ၼႂ်းၵၢင်လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊၼႆႉ  ၸုမ်းၽွင်းလူင်ၼွၵ်ႈ မိူင်း ၸိူဝ်းပဵၼ်လုၵ်ႈၸုမ်းၼႂ်းဢႃႊသီႊယၼ်ႊၶဝ် ႁူပ်ႉၵၼ် ၼႂ်းမိူင်းထႆးသေ ဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈ ငဝ်းလၢႆး ၵၢၼ်မိူင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (မိူင်းမၢၼ်ႈ) လႄႈ ပိူဝ်ႈတႃႇ ႁႃလၢႆးတၢင်း ႁူပ်ႉထူပ်းၸွမ်း ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းသေ ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်းၵႂႃႇ။ တႃႇပဵၼ်ပၢင်ၵုမ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆးႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းပဵၼ်ၸဝ်ႈႁိူၼ်းသေ မွၵ်ႇႁပ်ႉဢဝ်ပႃးတူဝ်တႅၼ်း မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇၵႂႃႇ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၸွမ်း ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း။

ၵွၼ်ႇတေပဵၼ်ပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈဢႃႊသီႊယၼ်ႊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၾိလိပ်ႉပိၼ်ႊ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလိၵ်ႈႁၢႆး ငၢၼ်းဢွၵ်ႇၽိုၼ်ၼိုင်ႈ ၼႂ်းၼၼ်ႉၸႅင်ႈၼႄပႃးဝႆႉ လွင်ႈတေၸႅၵ်ႇပၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၵၼ် တႃႇႁႃလၢႆးတၢင်းၵႄႈ လိတ်ႈပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (မိူင်းမၢၼ်ႈ) ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်လူင်ဢႃႊသီႊယၼ်ႊ ပွၵ်ႈၵမ်း 48  ။

ၵူၺ်းၽူႈၼမ်းၼႂ်းႁွင်ႈၵၢၼ်ၽွင်းလူင်ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢႃႊသီႊယၼ်ႊသမ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်း ပၢင်ၵုမ်လူင် တင်းသဵင်ႈလႄႈ ပေႃးဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈၵၢၼ်မိူင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (မိူင်းမၢၼ်ႈ) ၸိုင် ၸၢင်ႈမီးလွင်ႈၽိတ်းပိူင်ႈယူႇ ၽွင်ႈ။

ပၢင်ၵုမ်လူင်ၼၼ်ႉ ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇႁွင်ႈၵၢၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းမလေးသျီႊယိူဝ်ႊ ဢမ်ႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်းသေ ၵူၺ်းပွႆႇတူဝ်တႅၼ်းမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်းၵေႃႉၼိုင်ႈၵူၺ်း။  ၽွင်းလူင်မိူင်းၵမ်ႊပူးၶျႃႊတႄႉ တိုၼ်းဝႃႈ ဢမ်ႇမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်းလႄႈ တူဝ်တႅၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇပွႆႇမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်းသေၵေႃႉ။

ဝၢႆးလင်ၸတ်းပၢင်ၵုမ်ယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်း ၽူႈၼမ်းၼႂ်းၸုမ်းဢႃႊသီႊယၼ်ႊၶဝ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇ “ၶေႃႈတူၵ်းလူင်း 5 ၶေႃႈ” ဢၼ်လႆႈၽွမ်ႉၸႂ်ၵၼ်သေ တမ်းဝၢင်းမၵ်းမၼ်ႈဝႆႉသေ သပ်းၸႅင်ႈၼႄၵႂႃႇ တႃႇႁႃလၢႆးတၢင်းႁႂ်ႈၽူႈၼမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ႁဵတ်းသၢင်ႈၽေႃႇၼမ်ႉၼႄတူဝ်ၸွမ်း ၶေႃႈတူၵ်းတူင်းၼၼ်ႉထႅင်ႈ။

ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ယွၼ်ႉဝႃႈ ပဵၼ်ပၢင်ၵုမ်ဢၼ်ဢမ်ႇပႃးၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈတင်းသဵင်ႈလႄႈ တႃႇတႅပ်းတတ်းသဵၼ်ႈၸႂ် မၵ်းမၼ်ႈ ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵႂႃႇႁႂ်ႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်သေလွင်ႈလွင်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈဢဝ်ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်လႆႈတေႉတေႉၼႆ ႁၼ်ၸႅင်ႈလီယူႇဝႃႈၼႆသေတႃႉၵေႃႈ ဢၼ်ၽူႈၼမ်း ၼႂ်းလုၵ်ႈၸုမ်းဢႃႊသီႊယၼ်ႊၶဝ် ႁွင်ႉဢဝ် တူဝ်တႅၼ်း ဢူးမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ၸွမ်ၸိုင်ႈယိုတ်းမိူင်း မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ထွမ်ႇၸွမ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉၶႂ်ႈႁႂ်ႈမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ႁူႉၸွမ်း ၵၢင်ၸႂ် ဢႃႊသီႊယၼ်ႊၵႂႃႇၵမ်းသိုဝ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၵၢၼ်လွတ်ႈလႅဝ်း တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇၼႆႉ ပဵၼ်မႆႉထတ်း လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇတႃႇ ဢႃႊသီႊယၼ်ႊ

ဝၢႆးလင်ပၢင်ၵုမ်လူင်ၽူႈၼမ်းဢႃႊသီႊယၼ်ႊ ဢၼ်ႁဵတ်းယဝ်ႉၵႂႃႇ ၼႂ်းဝဵင်းလူင်မိူင်းၵွၵ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ လဵပ်ႈႁဵၼ်းႁၼ်မႃးလႆႈဝႃႈ ဢႃႊသီႊယၼ်ႊ သူၼ်ၸႂ်မႃးၼိူဝ် လွင်ႈတေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇၺႃးၶင်ဝႆႉ ပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်သေ ပၵ်းၸႂ်ၼိူဝ်တႃႇႁဵတ်းသၢင်ႈ ပၼ်ႁႅင်းဢီး ႁႂ်ႈမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ပွႆႇတေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇ ဢွၵ်ႇၶွၵ်ႈမႃးၶိုၼ်း ။

ပေႃးတူၺ်းၽွင်းလူင်ၾၢႆႇႁွင်ႈၵၢၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းသိင်ႊၵပူဝ်ႊတွပ်ႇလၢတ်ႈဝႆႉတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ဝၢႆးလင် ၸတ်း ပၢင်ၵုမ် ယဝ်ႉၼၼ်ႉၸိုင် ဢူးမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ၽူႈၼမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႉၵဝ်ႇ  ဢၼ်ၶိုၼ်ႈႁဵတ်းၸွမ်ၸိုင်ႈ ဝႆႉယူႇ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ တေလႆႈၵႄႈလိတ်ႈမူၼ်ႉမႄးၶိုၼ်း လၢႆးတၢင်းႁဵတ်းသၢင်ႈမၼ်းယူႇသၢမ်လွင်ႈ။

လွင်ႈထီႉၼိုင်ႈၼႆႉ တေလႆႈၵိုတ်းယိုတ်းပႅတ်ႈၵၢၼ်မိူၵ်ႈမႆႈ ဢၼ်ပူၼ်ႉပႅၼ်တေႃႇၵူၼ်းမိူင်း၊ (2) တေလႆႈ ၶတ်းၸႂ် ပွႆႇပၼ်ၶိုၼ်း ၵူၼ်းၸိူဝ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈယွၼ်ႉၵၢၼ်မိူင်း လမ်ႇလွင်ႈသုတ်းတႄႉ တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇ ၊ (3) တေလႆႈပၼ်တိုဝ်ႉတၢင်း ႁႂ်ႈၸုမ်းဢႃႊသီႊယၼ်ႊ ၸွႆႈထႅမ်တူၺ်းလူပၼ် ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းတူၵ်းယၢၵ်ႈ ၽၢၼ်ၵိၼ်းယူႇ ႁၢမ်းသုၼ်ႇလႆႈယူႇ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

သင်မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ႁဵတ်းသၢင်ႈၽေႃႇၼမ်ႉၼႄတူဝ် လွင်ႈၸိူဝ်းလၢတ်ႈမႃးတၢင်းၼိူဝ်သၢမ်လွင်ႈၼႆႉ ႁႂ်ႈပေႃးယဝ်ႉတူဝ်ႈလႆႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းလိူၼ်တေမႃးၸိူဝ်းၼႆႉၸိုင် ပွင်ႇဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းၼႆႉ မီးလွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်လီ ၶိုပ်ႈၼႃႈမႃးထႅင်ႈယူႇ – ၼႆ ၽွင်းလူင်ၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းသိင်ႊၵပူဝ်ႊလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

လွင်ႈတေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇ တေထုၵ်ႇပူတ်းပွႆႇဢွၵ်ႇလွင်ႈၵုမ်းၶင်ယူႇႁိုဝ် ဢမ်ႇၼၼ် တေထုၵ်ႇ သိုပ်ႇ ၵုမ်းၶင်ၵႂႃႇ –  ဢမ်ႇမီးၽႂ်ႁူႉငဝ်းလၢႆးပၢႆးယူႇလီမၼ်းတႅတ်ႈတေႃးၼၼ်ႉ ပဵၼ်မႃးတႃႇထတ်းလွင်ႈ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ၶိုပ်ႈၼႃႈ ၵၢၼ်မိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေ ၼင်ႇႁိုဝ် ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈတင်းသဵင်ႈပေႃးတေၶဝ်ႈမႃးၸွမ်းလႆႈ ၼႂ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၼၼ်ႉ တိုၼ်းပဵၼ်ၵၢၼ်ဢၼ်ဢမ်ႇႁဵတ်းဢမ်ႇပဵၼ်လွင်ႈၼိုင်ႈမႃးယဝ်ႉၼႆ ၽွင်းလူင် ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း ဢႃႊသီႊယၼ်ႊၶဝ် တုၵ်းယွၼ်းဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

တွၼ်ႈတႃႇၵၢၼ်မိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (မိူင်းမၢၼ်ႈ) တေမီးလွင်ႈၼိမ်တဵင်ႈသေ ႁဵတ်းသၢင်ႈလႆႈၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် ႁႂ်ႈမၼ်ႈၵိုမ်းၵႂႃႇၶၢဝ်းယၢဝ်းၼၼ်ႉ တေလႆႈဢဝ်ပၼ်ႁႃၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဢၼ်ပဵၼ်ဝႆႉလၢၵ်ႇလၢႆယူႇၼၼ်ႉ မႃးၵႄႈလိတ်ႈၵၼ် ၼိူဝ်ၽိူၼ်ၵၢၼ်မိူင်း။

ၸွင်ႇမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ တေမီးလၵ်းၸဵင်ၵၢၼ်မိူင်း ဢၼ်ၸႅတ်ႈၸၢင်ႇတေႉႁိုဝ် ဢမ်ႇမီးၼၼ်ႉ တေလႆႈပႂ်ႉတူၺ်း ၵၢၼ်လွတ်ႈလႅဝ်းၶွင်ၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈၵၢၼ်မိူင်း လႄႈ တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇၵႂႃႇၵူၺ်း- ဝႃႈၼႆ။

ယွၼ်ႉသင်လႄႈ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ဢမ်ႇႁတ်းပွႆႇတေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇ ဢွၵ်ႇၶွၵ်ႈၶင်

ၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ၽူႈၼမ်းၸိုင်ႈမိူင်းၼႂ်းဢႃႊသီႊယၼ်ႊၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်တုၵ်းယွၼ်းမႃး ႁႂ်ႈပွႆႇပၼ် ၶိုၼ်း တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇၼႆ ၶိူဝ်းယႂ်းမႃး သေတႃႉ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇတႄႉ တိုၼ်းဝႃႈ ဢမ်ႇႁတ်း ပွႆႇဢွၵ်ႇမႃးလႃးလႃး။

ယင်းပၢႆတုမ်ႉတွပ်ႇဝႆႉၶိုၼ်းတီႈ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇၸုမ်းဢႃႊသီႊယၼ်ႊဝႆႉဝႃႈ တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇၼႆႉ မီး တၢင်းၽိတ်းယႂ်ႇလူင်ဝႆႉလႄႈ ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၸွမ်း တူဝ်တႅၼ်းဢမ်ႇၼၼ် ၽူႈၼမ်းၵူၼ်းၸိူဝ်း ႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉလုမ်ႈၾႃႉၶဝ် ၼႆထႅင်ႈ။

ဢၼ်မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ တုမ်ႉတွပ်ႇထဵင်လၢတ်ႈၶိုၼ်းလွင်ႈတေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇ ၼႂ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၼႆႉ  ပွၵ်ႈၼိုင်ႈလႄႈပွၵ်ႈၼိုင်ႈဢမ်ႇတွၼ်ႉ မိူၼ်ၵၼ် ဢမ်ႇတွၼ်ႉမႅၼ်ႈႁွႆးလဵဝ်ၵၼ် ။ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး ဝၼ်းတီႈ 9 လိူၼ် ၵျူႊလၢႆႊ ပီ 2023 ၵွၼ်ႇပႆႇထိုင်ပၢင်ၵုမ်လူင် ၽူႈၼမ်းၸိုင်ႈမိူင်းဢႃႊသီႊယၼ်ႊ ၽွင်းလူင်ၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းထႆး လႆႈမီးသုၼ်ႇၶဝ်ႈမိူဝ်းၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ တီႈဝဵင်းၼေႇပျီႇတေႃႇသေ ႁူပ်ႉထူပ်းၸွမ်းတေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်း ၸူႉၵျီႇမႃး။

ၽွင်းၼၼ်ႉ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇၵူၺ်းၵေႃႉပၼ်ၶႂၢင်ႉၶဝ်ႈမိူဝ်းသေ ပၼ်သုၼ်ႇလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းမႃး။ ၽွင်းလူင်ၼွၵ်ႈ မိူင်း မိူင်းထႆးၵေႃႈ ၵႂႃႇဝၼ်းမႃးဝၼ်းၵူၺ်း ဢမ်ႇလႆႈၼွၼ်းၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ။ ဝၢႆးလင်ၼၼ်ႉ ၽွင်းလူင်တွၼ်ႊ (Don) ၵေႃႈလႆႈဢဝ်လိူင်ႈၼႆႉ ၵႂႃႇတၢင်ႇလၢတ်ႈဢုပ်ႇၼႄ ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်လူင်ဢႃႊသီႊယၼ်ႊ ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်း ႁိုင်ၶၢဝ်းတၢင်းသွင်ဝၼ်းၼၼ်ႉ။

ယွၼ်ႉမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ၸႂ်ႉၵၢၼ်ႁုၵ်းႁၢႆႉ ၸေးလၢႆးတၢင်းသေ ႁိမ်ဢဝ်ဢႃႇၼႃႇဝၢၼ်ႈမိူင်း တီႈတေႃႇဢွင်ႇ သၢၼ်းၸူႉၵျီႇဝႆႉ လိပ်းလိပ်းလႅင်လႅင်လႄႈ မၼ်းၸင်ႇလႃႈလီတွပ်ႇလၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇ တုမ်ႉတွပ်ႇၶေႃႈထၢမ် ၶေႃႈတုၵ်းယွၼ်းတီႈၽူႈၼမ်းဢႃႊသီႊယၼ်ႊၶဝ်ၵႂႃႇ ဢမ်ႇမႅၼ်ႈၼႃႈမႅၼ်ႈလင်။ လွင်ႈၼႆႉႁူႉႁၼ်ၸႅင်ႈလႆႈဝႃႈ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇၼႆႉ ပႅင်းၸင်းၼိူဝ်တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ၵူဝ်မၼ်းၼၢင်းလႆႈပူၼ်ႉ ဢွၵ်ႇၶွၵ်ႈ ၶင်မႃးထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ။

ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇ လိပ်းၶီးသၢႆၸႂ်ဝႆႉယူႇႁိုဝ် ငဝ်းလၢႆးပၢႆးယူႇလီမၼ်းၼၢင်းပဵၼ်ႁိုဝ်ဝႆႉ တေႉတေႉၽွင်ႈၼႆ ဢမ်ႇမီးၽႂ်လႆႈႁူႉၸွမ်းသင်သေလွင်ႈ။ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇၵေႃႈ ဢမ်ႇႁတ်း လႄႈ ဢမ်ႇယွမ်း ပၼ် ၽူႈၼမ်းၸိုင်ႈမိူင်းဢႃႊသီႊယၼ်ႊၶဝ် ႁူပ်ႉထူပ်းၸွမ်းမၼ်းၼၢင်းလႃးလႃး။

ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 3/8/2026 -ၼႆႉ မီးၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေႃႇၶၢႆႇၶၢႆႇၸူဝ်း တၢင်ႇၶိုၼ်ႈတီႈ ထႄႊလီႊၵရႅမ်ႊ မၼ်းၼၢင်းဝႃႈ တူဝ်တႅၼ်း ICRC  – Mr. Arnaude de Baqque မႃးႁူပ်ႉထူပ်း တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇ ဝႃႈၼႆသေတႃႉ ႁူပ်ႉတီႈလႂ် မိူဝ်ႈလႂ် ဢုပ်ႇၵၼ်သင် ဢမ်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပႃး။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈ ၾၢႆႇတၢင်း ICRC ၵေႃႈ ဢမ်ႇႁၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃးလွင်ႈၼႆႉ သင်သေဢိတ်း -လႄႈ ၶၢဝ်ႇၼႆႉပဵၼ်ၶၢဝ်ႇတႄႉႁိုဝ် ၶၢဝ်ႇပွမ် ၼႆတႄႉ ၽႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇၸၢင်ႈယိုၼ်ယၼ်လၢတ်ႈလႆႈ။

သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၽူႈၼမ်းၸိုင်ႈမိူင်းဢႃႊသီႊယၼ်ႊၶဝ် ၶတ်းၸႂ်တႃႇလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၸွမ်း တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇ  သေ လႆႈႁူပ်ႉမၼ်းၼၢင်းတႄႉတႄႉၸိုင်  ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ “သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ သၢင်ႈၶိုၼ်ႈမႃး ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈပွမ်၊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈပွမ် လႄႈ ပၢင်ၵုမ်လုမ်းသၽႃးဢၼ်ပွမ်” ၸိူဝ်းၼႆႉ တေၸၢင်ႈလၼ်ဢွၵ်ႇမႃးတီႈသူပ်း တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇလႄႈ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇၸင်ႇမႆႈၸႂ် ၵူဝ်ၸိုင်ႈမိူင်းဢႃႊသီႊယၼ်ႊၶဝ် ႁၼ်ၽိတ်းပိူင်ႈၵႂႃႇၼိူဝ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢၼ်မၼ်းၶတ်းၸႂ်သၢင်ႈမႃးၼၼ်ႉ။

ၼင်ႇႁိုဝ်ၸိုင်ႈမိူင်းဢႃႊသီႊယၼ်ႊ လႄႈ ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ တေမၵ်းမၼ်ႈပၼ် မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ပဵၼ်ၸွမ် ၸိုင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵႂႃႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈဢဝ်တူဝ် တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇ ပဵၼ်တူဝ်ယိူဝ်ႇ တႃႇႁဵတ်းၶေႃႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၵၼ်တင်း ဢႃႊသီႊယၼ်ႊဝႆႉ။

ၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်မိူင်း မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ပေႃးဢမ်ႇပႃး တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇၶဝ်ႈမႃးၸွမ်းၸိုင် ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢမ်ႇ ၼၼ် ပိူင်ဢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းဢႃႊသီႊယၼ်ႊၶဝ် မၵ်းမၼ်ႈတမ်းဝႆႉဝႃႈ “ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈတင်းသဵင်ႈ” (All parties concerned) ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁိုဝ်တေတဵမ်ထူၼ်ႈလႆႈၼႆ ၽူႈၼမ်းၸုမ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လုၵ်ႈၽိုၼ်ႉၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်လၢတ်ႈဝႆႉၼင်ႇၼႆ တီႈၽူႈၼမ်းၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်မီးဢႃႇၼႃႇယႂ်ႇတီႈသုတ်းမိူင်းၼိုင်ႈ ၼႂ်းဢႃႊသီႊယၼ်ႊဝႆႉ ဝႃႈၼႆ။

ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ဢႃႊသီႊယၼ်ႊၼႆႉ ႁၼ်ဝႆႉၶေႃႈလီၼိူဝ် တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇယူႇလၢႆလွင်ႈ။ ဝၢႆးလင် သိုၵ်း မၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း မိူဝ်ႈပီ 1962 မႃး ၵေႃႉဢၼ်ႁူၺ်းသူၼ်းလႆႈၵူၼ်းမိူင်းၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း လႆႈတၢင်းၵမ်ႉထႅမ်တီႈ ၵူၼ်းမိူင်းၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်းသေ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပုတ်ႈလၢႆႈဢဝ်ဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းတီႈသိုၵ်း မၢၼ်ႈမႃးလႆႈ ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်လီငၢမ်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၵွပ်ႈၼၼ် တႃႇၵႄႈလိတ်ႈၵၢၼ်မိူင်း မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၶၵ်ႉၵၢၼ် တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇ လမ်ႇလွင်ႈတေႉတေႉၼႆ ဢႃႊသီႊယၼ်ႊၶဝ်ယုမ်ႇယမ်ဝႆႉၼင်ႇၼႆ။