ဝၢႆးလင်ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ၵႂႃႇမိူင်းရတ်ႉသျႃႊသေပွၵ်ႈမႃးၶိုၼ်းၼႆႉ ယူႇတီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ ဢုပ်ႇၵၼ်လွင်ႈတႃႇၼႅတ်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈႁူင်းၸၢၵ်ႈႁုင်ၸိုၼ်း ပၢင်ပႅၵ်ႇ ၶိုၼ်းပၼ်ႇၵၢၼ်မႃးလႆႈၶိုၼ်းဝႆးဝႆးဝႃႈၼႆ။

ဝၼ်းတီႈ 22/08/2026 ဢူးတုၼ်ႇဢွင်ႇ ၵႅမ်ၽွင်းလူင်ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇႁူင်းၸၢၵ်ႈ တႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်း ဢူးမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ႁွတ်ႈထိုင်တီႈ ႁူင်းၸၢၵ်ႈပၢင်ပႅၵ်ႇၼၼ်ႉသေလၢတ်ႈဝႃႈ – ၶႂ်ႈႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်သႂ်ႇႁႅင်း ႁႂ်ႈႁူင်းၸၢၵ်ႈၸဵဝ်းပၼ်ႇၵၢၼ်ၶိုၼ်းႁႂ်ႈလႆႈ – ဝႃႈၼႆ။

ပၢင်ပႅၵ်ႇ ၼႆႉ ပဵၼ်လွႆဢၼ်ႁၢင်ႇၵၼ်တင်း ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး 10 လၵ်း မီးၾၢႆႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇဝဵင်း။ ႁူင်းၸၢၵ်ႈပၢင်ပႅၵ်ႇ ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢွၼ်ပၼ်ႇၵၢၼ်ယူႇၼႆႉ ၶၢဝ်ႇယၢမ်ႈလိုဝ်းဝႃႈ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇပႃး မၢၵ်ႇမိုဝ်ႉၸိုၼ်းယၢမ်း ၊ ၼိဝ်ႊၶလီႊယႃႊ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၾၢႆႇရတ်ႉသျႃႊ ၵမ်ႉၸွႆႈပၼ်ၶိူင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇမၼ်း ပေႃးၼပ်ႉငိုၼ်းၸိုင် ဢမ်ႇယွမ်း 10 လၢၼ်ႉယူႊရူဝ်ႊ ၼႆယူႇ။

ၼမ်ႉဝူၺ်ႇႁင်ႈဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃးတီႈ ႁူင်းၸၢၵ်ႈပၢင်ပႅၵ်ႇၼၼ်ႉ လႆၸူးၼမ်ႉတၢမ်ၽၢၵ်ႇ ၊ ပွတ်းတၢင်းထုင်ႉပူင်းၼႆႉ ဢၼ်ပိုင်ႈ ၼမ်ႉတၢမ်ၽၢၵ်ႇ မီး ဝၢၼ်ႈ 100 ပၢႆ။ ၼမ်ႉတၢမ်ၽၢၵ်ႇၼႆႉ လႆထိုင် မိူင်းယၢင်းလႅင် ၊ သူႇၸူးထိုင် ၼမ်ႉၶူင်း ၼႆယဝ်ႉ။

ၶူင်းၵၢၼ်ႁူင်းၸၢၵ်ႈပၢင်ပႅၵ်ႇၼႆႉ မီးၸၢၵ်ႈဢွင်ႇၸိုၼ်း 22 ဢၼ်။ ၸႂ်ႉႁႅင်းထၢၼ်ႇႁိၼ်သေပၼ်ႇၵၢၼ်လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႈ ဢမ်ႇၵမ်ႉထႅမ် ။ ယွၼ်ႉဝႃႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉပၢႆးယူႇလီတေႃႇတူဝ်သတ်းတတ်းမႅင်း။ တုမ်ႉတိူဝ်ႉသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ ၵူၼ်းမိူင်းသၢၼ်ၶတ်းမႃးတႃႇသေႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸိုင်ႈမိူင်းပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်ဢမ်ႇတွၼ်ႉသႂ်ႇၸႂ်သေပွၵ်ႈ။

ၽွင်းပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ NLD ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းလိူၵ်ႈတင်ႈၶိုၼ်ႈမႃးၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ သုမ်းတိုၼ်းလၢင်းၼပ်ႉႁူဝ်မိုၼ်ႇလၢၼ်ႉ ၼႆသေ ႁူင်းၸၢၵ်ႈၼႆႉလႆႈၵိုတ်းၵႂႃႇ။

ၽိူဝ်ႇပီ 2021 သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းယဝ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၢၼ်းဢီးႁႂ်ႈႁူင်းၸၢၵ်ႈၼႆႉလႆႈပၼ်ႇၵၢၼ်ၶိုၼ်း။

ၽိူဝ်ႇမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ၵႂႃႇမိူင်းရတ်ႉသျႃႊၵမ်းၼႆႉ မၼ်းၸၢႆးလႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းတင်းၸွမ်ၽွင်းလူင်မိူင်းရတ်ႉသျႃႊ တႃႇႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်ပၼ်ႇႁူင်းၸၢၵ်ႈၼႆႉၶိုၼ်း – ၼႂ်းၶၢဝ်ႇၸိုင်ႈမိူင်းဢွၵ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

တူဝ်ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇၵေႃႈ ၸဵမ်ပီၵၢႆပီဢွၼ် ၵႆႉၶိုၼ်ႈမႃးမိူင်းတႆးသေ ၵႂႃႇထိုင်တီႈႁူင်းၸၢၵ်ႈ တီႈပၢင်ပႅၵ်ႇပုၼ်ႉ။ ၽွင်းပီ 2023 ၼၼ်ႉ မၼ်းမႃးၶႂၢၵ်ႈ/ မႃးၶိုင်ႁႂ်ႈသဵၼ်ႈတၢင်းရူတ်ႉၾႆးႁႂ်ႈလႅၼ်ႈ တူၼ်ႈတီး- ပၢင်ပႅၵ်ႇ။

ၽိူဝ်ႇပီ 2025 မႃး မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ႁွင်ႉဢဝ်ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၾၢႆႇလွၵ်းလၢႆးပၢႆးသၢင်ႈ (ၼီးပၺ်ႇၺႃႇသျိၼ်ႇ) သေ လူင်းမိုဝ်းႁဵတ်းသၢင်ႈ ၶူင်းၵၢၼ်ႁူင်းႁုင်ၸိုၼ်းၼႆႉၶိုၼ်း။

ၵေႃပူဝ်ႊရေႊသျိၼ်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီးမိူင်းမၢၼ်ႈ (တႂ်ႈတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵုမ်းၵမ်) (MEC) လႄႈ ၶွမ်ႊပၼီႊ VO Tyazhpromexport (TPE) မိူင်းရတ်ႉသျႃႊၼႆႉ တူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ် လူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၵၼ်တႃႇႁူမ်ႈမိုဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၶူင်းၵၢၼ်ဢၼ်ၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပီ 2004 ၊ ထိုင်မႃးပီ 2012 ယဝ်ႉ ၸင်ႇဢဝ်ၶူင်းၵၢၼ်ပၢင်ပႅၵ်ႇၼႆႉ ယိုၼ်ႈထိုင်ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽွင်းလူင် ၾၢႆႇပၢႆးၸၢၵ်ႈဝႆႉ။

ၶၢဝ်ႇပီႇပီႇသီႇမၢၼ်ႈဢွၵ်ႇဝႆႉဝႃႈ တွၼ်ႈတႃႇၶူင်းၵၢၼ်ဢၼ်ၼႆႉၼႆသေ ၸဝ်ႈပၢႆးသၢင်ႈ ၸိူဝ်းႁူႉၸွမ်းလွင်ႈၼႆႉလၢတ်ႈဝၢႈ ရတ်ႉသျႃႊ ၵမ်ႉၸွႆႈငိုၼ်းဝႆႉတႃႇၶူင်းၵၢၼ်ဢၼ်ၼႆႉ ငိုၼ်းယူႊရူဝ်ႊ 10.5 လၢၼ်ႉ ဝႃႈၼႆဝႆႉ။

ဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းလိၵ်ႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇၵၼ်တင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တႃႇႁဵတ်းၶူင်းၵၢၼ်ႁူင်းၸၢၵ်ႈႁုင်ၸိုၼ်း (ၸႂ်ႉႁႅင်းထၢၼ်ႇႁိၼ်) ပၢင်ပႅၵ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ၶွမ်ႊမၼီႊၽႄဢွၼ်ႇဢၼ်ၼိုင်ႈ တႂ်ႈ ၶွမ်ႊပၼီႊ ရူတ်ႉသ်ထႅၵ်ႉ Rostec မိူင်းရတ်ႉသျႃႊ ဢၼ်ၵႆႉၶၢႆၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇပၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ- ၼႆ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇပဢူဝ်း (PYO)မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ယၢမ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။