လၢႆလၢႆၵေႃႉ မိူဝ်ႈလႆႈယိၼ်းဝႃႈ – “ဝၼ်းငၢၼ်း(ပွႆး)ပီမႂ်ႇတႆး” ၼႆတေၵႂႃႇႁၼ်ၾၢင်ႁၢင်ႈငၢၼ်း(ပွႆး) တီႈလႂ် မိူဝ်ႈလႂ် ၼၵ်ႉႁွင့် (ၽူႈႁွင်ႉ ၽဵင်းၵႂၢမ်း) မီးၽႂ် ပဵၼ်ၽႂ်ၼႆၵမ်းလဵဝ် တေဢမ်ႇၵႂႃႇဝူၼ်ႉထိုင်ဝႃႈ ၼႂ်းငၢၼ်း(ပွႆး)ၼၼ်ႉ မီးသင်လၢႆလၢႆ။ ငၢၼ်း(ပွႆး) ပီမႂ်ႇတႆးၼႆ့ ႁူမ်ႈဝႃႈပဵၼ်ငၢၼ်း(ပွႆး) ၾိင်ႈႁိတ်ႈ(ၾိင်ႈထုင်း) ၼႆၵေႃႈ ၽူႈတေဝူၼ့်ၶဝ်ႈၸႂ်ထိုင် ငဝ်ႈလိူင်ႈတူၼ်ႈတေႃမၼ်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းၾိင်ႈႁိတ်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၼ်ၼႂ်းငၢၼ်း(ပွႆး)ဝၼ်းပီမႂ်ႇၼၼ့်မီးသင် ႁႃၵူၼ်းဝူၼ့် ၶႆႈလၢတ်ႈၼႄ ၸွမ်းလွင်ႈၾိင်ႈႁိတ်ႈ လွင်ႈပဵၼ်မႃးငၢၼ်း(ပွႆး) ပီမႂ်ႇတႆးၼႆ့တေႁမ့်ဢေႇယူႇ။

ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလူၺ်ႈပီမႂ်ႇတႆးၼႆႉ ၸွမ်းလူၺ်ႈလၵ်းၼီႈပီမိူင်းတႆးဢၼ်ၶူးမေႃၶဝ်တႅမ်ႈဝႆႉၼႂ်းပိုၼ်းၶိူဝ်းမိူင်း ပိုၼ်းၶိူဝ်းႁိူၼ်းၼၼ်ႉ ၼပ်ႉသွၼ်ႇမႃး မိူဝ်းပၢၼ်မိူင်းမွၵ်ႇၶၢဝ်ႇမၢဝ်းလူင် ပၢၼ်ၸဝ်ႈဢူတႄႇၾႃႉသူင်ႇလုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းၸဝ်ႈ ၸဝ်ႈၶုၼ်ႁွင်ႇၵႂႃႇႁဵၼ်းဢဝ်လိၵ်ႈထမ်းပိတၵၢတ်ႈ တီႈမိူင်းတင်ႈၽႃတေႃႇ(မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇယၢမ်းလဵဝ်) ၶိုၼ်းပွၵ်ႈမႃးမိူင်းမွၵ်ႇၶၢဝ်မၢဝ်းလူင် မိူဝ်ႈပီပုတ်ႉထသႃသၼႃး 450 ၼီႈ ၵွၼ်ႇပီၶရိသ်ႉ 94 ပီ(B.C 94)။ ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီလႆႈႁၼ်ၸဝ်ႈပိုၼ်းၶဝ်လၢႆၸဝ်ႈတႅမ်ႈဝႆႉ ပဵၵ်ႉသမ်ႉလိူင်ႈလၢဝ်းမၼ်းပႅၵ်ႇၵၼ်ယူႇၽွင်ႈၵေႃႈ ပေႃးဢဝ်ၵၢၼ် ၼပ်ႉပီဝႃႈ မၼ်းၵေႃႈမႃးတူၵ်းမႅၼ်းၼႂ်းၽွင်းပီသႃသၼႃလႆႈ 450 လႄႈၽွင်း(B.C 94)ဢွၼ်ၼႃႈပီၶရိသ်ႉ လႆႈႁၼ်ၼင်ႇၼႆလၢႆလၢႆၽိုၼ် ၼႂ်းပိုၼ်းဢၼ်တႅမ်ႈဝႆႉ။

ၵူၺ်းၵႃႈမိူဝ်ႈလၢတ်ႈထိုင်ပီမႂ်ႇၵေႃႈလၢႆလၢႆၵေႃႉၸွင်ႇၽႂ်တေဝူၼ်ႉႁၼ်လွင်ႈငၢၼ်း(ပွႆး)ပီမႂ်ႇတႆးၼၼ့် ပဵၼ်မႃးမီးမႃးၸိူင်ႉႁိုဝ် ၾိင်ႈႁိတ်ႈ ငၢၼ်း(ပွႆး) ပီမႂ်ႇတႆးမီးၸိူင့်ႁိုဝ် ၸတ်းငၢၼ်း(ႁဵတ်းပွႆး)ၼၼ်ႉ မီးတီႈပွင်ႇၵႂၢမ်းမၢႆၸိူင်ႉႁိုဝ် လူၺ်ႈလွင်ႈတၢင်းသင် ၵွပ်ႈသင်လႄႈႁဵတ်း ႁဵတ်းပိူဝ်ႈတႃႇသင် ၸတ်းႁဵတ်းယဝ်ႉလႆႈၼမ်ႉတွၼ်းၽွၼ်းလီသင်လႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်တေဢမ်ႇလႆႈၵႂႃႇဝူၼ်ႉၶွပ်ႈထိုင်ၸွမ်း လိုၵ်ႉလမ်ႇသင် ၵႃႈႁိုဝ်။

ၾၢင်ႁၢင်ႈငၢၼ်း(ပွႆး) လႄႈၵၢၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းၶပ်ႉၶိုင်ၸွမ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈမီးသင်ၸိူင့်ႁိုဝ် ဢိၵ်ႇတင်းလွင်ႈယုမ်ႇယမ်လႄႈ ၵၢၼ်တိုဝ်းၵမ်ၸွမ်းႁဵတ်ႈ သမ့်မီးသင် ၸိူင့်ၼင်ႇ – ထွႆႈၵႂၢမ်း ၾိင်ႈၵေႃႇၸဵင်

ပႂ်ႉၸဵင်

ႁႅၼ်းၵၢၼ်ၽွမ်ႉၶပ်းသၢင်ႈႁၢင်ႈပွင်

ႁႅၼ်းၵၢၼ်ႁႅၼ်းငၢၼ်း ႁႅၼ်းမွၵ်ႈယႃႈၶဝ်ႈတႅၵ်ႇ ပႂ်ႉႁပ်ႉတွၼ်ႈဝၼ်းမႂ်ႇ  လိူၼ်မႂ်ႇ ပီမႂ်ႇ ႁူဝ်ႁႅၵ်ႈႁူဝ်တီးဢၼ်တေမႃးထိုင် (မိူၼ်ၼင်ႇ ဝၼ်း သင်ၶၢၼ် “ဝၼ်းၽယႃးဝၼ်းမႃး”ႁိုဝ် “သၢင်းၵျၢၼ်ႇ” ပဵၼ်ပီၵေႃးၸႃႇ ႁႅၼ်းမွၵ်ႇယႃႈၶဝ်ႈတႅၵ်ႇမွၵ်ႇမေႃႈၼမ်ႉပႂ်ႉႁပ်ႉသင်ၶၢၼ်
“သၢင်းၵျၢၼ်ႇ”)။

ၵူၼ်းထဝ်ႈတေၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ် ၸွႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းလွင်ႈလူႇလွင်ႈတၢၼ်း လႄႈၵူၼ်းၼုမ်ႇၵူၼ်းၵမ်သမ့် တေမႃးၸွႆႈလွင်ႈၵၢၼ်ၼၵ်းၵၢၼ်ၼႃ  ၵၢၼ်ဝႅၵ်ႇၵၢၼ်ႁၢမ် ၵၢၼ်ယူၵ့်ၵၢၼ်ယွင်ႈဢၼ်ၼၵ်းဢၼ်ၼႃတႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ဝၢႆးယဝ်ႉယႃႇၶႅမ်ႉလႅပ်ႈၵေႃႈပဵၼ်ပၢင်ၼမ်ႉၼဵင်ႈ ပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ် ၶိူဝ်းလိူင်ႈသင်သိင်လၢႆလိူင်ႈလၢႆယင်ႇ ဢွမ်ႇၾႆး ၽဝ်ၶဝ်ႈလၢမ် ၸီႇၶဝ်ႈပုၵ်းၵိၼ်လဵင်ႉၵၼ် ဝၢဝ်ႇသၢဝ်လဵၼ်ႈဝိုတ်ႉ ပိုဝ်ႈမၢၵ်ႇၵွၼ်းသႂ်ႇၵၼ် ႁဵတ်းၵႂၢမ်းဝၢၵ်ႇ ႁုၼ်ႈၼူဝ်ၶူဝ်မူၼ်ႈသိူဝ်းၵၼ်ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢၼ်ပႂ်ႉႁပ်ႉပီမႂ်ႇ။

ႁပ်ႉၸဵင်

ၵၢၼ်ႁပ်ႉၸဵင်မိူဝ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းၸမ်တဵင်ႈၶိုၼ်း ၼႂ်းလိူၼ် 12 လပ်း ၵူၼ်းထဝ်ႈငဝ်ႈႁိူၼ်း ႁိုဝ် ၽူႈၼမ်းဢွၼ်ၸပ်းၾႆးတဵၼ်းတေႃႇၼႃႈ ပုတ်ႉထၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈလႄႈတူၼ်ၸဝ်ႈသိင်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်းၸဝ်ႈဢူငဝ်းတင်းလၢႆယဝ်ႉ ၼွမ်းၵူမ်ႈၵႃရဝ ၵၢဝ်ႇသူင်ႇပီၵဝ်ႇ ႁပ်ႉတွၼ်ႈပီမႂ်ႇ ၸွမ်းလူၺ်ႈၾိင်ႈၾႃႉဢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈယူႇၵူႈမိူဝ်ႈ ပီၵဝ်ႇသုတ်းသဵင်ႈၵႂႃႇ ပီမႂ်ႇၶဝ်ႈမႃးထွင် ႁွင်းလွင်ပူသိူဝ်ႇလူၺ်ႈၸူၶ်ႈလၢၽ်ႈသုၶ်းၽ လူၺ်ႈၵုၼ်းမုၼ်ဢၼၼ်ႇတႁႃႈၸဝ်ႈတၢင်ႇၵဝ်ႈၸွမ်ႁူဝ် ႁႂ်ႈလႆႈယူႇယဵၼ်ၵတ်းၸိုၼ်ႈ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇႁုင်ႈႁိူင်းမူၼ်ႈသိူဝ်း ၵႂႃႇမိူဝ်ႈၼႃႈၶၢဝ်းႁိုင် လႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၵၢဝ်ႇယွၼ်းပွလ်းၸူးထိုင် ၼႂ်းဝၼ်းပီမႂ်ႇ။

ပၢႆႈၸဵင် (ဝႆႈၸဵင်)

မိူဝ်ႈၽႅဝ်ထိုင်ၶမ်ႈလိူၼ်ႈသိပ်းသွင်လပ်း ပဵၼ်ဝၼ်းသုတ်းသဵင်ႈၶွင်ပီ လၢႆႈပဵၼ်လုၵ်ႈလိူၼ်ဝၼ်းမႂ်ႇယၢင်ႈၵၢဝ်ႉၶၢမ်ႈၶဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ်ၸဵင် 00.01
မူင်း လၢႆႈပိၼ်ႇမိင်ႈပီမိူင်း ႁၢႆးသိင (ပီမႃႉ) ၶဝ်ႈပဵၼ် 2120 ၼီႈပီတႆး ၼႂ်းဝၼ်းတီႈၼိုင်ႈ လိူၼ်ၸဵင် “လိူၼ်တီႈၼိုင်ႈ” ၼႆႉ ႁဵၵ်ႈပဵၼ်ဝၼ်းပီမႂ်ႇတႆးယဝ်ႉလႄႈ ၸင်ႇလႆႈဝႆႈဝၢၼ်းၶေႃယွၼ်းပွလ်းလီပီမႂ်ႇ လူၺ်ႈၵႂၢမ်းယုမ်ႇယမ်ပဵၼ်မိုဝ်ႉယၢမ်းလီ သုၵ်ႈသီတူဝ်ၸႂ် ႁႂ်ႈသႂ်မႂ်ႇၸိုၼ်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၵၢဝ်ႉၼႃႈ တင်းၼႃႈၵၢၼ်တႃငၢၼ်းလွင်ႈႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉငၢႆႈလူမ် မၢၵ်ႈမီးၶိုၼ်ႈယႂ်ႇယူႇယဵၼ်ပဵၼ်သုၶ်း ပူၼ်ႉတုၶ်ႉ လွင်ႈမႆႈၶီ ယူႇလီတွၼ်းတိူဝ်း သိူဝ်းမူၼ်ႈတူဝ်ၸႂ် ၸင်ႇလႆႈတင်ႈသမႃးထိဢတိထၢၼ် ၶေႃပွလ်းယွၼ်းလၢၽ်ႈသုၼ်ႇလၢၽ်ႈမၢၼ် လႆႈမီးသုၶ်း ႁုင်ႈႁိူင်းတေႃႇလုၵ်ႈလိူၼ်မႂ်ႇၼႂ်းဝၼ်းႁႅၵ်ႈလႄႈဝႆႈ(ပၢႆႈ)ဝၢၼ်းၵၢဝ်ႇၸဵင်ဝၢႆးႁပ်ႉၸဵင်ယဝ်ႉပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်း ၽႂ်မၼ်း မိူဝ်းတူမ်ႈႁုင် မိုဝ်ႉၵႅင် ႁဵတ်းၶဝ်ႈလီၽၵ်းဝၢၼ် ပေႃးၾႃႉပၢင်ႇမိူင်းသႂ်ႁူဝ်မိူင်းယူၵ်ႉ ၵၢင်ၼႂ်ၸဵမ်ၸဝ်ႉၵေႃႈဢဝ်တင်းၶဝ်ႈသုၵ်းၶဝ်ႈသၢၼ် ဢၼ်တိုၵ်ႉ လုၵ်ႉၼႃးမႃးထိုင်ႁိူၼ်းမႂ်ႇမႂ်ႇ သီ တမ်လွၵ်ႈၵွၵ်းပိူၵ်ႇ သႂ်ႇသႃႉသႂ်ႇသွင်းၵႂႃႇဝတ်ႉ(ၵျွင်း) လူႇလွင်းတၢၼ်းသင်ၶၸဝ်ႈ တင်းၶဝ်ႈမႂ်ႇၼမ်ႉမႂ်ႇ ၼႂ်းဝၼ်းမႂ်ႇလိူၼ်မႂ်ႇပီမႂ်ႇဝၼ်းယႂ်ႇဝၼ်းလူင် ဝၼ်းႁူင်ၵိုၵ်းၾိင်ႈၵိုၵ်းပိုၼ်း ဢၼ်မီးႁိတ်ႈ(ထုင်း) တိုဝ်းၵမ်မႃးမိုင်ႉယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင် လူၺ်ႈၵၢၼ် လူႇတၢၼ်းၶဝ်ႈမႂ်ႇၼမ်ႉမႂ်ႇ။

လဵၼ်ႈၸဵင်
မုၵ်ႉမူႇၸုမ်းၵေႃၼုမ်ႇႁၢႆးၸၢႆးယိင်းၸၢႆးယိင်းၽွမ်ႉၵၼ်မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈၼႂ်းပၢင်တီႈၸတ်းငၢၼ်း(ပွႆး) ၵူၼ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇ မီးၵၢၼ်ယဝ်ႉယွၵ်ႇ လဵၼ်ႈ ဢုပ်ႇမူၼ်ႈႁုၼ်ႉၶူဝ်ၸူမ်းသိူဝ်း တေႃႇမီတေႃႇသိူဝ် ၶႄႉၶႅင်ႇလဵၼ်ႈၵၢၼ်ဢွၵ်ႇဢဵၼ်ဢွၵ်ႇႁႅင်း ႁဵတ်းၵႂၢမ်းႁွင်ႉဝၢၵ်ႇၵၢႆႇၵွင်ႉတၢႆး ထၢမ်တွပ်ႇၵၼ် ပဵၼ်တင်းၵၢၼ်ဢွၵ်ႇဢဵၼ်ဢွၵ်ႇႁႅင်းၵၢႆး(ၵႃႇယ) တူဝ်ၶိင်းလႄႈလွင်ႈၶႅင်ၵႅၼ်ႇဢူတ်းၵၼ်ႈၼိုၵ်းၼဵဝ်ၼႅၼ်ႈၼႃ ၾၢႆႇၼိုင်ႈ ၵေႃႈ ၶႄႉၶႅင်ႇတၢင်းလႅတ်းဝႆးဢွၵ်းဢေႃ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၶဵၼ်ႇသၢင်ႈၼမ်ႉၵတ်ႉတၢင်းလႅၼ်ႇဢွၵ်ႇဢေႃဝႆးၽၢႆၶိုၵ်ႉတွၼ်း ထႅမ်တၢင်းႁူႉႁွပ်ႈတူဝ် ႁွပ်ႈၶိင်းပိူဝ်ႈတႃႇၼုမ်ႇႁၢႆးၸၢႆးယိင်းႁုၼ်ႈသႅၼ်းမႂ်ႇ။

ၵိၼ်ၸဵင်

ၼႂ်းဝၼ်းပီမႂ်ႇၼၼ်ႉ ၼွၵ်ႈၼိူဝ်သေၵၢၼ်လူႇတၢၼ်းၶဝ်ႈမႂ်ႇၼမ်ႉမႂ်ႇယၢတ်ႇၼမ်ႉၶႂမ်ႈဝူၺ် ဝၢႆးၵၢၼ်ႁပ်ႉၵုသူလ်တၢင်းလီယဝ်ႉၵေႃႈ မီးၵၢၼ် ၵႃရဝ ၽူႈၵႄႇၵူၼ်းထဝ်ႈဢႃယုယႂ်ႇမၢၵ်ႈၼမ်ၶဝ် ပဵၼ်တီႈၼပ်ႉယမ်ၵိူဝ်းလီ ႁူမ်ႈတင်းၵၢၼ်လူႇတၢၼ်းၽဵလ်း(သွမ်း)သင်ၶၸဝ်ႈယဝ်ႉ လဵင်ႉ လူၶႅၵ်ႇၸိူဝ်းမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်လူႇတၢၼ်းၶဝ်ႈမႂ်ႇၼႂ်းဝၼ်းပီမႂ်ႇလႆႈၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇၸွမ်းၵၼ်ၼႂ်းဝၼ်းပီမႂ်ႇ ဢၼ်ႁဵၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ “ၵိၼ်ၸဵင်” ပဵၼ်တိုဝ်ႉတၢင်းၼႂ်းဝၼ်းယႂ်ႇလူင်ဝၼ်းၼိုင်ႈၶွင်ၾိင်ႈႁိတ်ႈပီမႂ်ႇတႆး။

ပၢၼ်ၵူႈပွၵ်ႈတႄႉဝၼ်းပီမႂ်ႇ ပဵၼ်ဝၼ်းဢၼ်ပဵၼ်ဝၼ်းၸူၶ်ႈလၢၽ်ႈၼႆလႄႈ ပဵၵ်ႉသမ်ႉပိူၼ်ႈပႆႇႁုမ်ၵၼ်မႃးၶွၼ်တုမ်တီႈလဵဝ်သေၸတ်းႁဵတ်း တီႈၼႂ်းမုင်ႉႁေႃႁိူၼ်း ၶိူဝ်းႁိူၼ်းၽႂ်ၶိူဝ်းႁိူၼ်းမၼ်းၵွႆး ဝၢႆးသေဢွၼ်ၵၼ်ႁပ်ႉပီမႂ်ႇမိူဝ်ႈတဵင်ႈၶိုၼ်းပူၼ်ႉမႃးယဝ်ႉၵေႃႈ ၼႂ်းဝၼ်းပီမႂ်ႇၼၼ်ႉ မိူင်းလႅင်းမႃး ဢၢပ်ႇၼမ်ႉသုၵ်ႈၵဝ်ႈၻမ်းႁူဝ်လၢင်ႉတူဝ်လၢင်ႉၶိင်းမူတ်းၸၢင်ႇသႂ်ၸိုၼ်ႈယဝ်ႉ မိုဝ်ႉႁုင်ၶဝ်ႈလီၽၵ်းဝၢၼ်လူႇတၢၼ်း ၽြႃး ပဵၼ်ၸဝ်ႈ ၸဝ်ႈႁေႃၸဝ်ႈႁိူၼ်း ၸဝ်ႈဝၢၼ်ႈၸဝ်ႈမိူင်းယဝ်ႉမႃးဢွၼ်ၵၼ် ၵႃရဝ ၽူႈထဝ်ႈၽူႈၵႄႇၼႂ်းမုင်ႉႁေႃႁိူၼ်း ပႂ်ႉႁပ်ႉလဵင်ႉလူ လုၵ်ႈတဝ်ႈ လဝ်ႇလၢၼ်လႄႈပီႈၼွင်ႉၶႅၵ်ႇတေမႃးၵႃရဝၽူႈထဝ်ႈငဝ်ႈႁိူၼ်းဢၼ်ပဵၼ်မိၵ်ႈမၢႆမင်းၵလ(မူင်ႊၶူၼ်ႊ)ဝၼ်းပီမႂ်ႇ။

ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီပီမႂ်ႇတႆး ဢၼ်တိုၵ်ႉမႃးၸတ်းႁဵတ်းၶိုၼ်းၼႂ်းၸူဝ်ႈပၢၼ်မႂ်ႇ ၼႂ်းၵၢပ်ႈႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 20 A.D ၼႆႉ လႆႈႁူႉဝႃႈဢွၼ်ၵၼ်ၸတ်း ႁဵတ်းမႃးမိူဝ်ႈပီ 1983 မႃးၼႆႉ တႄႇဢဝ် 1967 မႃးတႄႉ ၸတ်းႁဵတ်းမိူဝ်းဝၼ်းယူၵ်ႉယွင်ႈၸဝ်ႈၶူးမေႃလိၵ်ႈတႆးမႃးၵွႆး

မႁႃမုင်ႉမိူင်းၸႄႈၵေႃႈဝႃႈ ဝၼ်းပီမႂ်ႇတႆးၼႆႉ လုင်းၶုၼ်မႁႃ မိူင်းယႆ ဢွၼ်ႁူဝ်တႅပ်းတတ်းၶိုၼ်းၸတ်းႁဵတ်းမႃးမိူဝ်း ဝၼ်းယူၵ်ႉယွင်ႈၸဝ်ႈၶူး မေႃလိၵ်ႈတႆး ၵမ်းထူၼ်ႈ 69  ၼႂ်းပီ 1980  ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းတီႈလႅၼ်လိၼ်မိူင်းယႆလႄႈၵေးသီးၸပ်းၵၼ်ၼၼ်ႉၵွႆး။   

(*** ပွင်ႈၵႂၢမ်းႁူဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ပၢႆးဝူၼ်ႉ ၼမ်ႉၵႂၢမ်းလႄႈ တၢင်းႁၼ်ထိုင်သုၼ်ႇတူဝ် ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ၸဝ်ႈပၢႆၵမ် ၵူၺ်းၶႃႈဢေႃႈ)