ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်းယၢမ်ႈလၢတ်ႈ- “ၼႂ်းမိူင်းၶူင်းၵၢင်ၼႆႉ တီႈလႂ်မိူဝ်ႈလႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ- လွင်ႈလီမီးၼမ် ၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ ဢၼ်ၸႃႉမူၵ်းၶမ်ၸွမ်းၵႃႈၼၼ်ႉ၊ လွင်ႈၸႃႉ မီးၼမ်ၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ ဢၼ်လီမူၵ်းၶမ်ၸွမ်း ၵႃႈၼၼ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။ တေမိူၼ်ၼင်ႇ ၵၢင်ဝၼ်းလႄႈ ၵၢင်ၶိုၼ်း တိုၼ်းၵိုၵ်းၵၼ်မႃး၊ ပူႇၽိူၵ်ႇလႄႈ ၼၢႆးလမ် မီးလုၵ်ႈၵိူတ်ႇမႃး ပႃးၵၼ်သႂ်ႇၸိုဝ်ႈပၼ် ဢီႇလၢႆး ၼၼ်ႉႁိုဝ်?

ၼႂ်းလုၵ်ႈလိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်ၼႆႉ ငိူၼ်ႈပိုၼ်းတိုၼ်းမီးဝၼ်းယႂ်ႇလူင် ၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈၵိုတ်းၵပ်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်း မႃးလၢႆၸိူဝ်ႉလၢႆပိူင်။

1946 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ဝၼ်းတီႈ 20-28 ပဵၼ်ပၢင်ၵုမ်လူင် ပၢင်လူင်ပွၵ်ႈၵမ်း 1၊ ဢမ်ႇႁပ်ႉဢိင်းၵလဵတ်ႈ ပဵၼ်ၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈ ၶွင်ႇသီႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိုင်ႈတႆး (SSDC)။ ႁူဝ်ပဝ်ႈၶွင်ႇသီႇ ပဵၼ်ၸဝ်ႈၶုၼ်ပၢၼ်း ၸိင်ႇ  (ၸဝ်ႈၾႃႉၼမ်ႉသၼ်ႇ)၊ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈပဵၼ် ၸဝ်ႈသူၺ်ႇတႅၵ်ႈ ယွင်ႁူၺ်ႈ။- [ၸိုင်ႈတႆးတိုၼ်း ပဵၼ်လွၵ်းပိူင်ပၵ်းၾၢင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်လွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃႁင်းမၼ်းမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ 1922 ၼႆ ၼၼ်ႉ မီးလၵ်းထၢၼ်တဵမ်ထူၼ်ႈ။]

11-3-1989  ၽိူင်ၵျႃးသိူင်းဢွၼ်ႁူဝ်တပ်ႉၵူဝ်းၵၢင်ႉၽိုၼ်ႉဝၢႆႇပႃႇတီႇ ၶွမ်ႇမိဝ်ႇၼိတ်ႉမၢၼ်ႈ(CPB)။

17-3-1989 တပ်ႉဝႃႉၽိုၼ်ႉဝၢႆႇ (CPB) ဢဝ် CPB ဝွတ်ႈဝၢႆးၵႂႃႇသေတႃႉ 31-3-89 ၸုမ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉ တူၵ်းလူင်းၵိုတ်းသိုၵ်း။ တပ်ႉဝႃႉၵေႃႈၵိုတ်းသိုၵ်းတင်းၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိူဝ်ႈ 9-5-89 ပႅတ်ႈ။

ဝၼ်းၵိုၵ်းပိုၼ်းယႂ်ႇလူင် တွၼ်ႈတႃႇၸုမ်းမၢၼ်ႈ ၾၢႆႇၶဵင်ႇတႃႉသၢၼ်ၶတ်းၶဝ်သမ်ႉ မၵ်းမၼ်ႈဝၼ်း တီႈ 13-3-1988 ပဵၼ်ဝၼ်းသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း။ မႅၼ်ႈဝၼ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးၸၢၵ်ႈတႃႈၵုင်ႈ ၸၢႆးၽူင်းမေႃႇ လႆႈထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းတၢႆ။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းမၢၼ်ႈပတ်းပိုၼ်ႉ လုၵ်ႉႁိုၼ်ႇဢူၼ်မေႃးၼႄၵၢင်ၸႂ်သၢၼ်ၶတ်း မသလ (BSPP)။

16-3-1998 လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်တႃႈၵုင်ႈ ၸိူဝ်းလုၵ်ႉႁိုၼ်ႇဢူၼ်မေႃးၼႄၵၢင်ၸႂ် သၢၼ်ၶတ်းလႆႈ ထုၵ်ႇယိုဝ်းတၢႆၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ ၼိူဝ်ၶူဝ်ၽိူၵ်ႇ တီႈၼွင်ဢိၼ်းယႃး ဢဝ်လိူတ်ႈလႅင်လႆၼွင်းမၢၵ်ႇမိူဝ် ။  လုၵ်ႈၸဝ်ႈသူၺ်ႇတႅၵ်ႈ – ၸဝ်ႈမႄႈၼၢင်း ႁိူၼ်းၶမ်း၊ ၸဝ်ႈမီ လႆႈထုၵ်ႇယိုဝ်းတၢႆ။ ၸဝ်ႈၸၢင်ႉၵေႃႈ ပေႃးဢမ်ႇမီးပပ်ႉထမ်းတႆးပိတၵၢတ်ႈ 3 ၵွင် တႄႉတၵ်းတေပႃးၸွမ်းယူႇ။ ၵွပ်ႈဝႃႈလႅၼ်ႈၶဝ်ႈမႅပ်ႉမူပ်ႇၵႄႈၶဵင်ႇပပ်ႉလိၵ်ႈ လွတ်ႈမၢၵ်ႇၵွင်ႈသိုၵ်း မၢၼ်ႈပႅတ်ႈ။ ၸဝ်ႈၵျႃႇသႅင် သီႇပေႃႉၵေႃႈ လႆႈထုၵ်ႇတိၺွပ်းသေ ႁၢႆလၢႆၵႂႃႇႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်ယၢမ်း လဵဝ်။ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်/ၽူႈတၢင်တူဝ်တႆး/မၢၼ်ႈ တင်းၼမ် လႆႈထုၵ်ႇတိၶင်ၶွၵ်ႈပီ ယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်။

ဝၼ်းတီႈ 2-3-62 ၼႆႉ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်တႆး တင်းၼမ် မၵ်းမၢႆဝႃႈ- “ပဵၼ်ဝၼ်းၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လုလႅဝ်၊ ၵွပ်ႈဝႃႈပိူင်ပိုင်း (Constitution) ဢၼ်တႆး၊ ၶၢင်၊ ၶျၢင်း၊ မၢၼ်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်းဝႆႉပုၼ်ႈတႃႇ ပူၵ်ႈတင်ႈ ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸွမ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ လႆႈထုၵ်ႇပူတ်းယႃႉသိၵ်ႇလႅဝ်ပႅတ်ႈယဝ်ႉလႄႈ (ပေႃးဢဝ်မၢႆမီႈ ဝႃႈၸိုင်) ၸိုင်ႈတႆးၵေႃႈ ပဵၼ်ၵႂႃႇႁင်းမၼ်းၶေႃၶေႃ၊ ဢမ်ႇၶဝ်ႈပႃးၵဵဝ်ႇၶွင်ႈတင်း မိူင်းမၢၼ်ႈသင် ယဝ်ႉ” ၼႆမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈပူၵ်းတင်ႈ SSA မိူဝ်ႈပီ 1964။

ဢူးၼေႇဝိၼ်း ၵေႃႉဢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ သိမ်းဢႃႇၼႃႇၸဵမ်မိူဝ်ႈ 2-3-62 ၼၼ်ႉ မၼ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1911 လႄႈ သင်ဝႃႈမၼ်းပႆႇတၢႆ ပီၼႆႉဢႃယုမၼ်းလႆႈ  115 ပီ။  ၸွမ်သိုၵ်းဢွင်ႇသၢၼ်း ဢၼ် ထုၵ်ႇယိုဝ်းတၢႆမိူဝ်ႈ 1947 (ပႃးၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း) ၼၼ်ႉတႄႉ ၵိူတ်ႇပီ 1915 လႄႈ သင်ဝႃႈမၼ်းပႆႇတၢႆၵေႃႈ ဢႃယုမၼ်းတေလႆႈ 111 ပီ  မၼ်းၸၢႆးလဵၵ်ႉလိူဝ်သေ ဢူးၼေႇဝိၼ်း 4 ပီ။

တွၼ်ႈတႃႇပေႉပုၼ်ႈ ႁဵတ်းၶုၼ်ဢူမ်ဢိုၼ်တၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ႁႂ်ႈယဵၼ်းပဵၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈၶိူဝ်းမၢၼ်ႈ သဵင်ႈသဵင်ႈၼၼ်ႉ ဢူးၼေႇဝိၼ်းယင်းတေပႆႇလိုဝ်ႈဢွၵ်းဢေႃ။ ပႆႇၵိုတ်းယင်ႉ တၢင်းၶႆႈၸႂ်ပၢၵ်ႈ လွင်ႈၼႄတၢင်း ဝၢင်းၽႅၼ်ၸွႆႈတၢၼ်းသူၺ်ႇ မွင်ႇဢေး ၶိၼ်ႇၺုၼ်ႉၶဝ်ယူႇ။

ၽူႈႁၵ်ႉၸၢတ်ႈ၊ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ႁဝ်း ၸိူဝ်းၵိူတ်ႇလိုၼ်းမၼ်း၊ ပႆႇထဝ်ႈပဵင်းမၼ်း ၵမ်ႈၽွင်ႈသမ်ႉပေႃး ပွႆႇၽႃႈပူတ်းမႃႇဝၢင်းမိုဝ်းၵွင်လင်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်းၵႂႃႇတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။

ပေႃးဢဝ်ပၢႆးဝူၼ်ႉတႆးပၢၼ်ၵဝ်ႇ လၢႆးၸူးငၢႆႈၵိၼ်လူမ်တႄႉၵေႃႈ တေဝႃႈ – “ပႃးလူၺ်ႈၵုသူဝ်ႇၵၢမ်ႇ ဝူတ်ႈဝၼ်းလင်ႁဝ်း၊ ယွၼ်ႉမၼ်းတဵင်ၼၢမ်ႇႁဝ်း” ၼႆၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ပေႃးတေထတ်းသၢင်ၸိၸမ်ႈ ဝႃႈ-

“ပဵၼ်ပၢႆးဝူၼ်ႉထွႆႇၵႅၼ်-

လႅၼ်တူဝ်ၵူဝ်ယၢၼ်ႈ၊ ပၢၼ်ႈလွင်ႈမွင်သႃး၊

ပႃးၵၼ်ၸၼ်ၸူၵ်း၊ မူၵ်းၸူမ်ထူမ်ၵွႆ၊

ထွႆႁူၼ်လူင်းႁိုၵ်း၊ ၼိုၵ်းၼူၵ်ႇတူၵ်ႇသူၵ်ႇ၊

မိူၼ်ၵေႃပူၵ်ႇတေႃႁႅင်ႈသူင်းၽင်ႉၵူၺ်းယူဝ်း?”

-ၼႆၸိုင် ၵမ်ႈၽွင်ႈတေၸႂ်လမ် ၶႂ်ႈၸႃႉ ပွင်ႉထႃႉတွပ်ႇၶိုၼ်းယူႇႁိုဝ်?။

လွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်ၶႂၢၵ်ႈမိူင်းပေႉၵိၼ်တဵၵ်းတဵင်လူလၢႆဢဝ်တၢႆ ၶႃႈႁႅမ်ၸုတ်ႇၽဝ်လဝ်လိတ်ႉပိတ်ႉ ထၢၵ်ႇယူႇၵူႈၸဝ်ႉၼႂ်ဝၼ်းၶမ်ႈ၊ ဢမ်ႇယွၼ်ႇယၢၼ်းယိုဝ်းယိုတ်း တွၼ်ႈတႃႇၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈတေမီး ဢႃႇၼႃႇမၼ်ႈၵိုမ်းၶၢဝ်းယၢဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်မၢၼ်ႈ ပုၼ်ႈၽွၼ်းမၢၼ်ႈလႄႈ လွတ်ႈလၢတ်ႈ သပ်းယွႆႈ။

ၵၢၼ်တႆး တႆးလူဝ်ႇႁဵတ်း၊ ၵၢၼ်မိူင်းတႆး ၵူၼ်းမိူင်းတႆးလူဝ်ႇႁဵတ်းၼၼ်ႉ ၸင်ႇပဵၼ်လွင်ႈၶိုၵ်ႉလိုၵ်ႉ   ၸမ်ႈၸုတ်ႇ။

ပေႃးမႃးတူၺ်းငဝ်းလၢႆး ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်း ဢၼ်ႁူမ်ႇတူဝ်ႈပတ်းပိုၼ်ႉသမ်ႉ ယင်းတိုၵ်ႉပႆႇၶိုတ်း ၸႂ်မိူၼ်ၸႂ်ပဵင်းၸႂ်ႁၢၼ်ႉၸႂ်။ တိုၵ်ႉဝႃႈ“ၽွမ်ႉၵၼ်ယူႇ- ပႆႇႁူမ်ႈၵၼ်လႆႈၵူၺ်း။ ဢွမ်ႇလွမ်ႈၵၼ် မူၼ်း တွမ်ႉလွမ်ႉယူႇ – ပႆႇၵႅၼ်ႇၼႅၼ်ႈလီၵူၺ်း” – ဝႃႈၼႆ။

မိူဝ်ႈလႂ်ႁဝ်း တေမေႃလမ်ၼမ်ႉယၵ်းမိုဝ်းၵၼ်။ တွၼ်ႈလိုၵ်ႉလိုၵ်ႉၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈလႂ်ႁဝ်းတေမေႃလူင်ႉ လႅင်းၵၼ်…?၊ ၼႆႉပဵၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ႁဝ်းၵူႈၵေႃႉ တၵ်းလႆႈမီးၶေႃႈထၢမ်ၶေႃႈတွပ်ႇၶေႃႈ ၵႄႈလိတ်ႈ ၶေႃႈထတ်းသၢင်သပ်းသေးႁႃလၢႆးၶၢမ်ႈပူၼ်ႉယူႇ?။

ၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈ တႆးၽၢၼ်မိူင်း၊ တႆးပၢႆႈၽေးမၢၼ်ႈႁေႃႈလိုပ်ႈဝၢၼ်ႈႁၢမ်း(ပႃးၸဵမ်တႆးပၢႆႈသိုၵ်း မၢၼ်ႈသိုၵ်းတႆး) ၸိူဝ်းမႃးႁႃႁဵတ်းၵၢၼ်ယူႇမိူင်းထႆး 4-5ပီ (7-8 ပီ 10-20 ပီ) ဢၼ်မီးႁူဝ်မိုၼ်ႇႁူဝ် သႅၼ်ၼႆႉ၊ ယူႇမိူင်းတႆးသမ်ႉ ၵူဝ်မၢၼ်ႈၸင်းမၢၼ်ႈလႄႈပၢႆႈမၢၼ်ႈ။ ယူႇမိူင်းထႆးသမ်ႉ လႆႈထုၵ်ႇပိူၼ်ႈ  ၵမ်းၵမ်းၽဵဝ်ႈႁိမ်ငိုၼ်းၶမ်းၵႃႈႁိူဝ်ႇၵႃႈႁႅင်းသေတိၺွပ်းသူင်ႇပွၵ်ႈ (ဢမ်ႇမီးပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေး မိူၼ်ယၢင်း/မွၼ်းၶဝ် ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး ဢိၵ်ႇ UNHCR မၵ်းမၼ်ႈယွမ်းႁပ်ႉၸွႆႈထႅမ်ဝႆႉ)။

တေၵႂႃႇၸွႆႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဵတ်းသိုၵ်းတႆး သၢၼ်ၶတ်းတိုၵ်းတေႃးၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႂၢၵ်ႈ မိူင်းၼႆၵေႃႈ သမ်ႉၵူဝ်တၢႆ-ၵူဝ်တုၵ်ႉၶယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ။ ၵမ်ႈၼမ်ၼမ်ၼႆႉ ပၺ်ႇၺႃႇၸၼ်ႉလိၵ်ႈပိုၼ်ႉ ႁူႉပၢႆးႁၼ်ၼမ်ႉၵတ်ႉတၢင်းမေႃ ၸၼ်ႉသုင်ၵေႃႈသမ်ႉဢမ်ႇပေႃးမီး။ (ဢၼ်ဢဝ်မႃႇဢဝ်ႁႅင်းႁႃ ငိုၼ်းၼႆႉ ၼမ်လိူဝ်ဢဝ်ပၺ်ႇၺႃႇႁႃငိုၼ်း၊ ဢဝ်ငိုၼ်းႁႃငိုၼ်းသိပ်းပုၼ်ႈ ပၢၵ်ႇပုၼ်ႈ)။ ပဵၼ်လုၵ်ႈ ပေႃႈႁႆႈမႄႈၼႃးဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈ ၸိူဝ်းမႃးၸႂ်ႉႁႅင်းတူဝ်ၶၢမ်ႇယၢပ်ႇႁိူဝ်ႇလႆၶႆးယွႆႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ဢဝ်တူဝ်လွတ်ႈၵမ်ႈၼမ်။

ပိူင်ပဵၼ်လႆႈႁူႉ/ငိၼ်း/ႁၼ်ယူႇတႂ်ႈတႃဝၼ်း မိူဝ်ႈၼႆႉ ပေႃးမႃးၶုၵ်းၸႂ်လႆႈၶႆႈၸႂ်ဝူၼ်ႉၸိုင် ၼင်ႇႁၢင်ႈ ငဝ်းလၢႆးတႆးမိူင်းထႆးပတ်းပိုၼ်ႉၵမ်ႈၼမ်ၼမ်ၼႆႉၼႄဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

• ၵူဝ်ယၢပ်ႇပၢႆႈယၢပ်ႇဢမ်ႇလွတ်ႈယၢပ်ႇ သမ်ႉဢမ်ႇၶႂ်ႈၶွၼ်ႈႁူမ်ႈၵၼ်ယၢပ်ႇ။
• ၵူဝ်တၢႆပၢႆႈတၢႆဢမ်ႇလွတ်ႈတၢႆ သမ်ႉဢမ်ႇၶႂ်ႈၶွၼ်ႈႁူမ်ႈယူႇတီႈဢမ်ႇတၢႆ။

ၸွမ်းၼင်ႇၵႂၢမ်းပူႇမွၼ်ႇဝႃႈဝႆႉ – “ပၢႆႈၸၢင်ႉ ႁႂ်ႈၶဝ်ႈႁႃငဝ်ႈငႃး၊ ၸမ်ၽေးယႃႇပၢႆႈၽေး၊ ၵႆၽေးႁႂ်ႈဝႄႈ ၽေး” ၼႆၼၼ်ႉ  တႆးႁဝ်းၵူၺ်းမေႃယိပ်းတိုဝ်းႁဵတ်းၸွမ်း လၢႆးပိၼ်ႈၽူၼ် “ပၢႆႈၸၢင်ႉဢမ်ႇၵၢႆၸမ် ငဝ်ႈငႃး၊ ၸမ်ၽေးမႃးလႅၼ်ႈပၢႆႈ၊ ပေႃးၵႆၽေးဢၢႆႈဢီႇၶဝ် ၽႃႉၽၢႆၼႂ်းသွင်း မွင်းလင်ၼႂ်းၵူၺ်” ၵႂႃႇ ပဵၼ်လုၵ်ႈၶူၺ်လုၵ်ႈပႂ်ႉၽႂ်ၵေႃႈ ထွမ်ႇၵႂၢမ်းၸွမ်းၸႂ်ၾၢႆႇမေးလႄႈၾၢႆႇၽူဝ်၊ ၵူဝ်ဢမ်ႇလႆႈဢဝ်တူဝ် ၵဝ်ႇလွတ်ႈ၊ တၢင်းမႆႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဢမ်ႇႁွတ်ႈထိုင်တူဝ်ၵဝ်ႇ၊ သၼ်ႇသဝ်ႇငမ်တႃမိုဝ်းၸူၵ်းထွင်း၊ မွင်း ငိၼ်းၶၢဝ်ႇမၢၼ်ႈသမ်ႉၶတ်းပၢၵ်ႇဢမ်ႇမီးတီႈလၢတ်ႈ၊ ၽူႈႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၾႆးၽိူင်း၊ “ယူႇမိူင်းထႆး ဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းသိုၵ်း၊ ဢဝ်ၸႂ်/ၺၢၼ်ႇ/ငိုၼ်းၶမ်း/ၶူဝ်းၶွင် တိုၵ်းၸွႆႈၵေႃႈသႆႉယဝ်ႉ” တေဝူၼ်ႉၼင်ႇၼႆ ႁိုဝ်?။

ဝႃႈလႃးၵေႃႈတႆးၼႆႉ ပႆႇပဵၼ်မႃတိူၵ်ႈႁူဝ်ႉႁိုဝ်?။ ပဵၼ်မႃတိူၵ်ႈႁူဝ်ႉၵေႃႈ ၸွင်ႇတေမေႃၶူပ်းႁိုဝ်?။ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ မေႃၶိုၼ်းဝၢႆႇၶူပ်းၵၼ်ၵူၺ်း၊ “ၵမ်ႈ ၽွင်ႈၶူပ်း၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈႁဝ်ႇ၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵႂႆႁၢင်၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈၶူတ်းႁၢင်မူၵ်းၸွၵ်ႉၽၵ်းတူၼွၼ်းၶၢင်းၵတ်း ၶဵဝ်ႈၸိူင်ႉၼင်ႇမိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈလီယဝ်ႉ” – တေဝႃႈၼႆႁိုဝ်?။

လွင်ႈပႅင်းၸႂ်ၸဵပ်းၸႂ်ၼိူဝ်ၽူႈၶႂၢၵ်ႈမိူင်း၊ ဢမ်ႇမေႃယိူင်းႁႂ်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ်၊ တွပ်ႇတႅၼ်းၶဵၼ်လူၺ်ႈၸႂ် ႁတ်းႁၢၼ်၊ တႃႇႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၵႂႃႇႁဵတ်းသိုၵ်းၼႆႉ ၵႃႈၸူဝ်ႈတိုၵ်ႉၼိုၵ်းၼူၵ်ႇငႃငၢမ်ႉ၊ သၼ်ႇၸၢမ်ႉၸၢမ်ႉ ၵႂင်ယိုဝ်ႈယိုတ်းတႄႉ၊ မိုတ်းသိင်ႇၼၢၼ်းႁၢႆ သၢႆဝၼ်းၼၢၼ်းလႅင်းႁိူဝ်ႈၵူၺ်းယူဝ်း?။             

ဢဝ်မႃးၼႂ်းပပ်ႉၵွၼ်းၶေႃ

မၢႆ 183 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ပီ 2001

ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ 2-3-2001