ယူႇလၢႆလၢႆ - ဝၼ်းယဝ်ႉဝၼ်းလႄႈ တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ႁွပ်ႈသွင်လႄႈ ၶင်တူဝ် ယူႇၼႂ်းႁိူၼ်းမႃးလၢႆလၢႆလိူၼ်။ ၶၢမ်ႈပီ ၵဝ်ႇ 2020 မႃးၼႂ်းပီမႂ်ႇ 2021 ၼႆႉယဝ်ႉ ထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ 04 လိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃ ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျႅၼ်ႇမႃႇထူၼ်ႈထိုင် 73 ပီတဵမ် ၸိူင်ႉၼႆ။ လွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျႅၼ်ႇမႃႇ ဝၼ်းတီႈ 04...

ပီမိူင်းၶရိသ်ႉတ်ၼႂ်းပီတႆး 2115 ၼီႈၼႆႉပေႃးထိုင်ဝၼ်းထိ 01 လိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊပီ 2021 မိူဝ်ႈၽုၵ်ႈၼႆႉ လႆႈမႃးယဝ်ႉ 2021 ပီမိူင်းယဝ်ႉၼႆယူႇ။ ပီမႂ်ႇၸၢဝ်းၶရိသ်ႉတ်ၼႆႉ ပဵၼ်ပီမႂ်ႇလူၵ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ပီမႂ်ႇလုမ်ႈၾႃႉယဝ်ႉ ၵွပ်ႈၵူႈမိူင်းမိူင်းဢွၼ် ၵၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းဝႆႉၼႂ်းယၢမ်းလဵဝ်။ ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆးႁဝ်း ၼိုင်ႈပီလႂ်တေထူပ်းၺႃးဝၼ်းပီမႂ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ပွႆးပီမႂ်ႇ (4) ပွၵ်ႈ။ ၸိူင်ႉၼင်ႇ− ပီမႂ်ႇတႆး မိူဝ်ႈလိူၼ်ၸဵင်၊...

ဝၼ်းၶရိသ်ႉတ်မၢသ်ႉ (Christmas Day) ၼႆႉ ၸၢဝ်းၶရိသ်ႉတ်ၶဝ် မၵ်းမၼ်ႈဝၼ်းတီႈ 25 လိူၼ်တီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊပဵၼ်ဝၼ်း ၵိူတ်ႇၸဝ်ႈယေႊသုၶရိသ်ႉတ် (ၵျေႊသသ်ႉၶရၢႆႊတ်) ၼႆၵၼ်။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ပေႃးထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ 25 ၵူႈပီ ၸၢဝ်းၶ ရိသ်ႉတ်တူဝ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ တေဢွၼ်ၵၼ်လိုဝ်ႈၵၢၼ်ၵၼ်သေ ယူႇမူၼ်ႈၵၼ် ၶဝ်ႈဝတ်ႉၶျိူၶျ်ႉ (Church) ၵၼ်သေ ယွၼ်းသူး တီႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈလႄႈ...

ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2020 ၼႆႉ ၼႂ်းဢူၵ်းၼႂ်းၸႂ် ၵၢင်ၸႂ် ႁူဝ်ပဝ်ႈၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး လၢႆလၢႆၸႄႈဝဵင်းၼႂ်းမိူင်းတႆး ၶႂ်ႈလႆႈတႅၼ်းၽွင်းၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ၵူၼ်းမိူင်းၶႂ်ႈလႆႈသင်၊ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈတႅၼ်းၽွင်း ၸွႆႈၵႄႈလိတ်ႈပၼ် ပၼ်ႁႃၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ဝၢႆးပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈယဝ်ႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းလႅၵ်ႈလၢႆႈ မႃးၸိူင်ႉႁိုဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉ  ၸၢႆးၽွၼ်းလီ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၶပ်းၶိုင်ဝႆႉၼင်ႇၼႆ။ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈပဵၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၾႅတ်ႊၻရႄႊ ၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ - ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၵႃႉၶၢႆ...

ၸဝ်ႈသႅင်ၸိုၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ် လူင်ႉလႅၼ်ႇ ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ လွင်ႈၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ လိၵ်ႈလၢႆး ၶေႃႈထွႆႈၵႂၢမ်းတႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ။ လိၵ်ႈလၢႆး ဢမ်ႇၼၼ် ၽဵင်းၵႂၢမ်းဢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈတႅမ်ႈၼၼ်ႉ လီထွမ်ႇ၊ ၶဝ်ႈၸႂ်ငၢႆႈ၊ ၼမ်ႉၵႂၢမ်းၶိုၵ်ႉလိုၵ်ႉ။ ပဵၼ်ၵူၼ်းႁၢပ်ႇၵိုတ်ႉၵၢၼ်သိုၵ်း၊ ၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းမီးတူဝ်ထူပ်းတႃႁၼ်ၼမ်တႄႉတႄႉ။ ၵၢၼ်တႅမ်ႈလိၵ်ႈလၢႆး ၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈ ၼႂ်းပပ်ႉလိၵ်ႈလၢႆလၢႆဢၼ် ဢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈတႅမ်ႈဝွၵ်း၊ ပွင်ႈၵႂၢမ်း၊ ၶၢဝ်ႇ၊ ပွင်ႈၵႂၢမ်းၶၢဝ်ႇ၊ ၽဵင်းၵႂၢမ်း...

(11/09/1943) ပိုၼ်းတူဝ်ၸဝ်ႈၶုၼ်ထုၼ်းဢူး ၸိုဝ်ႈ – ၶုၼ်ထုၼ်းဢူးၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ – ၸၢႆးၼႅင်ႇၼႅင်ႇ ႁိုဝ် Noel ။ပေႃႈၸိုဝ်ႈ – ၸဝ်ႈၵျႃႇၸုင်ႇ၊မႄႈၸိုဝ်ႈ – ၸဝ်ႈသူၺ်ႇယူင်ႇ။တီႈၵိူတ်ႇ – ဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉမႄး။ဝၼ်းလိူၼ်ပီၵိူတ်ႇ – မိူဝ်ႈ 11/9/1943 ၊ ဝၼ်းသဝ်၊ ပီၵေႃးၸႃႇ 1305 ၊ ပီထမ်း...

ၶႃႈႁဝ်းတေသိုပ်ႇတၢင်ႇလၢတ်ႈၼႄႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်ၵဵဝ်ႇတင်းထွႆႈၵႂၢမ်းတႆး ၼႂ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်တႆး ႁူမ်ႈသၢင်ႈ ဢၼ်ထုၵ်ႇလီၸွႆႈၵၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉ (ဢၼ်လူဝ်ႇၽိူမ်ႉသႂ်ႇထႅင်ႈၵေႃႈတေမီး)ၼၼ်ႉၶႃႈဢေႃႈ။ ထွႆႈၵႂၢမ်းဝေႃးႁႃႇရ ၸိုဝ်ႈသဵင်တင်းလူင်ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းၾိင်ႈၵူၼ်း/ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတႆး Name of nouns as vocabularies used in cultures and each local Tai societies. 01. မႆႉၸိင် (မႆႉတၼ်)တင်းလူင် - the...

တွၼ်ႈၼမ်း ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းဢၼ် ႁူမ်ႈၵၼ်ယူႇၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းထၢင်ႇႁၢင်ႈ မိူင်းလဵဝ်ၵၼ်ၶဝ် ၶွတ်ႇၽၼ်ႈၵၼ်ၼႆႉ မီးဢၼ်ၼိုင်ႈ။ ၼၼ်ႉၸမ်း ပဵၼ် “လွင်ႈတင်းလၢႆပိူင်ႇငမ်း” ဢၼ်တင်းလၢႆႁူမ်ႈၵၼ်ပိူင်ႇငမ်း “ဢႃႇၼႃႇႁႅင်းပွင်” ဝႆႉၼၼ်ႉၵူၺ်းယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းဢၼ် ႁူမ်ႈၵၼ်ပိူင်ႇငမ်းဢႃႇၼႃႇႁႅင်းပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းဝႆႉ ၽဵင်ႇၽဵင်ႇပဵင်းပဵင်း ၼင်ႇၵၼ်ၼႆႉ ႁဵၵ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ “ၵူၼ်းၵိုၵ်းမိူင်း”ၼႆယဝ်ႉ။ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မႅၼ်ႇမႃႇၼႆႉ ပဵၼ်ၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်ပိူင်ႇငမ်းဢႃႇၼႃႇႁႅင်းပွင်ဝႆႉၼၼ်ႉ မိူင်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ဢႃႇၼႃႇႁႅင်းပွင်ၼၼ်ႉၸမ်း ၵူၼ်းၵိုၵ်းမိူင်း ၸိူဝ်းဢၼ်ယူႇသၢင်ႈသဝ်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၶဝ် ႁူမ်ႈၵၼ်ပိူင်ႇငမ်းဝႆႉယဝ်ႉ။...

ၼၢင်းယိင်းလႄႈလွင်ႈလုမ်းလႃးတူဝ်ၵဝ်ႇ ပဵၼ်ၶွင်ၵိုၵ်းၵၼ်ၵူႈၵၼ်။ ယွၼ်ႉၼၼ် တေႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ် ႁႂ်ႈယူႇလီ ႁၢင်ႈလီ လႄႈ သိူဝ်းၸႂ်၊ ႁဝ်းမႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းၸွမ်းၵၼ် 40 လၢႆးၼႆႉဝႆႉ တိုၼ်းတေႁၢင်ႈလီ ပၢႆးယူႇလီတဵမ်ထူၼ်ႈလႄႈသိူဝ်းၸႂ်ယဝ်ႉ။ 1. ၸတ်းၶၢဝ်းယၢမ်းလုမ်းလႃးတူဝ်ၵဝ်ႇ - မိူၼ်ၼင်ႇလဵၼ်ႈဢဵၼ်ႁႅင်း၊ ၼင်ႈသမႃႇထီႉ၊ ဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈ၊ တႅမ်ႈလိၵ်ႈ။ 2. ႁႃၵူၼ်းမႃးၸွႆႈလုမ်းလႃးလွင်ႈမူတ်းသ်ႂ - ပဵၼ်ၸူႉ ၵေႃႉႁၵ်ႉၵၼ်၊ ဢူၺ်းၵေႃႉ...

တႃႇသၢင်ႈပွင်တၢင်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇပုၼ်ႈတူဝ်ၵဝ်ႇ ၼႃႈႁိူၼ်း ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ဝၢၼ်ႈမိူင်း ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တၵ်းတေလႆႈၶတ်းၸႂ် ပူၵ်းပွင် သၢင်ႈၼမ်ႉၵတ်ႉတၢင်းၶႅၼ်ႇထႅမ်ၺၢၼ်ႇပၺ်ၺႃတၢင်းလၵ်းလႅမ် ပိုၼ်ႉထၢၼ် ပိူင်ၵူၼ်းလၢႆလိူင်ႈလၢႆယၢင်ႇလူးၵွၼ်ႇ။ လၵ်းလၵ်းလူင်မၼ်းၵေႃႈ ၽႃးသႃလိၵ်ႈလၢႆးၵႂၢမ်းလၢတ်ႈပေႃႈမႄႈ တူဝ်ၵဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁူမ်ႈဝႃႈ ဢၼ်ဢဝ်လိၵ်ႈတႆးၵႂၢမ်းတႆးတႅမ်ႈဝႆႉပိုၼ်းတႆး တၢင်းႁူႉတၢင်းလၵ်းလႅမ်လၢႆလွင်ႈလၢႆပိူင်ၼၼ်ႉ လူၺ်ႈႁဵတ်ႇၽူလ် ဢၼ်ႁဝ်းၵႆႉၵႆႉပိၼ်ႇမႄးလိၵ်ႈတႆးႁဝ်း လုၵ်ႉတီႈလိၵ်ႈထူဝ်ႇငွၵ်ႈ မႃးပဵၼ်တူဝ်မူၼ်းလၢႆပွၵ်ႈ လၢႆၵမ်း လၢႆႁုၼ်ႈလၢႆသႅၼ်းပၢၼ်သေ ပွႆႇပိုၼ်ႉပႅတ်ႈလိၵ်ႈၵဝ်ႇလိၵ်ႈမွင် ဢၼ်ပဵၼ်ပိုၼ်းၵဝ်ႇၸဝ်ႈၶွင်...

“ၸဝ်ႈသိူဝ်ထႅၼ် တႄႇၶဝ်ႈထိူၼ်ႈ တင်ႈတႄႇပၢၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် ပီၼႆႉ ၽဝ မၼ်းၸဝ်ႈ ယိပ်းၵွင်ႈလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၶွပ်ႈတဵမ် 60 ပီ၊ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး ဢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈႁူမ်ႈၵေႃႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈ 16/8/1971 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပီၼႆႉ ၶွပ်ႈတဵမ် 48 ပီ ၼႂ်းလုၵ်ႈလိူၼ်ၼႆႉ - လီဢိၵ်ႇၸႃႉ ၽဝ မၼ်းၸဝ်ႈတႄႉ...

ၵႂၢမ်းၼမ်း   ပိုၼ်ၶမ်း ၽယၵ်ႉဝူင်း။      ။ ပေႃးလၢတ်ႈလွင်ႈလၢႆးလုၵ်ႉၾိုၼ်ႉတႆးၼႆ တေႁၼ်ႁၢင်ႈၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်လၢႆးလုၵ်ႉၾိုၼ်ႉႁုၼ်ႈလႅၵ်ႈမႃးၼႂ်းတႃၵမ်းလဵဝ်။ ၸိူင်ႉၼင်ႇ - ၸဝ်ႈသိူဝ်ဝၢႆႇ (ၸဝ်ႈၸၢင်ႉ - လုၵ်ႈၸၢႆးၸဝ်ႈၶမ်းသိူၵ်ႈ၊ ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်မိူင်းယွင် ႁူၺ်ႈ)၊ ၸဝ်ႈသႅင်သိုၵ်း (ၶုၼ်ၵျုႇၼု - လုၵ်ႈၶုၼ်ၵျုႇပု ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မိူင်းတႆးဢၼ်ႁူမ်ႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း 47 လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်)၊ ၸဝ်ႈမူဝ်ႁိူင်း (ၸဝ်ႈမူဝ်းႁဵင်း...

လွင်ႈၵၢၼ်ႁဵၼ်းၼႆႉ ပေႃးမႃးတူၺ်းပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မႅၼ်ႇမႃႇၼႆၸိုင် ပိူင်လူင်မၼ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ဢၼ်လီၸူမ်းၸွမ်းပိူင်ၼိုင်ႈတႄႉ ပဵၼ်လွင်ႈၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆႉ လႆႈသွၼ်ႁဵၼ်း ၽႃႇသႃႇလိၵ်ႈလၢႆးတႆးမႃး ႁဵၼ်းၵႂၢမ်းတႆးမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပွတ်းဢွၼ်ႇတွၼ်ႈၼိုင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်လီတႃႇပီႈၼွင်ႉ တႆးႁဝ်းတႄႉတႄႉ။ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မႅၼ်ႇမႃႇၼႆႉ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈမႃးတႅၵ်ႈၵၼ်တင်း တီႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဢမေႊရိၵႃႊ (USA) ၸိုင် မၼ်းၵေႃႈဢမ်ႇၶိုတ်းပိူၼ်ႈ။ ၵွပ်ႈဝႃႈတီႈမိူင်း US ၶဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇဝႆႉယဝ်ႉ။ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇၶဝ်ၼႆႉ ဢၼ်လီသူၼ်ၸႂ် မၼ်းမီးတီႈဝႃႈ...

မိူဝ်ႈ 25/08/1963 ပဵၼ်ဝၼ်းဢၼ် ၽူႈတၢင်တူဝ်တႆးတင်းမၢၼ်ႈ ႁူပ်ႉဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် တီႈဝဵင်းလူင်တႃႈၵုင်ႈ၊ ပိူဝ်ႈတႃႇၵိုတ်းသိုၵ်းၼႂ်းမိူင်းလႄႈ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ႁႃတၢင်းၵႄႈလိတ်ႈၵႂႃႇ လူၺ်ႈလၢႆး ၵတ်းယဵၼ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ဢမ်ႇပဵၼ်ၵၢၼ်၊ ဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉၶေႃႈတုၵ်းယွၼ်း ၶေႃႈၼွင်ႇငိူၼ်ႈၶႆ ဢၼ်သွင်ၾၢႆႇၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်လႄႈ ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇလူၺ်ႈ ဢမ်ႇမီးၶေႃႈတႅပ်းတတ်းသင်။ ၽူႈတၢင်တူဝ်တႆးၵေႃႈပွၵ်ႈၶိုၼ်းၼႂ်းထိူၼ်ႇ။ တီႈပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ တၢင်းၾၢႆႇတႆးမီး 4 ၵေႃႉ- 1.ၸဝ်ႈၸၢင်ႉ (ႁွင်ႉ-ၸဝ်ႈသိူဝ်ဝၢႆႇ၊ ယွင်ႁူၺ်ႈ)ဢွၼ်ႁူဝ်။...

ဝဵင်းမႂ်ႇဝၢၼ်ႈႁႆး ၼႆႉ မီးၼႂ်းၵွၼ်ၵၢင်ၸိုင်ႈတႆး ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵေးသီး ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ်။ ပဵၼ် ၼႃႈ လိၼ်ဢၼ်ၵိုၵ်းပိုၼ်း လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆး၊ ၵိုၵ်းၽႅၼ်ႇလိၼ်ၸိုင်ႈတႆး တီႈၼိုင်ႈ။ ဝၢၼ်ႈႁႆးၼႆႉ ပေႃးဢဝ်ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်း ၶွင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ၼေႇပျီႇတေႃႇဝႃႈ ပဵၼ်ဢိူင်ႇလူင် (တၢႆႉၼႄႇ) ၊ ပေႃးဢဝ်ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ဝႃႈ...