လၵ်းမိူင်း 2008 ဢၼ်ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈတမ်းဝၢင်းမၵ်းမၼ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းမႃးႁင်းၵူၺ်းယူႇ တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉၼၼ်ႉ ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ တေၶိုၼ်းမူၼ်ႉမႄးၵႂႃႇ ႁႂ်ႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်လုမ်းသၽႃး ဢၼ်မီးတႅၼ်းၽွင်း ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ၸိူဝ်းဢွင်ႇပေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2025-2026 ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမၵ်းမၼ်ႈပၼ်ၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 10 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ပီ 2026 ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ၊ ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ၼမ်းၼႃႈဢဝ် ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ် ၼႂ်းႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်း မိူင်း ၵူႈႁွင်ႈၵၢၼ် ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း ဝၢင်းၽႅၼ်ၼႃႈၵၢၼ် ဢၼ်တေၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ မိူဝ်းၼႃႈၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။

ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်လူင်ၼၼ်ႉ ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ လၢတ်ႈၵႂႃႇဝႃႈ “ၼင်ႇႁိုဝ် ၶၵ်ႉၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၼႂ်းမိူင်းတေမီးလွင်ႈၶိုပ်ႈၼႃႈမႃးထႅင်ႈၼၼ်ႉ ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ သိုပ်ႇၸုၵ်းမၼ်ႈ ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်း NCA မၼ်ႈၵႅၼ်ႇၼႅၼ်ႈၼႃႇယူႇ။ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၶၵ်ႉၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၼႂ်းမိူင်းသေ လႆႈႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ဝႆႉၼၼ်ႉ တႃႇ 89 ပွၵ်ႈ၊ ႁူပ်ႉၸွမ်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸိူဝ်းဢမ်ႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၼၼ်ႉသမ်ႉ တႃႇ 25 ပွၵ်ႈ၊ ႁူပ်ႉတင်းၸုမ်းပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း 22 ပွၵ်ႈ၊ ဢုပ်ႇတင်း ၸုမ်းပွင်သၢင်ႈလွင်ႈငမ်း ယဵၼ် 13 ပွၵ်ႈ ႁူမ်ႈသဵၼ်ႈ 149 ပွၵ်ႈ” ဝႃႈၼႆ။

ၶေႃႈတုၵ်းယွၼ်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း၊ လွင်ႈၵၢၼ်မူၼ်ႉမႄးလၵ်းမိူင်း 2008 လႄႈ တၢင်းလူဝ်ႇ လႄႈ လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်း ဢၼ်ၸႄႈမိူင်း လႄႈ ၸႄႈတိူင်းထုၵ်ႇလီမီး၊ ၵိုင်ႇလီပဵၼ်ၼၼ်ႉ တေဢဝ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵႂႃႇ ၼႂ်း ပၢင်ၵုမ်လုမ်းသၽႃး ဢၼ်တေၸတ်းႁဵတ်းမႂ်ႇ ၼႂ်းလိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ၼႆႉသေ တေသိုပ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ ၸွမ်းၼင်ႇ လုမ်းသၽႃးမၵ်းမၼ်ႈပၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။

မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇသိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄဝႃႈ “လၵ်းမိူင်း / ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ 1991 တီႈပၢင်ၵုမ်လူင်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (အမျိုးသားညီလာခံ) ၼၼ်ႉသေ ၸွမ်းၼင်ႇၵၢပ်ႈပၢၼ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းလႅၵ်ႈလၢႆႈၼမ်မႃးသေ ယၢမ်းလဵဝ် ၼႂ်းလၵ်းမိူင်းၼၼ်ႉ မီးမႃးၶေႃႈၵိုင်ႇလီမူၼ်ႉမႄးယဝ်ႉၵေႃႈပိူင်ၼိုင်ႈ၊ ပေႃးလၵ်းမိူင်းၵႅၼ်ႇၶႅင်မၼ်ႈၵိုမ်း ၵေႃႈ ၸၢင်ႈတိုတ်ႉၸၼ်လႆႈ ပၵ်းပိူင်ၾိင်ႈမိူင်းၵႂႃႇ တႃႇၶၢဝ်းယၢမ်းၼႆလႄႈ ၸင်ႇဝႆႉၼၵ်းပၵ်းၸႂ်ၼိူဝ်လွင်ႈၼႆႉသေ တေဝႆႉပဵၼ်ပိူင်ယႂ်ႇသေ ၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ ” ၼႆယဝ်ႉ။

ၵွၼ်ႇၼႃႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ လႄႈ ဝၢႆးလင်ၸတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈယဝ်ႉ ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ၵေႃႉႁပ်ႉတၼ်းႁဵင်းဝႆႉ ပဵၼ်ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉ ယင်းပိုတ်ႇပၢၵ်ႇလၢတ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ တေႁွင်ႉဢဝ် တႅၼ်းၽွင်းၸိူဝ်းဢွင်ႇပေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2025-2026 ၼႆႉၵႂႃႇတီႈၼေႇပျီႇတေႃႇသေ တႄႇပၢင်ၵုမ်လုမ်းသၽႃးၵႂႃႇၼႂ်းလိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်သေ သိုပ်ႇမွပ်ႈယိုၼ်ႈ ဢႃႇၼႃႇပၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႂ်ႇ ဢၼ်တေၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ်ဢေႇပရႄႇ ပီ 2026 ၼႆယဝ်ႉ။

ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ၼမ်းၸတ်းၵႂႃႇ ၼႂ်းၵႄႈငဝ်းလၢႆးဝၢၼ်ႈမိူင်းသုၵ်ႉယုင်ႈဢူၼ်မေႃး ၵူၼ်းမိူင်းႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇယူႇၼၼ်ႉ ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇတင်းသၢမ်ပွၵ်ႈ သၢမ်ၵမ်း။ ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵမ်ၵၢၼ်ပၢင်လိူၵ်ႈ တင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ယူႇတႂ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ၼၼ်ႉ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႃႈ ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ လႆႈတႅၼ်း ၽွင်းၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်းၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။

ဢွင်ႈတီႈၶဵတ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈ တႃႇတင်းမိူင်းပတ်းပိုၼ်ႉၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ တႃႇ 688 တီႈ။ တႅၼ်းၽွင်း ၸိူဝ်းထုၵ်ႇမၵ်းမၼ်ႈၵႂႃႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉ မီးယူႇ 1025 ၵေႃႉ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ လႆႈၵႂႃႇတႃႇ 739 ၵေႃႉ ၵိၼ်ၶၢတ်ႇၵႂႃႇတင်းပုတ်းတင်းတႅင်ႈ။

သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းၼႆႉ ၵွၼ်ႇၼႃႈပႆႇၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ်လုမ်းသၽႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ ယင်းႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ တႃႇၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ်လူင် ဢၼ်သႂ်ႇၸိုဝ်ႈဝႆႉဝႃႈ “ၼႃႈလိၵ်ႈၽိုၼ်မႂ်ႇ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်” “မြန်မာ့မျက်နှာစာသစ်ဖိုရမ်” ၼၼ်ႉ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 13-14 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ပီ 2026 တီႈဝဵင်းလူင်ၼေႇပျီႇတေႃႇ မိူင်းမၢၼ်ႈထုင်ႉပဵင်း ၼႆယဝ်ႉ။

တီႈပၢင်ၵုမ်လူင်ၼၼ်ႉ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ တေဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇ ၵၢၼ်ဝႆႉဝၢင်းၸႂ် လႄႈ ယုမ်ႇယမ်တမ်းၸႂ်ၼိူဝ် လွင်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢၼ်တေၶိုၼ်ႈမႃးမႂ်ႇၼၼ်ႉၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး လွင်ႈ ၵၢၼ်ၼိမ်တဵင်ႈ လႄႈ ၵၢၼ်ႁုၼ်ႈမုၼ်း ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။

တႃႇၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်း ပၢင်ၵုမ်လူင်ၼၼ်ႉ လႆႈၽိတ်ႈမွၵ်ႇဝႆႉၽူႈမီးပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ်၊ တႅၼ်းၽွင်း ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းၵူႈၸုမ်း ၸိူဝ်းဢွင်ႇပေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈဝႆႉၼၼ်ႉတင်းသဵင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။

လႆႈႁူႉဝႃႈ ယၢမ်းလဵဝ် ၽူႈတႅၼ်းၽွင်းပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ၸိူဝ်းဢွင်ႇပေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း ႁွတ်ႈၵႂႃႇထိုင်ဝႆႉတီႈၼႂ်းဝဵင်းလူင်ၼေႇပျီႇတေႃႇ ပိူဝ်ႈတႃႇ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ၸွမ်း ပၢင်ၵုမ်လုမ်းသၽႃးၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး တေၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်းပႃး ပၢင်ၵုမ်လူင် ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉၼၼ်ႉပႃးထႅင်ႈၼႆယဝ်ႉ။

ပၢင်ၵုမ်လူင်လုမ်းသၽႃးၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ တေတႄႇၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ ၼႂ်းလိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ဝၼ်းတီႈ 16 ၊ သၽႃးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ တႄႇၸတ်းႁဵတ်း ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 18 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်၊ သၽႃး ၸႄႈမိူင်း လႄႈ တိူင်းသမ်ႉ တေတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 20 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ၼႆယဝ်ႉ။