ဝၼ်းထမ်မၸၵ်ၵ

ဝၼ်းလိူၼ်ပႅတ်ႇမူၼ်း ပဵၼ်ဝၼ်းၶဝ်ႈဝႃႇသႃႇ ၵူၼ်းၸၢဝ်းပုတ်ႉထတူဝ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ။ ဝၼ်းၼႆႉ ၵူၼ်းၸၢဝ်းပုတ်ႉထ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်တၢင်းလီ တီႈႁိူၼ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ၊ တီႈဝတ်ႉ/ၸွင်းမုၼ် ၸဝ်ႈ ဢၼ်ၼႃႈႁိူၼ်းၽိူၼ်တၢင်ႇတူဝ်ၵဝ်ႇယူႇၸမ် ႁူမ်ႈတင်းတၢင်ႇဝတ်ႉ/ၸွင်းဢၼ်ဢွၵ်ႇ ၸႂ်ၶႂ်ႈၵႂႃႇပူႇၸေႃႇ ၵွပ်ႈပဵၼ်ဝၼ်းလမ်ႇလွင်ႈ။ ၵၢၼ်တၢင်းလီ ဢၼ်ႁဵတ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ် ၵၢၼ်လူႇတၢၼ်းယိုၼ်ႈပၼ် တႃႇပၢၵ်ႈပႅတ်ႈၸႂ်ၶိၼ်ႈ ၸႂ်ထီႇၼဵဝ်(တႃႇၼ)၊ ႁပ်ႉဢဝ်သိလ်ႁႃႈ သိလ်ပႅတ်ႇတႃႇၵုမ်းၵမ်သူပ်းလႄႈတူဝ်(သီႇလ)၊ လူႇမွၵ်ႇၼမ်ႉၾႆးတဵၼ်း ဝႆႈၽြႃးၸဝ်ႈ လွတ်ႈ ထမ်း လွတ်ႈပရိတ်ႈ ထွမ်ႇတြႃးၸဝ်ႈ ၼင်ႈတြႃး ဢဝ်သမထ ဝူၼ်ႉဝိပသ်ႉသၼႃႇ ၼိုင်ႈၵႅပ်ႉ ၼိုင်ႈႁၢင်ႈ ၼိုင်ႈဝၼ်း(ၽႃႇဝၼႃႇ)။ ဝၼ်းလိူၼ်ပႅတ်ႇမူၼ်းၼႆႉ တၢင်းၾိင်ႈၸၢဝ်းပုတ်ႉထ ႁွင်ႉဝႃႈ- ဝၼ်းဢႃသႃလႁပုၼ်ၼမီပူႇၸႃႇ(ႁွင်ႉၸွမ်းရႃႇသီႇၵိုၵ်းလိူၼ် ၸိူင်ႉၼင်ႇ- ၸဵတ်ထ လိူၼ်ၸဵတ်း၊ ဢႃသႃလႁ လိူၼ်ပႅတ်ႇ၊ သႃဝၼ လိူၼ်ၵဝ်ႈ)ၼႆၵၼ်။

ၸိူဝ်းဢဝ်သိလ် (8) ၼွၼ်းဝတ်ႉ/ၸွင်း တူၵ်းမၢၵ်ႇ ဝႆႈၽြႃးၸဝ်ႈ သူတ်ႇမူၼ်းတ်ႁူမ်ႈၵၼ်။ သိလ် (8) ပဵၼ်သိလ်ဢထိတ်ႉထၢၼ်ႇ ဢမ်ႇၸႂ်သိလ်ၼိၸ်ႉၸ မိူၼ်သိလ် (5)၊ ဢထိတ်ႉ ထၢၼ်ႇတိုဝ်းၵမ် ၶိုင်ႈဝၼ်း၊ တိုဝ်းၵမ် 12 ၸူဝ်ႈမူင်း၊ တိုဝ်းၵမ် 24 ၸူဝ်ႈမူင်း ယူႇတီႈၵူၼ်း တိုဝ်းၵမ်ဢထိတ်ႉထၢၼ်ႇမၼ်း။ ဢထိတ်ႉထၢၼ်ႇဢဝ်ႁင်းၵူၺ်းၽႂ်မၼ်းၵေႃႈလႆႈ၊ ဢထိတ်ႉ ထၢၼ်ႇႁူမ်ႈၵၼ်တီႈပႃႈၼႃႈမုၼ်ၸဝ်ႈၶဝ်ၵေႃႈလႆႈၸိူင်ႉၼႆ။ ပေႃးပူၼ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းဢထိတ်ႉ ထၢၼ်ႇယဝ်ႉ မၼ်းပူတ်းၵႂႃႇႁင်းၵူၺ်း၊ ပူင်ၵႂႃႇႁင်းၵူၺ်းယဝ်ႈ။ ၶိုၼ်းမိူဝ်းႁိူၼ်း ဢမ်ႇလူဝ်ႇဢဝ် မိူဝ်းၸွမ်းထိုင်ႁိူၼ်း ၵွပ်ႈလူဝ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ လဵင်ႉၼႃႈႁိူၼ်း၊ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွႆႈတူင်ႇဝူင်း ၵူၼ်းလႄႈဝႃႈယဝ်ႈ။ မီးသိလ် (5) ၵူၺ်း ဢၼ်လူဝ်ႇတိုဝ်းၵမ် ဝႆႉၵိုၵ်းၸွမ်းတူဝ်ၸႂ်ႁဝ်းယူႇၵူႊ ယၢမ်းၼၼ်ႉၸိူင်ႉၼႆ။

ဝၼ်းၶဝ်ႈဝႃႇသႃၸဝ်ႈသင်ႇၶႃႇ(မုၼ်ၸဝ်ႈ မုၼ်ၸၢင်း)ၶဝ် ပဵၼ်ဝၼ်းလိူၼ်ႈပႅတ်ႇလွင်ႈ (1) ၶမ်ႈ ဢဝ်မၢႆမီႈဝိၼယ်းၸီႉၸမ်ႈၼႄဝႆႉ။ မၢင်ပိုၼ်ႉတီႈ တၵႃႇသတ်ႉထႃးၶဝ် ဢဝ်မွၵ်ႇၶဝ်ႈဝႃႇ၊ ဢဝ် ၼမ်ႉယဵၼ် ၼမ်ႉသူမ်ႈ ၼမ်ႉဝၢၼ် ၵႂႃႇၵၢပ်ႈလူႇႁဵတ်းတၢင်းလီတႃႇၼၼႂ်းၶမ်ႈဝၼ်းလိူၼ်လွင်ႈ (1) ၶမ်ႈၼႆႉထႅင်ႈ။ မၢင်တီႈလူႇတၢၼ်းပႃးၽႃႈသၢင်ႇၵၢၼ်းၶၢမ်ႇၾူၼ်(ၽႃႈၼုင်ႈဢၢပ်ႇၼမ်ႉ) ၸွမ်းၾိင်ႈထုင်းမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇႁဵတ်းၼႆ။  

လိူၼ်ပႅတ်ႇမူၼ်း ၼႂ်းပီႊၿီႊသီႊ 588 ၼၼ်ႉ ၽြႃးၸဝ်ႈပုတ်ထၵူဝ်းတမႁဝ်း ႁေႃးတြႃးထမ်မ ၸၵ်ၵ(ထမ်းမၸၵ်း) တီႈၼႂ်းထိူၼ်ႇလူင်တိုင် မိူင်းပႃရႃၼသီ။ တြႃးထမ်းမၸၵ်း ပဵၼ်တြႃး ၸီႉၼႄလၢႆးၵႄႈလိတ်ႈပၺ်ႁႃၽဝၸူဝ်ႈပၢၼ်ၽႂ်မၼ်း လူၺ်ႈတၢင်းၵတ်းယဵၼ်ပၢႆးၸႂ်(ၼိပ်ႉ ပၢၼ်း) ဢၼ်ဝၢႆးမႃးႁွင်ႉဝႃႈ- တြႃးသၸ်ႉၸႃႇ (4) ပိူင်ၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႈ။

ဝၼ်းဢၼတ်တႃ  

ဝၼ်းလိူၼ်ပႅတ်ႇလွင်ႈ 5 ၶမ်ႈၼႆႉၸၢဝ်းပုတ်ႉထသႃသၼႃႁဝ်းတင်းလုမ်ႈၾႃႉ (ပိူင်လူင်မၼ်း ၸိူဝ်းပဵၼ်မိူင်းၼိၵၢယ်တၵ်ၶိၼယၢၼ်း(ဢၼ်ဢဝ်ၵုၼ်းမုၼ်တူဝ်ၵဝ်ႇဝႃႈ- ၼိၵၢယ်ထေရဝႃ တ) ထိုဝ်ဝႃႈ ပဵၼ်ဝၼ်းဢၼတ်တႃ။ လႄႈပဵၼ်ဝၼ်းဢၼတ်တႃ ဢၼ်ႁိုင်မႃးထိုင် 2615 ပီႊယဝ်ႉမႃးၼႂ်းပီႊမိူင်း ၶသ. 2026 ၼႆႉၼႆယူႇ(မိူင်းထႆးပဵၼ် 2614 ပီႊမိူင်း)။

ဝၢႆးသေပုတ်ႉထၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၵူဝ်းတမ ႁူပ်ႉလႆႈၺၢၼ်းဢႃသဝၵ်ၶယ(ယူႇၼိူဝ်တၢင်းတုၵ်ႉၶ ပၢႆးၸႂ်) ၼႂ်းဝၼ်းသုၵ်းရ်တီႈ 18 လိူၼ် မေႊယ် မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး 2615 ပီႊယဝ်ႉ လႆႈမွၵ်ႈသွင်လိူၼ် ၼၼ်ႉ ၶမ်းၸဝ်ႈႁွတ်ႈထိုင်ထိူၼ်ႇလူင်တိုင်မိၵတႃ ပိူဝ်ႈတေးသၼႃးထမ်းဝူင်းလေႃႉ(ထမ်းမ ၸၵ်း- ဢၼ်ၸီႉၼႄတၢင်းသၢႆၵၢင်) ၽူတ်ႇဢဝ်ရသေးတင်း 5 ၸဝ်ႈတီႈၼၼ်ႈ မိူဝ်ႈလိူၼ်               8 မူၼ်း(ဢၼ်ၸၢဝ်းပုတ်ႉထႁဝ်းၼပ်ႉယမ်မႃးဝႃႈ- ဝၼ်းၶဝ်ႈဝႃႇသႃ)။

ဝၢႆးသေၸဝ်ႈရသေးတင်းႁႃႈတူၼ် လႆႈပဵၼ်ဢေးႁိၽိၵ်ႉၶု(ဢရႁၼ်တ်ဢၼ်တၢမ်တူဝ်ၶမ်း ၸဝ်ႈပုတ်ထၵူဝ်းတမႁဝ်းဝူၸ်ႇပၼ်) လႄႈႁူပ်ႉလႆႈသူဝ်တႃပတိၽူလ် ၶဝ်ႈၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၽူႈ ၵူၼ်းလီဢရိယႃထၢၼ်ႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ မႅၼ်ႈၼႂ်းလိူၼ်ပႅတ်ႇလွင်ႈ 5 ၶမ်းၼၼ်ႉ ၶမ်းၸဝ်ႈပုတ်ထ ၸင်ႇဢဝ်ထမ်း ဢၼတ်တႃ မႃးသပ်းလႅင်းပၼ်လႄႈ တင်းႁႃႈၸဝ်ႈႁူပ်ႉလႆႈၺၢၼ်းဢႃသဝၵ် ၶယ(ၶဝ်ႈထိုင်ဢရႁတ်ႉတၽူလ်) ပဵၼ်ၽူႈၵူၼ်းလီဢရိယႃထၢၼ်ႈသီႇမိူၼ်မိူၼ်ၵၼ်ၼႂ်းၶမ်ႈ ၶိုၼ်းၼၼ်ႉၼႆယူႇ။

ၼႂ်းဝၼ်းလိူၼ်ပႅတ်ႇမူၼ်း ပဵၼ်ဝၼ်းၵိူတ်ႇမီး- ၸုမ်းသင်ၶဢွၼ်တၢင်းပိူၼ်ႈ။ လႄႈဝၼ်း လိူၼ်ပႅတ်ႇလွင်ႈႁႃႈၶမ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝၼ်းၵိူတ်ႇမီး- ၸဝ်ႈဢရႁၼ်တႃ(ၸဝ်ႈသႃဝၵဢၼ်လႆႈ ၺၢၼ်းဢႃသဝၵ်ၶယ)ဢွၼ်တၢင်းပိူၼ်ႈ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၶူင်းၵၢင်ၼႆယူႇ။ (ၽရဢရႁၼ်တ် ပဵၼ် ၸဝ်ႈၽိၵ်ႉၶု၊ ၽရဢရႁၼ်တႃ ပဵၼ်ၽိၵ်ႉၶုဢရိယႃၸၼ်ႉသီႇ)။ သမ်ႉပဵၼ်ဝၼ်းဢၼ်ပုတ်ထ ၶမ်းၸဝ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇထမ်းဢၼတ်တႃ ၼႆမႃးၼႂ်းၽုမ်ႈၾႃႉဢွၼ်တၢင်းပိူၼ်ႈ။ ဢွၼ်တၢင်း ပုတ်ထၽြႃးၸဝ်ႈၵူဝ်းတမႁဝ်းလၢႆလၢႆႁဵင်ပီႊၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ယၢမ်ႈယိၼ်းထမ်းဢၼတ်တႃ ၼႆႉသေၽဝ်ႇလႄႈ ၸိူဝ်းလႆႈႁူႉလႆႈယိၼ်းဢွၼ်ၵၼ်တူၵ်းၸႂ်တႃလိူၵ်ႇၶူၼ်လုၵ်ႉၵႂႃႇတင်းလုမ်ႈ ၾႃႉၵေႃႈ ပဵၼ်ဝၼ်းၼႆႉ။

ထမ်းဢၼတ်တႃၼႆႉပုတ်ႉထၶမ်းၸဝ်ႈႁဝ်း လၢတ်ႈၼႄလူၺ်ႈလၢႆးငၢႆႈငၢႆႈၵွႆး။ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး 5 ဝၼ်းပုတ်ႉထၶမ်းၽြႃးလၢတ်ႈပိူင်းၼႄထမ်းမၸၵ်း ဢၼ်ပဵၼ်လၢႆးၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၽဝဝႃႈ- ပၼ်ႁႃဢၼ်ၵိူတ်ႇမီး(တုၵ်ႉၶ)၊ လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵိူတ်ႇမီး(သမုတယ)၊ ႁၼ်ၸႅင်ႈလွင်ႈ တၢင်းမၼ်းသေ ၵႄႈလိတ်ႈလႆႈပၼ်ႁႃ(ၼိရူဝ်းထ)၊ လၢႆးၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃပႅတ်ႇၶေႃႈ(မၵ်ႉၵ)၊ သီႇယိူင်ႈၼႆႉပဵၼ်သၸ်ႉၸထမ်းယဝ်ႈ။ ဝၼ်းထူၼ်ႈႁႃႈၼႆႉ ၶမ်းၸဝ်ႈၶိုၼ်းသပ်းလႅင်းၼႄ လွင်ႈ- ထမ်းဢၼတ်တႃ။

ဢဝ်တူဝ်ႁဝ်းၸႅၵ်ႇပဵၼ်ၶၼ်ထ 5 ယိူင်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်တႃ ႁူ ၶူႈလင် လိၼ်ႉ တူဝ်ၼႆႉဝႃႈပဵၼ် ရုပ်ႈ(ရူပထမ်း)။ ဢဝ်ႈထၢတ်ႈငိၼ်းႁူႉ တွင်းလႆႈ လၢမ်းႁဵတ်း ႁူႉၸႅင်ႈ(ဝႃႈပဵၼ်ဢီႈသင်)၊ သီႇ ယိူင်ႈၼႆႉ ဝႃႈပဵၼ်ၼၢမ်း(ၼႃမထမ်း)ၼႆသေ သပ်းလႅင်းႁႂ်ႇပွင်ႇၸႂ်ဝႃႈ- ၶၼ်ထတင်းႁႃႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဢတ်တ ပဵၼ်ဢၼတ်တဢိူဝ်ႈ။ ပေႃးပဵၼ်ဢတ်တၸိုင် ပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆလႄႈ ယႃႇပေပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်ၼႆ ႁဝ်းၵုမ်းၵမ်မၼ်းလႆႈ။ ၵွပ်ႈၶၼ်ထတင်းႁႃႈၼႆႉ ႁဝ်းဢမ်ႇၵုမ်း ၵမ်မၼ်းလႆႈလႄႈ မၼ်းၸင်ႇဢမ်ႇပဵၼ်ၸွမ်းၼင်ႇၸႂ်ႁဝ်းဢၢင်ႈ၊ တထႃၵတၸင်ႇဝႃႈပဵၼ် ဢၼတ်တယဝ်ႈ- ၼႆ။

ၶမ်းၸဝ်ႈၸင်ႇတင်ႈၵႂၢမ်းထၢမ် ႁႂ်ႈၸဝ်ႈဢရႁၼ်တ်တင်းႁႃႈၶဝ်တွပ်ႇဢဝ်ၵွႆးဝႃႈ- ဢရႁၼ်တ် ၶဝ်႟ ၶၼ်ထတင်းႁႃႈၼႆႉ ၸွင်ႇမၼ်းယူႇတီႈၵဝ်ႇဝႆႉ(ပဵၼ်ၼိၸ်ႉၸ)ႁိုဝ် ? ၼႆ၊ ၶဝ်ၸဝ်ႈ ၸင်ႇတွပ်ႇ(လူၺ်ႈၺၢၼ်းဢၼ်ယင်ႇႁူႉႁင်းတူဝ်ၵဝ်ႇယဝ်ႉၼၼ်ႉ)ဝႃႈ- ဢမ်ႇယူႇတီႈၵဝ်ႇ (ပဵၼ်ဢၼိၸ်ႉၸ)ၶႃႈၸဝ်ႈ- ၼႆ။ ပေႃးဢမ်ႇယူႇတီႈၵဝ်ႇၼႆ ၸွင်ႇႁဝ်းႁၢမ်ႈမၼ်းလႆႈ(ပဵၼ် သုၵ်ႉၶ)ႁိုဝ် ? ၊ ဢမ်ႇႁၢမ်ႈလႆႈ(ပဵၼ်တုၵ်ႉၶ)ၶႃႈၸဝ်ႈ။ ၸွင်ႇႁဝ်းၵုမ်းၵမ်မၼ်းလႆႈ(ပဵၼ်ဢတ် တ)ႁိုဝ် ? ၊ ဢမ်ႇၵုမ်းၵမ်လႆႈ(ပဵၼ်ဢၼတ်တ)ၶႃႈဢေႃႈၸဝ်ႈ။ ၶၼ်ထတင်းႁႃႈၼၼ်ႉ ၸွင်ႇ ႁဝ်းလီဢဝ်ၸႂ်ၸပ်းပႅၼ်းဝႆႉဝႃႈ- ၼႆႉပဵၼ်ၶွင်ၵဝ်(လူၺ်ႈၸႂ်တၼ်ႁႃ)၊ ၼႆႉပဵၼ်တူဝ်ၵဝ်(လူၺ်ႈ ၸႂ်မႃၼ)၊ ၼႆႉယဝ်ႉဢတ်ႉတၵဝ်(လူၺ်ႈတိတ်ႉထိ- ႁၼ်ၽိတ်း)ႁိုဝ်။ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီပဵၼ်ၼၼ် ၶႃႈၸဝ်ႈ။  ၼႆႉၵွႆး တင်းႁႃႈၸဝ်ႈႁၼ်ၸႅင်ႈ(ယင်ႇႁူႉထိုင်)သၽႃဝထမ်းယဝ်ႉ ႁပ်ႉလႆႈ ဢရႁတ် တၽူလ် ပဵၼ်ၽရဢရႁၼ်တႃ(ႁွတ်ႈၼိပ်ႉပၢၼ်း) ၼႂ်းသွင်ႇၼႃႈတၼ်းတႃလူၺ်ႈၵုၼ်းမုၺ် ထမ်းဢၵႃလိၵူဝ်ၵမ်းလဵဝ်။

ဢွၼ်တၢင်းပုတ်ႉထၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၼၼ်ႉ တင်းလုမ်ႈၾႃႉယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ- သတ်ႉတဝႃ(ႁူမ်ႈ တင်းၽီသၢင်သတ်းၵူၼ်း)တင်းသဵင်ႈ ပဵၼ်မႃးယွၼ်ႉဢတ်တ(မၢင်တီႈႁွင်ႉဢတ်ႉတမၼ်း  ႁိုဝ် ပြမ်းႁ်မၼ်း၊ ၽြူမ်း)။ ဢတ်တၽႂ်ဢတ်တမၼ်းၼႆႉ လူဝ်ႇၶတ်းၸႂ်သုၵ်ႈသီ ႁႂ်ႈလႆႈၵႂႃႇႁွမ်း ပဵၼ်ဢတ်ႉတမၼ်း(ပဵၼ်ၽြူမ်း၊ ပဵၼ်ပြမ်းႁ်မၼ်း) ဢၼ်ပဵၼ်ၽဝၸၼ်ႉသုင်သုတ်းၼႆၵၼ်။ ဝၢႆးသေ ပုတ်ထၶမ်းၸဝ်ႈၵူဝ်းတမႁဝ်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ- ထမ်းတင်းလူင် ပဵၼ်ဢၼတ်တ၊ ဢမ်ႇ မီးၽႂ် ၶူင်သၢင်ႈပဵၼ်မႃး၊ မၼ်းပဵၼ်မႃးယွၼ်ႉႁဵတ်ႇ(ၵမ်)လႄႈၽူလ်(ၽွၼ်းပၢင်ႈၵမ်)ၼၼ်ႉၵွႆး ၼႆသေ သွၼ်ယၵ်ႉတူၺ်း ႁႂ်ႈႁၼ်ၸႅင်ႈဝႃႈၶၼ်ထတင်းႁႃႈ ပဵၼ်ဢၼတ်တႃ။ ပဵၼ်သုၺ်ၺ တႃ ။ မိူဝ်ႈႁၼ်ၸႅင်ႈဢၼတ်တႃၵေႃႈ ႁၼ်ၼိပ်ႉပၢၼ်း၊ ပဵၼ်ၼိပ်ႉပၢၼ်းယဝ်ႉ။ ဢွၵ်ႇပူၼ်ႉ တၢင်းတုၵ်ႉပၢႆးၸႂ်ယဝ်ႉ။ မီးတၢင်းသုၶသိူဝ်းမူၼ်ႈပၢႆးၸႂ်(သၼ်တိသုၶ)ယဝ်ႉၸိူင်ႉၼႆ။

ဢၼတ်ႉတထမ်း !

သပ်ပေ (ထမ်မႃ) ၼေ တင် မမ၊ ၼေသူဝ်ႁ- မသမိ၊ ၼ မေ သူဝ် ဢတ်တႃ-တိ ဢေဝမေတင် ယထႃၽူတင် သမ်မပ်ပၺ်ၺႃယ တတ်ထပင်။ (ဢၼတ်တလၵ်ၶၼသုတ်တ)

All (Dhammas) should be understood by right knowledge in their real nature as: “ These are not mine, these am I not, these are not my soul.” (Anattalakkhanasutta)

ၵႃႈပဵၼ်(ထမ်း)တင်းလူင် ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶွင်ၵဝ်၊ ဢမ်ႇၸႂ်ၵဝ်၊ ဢမ်ႇပဵၼ်ဢတ်တ(လွၼ်ႉၵႅၼ် တႄႉ)ၵဝ်- ၼႆဢဝ်ၺၢၼ်းဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈတူဝ်ၵဝ်ႇ ယင်ႇႁူႉဝႃႈ- ၼၼ်ႉပဵၼ်သၽႃဝၵွႆး။

The dew is on the lotus ! – rise, great Sun !

And lift my leaf and mix me with wave.  

Om mani padme hum, the Sun rise comes !  

The dewdrop slips in to the shining Sea !

(The Life of Asia; Sir Edwin Arnold, 1969)

တွမ်ႇၼမ်ႉၶၢင်ႉမႂ်မူဝ် ယုၵ်ႉႁူဝ်လူးၶုၼ်ဝၼ်း၊

ယုၵ်ႉၸၼ်းမႂ်ၵဝ် သၢႆႇတဝ်လေႃးႁွၼ်ၼမ်ႉၼႃႈ။

ဢူမ်း မၼီး ပတ်ႉမေး ႁူမ်ႈ – ၶုၼ်ဝၼ်းၵူမ်ႈပုင်ႈၺႃး၊

တွမ်ႇၼၢႆးႁႃးယၢႆႈႁႃၸူးပၢင်ႇလၢႆႇ ပဵၼ်ငဝ်းဝၢႆႇႁိူဝ်ႈလႅင်းယဝ်ႉလူ။

သွၼ်ဝႃႈ- ထမ်းမၸၵ်း ပဵၼ်ထမ်းၸီႉၼႄလၢႆးၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၽဝတင်းၸူဝ်ႈပၢၼ် ဢၼ်ဢဝ်ထမ်းသၸ်ႉၸ(တၢင်းထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ) 4 ပိူင် ပဵၼ်ပိုၼ်ႉထၢၼ်။ (ၼႂ်းဝၼ်းလိူၼ် 8 မူၼ်း)

ထမ်းဢၼတ်ႉတ ပဵၼ်ထမ်းၸီႉတၢင်းႁႂ်ႈပၢၵ်ႈပႅတ်ႈၸႂ်ၶိၼ်ႈ(ႁၼ်သုၼ်ႇတူဝ်ပဵၼ်ယႂ်ႇ) ဢၼ်ပဵၼ်ၸႂ်တၼ်ႁႃ မႃၼ တိတ်ႉထိၼၼ်ႉယဝ်ႉ ႁႂ်ႈတူၺ်းတႃႇၽွၼ်းလီသုၼ်ႇၼမ် (ႁၼ်ပရႁိတပဵၼ်ယႂ်ႇ) ဢၼ်ဢဝ်ထမ်းမဵတ်တႃ ၵရုၼႃပဵၼ်ပိုၼ်ႉထၢၼ်။   (ၼႂ်းဝၼ်း လိူၼ် 8 လွင်ႈ 5 ၶမ်ႈ)