ၼပ်ႉယမ်တၵ်ႉဝႆႈ- ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်လီ

ပေႃးထိုင်ၼႂ်းမိူင်းထႆးသေ ႁွတ်ႈၽႅဝ်ဝဵင်းၵဵင်ႈမႂ်ႇ – ၵဵင်းႁၢႆးမိူဝ်ႈလႂ်ဢမ်ႇဝႃႈ-ပေႃးလႆႈလတ်းလဵပ်ႈၵႂႃႇႁိမ်းႁုၼ်ႇႁၢင်ႈတွင်း လူင်ပေႃႈၶုၼ်မင်းရၢႆး (ၵဵင်းႁၢႆး) လႄႈသင်၊ ႁိမ်း ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈႁေႃၶမ်းသၢမ်ၸဝ်ႈ-ပေႃႈၶုၼ်ၽႃမိူင်း၊ ပေႃႈၶုၼ်ငမ်းမိူင်းလႄႈပေႃႈၶုၼ်မင်းရၢႆး (ၵဵင်းမႂ်ႇ) လႄႈသင်-ယုၵ်ႉမိုဝ်းၼပ်ႉယမ်တၵ်ႉဝႆႈတႃႇသေႇ။

ၵွပ်ႈသင်?။ မိူင်းပိူၼ်ႈဢမ်ႇလႆႈပဵၼ်ၶီႈၶႃႈၵူၼ်းတၢင်ႇၸၢတ်ႈလႂ် ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၵူၼ်း မိူင်းတႆး ႁဝ်းသေပိူၼ်ႈမီးဝၢၼ်ႈမီးမိူင်း ပူတ်းပွႆႇလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃ ထၢင်ႇႁၢင်ႈၵတ်းယဵၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးၼႆႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈပိူၼ်ႈမီးၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်လီ၊ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ၊ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၸႅတ်ႈၸၢင်ႇ၊ ၽူႈ ဢွၼ်ႁူဝ်ႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႄႉတႄႉ- ဢၼ်ၸုၼ်ႉ ပုၼ်ႈလီ သုၼ်ႇတူဝ်၊ ဢၼ်ဝူၼ်ႉလိုၵ်ႉတူၺ်း ယၢဝ်းႁၼ်ၵႆၸႂ်ၵႂၢင်ႈ၊ ဢၼ်မေႃဢီးလူ တူၺ်းထိုင် ၶႃႈဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်း( ဢၼ်ဢမ်ႇယွင်ႇမဝ်းဢႃႇ ၼႃႇႁူမဝ် ထွမ်ႇၵႂၢမ်းယုမ်ႇငၢႆႈ မႅင်းမူၼ်း-မတ်းမဵၼ်း-ႁႆး-ႁိမ်းႁွမ်း၊ ဢၼ်ဢမ်ႇတွၼ်ႉတဵၵ်း တဵင် ၸႅၵ်ႇၽႄ ထၢင်ႇလဵၵ်ႉ၊ ၼဵပ်းၸွၵ်ႉယၢင်ႈၶႃႇ ၽူႈၼမ်း ၵၢၼ်ၽူႈမီးၸၼ်ႉ) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၸဝ်ႈၶုၼ်မင်းရၢႆး ၵဵင်းႁၢႆး

မိူၼ်ၼင်ႇၽူႈၶဵၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်းဢၼ်ပဵၼ်မၢၼ်ႈၽူႈၶႂၢၵ်ႈမိူင်းၶဝ်ၼႆၵေႃႈၶဝ်မီးၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်လီၸိူင်ႉၼင်ႇ ပယိၼ်ႉၼွင်ႇ၊ ဢလွင်းၽယႃး၊ ပၼ်ႇတုလ၊ ဢွင်ႇသၢၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ လႄႈၶဝ် ၸင်ႇ လႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃထၢင်ႇႁၢင်ႈၶႂၢၵ်ႈလိၼ် ပေႉၵိၼ်ႁဵတ်းၶုၼ်ၼိူဝ်ႁဝ်းႁႃးမႃးႁၢၼ်ႉ တေႃႇယၢမ်းလဵဝ်။ ၵွပ်ႈၼၼ် ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၶုၼ်ႁေႃၶမ်း – ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ဢၼ်ၶႅၵ်းတွင်ႈ သွၼ်း လေႃႇ ၶဝ်ၵေႃႈ မၢၼ်ႈၶဝ်ႁဵတ်းဝႆႉၸွမ်းဝဵင်းယႂ်ႇဝဵင်းလူင်တီႈမိူင်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၵူႈတီႈတီႈဢမ်ႇၵႃး  ပေႃးလၢမ်း မႃးယဵပ်ႇယမ်ႈ တမ်းပၵ်းဝႆႉတီႈၼိူဝ်ၽႅၼ်ႇလိၼ်မႄႈမိူင်းတႆးႁဝ်းလၢႆလၢႆတီႈယဝ်ႉ။

လၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉႁဵတ်းၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်းၶၢဝ်းတၢင်း 30-40 သမ်ႉဝႃႈႁဝ်း ယၢမ်ႈ မီးၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်လီလၢႆသိုပ်ႇလၢႆပၢၼ်မႃးၸိူင်ႉၼင်ႇ-ၸဝ်ႈငႃးၶမ်း၊ ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇမိူင်း၊ ၸဝ်ႈ ပိုၼ်းတႆး၊ ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇလဵၵ်း၊ၸဝ်းၵွၼ်းၸိူင်းၶဝ်ၸဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉမႃးသေတႃႉၵေႃႈ ဢႃႇယုသၢႆၸႂ်ၸီႇ ဝိတ်ႉတၶဝ်ၸဝ်ႈသမ်ႉဢမ်ႇလႆႈယိုၼ်းယၢဝ်း၊ လႆႈတူၵ်းသုမ်းတၢႆၼမ်ႉတိုၼ်ႈၵႂႃႇလႄႈဢဝ် ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်းတိူဝ်ႉသၢင်ႈ ပုတ်းပင်းၵႂႃႇၼမ်တႄႉတႄႉ။

HsurKanFa
Photo by – SHAN/ ၸဝ်ႈသိူဝ်ၶၢၼ်ႇၾႃႉ

ၼႂ်းၵၢပ်ႈပၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ သင်ဝႃႈႁဝ်းမီးမႃးၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်လီၸိူင်ႉၼင်ႇ ၸဝ်ႈ သိူဝ် ၶၢၼ်ႇၾႃႉ၊သိူဝ်ႁၢၼ်ၾႃႉ၊ ၸဝ်ႈထုၼ်းယဵၼ်ႇၼွင်ဝွၼ်ၶဝ်၊ သင်ဝႃႈႁဝ်း မီးမိူၼ် ၼင်ႇၸဝ်ႈၼရေးသူၼ်၊ ၸဝ်ႈတၢၵ်ႇသိၼ် (ၶွင်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈထႆး) ၶဝ်ၼႆၸိုင် ႁဝ်းၵေႃႈတေလႆႈ ယုၵ်ႉ မိုဝ်းၼပ်ႉ ယမ်တၵ်ႉဝႆႈယွင်ႈၵုင်ႇဢဝ်မုၼ်သေၵႃႈႁိုဝ်?။

ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈႁဝ်းတိုၵ်ႉလႆႈၶွႆလႆႈဢၢမ်းပိူၼ်ႈ တိုၵ်ႉလႆႈဝူၼ်ႉၾၼ်ၸႂ်ယႂ်ႇ ၶႂ်ႈမီးၶႂ်ႈႁၼ်ၶႂ်ႈလႆႈၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်လီ ၸိူင်ႉၼင်ႇပိူၼ်ႈလႄႈ-ၸင်ႇလႆႈၼပ်ႉ ယမ်တၵ်ႉဝႆႈႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၶုၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်မိူင်းပိူၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်လီၼႆႉႁဝ်းတေၵႂႃႇႁႃတီႈလႂ် မိူဝ်ႈလႂ် ၸိူင်ႉႁိုဝ်?။ ထၢမ်တူၺ်းတူဝ်ၸႂ်ၸဝ်ႈ ၵဝ်ႇသေ ဝူၼ်ႉႁႃတွပ်ႇၵႄႈပွင်ႇၸႂ်ဢဝ်ႁင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၵူၺ်းၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈလိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်း ယဝ်ႉ။

ဝၼ်း႞ၸဝ်ႉၸဝ်ႉ- ၼိူဝ်ၽႅၼ်ႇလိၼ်ၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၵေႃႈတၵ်းတေလႆႈမီးႁုၼ်ႇႁၢင်ႈ တွင်းလေႃႇၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်လီ မိူၼ်ပိူၼ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းလႆႈ ယုၵ်ႉမိုဝ်းၼပ်ႉ ယမ် တၵ်ႉဝႆႈၼၼ်ႉယူႇဢမ်ႇႁၢင်ႉ။

ယုမ်ႇယမ်ၾင်ၸႂ်ဝႆႉႁင်းၽႂ်မၼ်းၼင်ႇၼႆသေ ၸွမ်းၼင်ႇၼမ်ႉၵတ်ႉတူဝ်ၵဝ်ႇမီး ဝႆႉဝႃႈ လႆႈပွင်ပဵၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉဢွၼ်ၵၼ်ဝူၼ်ႉ-လၢတ်ႈ-ႁဵတ်းတႃႇပုၼ်ႈၸိူဝ်ႉ ၸၢတ်ႈၵၼ်ၵူႈၵေႃႉ ၶိင်း ၵူၼ်းတႃႉ။

သွႆႈၶမ်းႁိူင်း (11.7.96)

ပပ်ႉၵွၼ်းၶေႃမၢႆ 144

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ

promotion

SHAN Membership

฿ 19฿ 169 /mo
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ႁဵၼ်းဢဝ်ၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ၊ ရေႊတီႊဢူဝ်ႊ၊ ထႆႇႁၢင်ႈ၊ Blogger, Vlog ထႆႇဝီႊတီႊဢူဝ်ႊ တတ်းတေႃႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပိုၼ်ၽႄႈ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၵၢၼ်သိုဝ်ႇ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်လႅၵ်ႈလၢႆႈပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ် ဢၼ်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၸတ်းႁဵတ်း
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းတွင်ႈထၢမ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး၊ ပၢႆးမွၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ၶႂ်ႈႁူႉၶႂ်ႈငိၼ်း။
  • လႆႈႁပ်ႉဢၢၼ်ႇ ၶၢဝ်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း ပိူင်ပဵၼ်ဝူင်ႈလႂ်ဝူင်ႈ ၼၼ်ႉ။

ၶၢဝ်ႇဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း

သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸွမ်းၸႂ်ၶႄႇသေ တေၽွတ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႂ်ႇၼႆႉ ၸွင်ႇတေၶိုၵ်ႉတႃႇၵူၼ်းမိူင်း

သိုၵ်းမၢၼ်ႈတႄႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈၸတ်းလႆႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈသေ ၵႂႃႇမႃးၶဝ်ႈဢွၵ်ႇတၢင်ႇၸိုင်ႈမိူင်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ၶတ်းၸႂ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈမိူင်းႁိမ်းႁွမ်းမၵ်ႈမၼ်ႈမႃးၵမ်းလွႆးလွႆး ။ ၼင်ႇႁိုဝ် ၵူၼ်းၼမ် တေႁၼ်လီၼိူဝ် လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၼၼ်ႉ ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ယင်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵမ်းၼႆႉ ပဵၼ်တႃႇ ၵွၼ်းၵိူင်ႈလႆႈ သၽႃးလႄႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႂ်ႇ ၼႆလူးၵွၼ်ႇ။ ၼႂ်းလိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်ၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်း ႁွင်ႉဢဝ်တႅၼ်းၽွင်းၸိူဝ်းပေႉ ၼႂ်းၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၵႂႃႇၼေႇပျီႇတေႃႇ ။...

မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ တေမူၼ်ႉမႄးလၵ်းမိူင်း 2008 ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်သၽႃး

လၵ်းမိူင်း 2008 ဢၼ်ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈတမ်းဝၢင်းမၵ်းမၼ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းမႃးႁင်းၵူၺ်းယူႇ တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉၼၼ်ႉ ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ တေၶိုၼ်းမူၼ်ႉမႄးၵႂႃႇ ႁႂ်ႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်လုမ်းသၽႃး ဢၼ်မီးတႅၼ်းၽွင်း ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ၸိူဝ်းဢွင်ႇပေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2025-2026 ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမၵ်းမၼ်ႈပၼ်ၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 10 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ပီ 2026 ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ၊ ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ၼမ်းၼႃႈဢဝ် ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ်...

ဢီႊရၼ်ႊဝႃႈ သင်ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵိုတ်းပၢင်တိုၵ်း တေလႆႈသၢႆႈတႅၼ်းၶိုၼ်း ၵႃႈသိုၵ်းလႄႈ တေလႆႈႁဵတ်းၸွမ်း ၶေႃႈတုၵ်းယွၼ်း 3 ၶေႃႈ

ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းဢီႊရၼ်ႊ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ - သင်ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵိုတ်းပၢင်တိုၵ်းဢၼ်ပဵၼ်ယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉၸိုင် လူဝ်ႇလႆႈႁဵတ်း ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈတုၵ်းယွၼ်း ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းဢီႊရၼ်ႊမီးဝႆႉ 3 ၶေႃႈ ဢိၵ်ႇပႃး ငိုၼ်းၵႃႈသၢႆႈတႅၼ်းသိုၵ်း ဝႃႈၼႆ။ လွင်ႈၼႆႉ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းဢီႊရၼ်ႊ တႅမ်ႈတၢင်ႇဝႆႉတီႈၼိူဝ် သိုဝ်ႇတူင်ႇဝူင်း X မၼ်းၸၢႆး ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 12 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်ၼႆႉ။ မၼ်းၸၢႆးတႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ - သင်ၶႂ်ႈႁႂ်ႈပၢင်တိုၵ်းၵိုတ်းၵႂႃႇ လူၺ်ႈဢဝ်လၢႆးတၢင်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၸိုင် ဢမေႊရိၵၼ်ႊ...
ဢိူင်ႇပုင်ႇဝူဝ်း

ၵူၼ်းမိူင်းထုင်ႉပုင်ႇဝူဝ်း ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈတီႉၺွပ်းၵႂႃႇ ၸႅတ်ႈထၢမ် ၵမ်ႈၽွင်ႈၺႃးဢဝ်မိတ်ႈထႅၵ်ႇ

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 11 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ဝၢႆးလင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ယဝ်ႉၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ မၢပ်ႇၼေးထၢင်ႇထိူမ် ၼိူဝ်ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဝၢၼ်ႈပုင်ႇဝူဝ်းၵမ်ႈၽွင်ႈဝႃႈ ၵဵဝ်ႇၵွင်ႉတင်း SSPP/SSA ၼႆသေ တီႉၺွပ်းဢဝ်ၵႂႃႇ ၸႅတ်ႈထၢမ် ႁၢၼ်ႉထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ...

သိုၵ်းမၢၼ်ႈတီႉၺွပ်းၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းႁူဝ်ပူင်း 8 ၵေႃႉသူင်ႇၾိုၵ်းၵၢၼ်သိုၵ်း

ပိုၼ်ႉတီႈပျီႇတူႉၸိတ်ႉPNO ၵုမ်းၵမ် တီႈဝဵင်းႁူဝ်ပူင်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႉၺွပ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႂ်းဝဵင်း8 ၵေႃႉ သူင်ႇၾိုၵ်းၵၢၼ်သိုၵ်း ၊ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းႁိူၼ်း လႆႈပၼ် ငိုၼ်းဢၢၼ်ႇႁူဝ်သိပ်းသႅၼ် ထုတ်ႇတူဝ်ၶိုၼ်း   ။  တႄႇႁၢင်လိူၼ် ၾႅပ်ႉပိဝ်ႊရီႊၼႆႉမႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်းတီႉၺွပ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇၶီႇရူတ်ႉၶိူင်ႈ ပွၵ်ႈၵၢၼ် ၽွင်းၵၢင်ၶမ်ႈၵၢင်ၶိုၼ်း ၼႂ်းပွၵ်ႉၼႂ်းယွမ်ႇ ဝဵင်းႁူဝ်ပူင်း။ ၵူၼ်းၸၢႆးဢႃယု 27 ပီ ယူႇဝဵင်းႁူဝ်ပူင်းလၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ...