ၸုမ်းပၵ်းတႃပႂ်ႉတူၺ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇမိူင်းလႂ်မိူင်းၼၼ်ႉလုမ်ႈၾႃႉ ဢွၵ်ႇၽိုၼ်ႁၢႆးငၢၼ်း တွၼ်ႈတႃႇ ပီ 2017 ၼၼ်ႉ ပႃးမႃးဝႃႈ ၼႂ်းမိူင်းဢၼ်တိတ်းတင်ႈၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇ 133 မိူင်းၼၼ်ႉ မိူင်းထႆး ဢဵၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇသေမိူင်းမၢၼ်ႈ မိူင်းၿင်းၵလႃးတဵတ်ႉၶျ်။ ၼႂ်း 133 ၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ မိူင်းထႆး ပဵၼ်ထူၼ်ႈတီႈ 20၊ မိူင်းမၢၼ်ႈဢဵၼ်ႁႅင်းသိုၵ်းယႂ်ႇထူၼ်ႈတီႈ 31၊ မိူင်းၵလႃးၿင်းၵ လႃးတဵတ်ႉၶျ် သမ်ႉ...

ၶူဝ်ၵိုတ်ႈ ဢၼ်ၵေႃႇၵၢႆႇၼိူဝ်လႃႇႁႃႉလူင်သွင်ဢၼ် ဝူင်ႈၵၢင် ဝဵင်းၼွင် ၶဵဝ်တင်း ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ပဵၼ် သဵၼ်ႈတၢင်းရူတ်ႉ ၾႆးဢၼ် သုင်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ ဢၼ်ၼိုင်ႈၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ။ သဵၼ်ႈတၢင်းၼႆႉ လုၵ်ႉဝဵင်းလိူဝ်ႇ မိူင်းမၢၼ်ႈ ၵၢႆႇၸူးဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ ၵွၼ်ႇပႆႇၶူၼ်ႉၶိုၼ်း ပိုၼ်းၶူဝ်ၵိုတ်ႈၼႆႉ သပ်းတူၺ်းၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈသွင်ၶေႃႈ ဢၼ် ဝႃႈ “ၵူၵ်ႉထဵၵ်ႉ”။ “ၵူၵ်ႉ” ပဵၼ်ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်လုၵ်ႉမႃးတီႈၵႂၢမ်းတႆး...

ပၢႆးမွၼ်း လိူဝ်သေၽဵင်းၵႂၢမ်းပၢၼ်ၵဝ်ႇယဝ်ႉ ၵၢပ်ႈပၢၼ်ႁုၼ်ႈသႅၼ်းမႂ်ႇၼႆႉ လၢႆလၢႆၵေႃႉတၵ်းဢမ်ႇ ပူၼ်ႉလႆႈလွင်ႈမိုတ်ႈ သူင်ထွမ်ႇၽဵင်းၵႂၢမ်း ဢမ်ႇဝႃႈပၢၼ်ၵဝ်ႇႁိုဝ်ပၢၼ်မႂ်ႇ။ ႁူမ်ႈဝႃႈၽဵင်းၵႂၢမ်းပၢၼ် ၵဝ်ႇၼႆႉမိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ တင်းၵူၼ်းႁွင်ႉ လႄႈ ၵူၼ်းထွမ်ႇ တေမီးၵူၼ်းႁုၼ်ႈသႅၼ်းၵဝ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ၵူၼ်းၶၢဝ်ႉၵူၼ်းၵႄႇၵူၺ်းသေတႃႉ မိူဝ်ႈလဵဝ် လႆႈႁၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၵေႃႈမီးၵၢၼ်သူင်မိုတ်ႈမႃး တင်း ၵူၼ်းႁွင်ႉလႄႈၵူၼ်းထွမ်ႇယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈၽဵင်းၵၢမ်းပၢၼ်မႂ်ႇၼႆႉ ၸွမ်းလူၺ်ႈၵၢပ်ႈပၢၼ်မၼ်းသေလႄႈႁူႉတၵ်းၵႃႈ ၵူၼ်းႁွင်ႉၵူၼ်းထွမ်ႇမၼ်းၼမ် လိူဝ် သေၵႂၢမ်းၵဝ်ႇယူႇ။...

ၵၼ်(2)၊ တွၼ်ႈ (ၵ) ယူႇမႃးထိုင်ၼိုင်ႈပီ (ပီၶရိတ်ႉ 1294 ၼီႈ) ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈပူးၶမ်း ၼၢင်းၾႃႉၸိင်ႇၶဝ်မႄႈလုၵ်ႈ လူင်းမိူဝ်းသူႇၸႂ်း ၵေႃႉပဵၼ် လုင်းၶဝ်ၸဝ်ႈ ၸဝ်ႈၵျေႃႇၸႂႃႇ တီႈမိူင်းပူးၵမ်ႇ (ဢၼ်တႆးႁွင်ႉၼွင်ၵၢဝ် ၼႂ်းလိၵ်ႈသႃ သၼႃ ရႃႇၸဝၢင်ႇမင်းၸႅၼ်ႇ) ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈပူးၶမ်းသမ်ႉ လႆႈၸပ်းမႆႈသေသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ၵႂႃႇ။ ၼၢင်းၾႃႉၸိင်ႇ ၵေႃႈပွၵ်ႈမႃးယူႇၶိုၼ်းဝဵင်းဝၢႆသေတႃႉ...

ပေႃးဢဝ်ပီၵေႃႇတင်ႈ ၸုမ်းၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၼႆႉတႄႉ မၼ်းပဵၼ် 1991 ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်ႁဝ်း တႄႇႁဵတ်းမႃး ၵၢၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၵၢၼ်တႅမ်ႈလိၵ်ႈ တႅမ်ႈလၢႆးသေလႄႈ ပိုၼ်ၽႄႈပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းႁႂ်ႈႁူႉၼႆတႄႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈ 1984။ 1984 ၼႆႉ ၼႂ်းမုၵ်ႉၸုမ်း ႁဝ်း တပ်ႉသိုၵ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ လုၵ်ႉၾိုၼ်ႉၸိုင်ႈတႆးၼႆႉ ၶဝ်ၵေႃႈပၼ်ၼႃႈတီႈပုၼ်ႈၽွၼ်း ဝႃႈ ႁႂ်ႈပဵၼ်ၾၢႆႇသူၼ်းတုမ် ဝႃႈ ၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆ။...

တပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ် Border Guard Forces ၼႆႉ လႆႈငိၼ်းမႃး တႄႇၸႂ်ႉမႃး ႁႅင်းႁႅင်းၽွင်းပီ 2008။ ၽွင်းၼၼ်ႉ လူင်ပွင် ၸိုင်ႈသိုၵ်း ၶႂ်ႈၼႄၾၢင်ႁၢင်ႈ လွင်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းဢဝ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းယၢင်ႈ ၸူး ပႆၸွမ်းလွၵ်းပိူင်ၻီႊမွၵ်ႊၶရေႊသီႊ။ ၼႂ်းပီ 2009 ၼၼ်ႉ ဢိင်ၼိူဝ်ၽႅၼ်ၵၢၼ်မိူင်းသေလူင် ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်း ၸႂ်ႉၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ လႅၵ်ႈႁဵတ်းတပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ် မၢင်ၸုမ်းၵေႃႈယွမ်းႁပ်ႉ၊...

ၵႂၢမ်းၼမ်း။ ဝၼ်းတီႈ 25 လိူၼ် 12 ၵလႃးၵူႈပီ ၸၢဝ်းၶရိသ်ႉတ်ၵူႈတီႈတီႈ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆးဝၼ်းၵိူတ်ႇ ၸဝ်ႈယေႊသုၶရိသ်ႉတ် ၵၼ်ပဵၼ်မူၼ်ႈပဵၼ်သိူဝ်း။ ဝၼ်းၵိူတ်ႇၸဝ်ႈယေႊသုၶရိသ်ႉတ်ၼႆႉ ႁူႉၸၵ်းၵၼ်ၼႂ်းၼၢမ်းတၢင်းၵၢၼ်လုမ်ႈၾႃႉဝႃႈ- ဝၼ်းၶရိသ်ႉတ်မၢသ်ႈ(Christ mas day) ၼႆသေမၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်ဝၼ်းလိုဝ်ႈၵၢၼ်လုမ်ႈၾႃႉ(ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ- UN) ဝၼ်းၼိုင်ႈ။ ဝၼ်းၸဝ်ႈယေႊသုၶရိသ်ႉတ်။ ပုၼ်ႈတႃႇၸၢဝ်းၶရိသ်ႉတ် ဝၼ်းၵိူတ်ႇၸဝ်ႈယေႊသုၶရိသ်ႉတ် ဝၼ်းတီႈ 25 ၼႆႉပဵၼ်ဝၼ်း လမ်ႇလွင်ႈၼၼ်ႉ ဝၼ်း ၼိုင်ႈၼႂ်းၾိင်ႈသႃသၼႃးၶရိသ်ႉတ်။...

ဝႃႉပဵၼ်ၽႂ် လုၵ်ႉလႂ်မႃး  “ ဝႃႉ” ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ယူႇသဝ်းၼႂ်းမိူင်းတႆး၊ မိူင်းထႆး၊ ယုၼ်ၼၢၼ် မိူင်းၶႄႇ။ ၶိူဝ်းဝႃႉ မီး ယူႇလၢႆၶိူဝ်း - မိူၼ်ၼင်ႇ လဝႃႉ၊ လွႆသၢမ်တၢဝ်ႉ၊ လွႆလႃႉ၊ ဢႅၼ်ႇ၊ ၵုၺ်ႈ၊ ဝႃႉမိူင်းၶႄႇ၊ ဝႃႉမိူင်းတႆး ၸိူဝ်းၼႆႉ။ မွၼ်း၊ ၶမဵၼ်...

တွင်ႈထၢမ် ၸဝ်ႈသိုၵ်း ၸၢႆးဢူး ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ RCSS/SSA ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈတူၼ်ႈတေႃပၼ်ႁႃ ပဵၼ်သင်ၼႆ ဝၼ်းတီႈ 21/12/2018 ၼႆႉ ပီႈၼွင်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်းပဢူဝ်း ၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်ပႆတၢင်းၼႄၵၢင်ၸႂ်သၢၼ်ၶတ်း RCSS/SSA ၼႂ်းၵၢင် ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး။ ႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢဝ်လိူင်ႈပၼ်ဢၼ်သိုၵ်း RCSS ယိုဝ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပဢူဝ်းတၢႆၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။ ၾၢႆႇ RCSS/SSA ဝႃႈ ထုၵ်ႇလႆႈၶူၼ်ႉႁႃပိူင်ပဵၼ်ဢၼ်တႄႉမၼ်းသေ ဢဝ်လၢႆးလီၵႄႈလိတ်ႈၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။...

ယူႇတီႈတၢင်းႁၼ်ထိုင်ၶႃႈတႄႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၶူဝ်းၶွင်ၵဝ်ႇမိူင်းႁဝ်း ပိုၼ်းႁဝ်း ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းႁဝ်း ယႃႇႁႂ်ႈႁၢႆၼၼ်ႉ ႁဝ်းထုၵ်ႇ လီဢွၼ်ၵၼ်ပႂ်ႉပႃးႁၵ်ႉသႃၵၼ်။ လွင်ႈပႂ်ႉပႃးႁၵ်ႉသႃၼႆႉ ၵေႃႉလဵဝ်ၵူၺ်း ႁဵတ်းဢမ်ႇလႆႈ လူဝ်ႇပဵၼ်မူႇ ပဵၼ်ၸုမ်းသေ ႁဵတ်းၸွႆႈၵၼ်။ ယူႇတီႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ လူဝ်ႇမေႃပႂ်ႉပႃးႁၵ်ႉသႃၶူဝ်းၶွင်ပူႇမွၼ်ႇၼၢႆးယႃႈႁဝ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်ႁဝ်းပႂ်ႉပႃးႁၵ်ႉသႃ ၼႆၵေႃႈ ယႃႈႁႂ်ႈမီးၽွၼ်းႁၢႆႉလႄႈ ၶူဝ်းၶွင်ပူႇမွၼ်ႇႁဝ်းၵေႃႈ ယႃႇပေႁႂ်ႈလႆႈလူႉႁၢႆ။ တီႈမိူင်းၼၢႆးႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ သင်ပဵၼ်မႃး ဝဵင်းဢၼ်ပိုတ်ႇပၼ် ၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ် မႃးဢႅဝ်ႇတွင်ႈတဵဝ်းၼႆၸိုင်...

တွၼ်ႈတႃႇဝူင်ႈၼႆႉတႄႉ ႁဝ်းၶႃႈဝူၼ်ႉဝႆႉဝႃႈ ၶေႃႈလမ်ႇလွင်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၶႃႈ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢီႈသင်ဢၼ် ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈ ၶႂ်ႈယွၼ်း ထတ်းသၢင်ၼႄၵၼ်ဢိတ်း ၼိုင်ႈ။ ပေႃးယူႇတီႈႁဝ်းၶႃႈ မႃးထတ်းသၢင်တူၺ်းငဝ်းလၢႆး ၼႂ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၼႆႉၼႆၸိုင် ၼင်ႇႁဝ်းၵႆႉဝႃႈ ၵၼ်ၵူႈဝူင်ႈၼၼ်ႉၶႃႈ ယဝ်ႉ သိုၵ်းတႆးၼင်ႇၵၼ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇမေႃၽေႃးၵႂၢမ်းၵၼ် သိုပ်ႇသေၼၼ်ႉယဝ်ႉမိူဝ်ႈလဵဝ် သိုၵ်းတႆးလႄႈ သိုၵ်း ၸၢဝ်းၶိူဝ်း တၢင်ႇဢၼ် သိုၵ်းတႆးလႄႈ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတၢင်ႇဢၼ်ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ...

ပၢင်ၵုမ်သၽႃးဝၼ်းတီႈ 17/12/2018 သၽႃးမိူင်းတႆး ပွၵ်ႈၵမ်း 2 ၵမ်ႈထူၼ်ႈ 12 ၼၼ်ႉ ၽူႈတႅၼ်းမိူင်းၼၢႆး ၸၢႆးမွၼ်း လိူၼ် တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၵ်းမၼ်ႈမိူင်းၼၢႆး ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်မီးၶူဝ်းၶွင်ၵိုၵ်းပိုၼ်း ၵဝ်ႇၵႄႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈၼႆႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတွပ်ႇၵႂႃႇဢမ်ႇၸႅင်ႈလႅင်းလႄႈ ၽူႈတႅၼ်းမိူင်းၼၢႆး ယင်းပႆႇမီးလွင်ႈႁၢၼ်ႉၸႂ်။ ၼင်ႇႁိုဝ် ယိူင်းဢၢၼ်း ၵူၼ်း မိူင်းၼၢႆး တေတဵမ်ထူၼ်ႈၼၼ်ႉ...

ၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်လဵဝ် (Unitary State) ၼႆႉပွင်ႇဝႃႈ ၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်ဢမ်းၼၢတ်ႈမီး တီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသုၼ်ၵၢင်ၵူၺ်း၊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသုၼ်ၵၢင် မီးဢမ်းၼၢတ်ႈတႃႇ တေၵုမ်းထိင်းပူၵ်းပွင်ၵူႈၸိူဝ်ႉၵူႈပိူင်၊ ၵူၺ်းၵႃႈၵေႃႈ မွပ်ႈပၼ်ဢမ်းၼၢတ်ႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၸႄႈဝဵင်း ယူႇၵမ်ႈၽွင်ႈ ၼႆသေတႃႉ ဢမ်းၼၢတ်ႈဢၼ်မွပ်ႈပၼ် ၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈလႆႈၵူႈတႃႇသေႇ ဢိင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသုၼ်ၵၢင်။ တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇလွင်ႈပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈ၊ လွင်ႈၸတ်းၵၢၼ်ၵုမ်းထိင်း၊...

(တွင်ႈထၢမ် ၸဝ်ႈလႅင်းသႂ်ႁိူင်း ႁူဝ်ၼႃႈသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်း ပၢင်ႇလႅင်းသႂ်) ထၢမ် - ၸဝ်ႈလႅင်းသႂ်ႁဝ်းဝႃႈ တီႈၼႆႈၵေႃႈမီးၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼမ်ၼႆ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး 2-3 ဝၼ်းၼႆႉၵေႃႈ ပၼ်ႁႃထုင်ႉ ၼႆႉ ၵူၺ်း လႆႈငိၼ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇမၢၼ်ႈဢွၵ်ႇလၢႆတီႈဝႃႈ ၵူၼ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉတီႈပၢင်ႇလႅင်းသႂ်ၼႆႉ ၵႂႃႇယိုဝ်းပီႈၼွင်ႉပဢူဝ်း ဢၼ် ယူႇႁိမ်းႁွမ်းၼႆႉတၢႆၼႆ ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းတႄႉၵေႃႈ ၶၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃးထႅင်ႈၶိူဝ်းယႂ်းယူႇ ၵူၺ်းၵႃႈ ပၼ်ႁႃ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢၼ်...

တွင်ႈထၢမ် ၸဝ်ႈလႅင်းသႂ်ႁိူင်း ၸဝ်ႈလႅင်းသႂ်ႁိူင်း (ႁိုဝ်) ၸဝ်ႈၸၢႆးလူႇ ၽူႈဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင် ပူၵ်းပွင်သႃသၼႃၼၼ်ႉ ငဝ်ႈတိုၼ်းငိုၼ်းလူႇ ဢဝ်လႂ်မႃး လုၵ်ႉလႂ်မႃး?။ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ၵမ်ႈၼမ် ၸီႉၸမ်ႈဝႃႈ ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆလႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ် တေလႆႈႁူႉၸႅင်ႈ လႅင်းၼၼ်ႉ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ လႆႈႁူပ်ႉထူပ်းတွင်ႈထၢမ်ၸဝ်ႈလႅင်းသႂ်ႁိူင်း (ႁိုဝ်) ၸဝ်ႈၸၢႆးလူႇဝႆႉၼင်ႇၼႆဢေႃႈ။ ထၢမ် - ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၶၼ်ၵုၼ်ႇၶၼ်သိၼ်ၵႃႈယႂ်ႇၵႃႈလူင် ၵူႈမဵဝ်း။...