မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 18/06/2025 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 11:40 မူင်း ၶုၼ်သိုၵ်းလူင် ၼၼ်ႇတႃႇဢူး (ပေႃႈလူင်ၵဝ်ႇ ဝၢၼ်ႈလၵ်းတႅင်ႇ) လႆႈလူႉသဵင်ႈၵႂႃႇ တီႈႁိူၼ်းမၼ်းၸဝ်ႈ ဝၢၼ်ႈလၵ်းတႅင်ႇ လႅၼ်လိၼ်တႆး – ထႆး ဢိူင်ႇပဵင်းလူင် ဝဵင်းႁႅင် ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႂ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး လူၺ်ႈတၢင်းပဵၼ်ၵူၼ်းထဝ်ႈ ၽွင်းဢႃယု 85 ပီ ၼႆယဝ်ႉ။

ယၢမ်းလဵဝ် ပၢင်ၸႃႇပၼ ၶုၼ်သိုၵ်းလူင် ၼၼ်ႇတႃႇဢူးၼႆႉ လႆႈၸတ်းဝႆႉတီႈႁိူၼ်း ဝၢၼ်ႈလၵ်းတႅင်ႇ ပေႃး ထိုင်မႃး မိူဝ်ႈၽုၵ်ႈ ဝၼ်းတီႈ 20/06/2025 ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 12 မူင်းပၢႆ တေပူၼ်ႉၶၢပ်ႈတူဝ်ၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။

ပိုၼ်းၵႅပ်ႈ ၶုၼ်သိုၵ်းလူင် ၼၼ်ႇတႃႇဢူး –

ၸိုဝ်ႈ – ပေႃႈလူင် ၼၼ်ႇတႃႇဢူး

ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ – ၸၢႆးၸိင်ႇ

ၸိုဝ်ႈပေႃႈ – လုင်းတၢင်းၵေး

ၸိုဝ်ႈမႄႈ – ပႃႈမၢတ်ႈ

ပီၵိူတ်ႇ – ပီၶရိတ်ႉ 1940 လိူၼ်သီႇမႂ်ႇ 14 ၶမ်ႈ

ၸႃႇတိ – ဝၢၼ်ႈလိုင်းယူၵ်ႇ ဢိူင်ႇမိူင်းလၢင်းလူင် ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။

ပီႈၼွင်ႉႁူမ်ႈတွင်ႉ – တင်းမူတ်း 7 ၵေႃႉ မိူၼ်ၼင်ႇ – လုင်းၶမ်း ၊ လုင်းတီႉယ ၊ လုင်းမူၼ်း ၊ လုင်းမူး ၊ ပႃႈမုင်း ၊ လုင်းသူႉလႄႈ ပေႃႈလူင်ၼၼ်ႇတႃႇ။

ပၢႆးၵၢၼ်ႁဵၼ်း

ပီၶရိတ်ႉ 1952 ၽွင်းဢႃယု 12 ၶူပ်ႇ လႆႈႁဵတ်းၸဝ်ႈသၢင်ႇ တီႈၵျွင်းဝၢၼ်ႈလိုင်းယူၵ်ႇ လႆႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈတႆး လႄႈ လိၵ်ႈပႃလိ ယူႇၵျွင်းလႆႈ 6 ပီသေ ထၢၵ်ႈလူင်းၵျွင်း မိူဝ်ႈလိူၼ် 12 မႂ်ႇ 8 ၶမ်ႈ။

ၼႃႈႁိူၼ်း – တႄႇၼႃႈႁိူၼ်းၸွမ်းပႃႈယူႇ မီးလုၵ်ႈႁူမ်ႈၵၼ် 1 ၵေႃႉ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ၸၢႆးဢွင်ႇလႃႉ။ မေးၵေႃႉ မၢႆသွင် တႄႇၸွမ်း ပႃႈဢူးၸိင်ႇ မီးလုၵ်ႈႁူမ်ႈၵၼ် 3 ၵေႃႉ မိူၼ်ၼင်ႇ – ၸၢႆး ၺုၼ်ႉ၊ ၼၢင်းတိပ်ႉ ၊ ၼၢင်းၶမ်း ဢွင်ႇ။

ပီၶရိတ်ႉ 1962 ၶဝ်ႈႁဵတ်းသိုၵ်း တီႈၶုၼ်သိုၵ်း ၸၢႆးပုၼ်ႈၽွၼ်း (မိူဝ်ႈလဵဝ်ႁွင်ႉ ပေႃႈၶူးပၢႆးမိူင်း) တပ်ႉထႃႇဝရ မုၵ်ႉ (SNUF) မၢႆတူဝ် 002687 ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းၶဝ်ႈယူႇၸွမ်း ၸဝ်ႈၵၼ်းၸဵတ်း။

ပီၶရိတ်ႉ 1964 ၸၼ်ႉသိုၵ်း – ၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉပဵၼ် ႁူဝ်သိုၵ်းဢွၼ်ႇ။

ပီၶရိတ်ႉ 1965 ၸၼ်ႉသိုၵ်း – ၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉပဵၼ် ႁူဝ်သိုၵ်း။

ပီၶရိတ်ႉ 1969 ၸၼ်ႉသိုၵ်း – ၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉပဵၼ် ႁူဝ်သိုၵ်းလူင်။

ပီၶရိတ်ႉ 1974 ၸၼ်ႉသိုၵ်း – ၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉပဵၼ် ၶုၼ်ႁၢၼ်။

ပီၶရိတ်ႉ 1976 ၸၼ်ႉသိုၵ်း – ၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉပဵၼ် ၶုၼ်သိုၵ်း။

ပီၶရိတ်ႉ 1984 ၸၼ်ႉသိုၵ်း – ၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉပဵၼ် ၶုၼ်သိုၵ်းလူင် (TRC)။

ပီၶရိတ်ႉ 1980 ၶိုၼ်းၶၢႆႉမႃးယူႇငဝ်ႈၸိုင်ႈ မိူဝ်ႈပၢၼ် (SURA) တီႈဝၢၼ်ႈလၵ်းတႅင်ႇ ဢိူင်ႇပဵင်းလူင် လႅၼ်လိၼ်တႆး – ထႆး။

ပီၶရိတ်ႉ 1980 ၼႂ်းပီၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလၵ်းတႅင်ႇ ယုၵ်ႉယွင်ႈပဵၼ်ပူႇၵၢင်ႉ ဝၢၼ်ႈလၵ်းတႅင်ႇ တေႃႇထိုင် ပီ 2000 လႆႈယွၼ်းၵိုတ်းလိုဝ်ႈၵၢၼ်။  

ပီၶရိတ်ႉ 1998 ပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈပႃး တီႈၵိူဝ်းၵုမ် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/ SSA)။

ၼႃႈၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင် – မိူဝ်ႈပဵၼ်ပူႇၵၢင်ႉ ဝၢၼ်ႈလၵ်းတႅင်ႇၼၼ်ႉ လႆႈပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ၵေႃႇမတီႇ ဝတ်ႉၾႃႉ ဝဵင်းဢိၼ်း ပဵၼ်ၵူၼ်းမီးသိလ်မီးထမ်း ႁဵတ်းၵၢၼ်တႃႇၼ သီႇလ ၽဝၼႃႇ ၼႂ်းဝႃႇၼွၼ်းၵျွင်းၵမ်သိလ် ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ မႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ဝိႁၢၼ်ႇၵၢၼ်ႇၵျွင်း ၵွင်းမူး မႃႇရၸိၼၸေႇတီႇ ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ၵွၼ်း ၸိူင်း တမ်ႈတီႈ ဝတ်ႉၾႃႉဝဵင်းဢိၼ်းလႄႈ ပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈပႃးၵေႃႇသၢင်ႈၽြႃးလူင်မၢႆမိူင်း ၵွင်းႁေႃသိၼ် ဝတ်ႉ ၾႃႉဝဵင်းဢိၼ်းလႄႈ ပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၵေႃႇတင်ႈႁူင်းႁဵၼ်းဝၢၼ်ႈလၵ်းတႅင်ႇမႃး။

ပေႃႈထဝ်ႈၼၼ်ႇတႃႇဢူးၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းလီၸဵမ်မိူဝ်ႈယူႇၼႂ်းသိုၵ်း မီးၵတိသတ်ႉၸႃႇ ၽႃႇၵၢင် ဝၢင်းၶိုင်ႈ ၼိူဝ်မုၵ်ႉၸုမ်း ယူႇၸွမ်းၽႂ်ၵေႃႈ မေႃႁႄႉၵင်ႈၽေးၶဵၼ် ပၼ်ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ၸွမ်းလင်ၵေႃႈလႆႈ ဢွၼ်ႁူဝ်ၵေႃႈပဵၼ် ဢမ်ႇမိူၵ်ႈလိူင်းဢမ်ႇပူၼ်ႉပႅၼ် ၼိူဝ်မၢႆမီႈမုၵ်ႉၸုမ်း ပဵၼ်တူဝ်ယၢင်ႇလီ ပုၼ်ႈတႃႇ လုၵ်ႈၼွင်ႉပွင်ႈပၢႆလႄႈ လုၵ်ႈလၢၼ်ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းၼႃး တေႃႇပေႃးသဵင်ႈၵၢမ်ႇသုတ်းမုၼ်ၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။