ၼင်ႇႁိုဝ် တေပဵၼ်မၢႆတွင်းၵၢၼ်ၵေႃႇတင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၶွပ်ႈတဵမ် 37 ပီၼႆသေ ၵေႃႇမတီႇၶွၼ်ႈတုမ်ၵတ်းယဵၼ် ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း မၢႆ (4) မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းလႃး NDAA/ESS ပွႆႇၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈ 350 ၵေႃႉတဵမ်တဵမ် ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 15/6/2026 တၢမ်တူဝ် ၸဝ်ႈထဵင်ႇလိၼ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း မၢႆ 4 မိူင်းလႃး ႁဵတ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇဝႃႈ – ႁႂ်ႈပဵၼ်မၢႆတွင်း ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၶွပ်ႈတဵမ် 37 ပီၼၼ်ႉ ၸွမ်းၼင်ႇပၵ်းပိူင် ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်း တႅပ်းတတ်းတြႃးၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉသေ ႁၼ်ထိုင်လွင်ႈၵၢၼ်ပဵၼ်ၵူၼ်း ၼင်ႇၵၼ်လႄႈ ၾၢႆႇၵေႃႇမတီႇၽွမ်ႉႁူမ်ႈလႄႈ ၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် ၸင်ႇလႆႈတႅပ်းတတ်း ပူတ်းပွႆႇတၢင်းၽိတ်းသေ ပွႆႇလွတ်ႈပၼ် ၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈ တီႈႁူင်းပလိၵ်ႈၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 4 ၼၼ်ႉ တႃႇ 350 ၵေႃႉ” ဝႃႈၼႆ။
ပေႃးထိုင်မႃး ဝၼ်းတီႈ 30/6/2026 ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းၵိုၵ်းပိုၼ်းမိူင်းလႃး ဢၼ်လႆႈၵေႃႇတင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸိူဝ်းယူႇသဝ်းၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 4 ဢမ်ႇလႆႈႁူပ်ႉပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ် ၵၢင်းယၢၼ် ၵၢၼ်ပၢႆႈၽေးမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း 30 ပီပၢႆ၊ ပဵၼ်ဝၼ်းၶွပ်ႈၶူပ်ႇ ၵၢၼ်ၵေႃႇတင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် 30/6/1989 ထိုင် 30/6/2026 ႁိုင်ၼၢၼ်းလႆႈမႃးထိုင် 37 ပီတဵမ်ယဝ်ႉ။
ၼႃႈလိၼ်ၸုမ်းမိူင်းလႃးယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ၽွင်းပၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၽွင်း 1960 – 1970 ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ် သိုၵ်းႁၢၼ်ၸိုင်ႈတႆး (SNA) ဢၼ်ၸဝ်ႈငႃးၶမ်း (ၸဝ်ႈၵုင်ႇတရ ၵဵင်းတုင်) ဢွၼ်ႁူဝ်ၵုမ်းၵမ်။
တီႈဝဵင်းမိူင်းလႃးၼႆႉ ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၵႂၢမ်းၶႄႇပဵၼ်ပိူင်ယႂ်ႇသေ ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ ၵႂၢမ်းတႆးၵေႃႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼမ်တီႈ 2 လိၵ်ႈလၢႆးဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းလုမ်းၼႂ်းၸႆး လႄႈ ပၢႆႉတူဝ်လိၵ်ႈၸွမ်းႁၢၼ်ႉတၢင်းၶၢႆ ၸွမ်းတၢင်း မီးဝႆႉလိၵ်ႈၶႄႇ လိၵ်ႈမၢၼ်ႈၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်း။
မိူဝ်ႈပၢင်ပွႆးၵၢၼ်ၵေႃႇတင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 20 ပီတဵမ် ၽွင်း 2009 ၼၼ်ႉ တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းလႃး ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆးၶိုၵ်ႉယႂ်ႇၵိုၼ်းလူင် ၸတ်းႁဵတ်းပဵၼ် ဝၼ်းပိုတ်ႇမိူင်းႁပ်ႉတွၼ်ႈ ၶႅၵ်ႇၾၢႆႇၼွၵ်ႈ ၶဝ်ႈဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈ တွင်ႈတဵဝ်း ၼႂ်းမိူင်းလႃး ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းမႃး ၼႆယဝ်ႉ။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ