Sunday, June 16, 2024

CATEGORY

Featured

တႆး ၼႂ်းသၢႆတႃပိူၼ်ႈလႄႈႁဝ်း

ပေႃးတေလၢတ်ႈလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ တႆးၼႆၸိုင် လူဝ်ႇလၢတ်ႈလွင်ႈတႆးဢွၼ်တၢင်းယူႇ။ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈတႆးၼႆႉၶုၼ်လူင် ပၢႆးပၺႃႇမိူင်းတႆး ၸဝ်ႈသၢႆမိူင်း လႆႈၵဵပ်းႁွမ်တွမ်ၸူႉ သေတႅမ်ႈဝႆႉ မီးၸိူင်ႉၼႆ။ မေႃၵႃႉမေႃၶၢႆ ၊ မေႃႁႃငိုၼ်း။ ပၢၼ်ၵူႈပွၵ်ႈၼၼ်ႉ ၵူၼ်းတင်းၼမ်ႁူႉၸၵ်းဝႃႈ တႆးၼႆႉ ပႃးဝူဝ်းတၢင်ႇသေ ၵႃႉလွင်ႈတွင်ႈတဵဝ်းတၢင်းမိူင်းမၢၼ်ႈ မိူင်းထႆး။ ၵူၺ်းၵႃႈၼႂ်း ၵၢပ်ႈပၢၼ်မႂ်ႇၼႆႉ ႁႂ်ႈပေႃးၶိုတ်းပိူၼ်ႈလႆႈၼၼ်ႉလူဝ်ႇမီးပိုၼ်ႉႁူႉ ၶိုတ်းၵၢပ်ႈ (education) ငိုၼ်းတိုၼ်း (capital)...

သူၼ်းတုမ်လႆႈ တေႃႇထိုင် ၵူၼ်းတင်းမိူင်း ပေႃးလုၵ်ႉသၢၼ်ၶတ်းယဝ်ႉ

ၸဝ်ႈပၢႆၵမ်- လဵၵ်းလႆ ၼႂ်းပီ 2017 ယွၼ်ႉၸိူဝ်းႁူဝ်ၼႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယဵပ်ႇယမ်ႈၶဝ်ႈ ၼႂ်းမၢၼ်ႈသူၼ် ရူဝ်ႇႁိၼ်ႇၵျႃႇၶဝ်သေ ၸုတ်ႇၽဝ်ႁိူၼ်းယေး၊ ၵၼ်ႉၸၼ်ၼၢင်းယိင်း၊ ႁၼ်ၼိုင်ယုၵ်းယုၵ်း ယိုဝ်းတိၵ်းတိၵ်းလႄႈ ရူဝ်ႇႁိၼ်ႇ ၵျႃႇ မွၵ်ႈၸဵတ်းသႅၼ် လႆႈပၢႆႈမိူဝ်းသေႃႉသွၼ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းပင်းၵလႃးတဵတ်ႉၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ လွင်ႈလိူင်ႈလူင်ၼႆႉ ထုၵ်ႇႁဵတ်းထုၵ်ႇပဵၼ်ဢိူဝ်ႈၼႆၵေႃႈမီးယဝ်ႉ။ ပိူဝ်ႈယုမ်ႇယမ်ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ၸိူဝ်းၶဝ်ၼၼ်ႉပဵၼ် ၽူႈၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ၊ ၽူႈလၵ်ႉၶဝ်ႈမိူင်းမႃးၼၼ်ႉၼႃႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဝၢႆးလင် တပ်ႉသိုၵ်းယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ...

ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ဢမ်ႇပႃးႁႅင်းၵူၼ်းမိူင်း တိုၼ်းဢမ်ႇဢွင်ႇမၢၼ်လႆႈ

လုၵ်ႈလိူၼ်ၻီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ဝၼ်းတီႈ 10 ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း ၵူႈမိူင်းမိူင်းယဝ်ႉ ၼႂ်းဝၼ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႁဝ်း ၶႃႈ ႁႂ်ႈလႆႈၸူဝ်းၵၼ် ၶိုင်ၶွမ်ႈၶတ်းလူၺ်ႈလၢႆးတၢင်းၼိမ်ယဵၼ်ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ (Silent Strike) လႆႈႁၼ်သေႃႇသူၼ်းၵၼ် ၼိူဝ် Social Media ၼိူဝ်ၵၢင်ႁၢဝ် ပေႃးၽူင်ႉၵၼ်လူင်ဝႆႉ။ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းသိမ်းၸူၼ်ဢဝ် ဢႃႇၼႃႇ ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ၸဵပ်းသၢင်ႈသႂ်ႇ...

ႁူဝ်ၸႂ်မႄႈမႆႈ ၵူဝ်လုၵ်ႈဢမ်ႇလႆႈတၢင်းႁူႉ ပၢၼ်လူဝ်ႇလႆႈႁဵၼ်း

ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းတႆး ၵမ်ႈၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ် ဢၼ်လုၵ်ႈၽႂ် လၢင်းမၼ်း ဢမ်ႇလႆႈ ၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း ၵူဝ်မိူဝ်းၼႃႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ လပ်းသိင်ႇ ၵၢတ်ႈၵၢၼ်ႁဵၼ်း ၵႂႃႇၶၢဝ်းယၢဝ်း မိူဝ်းၼႃႈ။ တႄႇဢဝ် ပီ 2020 မႃး ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ ၽႄႈလၢမ်းလႄႈ ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ လႆႈပိၵ်ႉဢိုတ်း။ ႁူဝ်ပီ 2021 လိူၼ်...

ၽဵတ်ႇႁၢႆႉလူင်လွၵ်ႇ လပ်ႉလင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ

ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢဝ်ဢႃႇၼႃႇဝၢၼ်ႈမိူင်းမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း 7 - 8 လိူၼ်ၼႆႉ လွင်ႈယူႇ လွင်ႈၵိၼ် လွင်ႈၵႂႃႇလွင်ႈပၢႆ ၵၢၼ်ၵႃႉၵၢၼ်ၶၢႆ ၶၼ်ငိုၼ်း ၶၼ်ၶမ်း ပဵၼ်ႇပႅင်လႅၵ်ႈလၢႆႈမူတ်း။ တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉၽႄႈ လၢမ်းၵမ်းထူၼ်ႈသၢမ် ၼႆႉ သမ်ႉ ၸိူဝ်းတၢႆၵေႃႈတၢႆ ၸိူဝ်းႁၢႆၵေႃႈႁၢႆ - ၸိူဝ်းႁူႉတၢႆၼၼ်ႉ ယင်းၸၢင်ႈႁႅၼ်းလူႇတၢၼ်းပၼ်၊ ၸိူဝ်းႁၢႆၵႂႃႇၼၼ်ႉ...

ထူင်လမ်ဢၼ်ပၼ်တုၵ်ႉၶ ၵူၼ်းမိူင်း

ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဝၢၼ်ႈလႂ်ဝဵင်းလႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ ပေႃးႁၼ်ႁေႃႇထူင်ယၢင်သီလမ် တမ်းဝႆႉၵၢင်တၢင်းၼႆ ပႆႇဝႃႈသင်သမ်ႉပေႃးၵူဝ်ပေႃးယၢၼ်ႈသေ ဝႄႈၸွၵ်းထူင်လမ်ၼၼ်ႉၵႆၵႆ ယူႇယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ဝၢႆးလင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇဝၢၼ်ႈမိူင်းမႃးၼႆႉ မၢၵ်ႇမႅင်း မၢၵ်ႇပွမ်း မၢၵ်ႇႁၢင်ႈၵၢင်ၼႆႉ  တႅၵ်ႈတီႈၼိုင်ႈယဝ်ႉတီႈၼိုင်ႈ။ ၵမ်ႈၼမ်သမ်ႉပဵၼ်  ၸွၵ်းထူင်လမ် တႅၵ်ႇၸွမ်းၵွင်ယုၵ်းယၢၵ်း၊ တႅၵ်ႇၸွမ်းၶၢင်ႈတၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉ။ “ပေႃးၶႃႈႁၼ်ထူင်သီလမ်ၼႆ ၶႃႈပေႃးၵူဝ်ၼႃႇယဝ်ႉၶႃႈ။ ၶႃႈဝႄႈၵႆၵႆၵမ်းလဵဝ်ၶႃႈဢေႃႈ ။” ၼၢင်းယိင်း ၵူၼ်းတူၼ်ႈတီး ဢႃယု 30 ပီ ၵေႃႉၼိုင်ႈ...

လွတ်ႈတၢႆမႃးလူၺ်ႈ ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇတဵမ်တူဝ်

 ၽွင်းၵၢင်ၼႂ် မိူင်းၸမ်လႅင်းသမုင်သမၢင်ၼၼ်ႉ လုင်းလႃႉၽေႇ   ၵေႃႉၼိုင်ႈ ထွမ်ႇသဵင်ႁွၵ်ႈၵႂၢႆးသေ  ပႆလူင်မႃး  ၽိူဝ်ႇတိၼ်မၼ်းယဵပ်ႇၺႃးသေဢၼ်ဢၼ် သဵင်လင်မေႃး “ၵလႅၵ်ႉ” ၼႆယဝ်ႉ ဢမ်ႇႁိုင် လႆႈငိၼ်းသဵင်  “ဢိုင်း” ၼႆသေ တူဝ်မၼ်းၵေႃႈ သဵၼ်လူင်ၵႂႃႇ ။ ၽိူဝ်ႇမၼ်းတင်ႈသတိၸပ်းတူဝ်ၶိုၼ်း မၼ်းလႆႈႁူႉဝႃႈ  ၸွမ်းတူဝ်မၼ်း  ပဵၼ်လိူတ်ႈပဵၼ်ယၢင်ၵႂႃႇမူတ်း၊ ႁူၵေႃႈၼူၵ်ႇတၼ်လူင်ၵႂႃႇသေ ႁၢင်ႈႁူဝ်ၵေႃႈမဝ်းမႃးဝိုင်းဝိုင်း။  မၼ်းၸင်ႇ ႁူႉတူဝ်ဝႃႈ...

ၵူၼ်တႄႉ ၵူၼ်ၵဝ် ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶီႈၵဝ်

ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ဢၼ်မီး ၼႂ်းမိူင်းတႆး ၸုမ်းသိုၵ်းၵူႈမူႇ ၵူႈၸုမ်း ပႃးၸဵမ်ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်း ဢႃႇၼႃႇဝၢၼ်ႈမိူင်းယဝ်ႉ - ပေႃးပူၼ်ႉပႅၼ် သုၼ်ႇလႆႈ ၼိူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းယဝ်ႉ ဢမ်ႇသူႈႁၼ် ႁတ်းႁပ်ႉ ပုၼ်ႈၽွၼ်း ဝႃႈပဵၼ် ၸုမ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁဵတ်း၊ ပွႆႇဝႆႉ ဝူဝ်းယဵပ်ႇႁၢႆ ၵႂၢႆးယဵပ်ႇၼႅၼ်ႈ ယဝ်ႉပႅတ်ႈလၢႆလၢႆ ၵမ်ႈပႃႈၼမ်။ ၵူၼ်းမိူင်း ယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇ ထုၵ်ႇယိုဝ်း ၽွင်းၵႂႃႇႁႆႈၵႂႃႇသူၼ်...

ၵူၼ်းမိူင်းတႆး တေလႆႈၶၢမ်ႇတၢမ်ႇ မၢၵ်ႇၾင်လိၼ်ဝူင်ႈၵၢင်သိုၵ်းသိူဝ်ၵႂႃႇထႅင်ႈမွၵ်ႈၵႃႈႁိုဝ်

ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ လႆႈထူပ်းၽေးသိုၵ်းသိူဝ်မႃးပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်၊  ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸႂ်ႉမၢၵ်ႇမႅင်းၾင်လိၼ် (Landmine) ၼမ်လူၼ်ႉပူၼ်ႉလိူဝ် ဢမ်ႇဝူၼ်ႉပၼ်ပႃးတႃႇၵူၼ်းမိူင်း၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈလူႉတၢႆယွၼ်ႉယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇ တင်းၼမ်တင်းလၢႆ၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈတိုၵ်ႉမီးသၢႆၸႂ်ယူႇၵေႃႈ  ၽဝႃႉၸၢတ်ႈပၢၼ်လႆႈတၢႆပႅတ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈဢမ်ႇၼပ်ႉဢမ်ႇဢၢၼ်ႇလႆႈ။ ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ၺႃးတၢမ်ႇမၢၵ်ႇမႅင်းသေလူႉတၢႆၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈတႄႉပဵၼ်ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ တင်ႈ ဢဝ်ပီ 2011 မႃး ၵူၼ်းမိူင်းၵျွၵ်ႉမႄး၊ ၼမ်ႉတူႈ၊ သီႇပေႃႉ ၊ ၵူတ်ႉၶၢႆ လႄႈၼမ်ႉသၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ၶႂ်ႈဝႃႈမီး...

ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2020 ၼႆႉ ၸွင်ႇပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် တေလႆႈၶိုၼ်းတီႈၼင်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း

မိူဝ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီ 2015 ၼၼ်ႉ ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းၸတ်ႉငၢၵ်ႈ၊ ၸုမ်းၵေႃ ၵမ် ၵၢၼ်ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ပႃးတူဝ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇ၊  ၸိူဝ်းၵိုတ်းတၢင်းလင် ဢမ်ႇ တၼ်းတင်ႈတူဝ်ၼႆသေဝႃႈလႆႈၵၢၼ်ႉမႃး။ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီ 2020 ၼႆႉလူး ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းၼႆႉ ၸွင်ႇပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်တေဢွင်ႇပေႉ လႆႈတီႈၼင်ႈၶိုၼ်း။ ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၸၢႆးၽွၼ်းလီ...

တွမ်ႇၼမ်ႉတႃ လပ်ႉလင်မိူင်ၶမ်း

ဝၢၼ်ႈၼႃးႁႆးလူင် ၼႆႉ ပဵၼ်ယွင်ၶဝ်ႈ ယေးၶဝ်ႈ ပဵၼ်ထုင်ႉဢၼ်ဢွၵ်ႇ ၶဝ်ႈၶႅမ်ႉ၊ ၶဝ်ႈလီ၊ လိၼ်ၸမ်ႉ ၼမ်ႉလိူင်ႇ၊ သၽႃႇဝ မီးၵႃႈၶၼ်လႄႈ ၵေးၼမ်ႉၵေႃႈ မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၼမ်ႉၶမ်း၊ တေးလွႆလူင် ဢၼ်မီး တၢင်းဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁိၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈလွႆၶမ်း။ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈဢၼ်ယူႇၵျေႃႇ ယူႇသႃႇ ဢမ်ႇတွၼ်ႉမီး ၽေးသိုၵ်းသိူဝ်၊ ဢမ်ႇတွၼ်ႉမီး...

မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႁၢမ်းၼမ်ႉလႅမ်ႉ ပပ်ႉပိုၼ်း“ၽႂ်ၽိတ်းၽႂ်ထုၵ်ႇ”

ဢွၼ်ၼႃႈတေၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ်လူင်ပၢင်လူင် ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 21 ပၢင်လူင် ပွၵ်ႈၵမ်းထူၼ်ႈ 4 ႁိုဝ် ပၢင်ၵုမ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပွၵ်ႈၵမ်း 5 (19-21/08/2020) ၼၼ်ႉ မီးပပ်ႉပိုၼ်းၸိုဝ်ႈဝႃႈ “ၽႂ်ၽိတ်းၽႂ်ထုၵ်ႇ တဵမ် 10 ပီ” ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇပိုၼ်ၽႄႈၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး။ ၽူႈတႅမ်ႈပပ်ႉပဵၼ် ၸၢႆးၶိူဝ်းလိူၼ် ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ် ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ဝၢၼ်ႈႁိၼ်တႅၵ်ႇ...

ၾိင်ႈထုင်းသူၼ်းဢီး ငိုၼ်းတွင်းဢုမ်ႈႁွပ်ႇ ထၢၼ်ႇႁိၼ်ဢီးဝၢၼ်ႈၶၢႆႉ (ႁိုဝ်) ဝၢၼ်ႈတၢၵ်ႇလႅတ်ႇ တေလႆႈၶၢႆႉပၢႆႈတင်းဝၢၼ်ႈ ယွၼ်ႉၽႂ်? ယွၼ်ႉသင်? ၸိူင်ႉႁိုဝ်?

“ၾိင်ႈထုင်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ပေႃးဝႃႈလိၼ်တႅၵ်ႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းသူၼ်ၼႆ ဢမ်ႇၶႂ်ႈယူႇ ၵၼ် ယဝ်ႉ၊ ႁဝ်းၶႃႈၵူဝ်လိၼ်ၵူၼ်ႇ ၵူဝ်ပဵၼ်တႂ်ႈပဵၼ်ၼိူဝ်ၵႂႃႇ။ တီႈဢၼ်ၶုတ်း ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၾၢႆႇတႂ်ႈဝၢၼ်ႈ ၶုတ်းၶဝ်ႈ မႃးတႂ်ႈဝၢၼ်ႈၵမ်းလဵဝ်၊ ၶဝ်မႃးပွႆႇမၢၵ်ႇတႂ်ႈဝၢၼ်ႈ ------ ”  ထွမ်ႇတူၺ်းၶေႃႈၵႂၢမ်း ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဝၢၼ်ႈတၢၵ်ႇ လႅတ်ႇ ၼႂ်းဢိူင်ႇၼႃးႁုၵ်ႇ ဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း လၢတ်ႈၸိူင်ႉၼႆ  --...

ဝၢႆးပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2020 ၸွင်ႇပႃႇတီႇ NLD တေသိုပ်ႇပဵၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႆႈႁိုဝ်?

ဝူင်ႈပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈဢုပ်ႇၸွမ်းၵၼ်ဝႃႈ ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ ၸွင်ႇတေပဵၼ်မႃးလႆႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၼႆၼၼ်ႉ ယဝ်ႉၵႂႃႇယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇဝူင်ႈၼႆႉတႄႉ ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈဢုပ်ႇၸွမ်းႁူဝ်ၶေႃႈဢၼ်ဝႃႈ ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်းဢၼ်ပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ယူႇဝႆႉဝၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ဝၢႆးသေ 2020 မႃး ၸွင်ႇၶဝ်တေသိုပ်ႇပဵၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လႆႈယူႇႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ။ ယၢမ်းမိူဝ်ႈလဵဝ် ၼႂ်းလုမ်းတႅၼ်းၽွင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ပျီႇထွင်ႇၸူႉလုတ်ႉတေႃႇၼၼ်ႉ ပျီႇတူႉလုတ်ႉတေႃႇ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ တႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉ မီးယူႇ...

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း