ၸဝ်ႈႁိူဝ်းသင်ႇဝႆႉဝႃႈ သိုပ်ႇလုၺ်း ….. ၼႆလႄႈ

သၶႁ ႁိုဝ် ၸဝ်ႈသႅင်ၸိုၼ်ႈ ၸဝ်ႈလိၵ်ႈလၢႆး ၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်း ၽူႈႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၽၢတ်ႇယၢၼ်ႁဝ်းႁႃးၵႂႃႇ 14 ပီယဝ်ႉသေတႃႉ သဵင်ၽဵင်းၵႂၢမ်းလႄႈ လိၵ်ႈလၢႆးဢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈတႅမ်ႈဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉလိုဝ်းယူႇၼႂ်းတူင်ႇတႆးၵူႈတီႈတီႈယူႇ။ တႃႇမီးႁႅင်းၸႂ် သိုပ်ႇသၢႆၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၵၢၼ်ၶိူဝ်းၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိုတ်းၾၢႆႇလင် ထုၵ်ႇလီၶုၵ်ႉၶူၼ်ႉၶိုၼ်းပိုၼ်းမၼ်းၸဝ်ႈသေ ထုၵ်ႇလီလူဢၢၼ်ႇဝွၵ်း၊ လိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ ၽဵင်းမၼ်းၸဝ်ႈတႄႉတႄႉ။

“ဢမ်ႇၸႂ်ႈႁူႉဝႃႈ ႁၼ်ၾင်ႇလွႆတီႈႁိမ်းၸမ် …..  ဢမ်ႇၸိုဝ်ႈႁူႉထႃႈ တေပွင်ႇၽႅဝ်မိူဝ်ႈဝၼ်းလႂ် ….. ၼႆၵေႃႈတိုၼ်းလႆႈလုၺ်းယူႇ တႃႇႁႂ်ႈပေႃးလွတ်ႈတၢင်းတၢႆ ….. လိူဝ်ၸႂ်ႁႅင်းၵေႃႈ လႆႈၶတ်းၸႂ်လုၺ်းယူႇ ပၢင်ႇလၢႆႇလူင်ၼႆႉ …..”

ၽႂ်လႆႈထွမ်ႇၽဵင်းၵႂၢမ်း ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ “လုၺ်း” ၼႆၼၼ်ႉၵေႃႈ တိုၼ်းတေႁူႉၸၵ်းပႃး ၽူႈတႅမ်ႈၽဵင်းၵႂၢမ်းမၼ်း ၵေႃႉမၵ်းၸိုဝ်ႈဝႃႈ သၶႁ ၼႆၼၼ်ႉယူႇ။

သၶႁၼႆႉ ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈပၢႆၵမ်ၸဝ်ႈသႅင်ၸိုၼ်ႈ ၵေႃႉဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉလႅတ်းၽၢႆလႄႈ မီးၼမ်ႉၸႂ်ၼိူဝ် ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ လိၵ်ႈလၢႆးတႆးတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ။

ဢဝ်ၸိုဝ်ႈပၢႆၵမ် သၶႁၼႆႉပဵၼ်လၵ်းသေ ဢိင်ၼိူဝ်ၼိူဝ်ႉၵႂၢမ်း၊ ဝွၵ်းမၼ်းၸဝ်ႈသေ ၶိုၼ်းၽႄဢွၵ်ႇ ပဵၼ်လၢႆလၢႆၸိုဝ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ သဵင်ၶဝ်ႇႁွၵ်ႈ၊ သႅင်ၶဝ်ႈႁႅင်ႈ၊ သဵင်ၶၢင်းႁိူဝ်ႉ၊ သဝ်ၶိုဝ်ႇႁိူၼ်း၊ သဵမ်ၶုတ်းႁႄႈ၊ သိုင်ႇၶိူဝ်းႁေႃ၊ သူႈၶုၼ်ႁၢႆႉ၊ သိူဝ်ၶူပ်းႁၢင် ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တၢမ်တူဝ်မၼ်းၸဝ်ႈယၢမ်ႈလၢတ်ႈ ဢွၵ်ႇပၢၵ်ႇတႄႉ မၢႆထိုင် ၶိူဝ်းႁိူၼ်းၸဝ်ႈ သွႆႈၶမ်းႁိူင်း ဝႃႈ ၼႆ။ 

လႆႈငိၼ်းၸိုဝ်ႈပၢႆၵမ်ၵူၺ်းၵေႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈတေပဵၼ်ၵူၼ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆ ၵူၼ်းၸိူဝ်း သူၼ်ၸႂ်ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၵၢၼ်ၶိူဝ်း ၵမ်ႈၼမ် သမ်ႉပေႃးတေလၢမ်းႁူႉလႆႈၽႂ်မၼ်းယူႇ။

ၵူၼ်းၸိူဝ်း ယၢမ်ႈယူႇဢိူမ်ႈမၼ်းၸဝ်ႈတႄႉ ၵႆႉၶႆႈၼႄဝႃႈ – မၼ်းၸဝ်ႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းပၢၵ်ႇၸႃႉသဵင်လင်သေတႃႉ မီးၼမ်ႉၸႂ်လီ၊ တၵ်ႉသိုဝ်ႈလၢတ်ႈယမ်၊ ပေႃးလႆႈလူင်းမိုဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်သေဢၼ်ဢၼ်ယဝ်ႉ ဢမ်ႇထွႆႈဢမ်ႇႁူၼ် ဝႃႈၼႆ။

Photo by – Sai Arn Tai/ ၽွင်း သင်ၶၸဝ်ႈ သုတ်ႇမုၼ်းပၼ် တီႈၶုမ်ၵုတ်းၸၢႆးသႅင်ၸိုၼ်ႈ (ႁွင့်) သၶႁ

ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ် ၵေႃႉယၢမ်ႈလႆႈ ႁူမ်ႈၽၢၵ်ႈၼႃႈၵၢၼ်ၸွမ်းသၶႁ လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ –“မၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းပၢၵ်ႇၸႃႉသေတႃႉ ၸႂ်တႄႉလီတႄႉတႄႉ၊ ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ်၊ ပဵၼ်ၵူၼ်းသိုဝ်ႈယူဝ်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၊ မီး ၵူၼ်းႁၵ်ႉမၼ်း ၼမ်တႄႉတႄႉ၊ မိူဝ်ႈပၢင်ၸႃႉမၼ်း၊ ၽွင်းပူၼ်ႉၶၢပ်ႈတူဝ်သၶႁ မိူဝ်ႈလုၵ်ႉဝတ်ႉပႃႇပဝ်ႈ ၵႂႃႇတီႈပႃႇႁဵဝ်ႈၼၼ်ႉ မီးပီႈၼွင်ႉတႆးၸွမ်းသူင်ႇၶၢပ်ႈတူဝ်မၼ်း ၼမ်ၼႃႇဢႃးလႃး လူၼ်ႉလိူဝ်ႁႅင်းလႄႈ ထိုင်တီႈပီႈၼွင်ႉထႆးၶဝ် ပေႃးထၢမ်ဝႃႈ ပဵၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉတႆးသူ ပႃးလႂ် မႃးသဵင်ႈၵၢမ်ႇ”- ဝႃႈၼႆလူးၵွၼ်ႇ။

ၼႂ်းၵႃႈ ပၢင်ၸႃႇပၼ ၼႂ်းဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇ လၢႆဢၼ်ၼႆႉ ပၢင်ပူၼ်ႉၶၢပ်ႈတူဝ်မၼ်းၸဝ်ႈၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈၼမ် သေပိူၼ်ႈၼႆ လိုဝ်းယူႇၼႂ်းၵႄႈပီႈၼွင်ႉတႆး ၼႂ်းၵဵင်းမႂ်ႇ ၼင်ႇၼႆ။

ဝႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈယႃႇ ၵေႃႉၵႂႃႇၵေႃႈၵႂႃႇထႃႈယဝ်ႉလႄႈ ၸိူဝ်းႁဝ်းႁႃးၵိုတ်း ၾၢႆႇလင်မိူဝ်ႈတိုၵ်ႉၸိုၼ်ႇႁႅင်းလႆႈယူႇၼႆႉ တၵ်းလူဝ်ႇမေႃယဵပ်ႇႁွႆးတိၼ် သၶႁသေ သႂ်ႇၸႂ်မူၼ်ႉမႄးတူဝ်ၸႂ်ၽႂ်မၼ်း သိုပ်ႇသၢႆၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၵႂႃႇယူႇ။

ပေႃးတူၺ်းငဝ်းလၢႆးမိူဝ်ႈလဵဝ် မိူင်းတႆးၵေႃႈ ပဵၼ်ၽိုၼ်းပဵၼ်ၾႆးဝႆႉ။ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးၼင်ႇၵၼ်ၵေႃႈ ဢဝ်သုၼ်ႇၵဝ်သုၼ်ႇမႂ်းပဵၼ်ယႂ်ႇသေ ဢမ်ႇၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၵၼ်လႆႈ၊ ၸႂ်ဢၼ်ယၢမ်ႈသိုဝ်ႈယူဝ်းတေႃႇ ၵၼ်ၵေႃႈ မိူဝ်ႈလဵဝ် မေႃၵူတ်ႉငေႃးတေႃႇၵၼ်မႃး။

ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းသေ ပဵၼ်မႃးပၢင်တိုၵ်းၽႅၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇၵူၼ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ လႆႈပၢႆႈလႆႈတၢႆ ႁိူၼ်းယေးလႆႈလူႉသုမ်းသေႁၢႆ။ သိုၵ်းၸၢဝ်း ၶိူဝ်းဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈသိုၵ်းတႆးၼၼ်ႉ ယိုတ်းလႆႈလၢႆလၢႆဝဵင်းၼႂ်းမိုဝ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ။ 

ၵူၺ်းၵႃႈ  တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းတႄႉ ဢမ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးသင် ဢမ်ႇလႆႈယူႇၵတ်းယဵၼ်သေဢမ်ႇၵႃး ၶဵၼ်လူင် သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းသႂ်ႇဝၢၼ်ႈသႂ်ႇႁိူၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၵၢင်းယၢၼ်လႆႈ။

ၵမ်းလိုၼ်း ဢွင်ႈတီႈဢၼ်ယိုတ်းလႆႈဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ သိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၶိုၼ်းလႆႈထွႆပၼ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈယူႇၶိုၼ်း ပဵၼ်ပွတ်းပဵၼ်တွၼ်ႈ။

ငဝ်းလၢႆးၸိူင်ႉၼႆ လႆႈပၢႆႈလႆႈတၢႆ ဢမ်ႇၼပ်ႉထူၼ်ႈလႆႈၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းတႄႉ မီးၸႂ်လၵ်ႉမုင်ႈမွင်း မိူင်းတႆးတေၸဵဝ်းၵတ်းယဵၼ်လွတ်ႈၶဵၼ်ၼႆယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈမုင်ႈမွင်းၵူၼ်းမိူင်း မိူၼ်ၸမ်တႃၵႆ တိၼ်ၵႂႃႇလွႆးလွႆး။   

တေဝႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းတႆး 2 ၸုမ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်းပၢင်တိုၵ်းၼႆသေတႃႉ တူဝ်ၶဝ် 2 ၸုမ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇၶဝ်ႈၵၼ်။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ တႆးၺႃးပိူၼ်ႈလူမဝ်သၢင်းၽႅပ်ႉမႃးတႄႉတႄႉ။

လွင်ႈၼႆႉ သင်ၸဝ်ႈသႅင်ၸိုၼ်ႈ ယင်းတိုၵ်ႉလိပ်းၶီး မၼ်းၸဝ်ႈတေပဵၼ်ၸႂ်ဢမ်ႇလီလူင်လၢင်မွၵ်ႈလႂ်။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၽွင်းပၢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈယၢမ်ႈၸွႆႈထႅမ် ၵၢၼ်သိုဝ်ႇသၢၼ်ပၼ်သိုၵ်းတႆး တင်းသွင်ၾၢႆႇသွင်ၸုမ်း။ မၼ်းၸဝ်ႈဢမ်ႇၸႂ်ႈတႆးသေတႃႉ မၼ်းၸဝ်ႈပိုၼ်ႉပွႆႇပုၼ်ႈလီ သုၼ်ႇတူဝ်သေ ႁဵတ်းတႃႇတႆး မႃးတင်းၸူဝ်ႈတင်းၸၢတ်ႈ။ ဝႆႉၵႃႈၶၼ် လိၵ်ႈလၢႆးပၢႆပေႇတႆး တေႃႇထိုင်လူႉၶွႆႈသဵင်ႈမုၼ်။

ပေႃးတူၺ်းပိူင်ပဵၼ်တႆး ထုၵ်ႇယဵပ်ႇယမ်ႈလူလၢႆ လႆႈၼႃႈလဵၵ်ႉ ယွၼ်ႉပၢင်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 ၼႆႉၸိုင် ၶုၵ်းၸႂ်လႆႈဝွၵ်းဢၼ်ၸဝ်ႈသႅင်ၸိုၼ်ႈ သၶႁ တႅမ်ႈဝႆႉႁူဝ်ၼိုင်ႈ

ဝွၵ်းၼၼ်ႉ မီးႁူဝ်ၶေႃႈဝႃႈ – တႆးၵူၺ်း ဢမ်ႇပဵၼ်ၾႆး  

လွင်ႈလူမဝ်ဝႆႉတိုၼ်ႈၼိူဝ်ပိူၼ်ႈ

 ယွၼ်ႉငိူၼ်ႈၼဵၼ်ထၢင်ႇယႂ်ႇတူဝ်ၵဝ်ႇ

ပၢႆးဝူၼ်ႉၵူႈၽဝ်ႇၼႆႉ တၵ်းလႆႈၾၢင်ႉႁူႉ

လီႇသူး၊ ထၼူႉ၊ ၵဝ်ႈၵၢင်ႉ၊ ဢၢင်းသႃး(တႆးၼွင်)၊ ဝႃႉ၊ လႃးႁူႇ၊ ဢၶႃႇ၊ ၶၢင်၊ ပလွင်ႈ(တဢၢင်း)၊ တႆး၊ ယၢင်းလမ်ယၢင်းလၢႆး၊ ပဢူဝ်း ၵႃႈၸူဝ်ႈ ပႆႇၸူဝ်းပႃးလူင်ႉလႅင်းၽွမ်ႉၵၼ် တၵ်းဢမ်ႇႁၼ်ယိူင်းမၢႆ သၢႆတၢင်းပူတ်းပွႆႇၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ယႃႇမၢင်ႇၵိူဝ်းၼွၼ်းၾၼ်ၼႆ မၼ်းၸဝ်ႈ တႅမ်ႈမိူဝ်ႈ 29/05/2010 ဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

မၢႆထိုင်ဝႃႈ ၵႃႈႁဝ်းပေႉၶႂ်ႈလႆႈမိူင်းတႆးမွၵ်ႈၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ပေႃးသမ်ႉ ဢမ်ႇတူၺ်းပုၼ်ႈၵူၼ်းၼမ်၊ ဢမ်ႇႁၼ်ၸႂ်ၼိူဝ်ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႄႉ တိုၵ်းပေႉလႆႈမိူင်းၵေႃႈ တေဢမ်ႇၵတ်းယဵၼ်လႆႈ။ ၵွပ်ႈၼၼ် တႃႇသၢင်ႈမိူင်းတႆးႁႂ်ႈၼိမ်သဝ်းၼၼ်ႉ ႁိုဝ်တေၸၢင်ႈဝႄႈလႆႈတၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းလႃးလႃး။

ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ သင်ၽူႈပွင်မိူင်း၊ ၽူႈၼမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵူႈၵေႃႉ မေႃၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၵၼ် ဢမ်ႇဝႆႉမႃႇၼ တေႃႇၵၼ်တႄႉ ဢမ်ႇဝၼ်းၼိုင်ႈၵေႃႈ ဝၼ်းၼိုင်ႈ မိူင်းတႆး တေပဵၼ်မိူင်းဢၼ်လီယူႇလီ ၵိၼ်လႄႈ တေပဵၼ်မိူင်း ဢၼ်ပိူၼ်ႈဢၢမ်းၶွႆယူႇ။

သင်ဝႃႈ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ထူဝ်းၼႃႈၼႂ်းမိူင်းတႆး ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း မေႃဝူၼ်ႉၵႂၢင်ႈႁၼ်ၵႆသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူႈၸၢဝ်း ၶိူဝ်းထုၵ်ႇမေႃပေႃးၵႂၢမ်းၵၼ်တႄႉ မိူင်းတႆးၵေႃႈ တေၵတ်းယဵၼ်လွတ်ႈၶဵၼ်။

ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ မိူၼ်လႆႈၶီႇႁိူဝ်း ဢၼ်ၵူၼ်းၽၢႆးၼမ်လၢႆ – ၽၢႆးၵေႃႉႁူးၵေႃႉတၢင်း – ဢမ်ႇထိုင်တႃႈမုင်ႈယိူင်းမၢႆ – ဢဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းႁၢႆဝႆႉၼိူဝ်ၼႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ။

ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈၼႆႉသေ ပေႃးလႆႈထွမ်ႇသဵင် ၽဵင်းၵႂၢမ်း ဢၼ်သၶႁ တႅမ်ႈဝႆႉမီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ “ ႁိူဝ်း” ၼႆ မိူဝ်ႈလႂ်ၵေႃႈ ၸႂ်ဢိုၵ်ႉၼိုၵ်ႉမိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ……

“ႁိူဝ်းဢိူၺ် မႂ်းတေၵႂႃႇတၢင်းလႂ် … ႁိူဝ်းဢိူၺ် မႂ်းတေပႃးႁဝ်းၵႂႃႇၸိူင်ႉႁိုဝ် ….  ႁိူဝ်းဢိူၺ် တီႈၸွတ်ႇမႂ်း မီးတီႈလႂ် …  ႁိူဝ်းဢိူၺ် ဢၼ်မႂ်းတၢင်ႇၼၵ်းဝႆႉၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ယႂ်ႇလူင် လွင်ႈလိပ်းလွင်ႈတၢႆဝႆႉဢိူဝ်ႈ ….”

ယၢမ်းလဵဝ် မိူင်းတႆး တေပဵၼ်ႁိုဝ်ၼႆၼၼ်ႉ ဝႆႉသေၵွၼ်ႇ ၼင်ႇႁိုဝ်ၼႂ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇသႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇၼႆႉ ပေႃးတေမီးမႃး ၽူႈၼမ်းလီၼၼ်ႉ ပုၼ်ႈၽွၼ်းမီးႁူဝ်မႃႇၵူၼ်းၵူႈၵေႃႉ တၵ်းလူဝ်ႇသႂ်ႇၸႂ် ပွၼ်ႈသွၼ် ႁႂ်ႈလုၵ်ႈလၢၼ်လိၼ် လၵ်းလႅမ်သႅမ်းၵႃႈၼႂ်းၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ။

ပေႃးဢဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းဝႃႈတႄႉ ၽႂ်ၵေႃႈ ၶႂ်ႈယူႇၶႂ်ႈၵိၼ်လူၺ်ႈၵတ်းၵတ်းယဵၼ်ယဵၼ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽူႈၼမ်းၵၢၼ်သိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးသမ်ႉ ယင်းပႆႇဢုပ်ႇၵၼ် ပႆႇတူၵ်းလူင်းသင်ၵၼ်လႆႈ။ မၢင် ၽဝ်ႇဢုပ်ႇၵၼ်ယူႇၵေႃႈ ဢမ်ႇႁူႉဝႃႈ ဢုပ်ႇသင်တူၵ်းလူင်းသင်ၵၼ်၊ ဢၼ်ႁၼ်ယူႇတႄႉ ဝၢၼ်ႈမိူင်း ၶႅၼ်းယုင်ႈမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇၼႆ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ။

ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈ ၽူႈၼမ်းသိုၵ်းၼႂ်းမိူင်းတႆး ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၵၼ် ဢမ်ႇၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၵၼ်ၼႆႉသေ ပေႃးထွမ်ႇတူၺ်း ၸဝ်ႈသႅင်ၸိုၼ်ႈ သၶႁ ယၢမ်ႈလၢတ်ႈဝႆႉတႄႉ …

“ပေႃးဝႃႈတူဝ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ႁဵတ်းၵၢၼ်သိုၵ်းၵၢၼ်မိူင်းၶဝ် လၢတ်ႈဝႃႈ တႆးႁဝ်းၼႆႉ ပႆႇၽွမ်ႉၵၼ်လူင်ၼႆတႄႉ ၵမ်ႈၼမ်ၼႆႉ မၼ်းပွင်ႇဝႃႈ လၢတ်ႈႁေ ဢမ်ႇလၢတ်ႈႁေၵေႃႈယဝ်ႉ မၼ်းပွင်ႇဝႃႈ ပိူၼ်ႈပႆႇမႃး ၽွမ်ႉၵဝ်၊ ဢၼ်ဝႃႈ ၵဝ်ပႆႇၵႂႃႇၽွမ်ႉပိူၼ်ႈၼႆၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇဝူၼ်ႉသွၼ်ႇပႃး။ ပေႃးလၢတ်ႈတႄႉ ဢဝ် ၵၼ်ဝႃႈ ပႃးၵၼ်ပဵၼ်ၼႆ လၢတ်ႈယူႇသေႇသေႇ၊ လၢတ်ႈယူႇတိၵ်းတိၵ်းၼႆႉ ဢဝ်ၵၼ်ဝႃႈ ပႃးၵၼ်ပဵၼ်။ ပေႃးမႃးႁဵတ်းတႄႉတႄႉ ဢဝ်ၵဝ်ဝႃႈ ပႃးၵၼ်ပဵၼ်”

မိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ ၵေႃႉဢၼ် ၼႂ်းတႆးႁဝ်းႁူႉၵၼ်ဝႃႈ ၵေႃႉမေႃသူၼ်းတုမ် ၵေႃႉဢၼ်မေႃၶဝ်ႈဢွၵ်ႇလၢႆၾၢႆႇ ၵေႃႉဢၼ်ဝႆႉၵႃႈၶၼ်လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ သၶႁ ႁိုဝ် ၸဝ်ႈသႅင်ၸိုၼ်ႈ ဢၼ်ဝႃႈ ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးၼႂ်းမိူင်း ၵူၼ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵိုတ်းသဵင်မၼ်းၸဝ်ႈလႄႈ ပွင်ႈလိၵ်ႈ၊ ဝွၵ်းလႄႈ ၽဵင်းၵႂၢမ်း ဢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈတႅမ်ႈဝႆႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵူၺ်းယဝ်ႉ။

ၸဝ်ႈသႅင်ၸိုၼ်ႈၼႆႉ လႆႈၽၢတ်ႇယၢၼ်ႁဝ်းႁႃးၵႂႃႇမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 15/09/2011 ၽွင်းဢႃယုထူၼ်ႈထိုင် 59 ပီ ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၽိူဝ်ႇၶုၵ်းထူပ်းဝူၼ်ႉၶိုၼ်းၵေႃႈ ဝၼ်းတီႈ 15/09/2025 ၼႆႉ ပေႃးမီး 14 ပီယဝ်ႉ။

မၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၼိူဝ်ႉလိူတ်ႈတႆး ႁူဝ်ပၢၵ်ႇတဵမ်သေတႃႉ ႁၵ်ႉၼိူဝ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးတႄႉတႄႉ၊ တႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းမိူင်းတႆး ပေႃးတေၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်လႆႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်တၢင်းမုင်ႈမွင်းမၼ်း ၸဝ်ႈပိူင်ၼိုင်ႈ။

မိူဝ်ႈမၼ်းၸဝ်ႈ တိုၵ်ႉမီးသၢႆၸႂ်တႄႉ တႃႇငဝ်းလၢႆးဝၢၼ်ႈမိူင်းလီၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈ လႆႈလၢႆးလႂ်ၵေႃႈ တူင်ႉၼိုင်မႃးလၢႆးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇတွၼ်ႉၶၢင်းဢမ်ႇတွၼ်ႉယူႇလၢႆသေပွၵ်ႈ။ လႆႈၶတ်းၸႂ်သႂ်ႇႁႅင်းမႃးလၢႆ ၸိူဝ်ႉလၢႆပိူင်၊ မိူဝ်ႈၶၵ်ႉတွၼ်ႈဢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈလႆႈယိပ်းၵွင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈ ယိပ်းၵမ်ၸိုၼ်းၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ယၢမ်ႈမီးမႃး။

ဢိင်ၼိူဝ်ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းသေ မၼ်းၸဝ်ႈ မေႃၾၢႆႇလႂ်ၵေႃႈ ၶဝ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်း ၸဵမ်ဢဝ် ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ၊ ၽႃသႃလိၵ်ႈလၢႆး၊ ၵၢၼ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇလႄႈ ပၢႆးမွၼ်း(တႅမ်ႈၵႂၢမ်း၊ ႁွင်ႉၵႂၢမ်း) ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ပေႃးလႆႈထွမ်ႇ ၽဵင်းၵႂၢမ်းသၶႁ မိူဝ်ႈလႂ်ၵေႃႈ မိူၼ်ၶိုၼ်းပူၵ်းတိုၼ်ႇၸႂ်ႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇမႃး သေဢမ်ႇၵႃး တႃႇၵူၼ်းၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ပၢႆးမွၼ်းႁွင်ႉၵႂၢမ်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၵိုင်ႇလီထွမ်ႇတူၺ်း ၵႂၢမ်း သၶႁယူႇ ၵွပ်ႈဝႃႈမၼ်းၸဝ်ႈႁွင်ႉဝႆႉ ၶေႃႈၸိုဝ်ႈသဵင်ၸႂ် ၊ သဵင်ပီႇလီၽဵၼ်ႈလီ ၵိုင်ႇလီဢဝ်ပဵၼ်တူဝ် ယၢင်ႇလီတႄႉတႄႉၼႆ ၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်း – ၼၢင်းမူဝ်ၶၢဝ်ၼူၼ်းလၢတ်ႈဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

လိူဝ်ၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈၶတ်းၸႂ်ၶဝ်ႈႁႃၵွင်ႉသၢၼ်လႆႈၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်း ဢမ်ႇဝႃႈ ၸုမ်းလဵၵ်ႉၸုမ်းယႂ်ႇၼႆ ဢၢၼ်းတႆး ၶႆးၶၢၼ်ႇၾႃႉ တႅမ်ႈမၢႆဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

“ၵမ်းလိုၼ်းၵေႃႈ ပၵ်းၸႂ်ၼိူဝ်ၵၢၼ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ တေႃႇပေႃးလူႉသဵင်ႈသၢႆၸႂ်။ ၵွၼ်ႇၼႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈပႆႇလူႉသဵင်ႈ မၼ်းၸဝ်ႈတိုၵ်ႉယူႇၼႂ်းၼၢမ်း ၵႅမ်ၽူႈၵွၼ်းႁွင်ႈၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ၊ ပဵၼ်ပႃး ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဝႆႉ” ။ 

ၵမ်ႈၼမ်ႁူႉၵၼ်ဝႃႈသၶႁ ၼႆသေတႃႉ ဢမ်ႇႁူႉတီႈပွင်ႇမၼ်းတႄႉတႄႉ ယူႇတီႈၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ပိုၼ်ၶမ်း ၽယၵ်ႉဝူင်း လၢတ်ႈဝႆႉတႄႉ –

သၶႁၼႆႉ လုၵ်ႉမႃးတီႈ – သွႆႈၶမ်းႁိူင်း ဢၼ်ၸဝ်ႈတူဝ် (သႅင်ၸိုၼ်ႈ) တင်ႈပဵၼ်ၼၢမ်း သၵုလ် (ၸိုဝ်ႈၶိူဝ်းႁိူၼ်း) မၼ်းၸဝ်ႈ သိုပ်ႇမႃးတီႈၵေႃႉပဵၼ်ပူႇလႄႈယႃႈ ဢမ်ႇၼၼ် ပူႇမွၼ်ႇ – ယႃႈမွၼ်ႇ ၸိုဝ်ႈၶိင်းသွႆႈႁိူင်း ၼၢႆးၶမ်းႁိူင်း ၽူႈပဵၼ်ၸႃတိမင်းသႅင် ဢိူင်ႇဝဵင်းမင်းသႅင်၊ ၸႄႈဝဵင်းမင်းလိူၼ်း (ဢၼ်မီးၼႂ်းၼႃႈတီႈဝႃႉၵုမ်းယူႇယၢမ်းလဵဝ်)။ ၸင်ႇဝႃႈ သၶႁ ယေႃႈမႃးတီႈ – “သွႆႈၶမ်းႁိူင်း”- ဝႃႈၼႆဝႆႉ။

EOR 6

ၼင်ႇဢၼ်လၢတ်ႈမႃး ပႃႈၼိူဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ သၶႁၼႆႉ ပေႃးၵဵဝ်ႇၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၵၢၼ်ၶိူဝ်းမႃးၼႆ ဢမ်ႇတွၼ်ႉႁူၼ်ထွႆ သင်ဝႃႈ တိုၵ်ႉမီးသၢႆၸႂ်ၵေႃႈ တိုၵ်ႉတေၶတ်းသၢင်ႈ တႃႇဝၢၼ်ႈမိူင်းလႆႈၵတ်းယဵၼ်လွတ်ႈၶဵၼ် ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၼၼ်ႉယူႇၼႆ ယုမ်ႇယမ်ဝႆႉၸိူင်ႉၼႆ။

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ

promotion

SHAN Membership

฿ 19฿ 169 /mo
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ႁဵၼ်းဢဝ်ၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ၊ ရေႊတီႊဢူဝ်ႊ၊ ထႆႇႁၢင်ႈ၊ Blogger, Vlog ထႆႇဝီႊတီႊဢူဝ်ႊ တတ်းတေႃႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပိုၼ်ၽႄႈ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၵၢၼ်သိုဝ်ႇ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်လႅၵ်ႈလၢႆႈပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ် ဢၼ်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၸတ်းႁဵတ်း
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းတွင်ႈထၢမ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး၊ ပၢႆးမွၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ၶႂ်ႈႁူႉၶႂ်ႈငိၼ်း။
  • လႆႈႁပ်ႉဢၢၼ်ႇ ၶၢဝ်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း ပိူင်ပဵၼ်ဝူင်ႈလႂ်ဝူင်ႈ ၼၼ်ႉ။

ၶၢဝ်ႇဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း

Army

ၵူၼ်းၼုမ်ႇဝဵင်းဝၢၼ်ႈငႂ်ႈၵႂႃႇၾိုၵ်းၵၢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸုပ်ႈတီႈၼိုင်ႈ ၵႂႃႇ 5 ၵေႃႉ ပွၵ်ႈမႃးၶိုၼ်း 3 ၵေႃႉ

ၵူၼ်းၼုမ်ႇဝဵင်းယႂႃႇငၢၼ်ႇ 5 ၵေႃႉဢၼ်ၵႂႃႇၾိုၵ်းၵၢၼ်သိုၵ်း ၸွမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸုပ်ႈတီႈၼိုင်ႈ ၸဵမ်မိူဝ်ႈ 3 ပီပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ၸင်ႇႁႃလႆႈပွၵ်ႈႁိူၼ်းၶိုၼ်းယၢမ်းလဵဝ် - ပွၵ်ႈမႃးၶိုၼ်း 3 ၵေႃႉၵူၺ်း 2 ၵေႃႉတႄႉတၢႆၼႃႈသိုၵ်းယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။   ၼႂ်းလိူၼ်ၾႅပ်ႊပိဝ်ႊရီႊ ပီ 2024 ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ မၢႆမီႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းယဝ်ႉ ၵၢင်ႉၵႄႇ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်ႈငႂ်ႈ(ယႂႃႇငၢၼ်ႇ) လူင်းၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆၵူၼ်းၼုမ်ႇ...

ၵူၼ်းၶီႇရူတ်ႉၶိူင်ႈတူၵ်းလုၵ်းတၢႆ ႁိမ်းၵၢတ်ႇၵၢင်ၶမ်ႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး

ၵူၼ်းၶီႇရူတ်ႉၶိူင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ မႃးတူၵ်းလုၵ်းဢၼ်ၾၢႆႇလိူမ်ႈလႆႇၶုတ်းဝႆႉ ႁိမ်းၵၢတ်ႇလူင် (မဵဝ်ႉမၸေး) ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး တူၵ်းသဵပ်ႇၺႃးလဵၵ်းၼႂ်းလုၵ်းၼၼ်ႉသေထိုင်တီႈလူႉတၢႆ။ ဝၼ်းတီႈ 24/4/2026  ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 8 မူင်း  ၵူၼ်းၸၢႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ ၶပ်းရူတ်ႉၶိူင်ႈ လုၵ်ႉတၢင်း  ၸၢၼ်းၵၢတ်ႇသေ ႁေႃႈရူတ်ႉမႃးတၢင်းႁွင်ႇ၊ မႃးတူၵ်းလုၵ်း ဢၼ်ၶဝ်ၶုတ်းဝႆႉ (တႃႇႁဵတ်း သေဢၼ်ဢၼ်) ဢၼ်မီးၾၢႆႇႁွင်ႇၵၢတ်ႇလူင်  ။ လုၵ်းၼၼ်ႉ လိုၵ်ႉမွၵ်ႈ 10 ထတ်း(ပေႇ)...

သိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃးၶၢႆၼမ်ႉမၼ်းၸိူဝ်ႉၾႆးမၢၼ်ႈတီႈထုင်ႉပူင်း ၸဝ်ႈၼႃးဢမ်ႇတၼ်းလႆႈၸေးၵၼ်

ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇႁႅင်းထၢတ်ႈလႄႈၾႆးၾႃႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး တႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ် ၼမ်ႉမၼ်း ၸိူဝ်ႉၾႆး ဢၼ်မၢၼ်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉမႃးၶၢႆပၼ်ၸဝ်ႈၼႃးၼႂ်းထုင်ႉပူင်း ၸႄႈဝဵင်း သီႇသႅင်ႇ တူၼ်ႈတီးလႄႈ ဝဵင်းႁူဝ်ပူင်း၊ ၼိုင်ႈၵႃႊလၼ်ႊ 1 မိုၼ်ႇပျႃးၵူၺ်းဝႃႈၼႆသေတႃႉ ၸဝ်ႈၼႃးဢမ်ႇတၼ်းလႆႈသိုဝ်ႉၸေးၵၼ်။  ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽွင်းလူင်တႄႉပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ဢဝ်မႃးၶၢႆပၼ်ၵူၼ်းၼႂ်းထုင်ႉပူင်း 5600 ၵႃႊလၼ်ႊ ဝႃႈၼႆသေတႃႉ  ဢိင်ၼိူဝ်ၼမ်ႉမၼ်းၸိူဝ်ႉၾႆး ႁႃသိုဝ်ႉယၢပ်ႇႁိုင်ၼၢၼ်းမႃးယဝ်ႉလႄႈ ၸဝ်ႈၼႃးႁိမ်ၵၼ်သိုဝ်ႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈဢမ်ႇတၼ်းလႆႈသိုဝ်ႉ ၼႆ...
Heng Kayong

 UWSA ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈႁပ်ႉတွၼ်ႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈမဢလၼႆႉ ပိူဝ်ႈတႃႇသင်

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈသၢမ် ၼႂ်းလုၵ်ႈလိူၼ်​​ဢေႇပရႄႇၼႆႉ ၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ UWSA ႁဵတ်းလိၵ်ႈႁပ်ႉတွၼ်ႈ​​တေႃႇၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈမိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ၊ မိူၼ်ၼႆ​​သေ ၸုမ်းမိူင်းလႃး လႄႈ ၸုမ်းသိုၵ်းလွႆ TNLA ​​ၵေႃႈ ​​တေႃႈယိုၼ်ႈသူင်ႇ။ လွင်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းၼမ်ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ပဵၼ်လၢႆးမႅၵ်ႇၶႃၵၼ်ၵွႆးလႄႈ တႃႉလီဢိမ်ႇမိူဝ်ႇၼႆ​​သေတႃႉ ​​ပေႃးယူႇတီႈလွၵ်း ၵၢၼ်မိူင်းထူပ်းမိုဝ်းဝူၼ်ႉသွၼ်ႇၸိုင် ​​တေလႆႈဝႃႈၸပ်းမႅၼ်ႈၸွမ်းလၢႆး Long term strategy လွၵ်းၽႅၼ်ၶၢဝ်းယၢဝ်း တႃႇၸုမ်းၸၢဝ်းၶဝ်ယူႇ။ မိူၼ်ၸိူင်ႉၸုမ်းဝႃႉၼႆ...

ဢမေႊရိၵၼ်ႊပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ- ၽႂ်ပၼ်လႆႈငိူၼ်ႈၶၢဝ်ႇ ၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ Tai Chang တေပၼ်ငိုၼ်းသူး တေႃႇလႃႇ 10 လၢၼ်ႉ

ဝၼ်းတီႈ 23/04/2026 ၼႆႉ ဢမေႊရိၵၼ်ႊပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈ - တႃႇတေယိုတ်းသိမ်းလႆႈ ၵၢၼ်လႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်းတင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊ ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼၼ်ႉ ၽႂ်ပၼ်လႆႈငိူၼ်ႈၶၢဝ်ႇ ငဝ်ႈငုၼ်းလႅၼ်ငိုၼ်းတင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊ Tai Chang ဢၼ်မီးဝႆႉ ၼႂ်းမိူင်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ (ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်သိုၵ်းယၢင်း DKBA ၵုမ်းၵမ်)လႆႈၸိုင် တေပၼ်ငိုၼ်းသူး ၻေႃႊလႃႊ 10 လၢၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽွင်းလူင် ၽၼ်ႇတႃႇငိုၼ်းတွင်း ဢမေႊရိၵၼ်ႊ...