မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 10 လိူၼ်သႅပ်ႉထႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ၸုမ်းၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း International Crisis Group ႁၢႆးငၢၼ်းဢွၵ်ႇဝႃႈ ၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ (UWSA) တႄႇပၼ်ႇၵၢၼ်ၶုတ်းဢဝ်ႁဵၵ်ႇ (သံဖြူ) သႅၼ်းၵႃႈၶၼ်ယႂ်ႇ သုတ်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉသေ သူင်ႇၶၢႆပၼ်မိူင်းၶႄႇ ဝႃႈၼႆ။

သိုၵ်းဝႃႉၼႆႉ တႄႉၶုတ်းဢဝ်ႁဵၵ်ႇ ဢၼ်မီးယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ မၢၼ်းမေႃႇ (မန်းမော်) မႃး မိူဝ်ႈပီ 2010 ၼၼ်ႉသေ ၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇႁဵၵ်ႇဢွၵ်ႇၶၢႆၼၼ်ႉ လမ်ႇလွင်ႈတႃႇလုမ်ႈၾႃႉမႃး လႄႈ ပဵၼ်သႅၼ်းႁႄႈဢၼ်မီးၵႃႈၶၼ်ယႂ်ႇသုတ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉထႅင်ႈမဵဝ်းၼိုင်ႈၼႆၵေႃႈဝႃႈလႆႈ။

ႁဵၵ်ႇ (သံဖြူ) ၼႆႉ ပဵၼ်ၶူဝ်းၶွင်လမ်ႇလွင်ႈပိူင်ၼိုင်ႈ တႃႇဢဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းၵၢၼ်ၶူင်သၢင်ႈတၢင်းႁူႉပွမ် (AI) ။ ႁဵၵ်ႇဢၼ်ၶုတ်းဢဝ်လႆႈမႃးၼၼ်ႉ ယၢမ်းလဵဝ် ထုၵ်ႇသူင်ႇၶၢႆတေႃႇမိူင်းၶႄႇဝႆႉၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်း- ၼႆယဝ်ႉ။

ၽွင်းပၢၼ် AI ၺၢၼ်ႇတၢင်းႁူႉပွမ် တႄႇၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉၶိုၼ်ႈသုင်မႃး ဢိင်ၼိူဝ်ၵၢၼ်သိုၵ်းၵၢၼ်မိူင်း ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေ ငဝ်းလၢႆးၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဢမ်ႇၼိမ်သဝ်းလႄႈ သိုၵ်းဝႃႉလႆႈပိုၼ် ၽၢဝ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ၵိုတ်းလိုဝ်ႈယင်ႉၵၢၼ်ၶုတ်းႁဵၵ်ႇ (သံဖြူသတ္တု) ၵႂႃႇမိူဝ်ႈလိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉသ် ပီ 2023 ။

ဝၢႆးလင်ၼၼ်ႉ ၵၢၼ်ႁပ်ႉသိုဝ်ႉႁဵၵ်ႇၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၵေႃႈ ယၢပ်ႇၵိၼ်းမႃးလႄႈ ၵႃႈၶၼ်ႁဵၵ်ႇၵေႃႈ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉပုင်ႈၶိုၼ်ႈသုင်မႃးႁႅင်းတေႉတေႉ -ၼႆ ႁွင်ႈၵၢၼ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ AFP ႁၢႆးငၢၼ်းဢွၵ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

ၸွမ်းၼင်ႇႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၵဵပ်းၶွၼ်ႇပေႊၵျိၼ်ႊ ႁၢႆးငၢၼ်းဢွၵ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ – ႁဵၵ်ႇ သႅၼ်းဢၼ်ပႆႇလႆႈလၢင်ႉသုၵ်ႈသီ (သံဖြူသံရိုင်း) ၸိူဝ်းလုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းမၢၼ်ႈ မႃးသူင်ႇၶၢႆဝႆႉၼႂ်းမိူင်း ၶႄႇၼႆႉ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 6 လိူၼ်ၶိုင်ႈပီ 2026 ၼႆႉၵူၺ်း တၢင်းၼမ် မီးၸမ်မွၵ်ႈ 4 မိုၼ်ႇ မတ်ႉထရိတ်ႉတၼ်ႊ လႄႈ ၼမ်လိူဝ် မိူဝ်ႈပီ 2025 ၼၼ်ႉတေႉတေႉ ဝႃႈၼႆ။

လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸုမ်းၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉ Crisis Group ၶဝ်ၵေႃႈ ႁၢႆးငၢၼ်းဢွၵ်ႇဝႆႉဝႃႈ “ပေႃးလုၵ်ႉတီႈလၢဝ်ပွမ်သေ တူၺ်းလူင်းၵႂႃႇၸိုင် တီႈဢွင်ႈၵၢၼ်ၶုတ်းႁဵၵ်ႇ (မန်းမော်) ၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ် သၢင်ႈဝႆႉၶိုၼ်း ႁူင်းၵေႃႇၵၢႆႇမႂ်ႇမႂ်ႇယႂ်ႇယႂ်ႇလူင်လူင် မီးဝႆႉထႅင်ႈလၢႆလၢႆဢၼ်” ဝႃႈၼႆ။

လႆႈႁူႉဝႃႈ တႃႇၶိုၼ်းတႄႇၶုတ်းဢဝ်ႁဵၵ်ႇ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႃႈလိၼ်သိုၵ်းဝႃႉၵုမ်းၵမ်ၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈပီ 2025 ၽူႈၼမ်းၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉၶဝ် လႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၵၼ်ယူႇၼႆ ၸုမ်းၶုတ်းႁဵၵ်ႇ ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း ႁၢႆးငၢၼ်းဢွၵ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။