ပေႃးဢဝ် ပိူင်ၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်ငဝ်းလၢႆးဝၢၼ်ႈမိူင်းၼိမ်သဝ်းဝႃႈတႄႉ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၸိုင်ႈထႆးၼႆႉ တေဢၢၼ်းၸတ်းၼႂ်းပီ 2027 မွၵ်ႈလိူၼ်မေႊၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆသေတႃႉ ဢိင်ၼိူဝ် ၵၢၼ်မိူင်းၵိုင်ႉၵၢင်ႉမီးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈသေ ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၸိုင်ႈထႆး ၸင်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတေၸတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႂ်းပီ 2026 ၼႆႉ ။ ၵၢၼ်မိူင်းၼႂ်းၸိုင်ႈထႆးၼႆႉ မၼ်းၸၢင်ႈတုမ်ႉယွၼ်ႈထိုင်မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း ပႃးၸဵမ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၼႂ်းထႆး မီးႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းၼမ် ။ ပႃႇတီႇ ဢၼ် တူင်ႉတိုၼ်ႇလႄႈ...

ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈတွပ်ႇဢၼ်လႆႈမႃးမိူဝ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပွၵ်ႈၵမ်း 1 တင်း ပွၵ်ႈၵမ်း 2 ၼၼ်ႉ ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ ဢွင်ႇပေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈသေ ၼေႃႇၽွင်းတႅၼ်းၶဝ် လႆႈတီႈယူႇဝႆႉ ၼႂ်းသၽႃးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း၊ သၽႃးၸႄႈမိူင်းလႄႈ တိူင်း တင်း သၽႃးၸၢဝ်းၶိူဝ်းဝႆႉ ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်း။ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ ပွၵ်ႈၵမ်း 1 တင်း ပွၵ်ႈၵမ်း 2 တႄႉ...

ၶၢဝ်းတၢင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းမႃးသေ ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ၽူင်ႉပၢႆႈၶဝ်ႈမိူင်းထႆးၼမ် ။ မိူဝ်ႈ 1996-97 ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ၵမ်ႈၼမ် တေပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးၵူၺ်း ဢၼ်ၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင် ပၢႆႈၸူးမိူင်းထႆး ။ ပွတ်းတၢင်းမိူင်းမၢၼ်ႈ တေဢမ်ႇသူႈပၢႆႈၶဝ်ႈထႆး ။ ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းမႃးၶၢဝ်းတၢင်း 4-5 ပီၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈပတ်းပိုၼ်ႉ ၶၢႆႉၶဝ်ႈမိူင်းထႆးၼမ် ။ ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈဢၼ်ၶဝ်ႈမိူင်းထႆး...

မၢၵ်ႇၸွၵ်း မီးၼမ်ႉလႅမ်ႉဢရသႃႇၸဵမ်းသူမ်ႈ ၵိၼ်ဝၢၼ်ၼႆ တေႁူႉၵၼ်ၵူႈၵေႃႉယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်ပဵၼ် ပိူၵ်ႇမၢၵ်ႇၸွၵ်းတႄႉ  ၵူၼ်းၵိၼ်မၼ်းမီးၵမ်ႈဢေႇၵူၺ်းလႄႈ ၼမ်ႉလႅမ်ႉဢရသႃႇမၼ်းမိူၼ်ႁိုဝ်ၼႆ တေ ဢမ်ႇပေႃးမီးၽႂ်ႁူႉ။ ယႃႇပေဝႃႈ ၼမ်ႉလႅမ်ႉဢရသႃႇပိူၵ်ႇမၢၵ်ႇၸွၵ်းလႃႈ၊ တေႃႈၼင်ႇၵူၼ်းၸိူဝ်းႁူႉဝႃႈ ပိူၵ်ႇမၢၵ်ႇၸွၵ်းၵိၼ် လႆႈဢိူဝ်ႈၼႆၼၼ်ႉ ယင်းတေဢမ်ႇပေႃးမီးၼမ်။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ တေဢွၼ်မႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းဝႃႈ ပိူၵ်ႇမၢၵ်ႇၸွၵ်း ၸွင်ႇၵိၼ်လႆႈ ? ပေႃးၵိၼ်သမ်ႉ တေမီးၽွၼ်းလီၸိူင်ႉႁိုဝ် ၼႆၼၼ်ႉယူႇ။ ပိူၵ်ႇမၢၵ်ႇၸွၵ်း...

တႆးၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၵိုၵ်းပိုၼ်း၊ တႆးၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းယႂ်ႇ ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵိုၵ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆသေ တႆးၼင်ႇၵၼ်ၵႆႉတူၵ်ႇ တၵ်ႉလၢတ်ႈဢုပ်ႇဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်မႃး ၸဵမ်ပူႇပၢၼ်မွၼ်ႇ ။ ထိုင်ၵၢပ်ႈပၢၼ်မႂ်ႇၼႆႉၵေႃႈ တိုၵ်ႉသူင်မိုတ်ႈမၵ်ႉ သိူဝ်းလူၼ်း ၸွမ်းပိုၼ်းၵဝ်ႇၵေႃႈမီးၼမ်။ မၢင်ၸိူဝ်းယွင်ႇပိုၼ်းလၢႆလၢႆ ဢမ်ႇၶိုင်သင်ၵေႃႈမီး၊ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ ယုၵ်ႉမုၼ်း ၾိင်ႈထုင်း ၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေ သိုပ်ႇတႅမ်ႈပိုၼ်း ႁႂ်ႈၵိုၵ်းလုမ်ႈၾႃႉၵႂႃႇထႅင်ႈၵေႃႈမီး ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ပွတ်းတၢင်းဝဵင်းၵဵင်းတွင်း...

သိုၵ်းမၢၼ်ႈတႄႉ ႁႃႁူးဢွၵ်ႇလွတ်ႈပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်းၼႆသေ ႁူၺ်းဢဝ်ပႃႇတီႇဢၼ်တေၽွမ်ႉၸွမ်းသေ ဢွၼ်ၼမ်းၸတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ။ ဢၼ်ၸတ်းယဝ်ႉၵႂႃႇ 2 ပွၵ်ႈၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ်ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈၼမ်းၼႃႈပေႉဝႆႉၵူၺ်း။ ပွၵ်ႈၵမ်း 3 ၼႆႉၵေႃႈ ၵမ်ႈၼမ် ႁၼ်ဝႆႉ ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈၵူၺ်း ။ တႃႇပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈတေပေႉလႆႈၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈတိုၼ်းၽႅၼ်ဝႆႉမူတ်းယဝ်ၼႆ ၵူၼ်းဢၼ်ႁၼ်ၸိူင်ႉၼႆၵေႃႈလၢတ်ႈ။ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈဝႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈယွၼ်ႉပိူၼ်ႈ ပဵၼ်ယွၼ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢမ်ႇၽွမ်ႉၵၼ်ၵူၺ်း ၸင်ႇသုမ်း ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမီး။...

တႃႇၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်လႆႈ ၼႂ်းၵၢပ်ႈယၢမ်းလဵဝ် တၵ်းလူဝ်ႇမီးၼႅင်ႈသၢၼ်ၵႂၢင်ႈၶႂၢင် ။ လူဝ်ႇသၢင်ႈလွင်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်း ၊ လူဝ်ႇမီးမိၵ်ႈသႁၢႆလီၼမ် ၼႆ ၵႆႉလႆႈငိၼ်းၸိူင်ႉၼႆ ။ မၢင်ၸိူဝ်း ဢဝ်ၶေႃႈဢၢင်ႈဝႃႈ သၢင်ႈလွင်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်းၵၼ် သၢင်ႈလွင်ႈၸမ်ၸႂ်ၵၼ်ၼႆသေ ဢဝ်သူပ်းဢဝ်ၵႂၢမ်း ယဝ်ႉယွၵ်ႇၵၼ် ပူၼ်ႉတီႈ ထိုင်တီႈၽိတ်းၸႂ် ၵၼ်ၵေႃႈမီး။ လွင်ႈ လၢတ်ႈၸႃ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈမၢင်တွၼ်ႈ ပေႃးဢမ်ႇၾၢင်ႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈပဵၼ်လွင်ႈလူလၢႆၵၼ်...

သင်ႁၼ်ဝႃႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇသႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇ မေႃႁႃၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇဝႃႈ ၼႂ်းၼႃႈႁိူၼ်းလႄႈတူင်ႇၵူၼ်း ဢွၼ်ႁပ်ႉႁၼ်လီ ဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်ၸွမ်း ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵွမ်ႉၵူၺ်း မေႃႁၼ်ဝႃႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈငိုၼ်းၼႆသေ ဢမ်ႇထတ်းသၢင်တူၺ်း ၵၢၼ်လီၵၢၼ်ႁၢႆႉသင်ၼၼ်ႉတႄႉ ၵႆႉၸၢင်ႈပိူင်ႈႁွႆးမၼ်း ။ ၵၢပ်ႈယၢမ်ႈ လဵဝ်တႄႉ ၵၢၼ်သမ်ႉမီးၸေး ပေႃးႁဵတ်းဢမ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းပိူင်ၵေႃႈမီးၽေး ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ယိင်းဢွၼ်ႇ ပွတ်းတၢင်းလႃႈသဵဝ်ႈၼႆႉ...

တပ်ႉသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်မၢႆတွင်း ၶိုၼ်းတင်ႈၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 1။ ၶိုၼ်းၶွတ်ႇၽွတ်ႈတမ်းဝၢင်းဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇဝဵင်း လၢႆးမႂ်ႇမႂ်ႇ။ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 1 ၼႆႉပႃးဝႆႉ ၸႄႈတွၼ်ႈ 4 ဢၼ်လႄႈ ဝဵင်းလူင် 1 ဝဵင်း။ ၼႂ်းၾၢင်ႁၢင်ႈၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းဢၼ်မႂ်ႇၼႆႉ ၶဝ်ဢဝ် ဝဵင်းလၢဝ်ႇၵၢႆး (ဢၼ်ၶဝ်ယိုတ်းလႆႈၽွင်းၽႅၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 )ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝႆႉဝဵင်းလူင်ၶဝ်။ ၸႄႈတွၼ်ႈ 4 ဢၼ်ၼႂ်းပိူင်ၽွင်းငမ်း MNDAA ပေႃးတူၺ်းၶိုၼ်းၼႂ်းပိူင်ပိုင်းလၵ်းမိူင်း2008 ၼၼ်ႉတႄႉၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ...

ထုင်ႉၼမ်ႉမႃႉ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈ 2004 ပုၼ်ႉမႃး ၵမ်းၵမ်းဝႃႈ မီးပၼ်ႁႃ ၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ် ။ ၵူၼ်းမိူင်း လုၵ်ႉႁိုၼ်ႇသၢၼ်ၶတ်းမႃး လၢႆပွၵ်ႈလၢႆၵမ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇႁၼ်ၵိုတ်းယင်ႉၵႂႃႇတင်းပိုၵ်း ။ တေႃႇထိုင်ငဝ်းလၢႆးမိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈ ပၼ်ႁႃပႆႇယဝ်ႉပႆႇဝၢႆး ။ ၼႂ်းထုင်ႉၼမ်ႉမႃႉၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ် ၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼႆႉသေ ဢမ်ႇလၢႆးဢွမ်ႈၵေႃႈ ၵမ်းသိုဝ်ႈ...

ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ၶပ်းၶိုင်ၸတ်းပွင်ႁဵတ်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ႁႂ်ႈပဵၼ်တူဝ်ပဵၼ်တိၼ်ႇ ယူႇ ၼႂ်းႁၢင်ပီ 2025 လႄႈ ႁူဝ်ပီ 2026 ၼႆႉ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ၽူႈၼမ်းၸိၵ်းၸွမ်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တူၵ်းလူင်း ၵၼ်တင်း ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ  သျီႊၵျိၼ်ႉၽိင်ႊ ယဝ်ႉၵွၼ်ႇၼႆ တူဝ်တႅၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းၶႄႇ တဵင်ႉသျီႊၵျုၼ်ႊ ပိုတ်ႇပၢၵ်ႇလၢတ်ႈဢွၵ်ႇမႃးဝၢႆးလင်ၸတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပွၵ်ႈၵမ်း 1 ဢၼ်ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇၼၼ်ႉ။ တင်ႈတႄႇၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်...

ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ(Academician) ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈမီးၵၢၼ်ၵတ်ႉလႅၼ်ႇၾၢႆႇပၢႆးလႂ်ပၢႆးၼိုင်ႈၵမ်းသိုဝ်ႈ။ ဢၼ်ႇၼၼ် ႁဵၼ်းႁူႉၶူၼ်ႉၶႂႃႉထတ်းထွင်သၢႆႇသၢင်ႁႃတၢင်းႁူႉမႂ်ႇမႂ်ႇတွၼ်ႈတႃႇတူဝ်ၵဝ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် တွၼ်ႈတႃႇမူႇၸုမ်း ဢမ်ႇၼၼ်တွၼ်ႈတႃႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ။  တႃႇယုၵ်ႉမုၼ်းလၵ်းသုတ်ႇ ႁိုဝ် သၢင်ႈတၢင်းၼႅဝ်းမႂ်ႇ ။  ၽူႈလူင်ႇလႅၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉၵမ်ႈၼမ်တေပဵၼ် ၶူးဝႃးဢႃးၸၢၼ် ဢမ်ႇၼၼ် တႃႇပဵၼ် ၻွၵ်ႊတိူဝ်ႊ ။ ၼမ်ႉၵတ်ႉလမ်ႇလွင်ႈၶွင်ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ လွင်ႈလႅၼ်ႇၽၢႆ (Expertise):   ႁူႉထိုင်လွင်ႈၶွင်ႈၶမ်  ၼႂ်းၼႃႈၵၢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁိုဝ် တူင်ႇဝူင်း လွင်ႈထတ်းထွင်လႄႈသၢင်ႈၵႂၢမ်းႁူႉ (Research &...

သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ႁွပ်ႈၼိုင်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇ မိူဝ်ႈႁၢင်ပီ 2025 ၼႆႉသေ ၶိုၼ်းတေၸတ်းထႅင်ႈႁွပ်ႈသွင် ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းထတ်းသၢင်ႁၼ်ဝႃႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၽႅၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တႃႇယူႇလွတ်ႈ မီးဢႃႇၼႃႇ ၵႂႃႇထႅင်ႈ ၵူၺ်း ၼႆၵေႃႈမီး ။ ၸိူဝ်းလၢတ်ႈဝႃႈ လႆႈၶိုပ်ႈဢဝ်ၶိုပ်ႈ လႆႈသွၵ်ႇဢဝ်သွၵ်ႇၼႆသေ ၶဝ်ႈၵႃႈၸွမ်းလွၵ်းၸိူင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵေႃႈ မီးမိူၼ်ၵၼ်...

ၸၢဝ်းပုတ်ႉၵမ်ႈၼမ် ၵႆႉလႄႇဢွၼ်ၵၼ်တူၵ်ႇဝႃႈ ပေႃးပီသႃသၼႃ တူၵ်းၶိုင်ႈၵၢင်မႃး ၵူၼ်းၵမ်ႈၼမ် တေမီးၸႂ်မိူၵ်ႈ ၸႂ်လိူင်းလိူဝ်ၵဝ်ႇၼႆယူႇ။ ၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈၽိုၼ်လၢႆးတႄႉ ၵမ်ႈၼမ်တေတႅမ်ႈမၢႆဝႆႉပႃးဝႃႈ သႃသၼႃတေမီးထိုင် 5000 ပီမိူင်းၵူၺ်း ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ ။ ယိင်ႈပီသႃသၼႃ ႁိုင်မႃးၵေႃႈ ပၼ်ႁႃဝၢၼ်ႈမိူင်းၵေႃႈ ၼမ်မႃး ။ ၸုမ်းတေႃႇၸုမ်း မိူင်းတေႃႇ မိူင်းၵေႃႈ သုၵ်ႉယုင်ႈဢူၼ်ႈၵဝ်းၵၼ်မႃးၼမ် ။...

ၵူၼ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ ၸဵမ်ပူႇပၢၼ်မွၼ်ႇၵေႃႈ မေႃလႄႇပႃႇတဝ်ထိူၼ်ႇသေ ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉလူၺ်ႈၸႂ်သိုဝ်ႈယူဝ်း ။ ယွတ်ႈ ၽၵ်း မွၵ်ႇမၢၵ်ႇႁၢၵ်ႈႁူဝ် ဢၼ်ဢွၵ်ႇၸွမ်း ၶၢဝ်းလႂ်ၶၢဝ်းၼၼ်ႉ ၼႂ်းထိူၼ်ႇၼႂ်းၶိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး တိုၼ်းမီးၾိင်ႈမေႃသွၵ်ႈတဝ် ဢဝ်မႃးပဵၼ်ဢႁႃရတၢင်းၵိၼ်လဵင်ႉသၢႆၸႂ်ၽႂ်မၼ်း ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵၢပ်ႈယၢမ်းလဵဝ် ဢမ်ႇထၢင်ႇႁၢင်ႈလတ်းၶဝ်ႈ ထိူၼ်ႇၶိူဝ်းၽိူဝ်မႆႉ ။ ပေႃးၵႂႃႇႁိုၵ်ႉသႂ်ႇ ဢွင်ႈတီႈဢၼ်ၸုမ်းမီးဢႃၼႃၶဝ် ပၵ်းယူႇဝႆႉၼႆ လႆႈမႆႈၸႂ်...