း တိၵ်းတိၵ်း လႄႈ တလဵဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇႁတ်းၵႂႃႇလႂ် ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ ။
မိူၼ်ၼင်ႇၼႆ တီႈၼႂ်းထုင်ႉၼွင်ႁၢႆးယႃႈ ၸႄႈဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈၵေႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမီးၶၢဝ်ႇလိုဝ်း ဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတီႉၺွပ်း ၵူၼ်းတႃႇၵူၼ်းႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းၼႆလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဢမ်ႇႁတ်းဢွၵ်ႇႁိူၼ်းယေး ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵူႈမိုဝ်ႉၵူႈဝၼ်းဝႃႈၼႆ ။
ၵူၼ်းၸၢႆးဢႃယု 30 ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃၸဝ်ႉၵိၼ်ၶမ်ႈ ၼႂ်းထုင်ႉၼွင်ႁၢႆးယႃႈ လၢတ်ႈ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ မီးၶၢဝ်ႇဢွၵ်ႇပၼ်ၾၢင်ႉၵၼ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေတီႉၵူၼ်းတႃႇ ၵႂႃႇၾိုၵ်း ၵၢၼ်သိုၵ်းၼႆလႄႈ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ၽႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇႁတ်းဢွၵ်ႇႁိူၼ်းယဝ်ႉၶႃႈ ၊ ၽႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇမႃးၸၢင်ႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် ၊ ဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၶႃႈ ၊ ပေႃးဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးတႃႇၵိၼ် ၊ ငိုၼ်းတႃႇႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းတႄႉ ပၼ်ယူႇၵူႈလိူၼ် တႃႇၵိၼ်တင်းႁႃယၢပ်ႇယူႇယဝ်ႉ ယၢပ်ႇၸႂ်ၼႃႇၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ ။
ၵႃႈလၢႆးဝၼ်းၼႆႉတီႈၼႂ်းထုင်ႉၼွင်ႁၢႆးယႃႈၼႆႉ ၼိုင်ႈဝၼ်းလႆႈ 10000-8000 ပျႃး ၊ ယၢမ်းလဵဝ် ယွၼ်ႉဢမ်ႇမီးၵၢၼ် ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းၸၢင်ႈလႄႈ တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းႁဵတ်းၵိၼ် ႁႃၸဝ်ႉၵိၼ်ၶမ်ႈ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵိၼ်းၸႂ်ဝႆႉၼႆယဝ်ႉ ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပလိၵ်ႈ တင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ်ဝၢင်းၽႅၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ တႃႇလိုပ်ႈလမ်း တီႉၺွပ်းဢဝ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇယဝ်ႉလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈ ၶၢဝ်သႂ် မိူၼ်ၼင်ႇပိုတ်ႇႁၢၼ်ႉၶၢႆတၢင်းၵိၼ်ၸွမ်းၵၢတ်ႇၵၢင်ၶမ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈဢိုတ်းႁၢၼ်ႉၸဝ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်ယၢပ်ႇၸႂ် တႃႇႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉဝႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူၼ်ၼင်ႇၼႆ ႁၢင်လိူၼ် ၾႅပ်ႉပိဝ်ႊရီႊၼႆႉမႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁူမ်ႈတင်းပူႇၵၢင်ႉပူႇၵႄႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသေ ပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်းတီႉၺွပ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇ လႄႈ ၼၢင်းယိင်း ဢမ်ႇယွမ်း 5 ၵေႃႉ ၽွင်းၵၢင်ၶမ်ႈ ၵၢင်ၶိုၼ်း တီႈသဵၼ်ႈတၢင်းသူၺ်ႇၽူင်းပုၼ်ႉ (ရွှေဘုန်းပွင့်) ဝဵင်းတူၼ်ႈတီးၼႆယဝ်ႉ ။
ၼႂ်းလိူၼ်ထူၼ်ႈသွင် ပီ 2024 သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢွၵ်ႇပိူင် ၵူၼ်းမိူင်းတေလႆႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်း။ ၼႂ်းပိူင်ၼၼ်ႉ မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉဝႃႈ တေၵဵပ်းဢဝ်ၵူၼ်းၸၢႆး ဢႃယု 18 ထိုင် 35 ပီလႄႈ၊ ၼၢင်းယိင်း 18 ထိုင် 27 ပီ ဝႃႈၼႆဝႆႉ။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်း ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈပၢႆႈသေၵိုတ်းဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉပဵၼ်ဢၼ်ၵိၼ်းၸႂ်။ ပေႃးမေႃဢဝ်တူဝ်လွတ်ႈၵေႃႈၸၢင်ႈလွတ်ႈလႆႈ။ ပေႃးဢမ်ႇမေႃငိူင်ႉၵေႃႈ ၺႃးႁွင်ႉၵႂႃႇၾိုၵ်းၵၢၼ်သိုၵ်းသေသူင်ႇၼႃႈသိုၵ်းၵမ်းသိုဝ်ႈ။ ဢၼ်ၵႂႃႇတၢႆၼႃႈသိုၵ်းသေဢမ်ႇပွၵ်ႈမႃးၶိုၼ်းၵေႃႈမီးၼမ်။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ