မိူင်းတႆးၼႆႉ ယၢမ်ႈၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလူၺ်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်ၵိုၵ်းလုမ်ႈၾႃႉမႃး မိူဝ်ႈပၢၼ်ၶုၼ်သႃႇ ၊ ထိုင်ပၢၼ်ၼႆႉၵေႃႈ ပႆႇလွတ်ႈၶွတ်ႇယႃႈမဝ်းၵမ်လႆႈ ။ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၵေႃႈ ၸွမ်းၼႃႈတီႈၽႂ်မၼ်းတႄႉ ၽႂ်ၵေႃႈဝႃႈ မီးပိူင်တႃႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် ။ ၼပ်ႉႁူဝ်သိပ်းပီမၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇမူၺ်ႉႁၢႆလႆႈ ။

မိူဝ်ႈလဵဝ် တီႈၼႂ်းၼႃႈတီႈၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉပဢူဝ်း PNO ၵုမ်းၼႆႉ တႃႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆသေ လႄႇႁႃပႂ်ႉၺွပ်းၵူၼ်းသူႇသမ်းၵိၼ်ယႃႈၵူႈယွမ်ႇ ။ ၸူဝ်ႈလူင်းပိုၼ်ႉတီႈ တီႉၺွပ်းမႃးၼႆႉ ၵူၼ်းၵိၼ်ယႃႈပေႃးလူၼ်ႉၶွၵ်ႈသေတႃႉ ၵူၼ်းၶၢႆယႃႈ ၊ ၵူၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇယႃႈ သမ်ႉဢမ်ႇႁၼ်တီႉၺွပ်းပၼ်တၢမ်ႇသင် ႁႂ်ႈႁၼ်တႂ်ႈၼႃႈတႂ်ႈတႃ လႄႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၼမ်ၶမ်ၸႂ်သေ တင်ႈၵႂၢမ်းထၢမ်ဝႃႈ တီႉၺွပ်းၵူၼ်းၵိၼ်မၼ်းလၢႆလၢႆ ၵူၼ်းၶၢႆဢမ်ႇတီႉလႆႈတႄႉ မိူဝ်ႈလႂ်တေၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉလႆႈ ဝႃႈၼႆ ။

မိူင်းတႆးၼႆႉ ဢမ်ႇၵၢင်းယၢၼ်ယႃႈမဝ်းၵမ်လႆႈသေပွၵ်ႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၵၼ်လၢႆပိူင် ပႃးၸဵမ်ၵၢၼ်မိူင်း ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး ၵၢၼ်သိုၵ်း လႄႈ ပႃးၸဵမ် လွင်ႈမႅင်ႇထႅၵ်ႇၼႃႈလိၼ်ၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ သုၵ်ႉသၵ်ႉယုင်ႈယၢင်ႈၼႃႇလႄႈ ၵၢၼ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႇမဝ်းၵမ်ဢမ်ႇထိုင်တီႈ ။

ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ယႃႈမဝ်းၵမ် ၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃးယူႇ ၵူႈမိုဝ်ႉၵူႈဝၼ်းၼႆႉၵေႃႈ ယွၼ်ႉသဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်းၵူၼ်းၵႃႉယႃႈ မၼ်းမီးလွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈလိူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းထမ်မၻႃႊ ။ ၵဵတ်ႉလၢၼ်ႇ ဢၼ်ႁႄႉ ၵူတ်ႇထတ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ပေႃးဢဝ်ငိုၼ်းတွင်းမႃးပိုတ်ႇ တိုၼ်းလတ်းၽၢၼ်ႇလႆႈတႃႇသေႇ ။ မိူင်းတႆးၼႆႉ ပဵၼ်လႅၼ်လိၼ်တိတ်းၸပ်းဝႆႉ လၢႆမိူင်းလႄႈ ႁူးလွတ်ႈမၼ်းၼမ် ၊ တၢင်းလိူၵ်ႈတႃႇၵူၼ်းၵႃႉယႃႈၵေႃႈ ၼမ် ။

ဢၼ်ႁၼ်ၸႅင်ႈၵေႃႈ ပဵၼ် ထုင်ႉသၢမ်ၸဵင်ႇၶမ်း လိၼ်ၶႅၼ်ႈသၢမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ထႆး လၢဝ်း မၢၼ်ႈ တိတ်းၸပ်းၵၼ်။ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်တိတ်းၸပ်းၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵႂၢင်ႈၶႂၢင် ယိုတ်ႈယၢဝ်း ပဵၼ်ႁူၺ်ႈပဵၼ်ထိူၼ်ႇၼမ် ။ ၸင်ႇၼၼ်လႄႈ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၶူဝ်းမိုတ်ႈ(ၶူဝ်းၽိတ်းပၵ်းပိူင်) ၵေႃႈလိူင်ႇၼမ်။

ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၵၢၼ်မိူင်းဢမ်ႇၼိမ် ၊ ၵမ်းၵမ်းမီးပၢင်တိုၵ်းၼႂ်းမိူင်းလႄႈ ပိူင်ၽွင်းငမ်းဢမ်ႇလီ ၊ ပၵ်းပိူင်ၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁူမ်ႇငမ်းလႆႈတူဝ်ႈမိူင်း ။ ၸင်ႇၼၼ်လႄႈ ဢွင်ႈတီႈဢၼ် ပိူင်ၸိုင်ႈမိူင်းႁွတ်ႈထိုင်လႆႈဢမ်ႇၵိုင်ႇဢမ်ႇၵၢင်ၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ယႃႈမဝ်းၵမ်လိူင်ႇၽႄႈလႆႈငၢႆႈ။

မိူၼ်ၼႂ်းၼႃႈတီႈ သိုၵ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉ PNO ၵုမ်း ၊ ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈမၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 6 ၼႂ်းၶဵတ်ႇ သီႇသႅင်ႇ ပၢင်လွင်း ႁူဝ်ပူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ယႃႈမဝ်းၵမ်လိူင်ႇၼမ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၾိင်ႈယၢမ်ႈလူႉ ။ ထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈ ယႃႈမဝ်းၵမ် တိုၵ်ႉၽႄႈယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ။

တႄႇဢဝ် ၼႂ်းလိူၼ်ထူၼ်ႈပႅတ်ႇ ပီ 2026 မႃးၼႆႉ ပျီႇတူႉၸိတ်ႉပဢူဝ်း ပၼ်ၾၢင်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ် ၼႂ်းၼႃႈတီႈၶဝ်ဝႆႉဝႃႈ တေလူင်းၵူတ်ႇထတ်းတီႉၺွပ်းၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိၼ်ယႃႈမဝ်းၵမ် ။ သင်ႁၼ်ယႃႈမဝ်းၵမ် ၸပ်းထူင်ၸပ်းထွင်းဝႆႉ ၵေႃႉလႂ်ၵေႃႈ တိုၼ်းတေၺႃးတီႉၺွပ်း ဝႃႈၼႆဝႆႉ။

ဝၢႆးသေ ပၼ်ၾၢင်ႉယဝ်ႉ ပျီႇတူႉၸိတ်ႉပဢူဝ်း ၸႅၵ်ႇၵၼ်ပႂ်ႉတီႉၺွပ်းၵူၼ်းၵိၼ်ယႃႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းသူၼ် ပႃးၸဵမ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းထုင်ႉပူင်းလၢႆဝၢၼ်ႈ ။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း လိူၼ်ပၢႆ ၸမ်သွင်လိူၼ်ၵူၺ်း တီႉၺွပ်းလႆႈၵူၼ်းၵိၼ်ယႃႈမဝ်းၵမ် ၸမ်ပၢၵ်ႇ ။ ၶင်တီႈလဵဝ် ဢမ်ႇၵုမ်ႇလႄႈ သမ်ႉပေႃးလႆႈ ၸႅၵ်ႇၶင်ဝႆႉလၢႆတီႈၼႆ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈ။

မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ၶွၵ်ႈၶင်ၼႂ်းၼႃႈတီႈ PNO မီးတီႈလဵဝ်ၵူၺ်း မိူဝ်ႈလဵဝ် ႁဵတ်းဝႆႉၶွၵ်ႈၶင် မီးၵူႈဝၢၼ်ႈ ။ ဢၼ် PNO ၼႄးဝႃႈ ပဵၼ် ၵူၼ်းၵိၼ်ယႃႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်ၶင်ဝႆႉၸွမ်းၶွၵ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႂ်ဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉမႃး ။ ၼႂ်းၶွၵ်ႈၵေႃႈ ၵမ်ႈၼမ် တဵမ်ယွၼ်ႉ ၵူၼ်းၵိၼ်ယႃႈၵူၺ်း ၵူၼ်းၶၢႆယႃႈၼႆတႄႉ ပႆႇငိၼ်းဝႃႈတီႉလႆႈ ၼႆ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ –

ပေႃးၵူၼ်းၶၢႆမၼ်းတႄႉ ႁဝ်းပႆႇငိၼ်းၸိူင်ႉႁိုဝ် ။ ၵူၼ်းၵိၼ်မၼ်းတႄႉ တေဢဝ်ၵႂႃႇတူၵ်းၼိုင်ႈလိူၼ်သွင်လိူၼ် ။ ၶွၵ်ႈၶဝ်ၵေႃႇ ႁဵတ်းဝႆႉပဵၼ်လၢႆတီႈ ။ ၼွင်ယႃႈသႆးၵေႃႈမီး ၼွင်ပဵတ်းၵေႃႈမီး ။မိူဝ်ႈဝႃးမိူဝ်ႈသိုၼ်းၼႆႉၵူၺ်း တီႈၼွင်ပဵတ်းၼႆႉ မီးထိုင် 60 – 70 ၵေႃႉ

သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ မိူဝ်ႈလိူၼ် ပႅတ်ႇလပ်း ( ဝၼ်းတီႈ 13/08/2026 ) ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼမ်ႉၵူတ်ႉၵေႃႈ ၼႄးဝႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းၵိၼ်ယႃႈၼႆသေ တီႉၺွပ်းၵႂႃႇ 4 ၵေႃႉ (ပဵၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇတႆး) ။

ပေႃးပဵၼ်ၼႂ်းဝၢၼ်ႈဢၼ်မီးပဢူဝ်းလွၼ်ႉလွၼ်ႉ ယိင်ႈၶႅၼ်းၺႃးတီႉၼမ် တီႈဝၢၼ်ႈၼႃးၶၢႆးၼၼ်ႉ ယင်းၺႃးတီႉၵႂႃႇ ဢမ်ႇယွမ်း 30 ၵေႃႉ ။ တေဢဝ်ၵႂႃႇ တိုတ်းယိၼ်ႉယႃႈ ၶၢဝ်းတၢင်း ၼိုင်ႈလိူၼ် ထိုင် သွင်လိူၼ် ။ ၼိုင်ႈလိူၼ်လႂ် ႁႂ်ႈၵူၼ်းႁူမ်ႈႁိူၼ်း ၸွႆႈသူင်ႇၵႃႈၵိၼ်ယႅမ်ႉ 5 သႅၼ်ပျႃး ဝႃႈၼႆ ။

ၵမ်ႈၼမ် ဢၼ်ၺႃးၺွပ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇလႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉတႄႉ မႆႈၸႂ်ၸွမ်းလၢႆလွင်ႈ ။ ပျီႇတုၸိတ်ႉပဢူဝ်းၼႆႉ ယၢမ်ႈလွၵ်ႇငိုတ်ႈဝႃႈ ပေႃးမီးငိုၼ်းထုတ်ႇဢဝ်ၶိုၼ်းၵေႃႈ ဝၢႆးတိုတ်းယိၼ်ႉယႃႈယဝ်ႉ တေပွႆႇႁႂ်ႈယူႇႁိူၼ်း ၊ ပေႃးၽႂ်ဢမ်ႇမီးငိုၼ်းၵေႃႈ ၶဝ်ၸၢင်ႈဢဝ်ၵႂႃႇၸႂ်ႉၵၢၼ်သိုၵ်း ၼႆ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလၢတ်ႈ ။

ဢၼ် ၺႃး တီႉၺွပ်း ၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ်ၶၢဝ်းဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈႁိူၼ်း ၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းသူၼ်ၼႂ်းၼႃး ၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈဢွၵ်ႇႁႃပူႁႃပႃ ။ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ တင်ႈၸႂ် ၵႂႃႇႁႃသိုဝ်ႉယႃႈတႄႉၵေႃႈမီး ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ဢမ်ႇၵွမ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ်ၵူၺ်း ၵူၼ်းၼႂ်းတပ်ႉၸုမ်းၶဝ်ၼင်ႇၵၼ်ၵေႃႈ ၵူတ်ႇထတ်းပႃး။ ယွၼ်ႉဝႃႈ လုၵ်ႈၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉပဢူဝ်းမၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ ၵိၼ်ၸၢင်ႈတေႃႉယႃႈပၼ်ပိူၼ်ႈၵေႃႈမီး ၼႆ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈသိုပ်ႇလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ –

ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းၼႂ်းၸုမ်း ၊ ၵူၼ်းယိပ်းၵွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၶဝ်ဢဝ်ဝႆႉမၢႆၵွင်ႈၶဝ်ဝႆႉမူတ်း ။ ႁဵတ်းသင်လႄႈၼႆ ၵူၼ်းၶဝ်ၵေႃႈ မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ် ၵႆႉဢဝ် ယႃႈမဝ်းၵမ် ယႃႈမ ယႃႈလမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ သူင်ႇပၼ်ပိူၼ်ႈၼၼ်ႉၼႃႇ။ၵူၼ်းၶဝ်ၵေႃႈ ၶိုၼ်းၺႃးၶိုၼ်းယူႇ လွင်ႈၸိူင်ႉၼၼ်

သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ပျီႇတူႉၸိတ်ႉပဢူဝ်းၼႆႉ ၼွၵ်ႈလိူဝ်လႄႇႁႃၵုမ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ်ယဝ်ႉ ၊ ၵူၼ်းၼႂ်းၸုမ်းမၼ်းၵေႃႈ လႆႈၵုမ်းပႃး ။ ၸင်ႇၼၼ်လႄႈ ၶွၵ်ႈၶင်ၼႆႉ လႆႈပိုတ်ႇဝႆႉလၢႆတီႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼွင်ၵႃး ၼႃးႁီး ၼွင်ယႃႈသႆး ၼွင်ၶႆႉ ၵျွၵ်ႉတလူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ်ၼႂ်းၼႃႈတီႈ ပျီႇတူႉၸိတ်ႉၵုမ်းတႄႉ ဢွၼ်ၵၼ်လၢတ်ႈဝႃႈ – “ၸူးၸႂ် တႄႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈ ၵုမ်းလႆႈၵူၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇယႃႈလႄႈ ၵူၼ်းပိုၼ်ၽႄႈၶၢႆယႃႈၸိူဝ်းၼႆႉတင်းမူတ်း။ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ မႃးၺွပ်းဢဝ် ၵူၼ်းၵိၼ်မၼ်းၵူၺ်း ။ ၵူၼ်းၵိၼ်ယႃႈၼႆႉ ဢဝ်ၵႂႃႇတတ်းယိၼ်ႉမၼ်းမွၵ်ႈ လိူၼ်သွင်လိူၼ်ၵူၺ်းတႄႉ ၶိုၼ်းပွၵ်ႈမႃးၵေႃႈ ၵိၼ်ၶိုၼ်းဢမ်ႇႁၢင်ႉ။ယွၼ်ႉဝႃႈ မၼ်းတိုၼ်းႁႃၵိၼ်လႆႈမိူၼ်ၵဝ်ႇ ” – ဝႃႈၼႆ။

မိူဝ်ႈလၢႆသိပ်းပီပူၼ်ႉမႃးတႄႉ ယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈၽုၵ်ႇဢဝ် သွမ်ႈဢဝ် ပဵၼ်တူၼ်ႈပဵၼ်ၵေႃ ၸင်ႇလႆႈမႃး ။

ပၢၼ်မႂ်ႇၼႆႉသမ်ႉ ၶိူင်ႈမႆႉၶိူင်ႈမိုဝ်းတႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇယႃႈၵေႃႈ ၶူင်ဢွၵ်ႇငၢႆႈ ၶိုတ်းၸၼ်ႉၶိုတ်းၵၢပ်ႈမႃး ၊ ထၢတ်ႈၶေႊမီႊၶိူဝ်ႊ (သၢၼ်တင်ႈတူၼ်ႈ)တႃႇၸႂ်ႉၼႂ်းတွၼ်ႈၶူင်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇယႃႈ ၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်းၵေႃႈ ႁႃသိုဝ်ႉလႆႈငၢႆႈ ။

သၢၼ်ဢၼ်သႂ်ႇၼႂ်းယႃႈမဝ်းၵမ် ၵမ်ႈၼမ် ဢမ်ႇၸႂ်ႈလႆႈမႃးလူၺ်ႈသၽႃႇဝ ပဵၼ်ၽွင်ပဵၼ်ၼမ်ႉ ဢၼ် ဢဝ်သၢၼ်ၶေႊမီႊလၢႆသႅၼ်းလေႃးၵၼ်လၢႆဢၼ်သေလႆႈမႃးလႄႈ ၽႂ်ႁူႉလၢႆးမၼ်းၵေႃႈ ၸၢင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇငၢႆႈငၢႆႈ ပႃးၸဵမ် ယႃႈမ ယႃႈဢၢႆႊသ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆ ၸွမ်းၼင်ႇ ၽိုၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉယႃႈမဝ်းၵမ်လၢႆၽိုၼ်ၵေႃႈ တႅမ်ႈဝႆႉၼင်ႇၼႆ။