ၼင်ႇႁိုဝ်တေၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉလႆႈ ၵၢၼ်သုၵ်ႈလၢင်ႉငိုၼ်းလမ် ႁဵတ်းငိုၼ်းၽိူၵ်ႇ၊ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢဝ်ငိုၼ်းၵမ်ႉထႅမ် ၽူႈၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆသေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း တမ်းဝၢင်းမၵ်းမၼ်ႈ မူႇပိူင်/ၾိင်ႈမိူင်းမႂ်ႇ ဢၼ်ၸၢင်ႈၵူတ်ႇထတ်းလႆႈ သဵၼ်ႈတၢင်းငိုၼ်းၶဝ်ႈငိုၼ်းဢွၵ်ႇၵူၼ်းမိူင်းၵူႈၵေႃႉသေ တေသွၵ်ႈႁႃၵူတ်ႇထတ်း ဢဝ်လိူင်ႈၵူၼ်းၸိူဝ်း ပူၼ်ႉပႅၼ်မၢႆမီႈၾိင်ႈ မိူင်းၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 11 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ပီ 2026 သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ယႃႉပၵ်းပိူင်ၵၢၼ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉငိုၼ်းလမ် (ငိုၼ်းၽိတ်းမၢႆမီႈ) ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမၵ်းမၼ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းမႃးမိူဝ်ႈပီ 2014 ၼၼ်ႉသေ ၶိုၼ်းၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈဢွၵ်ႇမႂ်ႇမႂ်ႇ မၵ်းမၼ်ႈတေၸႂ်ႉတိုဝ်းပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။

ၼႂ်းၾိင်ႈမိူင်း/မၢႆမီႈ ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမိူဝ်ႈပီ 2014 ၼၼ်ႉ တင်းသဵင်ႈမီးယူႇ 13 တွၼ်ႈ၊ ၾိင်ႈမိူင်းဢၼ်ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈမူၼ်ႉမႄး မၵ်းမၼ်ႈတေၸႂ်ႉတိုဝ်းၵႂႃႇ ဢၼ်မႂ်ႇ ပီ 2026 ၼႆႉတႄႉ တင်းသဵင်ႈမီးယူႇ 17 တွၼ်ႈသေ မူၼ်ႉမႄးၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈဝႆႉ လွင်ႈတႃႇဢဝ်လိူင်ႈတၢင်းၽိတ်း ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၵၢၼ်ၵမ်ႉထႅမ်ငိုၼ်းတွင်း တီႈၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉဝႆႉ ပဵၼ်ပိူင်ယႂ်ႇ ဝႃႈၼႆ။

မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ၶိုင်ပွင်ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈမူၼ်ႉမႄးၶိုၼ်း ပၵ်းပိူင်ၾိင်ႈမိူင်းမႂ်ႇၼႆႉ ပၼ်သုၼ်ႇ/ၼႃႈတီႈပုၼ်ႈၽွၼ်း ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽွင်းလူင်ၼႂ်းမိူင်း ႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်း တႃႇဢဝ်လိူင်ႈဝႆႉသေ ယိူင်း ဢၢၼ်းတႃႇဢဝ်လိူင်ႈ/တၢင်းၽိတ်း ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵမ်ႉထႅမ်ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ လႄႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၵွင်ႉၸွမ်းငိုၼ်းလမ် ၽိတ်းမၢႆမီႈၸိုင်ႈမိူင်းသေ ယႃႇႁႂ်ႈၵူၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မႃးၵဵဝ်ႇၵွင်ႉ ၸွမ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ၽွင်းငမ်း၊ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ။

ပိူဝ်ႈတႃႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ ၵူၼ်းၵဵဝ်ႇၵွင်ႉတင်းငိုၼ်းလမ် ၵူၼ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ လႄႈ ၵူၼ်းၵႃႉၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸိူဝ်းၽိတ်းမၢႆမီႈၼၼ်ႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ယင်းႁူမ်ႈၸွမ်း ၸိုင်ႈမိူင်း ၼွၵ်ႈ ၸိူဝ်းၸမ်ၸႂ်ၵၼ်တင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉသေ မီးၽႅၼ်ၵၢၼ်တႃႇႁဵတ်းသၢင်ႈၶိုင်ပွင်ၽေႃႇၼမ်ႉၼႄတူဝ်ၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။

ၼႂ်းပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈၾိင်ႈမိူင်းမႂ်ႇ တွၼ်ႈ 3 ၼၼ်ႉ ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈပႃးဝႆႉ တႃႇတီႉၺွပ်းဢဝ်လိူင်ႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ ၵၢၼ်မိူၵ်ႈ ၵၢၼ်လိူင်း ၵၢၼ်ၽိတ်းမၢႆမီႈသေ ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ၊ ၵူၼ်းၵမ်ႉထႅမ်ၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ၊ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၵူၼ်း ၼႂ်းမိူင်း ၼွၵ်ႈမိူင်း၊ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇ လူၺ်ႈဢမ်ႇထုၵ်ႇမႅၼ်ႈတၢင်းၵၢၼ်၊ လွင်ႈၵၼ်ႉၸၼ်ပေႉၵိၼ်လူလၢႆ ၸႂ်ႉၵိၼ်ႁႅင်းလၢႆလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ၊ ၵႃႉၶၢႆၶူဝ်းၵုၼ်ႇဢမ်ႇထုၵ်ႇမႅၼ်ႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်၊ ၵၢၼ်လွၵ်ႇလႅၼ်၊ လွင်ႈၵိၼ်သူးၵိၼ်လၢပ်ႈ၊ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇငိုၼ်းပွမ်၊ လွင်ႈတီႉၺွပ်းၵူၼ်းသေ ယွၼ်းၵႃႈထုတ်ႇ ၊ လွင်ႈတဵၵ်းတဵင်တီႉၺွပ်းဢဝ်ၵူၼ်းၵႂႃႇ မတ်ႉပေႃႉထုပ်ႉ ႁႅမ် လႄႈ တီႉၺွပ်းဢဝ်ၵူၼ်းၵႂႃႇႁဵတ်းတူဝ်ယိူဝ်ႇသေယွၼ်းငိုၼ်း ႁဵတ်းၶေႃႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၵၼ် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ။

ၼႂ်းတွၼ်ႈ 5 ၼၼ်ႉ ယင်းၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈပႃးဝႆႉဝႃႈ ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၼႂ်းမိူင်းၼႆႉ မီးပုၼ်ႈၽွၼ်း လႄႈ သုၼ်ႇလႆႈ ႁဵတ်း – ၵၢၼ်ၶူၼ်ႉသွၵ်ႈႁႃ လၵ်းထၢၼ် ၸုမ်းၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၵွင်ႉၸွမ်း ယေး ငိုၼ်း လႄႈ ၵၢၼ်ငိုၼ်းတွင်းသေ ယိုတ်းဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်၊ မီးသုၼ်ႇလႆႈၵုမ်းထိင်း ဢွၵ်ႇၶေႃႈပူင် ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၵဵဝ်ႇၵွင်ႉၵၢၼ်ငိုၼ်းတွင်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၼင်ႇႁိုဝ်တေႁဵတ်းသၢင်ႈလႆႈ ၶၵ်ႉၵၢၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ပၼ်သုၼ်ႇလႆႈ ႁွင်ႈၵၢၼ် ၽွင်းလူင်ၼႂ်းမိူင်းဝႆႉဝႃႈ – မီးသုၼ်ႇလႆႈၸႂ်ႉ ၶိူင်ႈၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၵွင်ႉတင်းၶွမ်ႊ လႄႈ ၼႅင်ႈသၢၼ်၊ သႃႇပႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ မီးသုၼ်ႇၶဝ်ႈထိုင်လႆႈ၊ လႅင်းၾူၼ်း၊ Fax ၊ ၶိူင်ႈၾႆးၾႃႉ ဢမ်ႇၼၼ် ၶိူင်ႈၵမ်ႉၵႅမ် ဢၼ်လူဝ်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းၵၢၼ်သိုဝ်ႇသၢၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးသုၼ်ႇလႆႈ ပႂ်ႉပႃးလူလွမ်ႁဵတ်းသၢင်ႈလႆႈ၊ ၶတ်းၶႂၢင်လႆႈ၊ တတ်းဝူင်ႈၵၢင်သေ လၵ်ႉၶဝ်ႈထွမ်ႇငိၼ်းလႆႈ (ကြားဖြတ်နားထောင်ခွင့်)၊ တီႉၺွပ်းလႆႈ၊ သုၼ်ႇလႆႈတတ်းပႅတ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉတင်းသဵင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။

ၼႂ်းၾိင်ႈမိူင်းမႂ်ႇၼႆႉ ယင်းပိူင်းၸႅင်ႈပႃးဝႆႉဝႃႈ သင်ၼႄလႆႈလၵ်းထၢၼ် လွင်ႈႁဵတ်းၽိတ်းမၢႆမီႈ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈငိုၼ်းတွင်း (ငွေကြေးခဝါချမှု) ၼၼ်ႉၸိုင် ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽွင်းလူင်ၼႂ်းမိူင်း မီးသုၼ်ႇလႆႈပၼ်တူတ်ႈတၢမ် ၸွမ်းၼင်ႇၾိင်ႈမိူင်း တွၼ်ႈ 58 တူတ်ႈၶွၵ်ႈ ၼိုင်ႈပီ ထိုင် ႁႃႈပီ လႄႈ ငိုၼ်းၵႃႈသၢႆႈတႅၼ်း 50 လၢၼ်ႉပျႃး ထိုင် 100 လၢၼ်ႉပျႃး ဢမ်ႇၼၼ် တူတ်ႈ တၢမ်ႇတင်းသွင်လွင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။

လိူဝ်ၼၼ်ႉ သင်ၽူႈပူၼ်ႉပႅၼ်မၢႆမီႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၼႂ်းၶွမ်ႊပၼီႊ ဢမ်ႇၼၼ် မုၵ်ႉၸုမ်းၸိုင် ၸၢင်ႈပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇထိုင်လႆႈ 200 လၢၼ်ႉပျႃး ထိုင် 500 လၢၼ်ႉပျႃးသေ ၸဝ်ႈၶွင် ၶွမ်ႊပၼီႊ တေလႆႈတူၵ်း ၶွၵ်ႈၶင် 6 လိူၼ်ထိုင် 2 ပီ ဢမ်ႇၼၼ် တၢမ်ႇငိုၼ်း 100 လၢၼ်ႉပျႃး ထိုင် 300 လၢၼ်ႉပျႃး ဝႃႈၼႆဝႆႉ။