“လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈလႄႈ တၢင်းႁၼ်ထိုင် ၸဝ်ႈလႅင်းသႂ်”

Photo by – ပၢင်ႇလႅင်း/ ပီႈၼွင်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်း လႃးႁူႇ မႃးၵၼ်ႇတေႃး ၸဝ်ႈလႅင်းသႂ်

(တွင်ႈထၢမ် ၸဝ်ႈလႅင်းသႂ်ႁိူင်း ႁူဝ်ၼႃႈသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်း ပၢင်ႇလႅင်းသႂ်)
ထၢမ် – ၸဝ်ႈလႅင်းသႂ်ႁဝ်းဝႃႈ တီႈၼႆႈၵေႃႈမီးၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼမ်ၼႆ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး 2-3 ဝၼ်းၼႆႉၵေႃႈ ပၼ်ႁႃထုင်ႉ ၼႆႉ ၵူၺ်း လႆႈငိၼ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇမၢၼ်ႈဢွၵ်ႇလၢႆတီႈဝႃႈ ၵူၼ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉတီႈပၢင်ႇလႅင်းသႂ်ၼႆႉ ၵႂႃႇယိုဝ်းပီႈၼွင်ႉပဢူဝ်း ဢၼ် ယူႇႁိမ်းႁွမ်းၼႆႉတၢႆၼႆ ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းတႄႉၵေႃႈ ၶၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃးထႅင်ႈၶိူဝ်းယႂ်းယူႇ ၵူၺ်းၵႃႈ ပၼ်ႁႃ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢၼ် ပဵၼ်ယူႇၼႆႉၶႃႈလူး ၼင်ႇႁိုဝ် မၼ်းပေႃးတေဢမ်ႇယႂ်ႇထႅင်ႈ ထုၵ်ႇလီႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ် ၵႄႈလိတ်ႈႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးၸၢင်ႈ ၵမ်ႉ ၸွႆႈၵၢၼ်ယူႇႁူမ်ႈသၢင်ႈၵၼ် တေႃႇထိုင် လွင်ႈၽွမ်ႉသဵင်ပဵင်းပၢၵ်ႇမိူင်းတႆး၊ လွင်ႈၽွမ်ႉသဵင်ပဵင်းပၢၵ်ႇ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လွၵ်း လၢႆးတႃႇတေယူႇႁူမ်ႈၵၼ်ၼႆႉ မီးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ။
တွပ်ႇ – လွၵ်းလၢႆးပဢူဝ်းၼႆႉတႄႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈပဢူဝ်းတင်းသဵင်ႈ မၼ်းပဵၼ်တီႈဝၢၼ်ႈသၢႆးငိုၼ်း။ ဝၢၼ်ႈသၢႆးငိုၼ်း သမ်ႉ ၵႂႃႇပိုင်ႈၵူဝ်ႇယိၼ်ႇလေး။ ၵူဝ်ႇယိၼ်ႇလေးၼႆႉ ႁဝ်းၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉၼႃ လၢႆးဝၢင်းၽႅၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ပဵၼ်မုၼ်ၸဝ်ႈ သေ ယိပ်းၵွင်ႈ မၼ်းပၼ်ႁႅင်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇယူႇတီႈ လႄႈတီႈ။ တီႈတႄႉၼႆႉ မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်း ပဵၼ်လွင်ႈလိၼ်ၵူၺ်း။

လိၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်လိၼ်တႆး ဢမ်ႇၸႂ်ႈလိၼ်ပဢူဝ်း ၽႂ်ၵေႃႈႁူႉသဵင်ႈမူတ်း၊ ဢၼ်ၼႆႉၵေႃႈ ဢမူႉတိုၵ်ႉမီးဝႆႉယူႇ ပႆႇယဝ်ႉ တင်းၶဝ် တင်းႁဝ်း ပဵၼ်ႁဝ်းၽုၵ်ႇမႆႉယဝ်ႉ သမ်ႉဝႃႈပဵၼ်လိၼ်ပူႇ၊ လိၼ်ၼၢႆးၶဝ်ဝႃႇ၊ ၶဝ်တိုၵ်ႉႁႃလူင်းမႃး ၼႂ်းထုင်ႉပဵင်း ၼႆႉၵူၺ်း၊ ၶဝ်လူင်းမႃးပီလႂ်၊ လိူၼ်လႂ် ႁဝ်းလၢတ်ႈၼႄမူတ်းလႆႈဢိူဝ်ႈ။ ၸုမ်းလုမ်း တြႃးၶဝ်လႂ်၊ ၸုမ်းၵူၼ်းလူင်လႂ် ၸိူဝ်း ၼႆႉ ပိူၼ်ႈၵေႃႈႁူႉ ပိူၼ်ႈပွင်ႇၸႂ်ယဝ်ႉ။

ႁဝ်းပဵၼ်ၵူၼ်းလူင်ၵေႃႉၼိုင်ႈၼႆႉ ႁဝ်းတေၵႂႃႇဢဝ်လိူင်ႈယွႆႈယွႆႈယႅမ်းယႅမ်းတေႃႇၵူၼ်းမိူင်း ႁဝ်းဢၢႆပိူၼ်ႈ၊ ဢၢႆတင်းၵမ်ႇ ၽႃႇ ပိူၼ်ႈဝႃႈ ႁဝ်းပဵၼ်ၵူၼ်းႁူႉ ၵူၼ်းမေႃ ႁဝ်းသမ်ႉတေၵႂႃႇၽိတ်း ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်း ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးသရေႇ။ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဝ်း ၵႂႃႇၵႄႈၶႆၵူၺ်း။ ၶဝ်ၵႂႃႇတၢင်ႇ ႁဝ်းၵႂႃႇၵႄႈၶႆၵူၺ်း ႁဝ်းဢမ်ႇၵႂႃႇႁႃလိူင်ႈၶဝ်။ ၵူၺ်းယဵၼ်ဝႆႉယူႇၸိူင်ႉၼႆ တႄႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၵေႃႈတႅပ်းတတ်းယဝ်ႉ။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈဝႃႈ သူႁဵတ်းၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်းလႃႈ ၵၢၼ်သူဢၼ်လူဝ်ႇႁဵတ်း ၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆႁင်းႁဝ်း။

ၵမ်းၼႆႉ သမ်ႉမႃးႁဵတ်းသင်ထႅင်ႈလႃႇၼႆ ၸုမ်းၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်းၶဝ် ၶဝ်ၽၢၼ်ႇတၢင်းႁႃႉ၊ ၵူၼ်းသၢႆးငိုၼ်းၼႆႉ မိူဝ်းဢဝ် ၼမ်ႉ မိူဝ်ႈၺႃးၵၼ်ယဝ်ႉ ဢဝ်ၽႃႉၵႂႃႇၾၼ်း ၸုမ်းၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း ၼႆႁိုဝ် ၽၼ်းၸွမ်းၵွၵ်းႁူဝ်၊ ၸွမ်းၶႅၼ်၊ ၸွမ်းတီႈ လႂ်လၢႆလၢႆ ႁဝ်းလႆႈႁၼ်ၼႂ်းၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၵမ်းၼႆႉ သမ်ႉ ဝႃႈ ႁဝ်းပၢင်ႇလႅင်းၵႂႃႇယိုဝ်းၶဝ် ၵႂႃႇႁဵတ်းတၢင်း ၶဝ်ၼႆ ၼႆႉၵေႃႈ ႁဝ်းတေဢဝ်လိူင်ႈဢိူဝ်ႈၵမ်းၼႆႉတႄႉ။

ၸွင်ႇမၼ်းၵိုင်ႇႁဝ်းႁႃႉ။ ၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ မၼ်းၽိတ်းၸိူင်ႉ ႁိုဝ် ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်မႃးၵေႃႈ ပဵၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းႁဝ်း လူဝ်ႇမူၼ်ႉ မႄးၼႃႇ ပဵၼ်လုၵ်ႈႁဝ်းၼႃႇ ပဵၼ်လၢၼ်ႁဝ်းၼႃႇ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ႁႃႉ၊ လုၵ်ႈလၢၼ်ႁဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းတေၵႂႃႇႁႅမ်မၼ်းတၢႆၼႆႉ ႁဝ်း ဢမ်ႇလီဢၢႆပိူၼ်ႈႁႃႉ၊ ႁဝ်းၵေႃႈ လူဝ်ႇသွၼ်ဢိူဝ်ႈ။ သူဝူၼ်ႉ တူၺ်းလုၵ်ႈသူလႄႈ လုၵ်ႈသူႁၢႆႉၼႆႉ သူတေၵႂႃႇပၼ်ပိူၼ်ႈ ႁႅမ်တၢႆယူႇႁႃႉ၊ ပႆႇဝႃႈသူတေႁႅမ်လႃႈ သူတေႁႅမ်တၢႆၼႆ သူ တေၵႂႃႇပၼ်ပိူၼ်ႈႁႅမ်တၢႆ သူတေဢမ်ႇႁဵတ်းလေႃႇ၊ ႁဝ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇႁဵတ်းလေႃႇ။

သင်ၸိူဝ်ႉ ၶဝ်မႃးလၢတ်ႈႁဝ်းၸိူင်ႉၼႆ ႁဝ်းတေၸၢင်ႈၵႂႃႇၸွႆႈၶႄဢိူဝ်ႈ ၵူၺ်းၶဝ်ဢမ်ႇမႃးလၢတ်ႈႁဝ်း ၶဝ်ၵႂႃႇလၢတ်ႈလူင် ပွင်ၸိုင်ႈၵူၺ်း လၢတ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇပဵၼ်သင် ပုၼ်ႈၽွၼ်းပိူၼ်ႈမီး။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ တၢႆးမူး( တိုင်းမှူး) ပိူၼ်ႈမႃး တူၺ်းၶဝ်။ တီႈဢၼ်ၶဝ်ပဵၼ်ပၼ်ႁႃၵၼ်ၼၼ်ႉ ႁဝ်းငိၼ်းဝႃႈ ပဵၼ်တီႈၼႂ်းထိူၼ်ႇၼႆ ႁဝ်းၵေႃႈဢမ်ႇယၢမ်ႈ ၽႅဝ်ၼႃႇ တၢင်းၼၼ်ႉ။

ထၢမ် – သၢႆးငိုၼ်းၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းထုင်ႉပၢင်ႇလႅင်းသႂ်ဝႆႉၼႂ်းထုင်ႉလႂ်ၶႃႈ။
တွပ်ႇ – ဝၢၼ်ႈသၢႆးငိုၼ်းၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းထုင်ႉပၢင်ႇလႅင်းသႂ်။ ၶဝ်ၽိတ်းၵၼ်မႃးႁိုင်ယဝ်ႉ ၵမ်းၼႆႉ မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ တၢႆးမူး ၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ ၸဝ်ႈယႃႇပေပၼ်ၵူၼ်းၸဝ်ႈ ပႃးၵွင်ႈၵၢင်ႇသေ ၶဝ်ႈၵႂႃႇတီႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈၶဝ် ၶဝ်ၼႄးၸဝ်ႈဝႃႈ ၸဝ်ႈၵႂႃႇ ပေႉၵိၼ်ၶဝ် ၼႆဝႃႇ။ ႁဝ်းဝႃႈ ႁႂ်ႈၶဝ်လၢတ်ႈဢွၵ်ႇမႃးလႄႈ ဢၼ်ႁဝ်းပေႉၵိၼ်ၶဝ်ၼၼ်ႉ မီးဢီႈသင်။ ၶဝ်ၵႂႃႇတၢင်ႇၼၼ်ႉ ႁဝ်းၵဵပ်းၶွၼ်ႇဝႃႇ ဢီႈသင်ဝႃႇ ၶွၼ်ႇၼႆႉ ၼိုင်ႈပျႃးၵေႃႈ ႁဝ်းဢမ်ႇၵဵပ်းၵူၼ်းမိူင်းၼႃ။ ႁဝ်းဢမ်ႇၵဵပ်းသင်သေမဵဝ်း ႁဝ်းၵႂႃႇ ႁဵတ်းပၼ် ၵျွင်းၶဝ်လင်ၼိုင်ႈ၊ ပဵၼ်ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ 2 ၸၼ်ႉ။ ၶဝ်ဝႃႈ ႁဝ်းဢမ်ႇႁဵတ်းသင်ပၼ်ၶဝ်ဝႃႇ တၢင်းၵေႃႈ ဢမ်ႇႁဵတ်းပၼ်ဝႃႇ။

ၵမ်းၼႆႉ ၸုမ်းမယၵၶဝ်၊ ၸုမ်းၾၢႆႇပႃႇမႆႉၶဝ်၊ ၸုမ်းယေးၶဝ် ထၢမ်ၶဝ် ၵျွင်းဝႃႇ – တၢင်းဝႃႇ ၼႆႉၽႂ်ႁဵတ်းပၼ်သူလႃႇ ၵမ်း ၼႆႉ ၶဝ်ၵေႃးဝႃႈ ဢိူဝ်ႈၼႆႉတႄႉၸႂ်ႈဢိူဝ်ႈ။ ပေႃးပၢင်ႇလႅင်းသႂ်ဢမ်ႇမီးၼႆႉ တၢင်းသူမိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈႁဝ်းမႃးၼႆႉ ႁူၵ်ႉႁူၵ်ႉၵူၺ်း တၢင်းၵႃႈၵေႃႈ ဢမ်ႇ ပွင်ႇ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ တၢင်းၵႃးၵေႃႈၶႅမ်ႉၼမ်ႉၵေႃႈၶႅမ်ႉ ဢီႈသင်ၵေႃႈၶႅမ်ႉၵူႈမဵဝ်းၼႆႉ သူသမ်ႉဝႃႈ ပိူၼ်ႈ ဢမ်ႇႁဵတ်းၸွႆႈသူ ၼႆ ဝႃႈၼႆ။ ၶဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈတၵ်းသဵင်။ ပဵၼ်ၼႆဢိူဝ်ႈ ဢၢႆႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၵႂႃႇတၢႆ လၢႆလၢႆ ႁဝ်းယၢမ်ႈဝႃႈယူႇ တႃႇသေႇ ယႃႇပေၵႂႃႇမဝ်းတၢႆ ၵူၼ်းၼႆႉ ယႃႇပေၶႂ်ႈတၢႆၼႆ ၵႂႃႇတၢႆယဝ်ႉလူးၵမ်းၼႆႉ။

ထၢမ် – ပဵၼ်ၵေႃႉလဵဝ်ၵၼ်ၶႃႈႁႃႉ ဢၼ်မႃးႁိမ်တီႈလိၼ် ဢွၼ်ဢဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမႃး ႁိမ်တီႈလိၼ် မိူဝ်ႈၵမ်းဢွၼ်တၢင်း ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵေႃႉဢၼ်တၢႆၼႆႉႁႃႉ။
တွပ်ႇ – ၵေႃႉဢၼ်တၢႆၼႆႉၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ႁဝ်းဢမ်ႇလူဝ်ႇႁဵတ်းသင်လူး မၼ်းၵႂႃႇတၢႆၵူၺ်းမၼ်းလူးၼႆႉ တေဝႃႈႁိုဝ်ၼႆ ဢေးလူဢိူဝ်ႈ၊ သေလၢႆဢိူဝ်ႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း ၵႂႃႇပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၵိုင်ႇတၢၼ်ႇ ႁဝ်းၵေႃႈ ၸိုဝ်ႈ သဵင်လူႉဢိူဝ်ႈ။ ပိူၼ်ႈတေဝႃႈ ႁဝ်းဢမ်ႇမေႃထိင်း ၵူၺ်းၵႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢမ်ႇပၼ်ႁဝ်းထိင်း၊ ႁဝ်းၵေႃႈဢမ်ႇထိင်း ၼၼ်ႉၼႃႇ ၵမ်းသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈမၼ်း ဢၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ႁဝ်းၵေႃႈဢူပ်းလူမ်းယူႇ။ ၵူၺ်းၼႃႇ ယႃႇပေႁဵတ်းၼႆ၊ ယႃႇပေ ၽိတ်းၵၼ် ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆႉ မႃးၽိတ်းၵၼ်၊ မႃးႁႅမ်ၵၼ် ႁဝ်းလီဢၢႆပိူၼ်ႈ။ ပိူၼ်ႈဝႃႈႁဝ်း ဢမ်ႇမေႃယူႇ ၸွမ်းၵၼ် တီႈတႄႉႁဝ်းဢမ်ႇမီးသင်ၵၼ်။

သူၵေႃႈဢမ်ႇမႃးယွၼ်းၵိၼ်ၶဝ်ႈႁဝ်း၊ ႁဝ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇၵႂႃႇယွၼ်းၵိၼ်ၶဝ်ႈသူ ပေႃးလူဝ်ႇၵူႈယိုမ်ၵၼ်တႄႉ ၵူႈယိုမ်ၵၼ် လႆႈယူႇ။ ႁဝ်းၵေႃႈ ၸွႆႈသူ သူၵေႃႈၸွႆႈႁဝ်း။ လွင်ႈၼႆႉ ပွႆးလၢမ်းၵေႃႈ ၸွႆႈၵၼ်ယူႇ ၶႃႈလူး ဢမ်ႇၸႂ်ႈႁႃႉ၊ ႁဵတ်းသင်ၵေႃႈ ၸွႆႈၵၼ်ယူႇၵူႈမဵဝ်းလူးၼႆႉ။ ပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉၼႆ ႁဝ်းၸႂ်ဢမ်ႇလီၸွမ်းတႄႉတႄႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းႁဝ်းသေ လႆႈ ပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ပွင်ႇဝႃႈႁဝ်းၺၢမ်ႉ ၵမ်းသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈမၼ်းၵေႃႈ၊ ႁဝ်းဢူပ်းလူမ်း ဢမ်ႇလႆႈၵႃႈ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ၶဝ်ဝၢၼ်ႈသၢႆးငိုၼ်းၼႆႉတႄႉ သမ်ႉယၢပ်ႇဝႆႉဢိူဝ်ႈ ၶဝ်ၸႂ်ယႂ်ႇ ၵူဝ်ႇယိၼ်ႇလေး။ ဢၼ်ၵႂႃႇၵဝ်းတၢင်းပၢင်ႇပီႉ တၢင်းၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၶဝ်ၸိူဝ်း ၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼႆႉ ၶဝ်ၶိုၼ်းဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ ႁဝ်း တင်း ၸဝ်ႈမႁႃႇၵျႃႇလႄႈ ၼႃးယႆး ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းၸဝ်ႈယွတ်း သိုၵ်းၼႆဝႃႇ ၶဝ်ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇၵႂႃႇ ၼႆႉၵေႃႈ ႁဝ်းတေဝတ်ႉၶဝ်ဢိူဝ်ႈၼႆႉ ၶဝ်တိုၵ်ႉ ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇမိူဝ်ႈၶမ်ႈသိုၼ်းၼႆႉၵူၺ်း။

ထၢမ် – ႁဝ်းတေၸႅင်ႈၵႂၢမ်းၶဝ်ၶိုၼ်းဝႃႇ၊ တေဢဝ်လိူင်ႈၶဝ်ၶိုၼ်းဝႃႇ ဢၼ်ၶဝ်ႁဵတ်းဢမ်ႇထုၵ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းတေၸႅင်ႈ တေႃႇၽႂ်ၶႃႈ။
တွပ်ႇ – ၸႅင်ႈတေႃႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢိူဝ်ႈ။ ၶဝ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၸိူင်ႉၼႆတိၵ်းတိၵ်းၼႆႉ ႁဝ်းဢမ်ႇယူႇလႆႈ၊ ၸိုဝ်ႈသဵင်ႁဝ်းသမ်ႉ တေလူႉ။ ၵူၼ်းလူင်သမ်ႉ ထၢင်ႇၾၢႆႇၶဝ်ႁဵတ်းၼၼ်၊ ႁၼ်ၾၢႆႇၶဝ်ၵူၺ်းၼႃႇ ဢမ်ႇ ႁၼ်ၾၢႆႇႁဝ်းလူး။ ႁဝ်းဝႃႈ ၵူၼ်းႁူႉ ၼႆႉ ယႃႇပေၽိတ်းၵူၼ်းငိူဝ်ႈၼၼ်ႉၼႃႇ၊ ႁဝ်းတႄႉ ပွင်ႇၸႂ်ၸိူင်ႉၼၼ်ဢိူဝ်ႈ ႁဝ်းတႄႉ ဢမ်ႇတၵ်းသဵင် ၵႂႃႇတၢင်ႇသႂ်ႇ ၵေႃႉၼႆႉဢမ်ႇလီ၊ ၵေႃႉၼၼ်ႉဢမ်ႇလီ ႁဝ်းဢမ်ႇတွၼ်ႉႁဵတ်း၊ ၸုမ်းၼၼ်ႉဢမ်ႇလီ ၸုမ်း ၼႆႉဢမ်ႇလီ ႁဝ်းဢမ်ႇတွၼ်ႉႁဵတ်း။

ႁဝ်းဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႃလိူင်ႈပိူၼ်ႈ ယႃႇပေႁႂ်ႈပိူၼ်ႈမႃးႁႃလိူင်ႈႁဝ်း။ တႃႇၽႂ် တႃႇမၼ်း ႁႃလဵင်ႉတွင်ႉၵူၺ်းလူး တီႈတႄႉႁဝ်းၼင်ႇ ၵၼ် ၵူၼ်းၼင်ႇၵၼ်ၼႃႇ ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းၼင်ႇၵၼ်ၼႆ ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းလႂ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ႁဝ်းထုၵ်ႇယူႇၸွမ်း ၵၼ်ယူႇၶႃႈ လူး။ ႁဝ်းဝႃႈယူႇတႃႇသေႇၼႃႇ မိူၼ်ၸိူင်ႉမၢၼ်ႈၼႆ သူၸင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ သူၸင်းပွင်ႇဢီႈသင်လႃႇၼႆ ၵႂႃႇဢဝ် မႄႈမၢၼ်ႈ မႃးပဵၼ်မေးႁဝ်း ၵိူတ်ႇလုၵ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းမႃးၵေႃႈ ပဵၼ်လုၵ်ႈတႆးၼႃႇ၊ သွၼ်ႇတူၺ်းလႄႈ ပေႃႈမၢၼ်ႈမႃးဢဝ်မႄႈ တႆးၵေႃႈ လုၵ်ႈၵိူတ်ႇမႃးၵေႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းယူႇၼႃႇ သူသွၼ်ႇတူၺ်းလူး လိၼ်ႁဝ်းၸပ်းၵၼ်၊ ၽႃသႃႁဝ်းမိူၼ်ၵၼ် တၢင်း ဢဵၼ်းဢၢၼ်းသူးတွင်းႁဝ်းမိူၼ်ၵၼ်။

ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈၸႂ်ၵူတ်ႉ ၸႂ်သိုဝ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ပိူၼ်ႈၵေႃႈႁၼ်တင်းမိူင်း လွင်ႈၼႆႉတႄႉ ႁဝ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈလၢတ်ႈ ႁဝ်းတႄႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝႃႈသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈ ၼၼ်ႉၵူၺ်း ၽႂ်ဢွၼ်ႁူဝ်ၵျႃႉၵေႃႈ ၽႂ်ႁဵတ်းၶုၼ်ၼႆ မၼ်းဢမ်ႇပဵၼ်သင်ၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တေဝႃႈ ပေႃးႁႃလိူင်ႈၵၼ်ၵေႃႈ ၽိတ်းၵၼ်တိၵ်းတိၵ်းၵူၺ်းဢိူဝ်ႈ မိူၼ်ႁဝ်းပီႈၼွင်ႉ သၽေႃးမၼ်း ပေႃးႁႃလိူင်ႈၵၼ် ၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၸမ်ၵၼ်။ ယႃႇပေႁၼ်ၵၼ်လွင်ႈဢမ်ႇလီၵူၺ်းလေႃႇ ႁၼ်ဢၼ်လီၽွင်ႈလေႃႇ ၸဝ်ႈၶူးထမ်မ သႃမိသွၼ်ယူႇၼႃႇ ႁဵတ်းႁိူၼ်းလင်ၼႆႉ မၢၵ်ႇဢုတ်ႇမၼ်းမိုၼ်ႇလုၵ်ႈ မီးႁူၺ်ႇလဵဝ်ၵူၺ်း ဢၼ်ၶၢၼ်ဝႆႉၼႆဝႃႇ၊ ဢၼ်ၶၢၼ်ဝႆႉ ဢၼ်ဢမ်ႇသိုဝ်ႈလီမိူၼ်ပိူၼ်ႈၼႆႉ ၼႂ်းၸႂ်ႁဝ်းသမ်ႉၵႂႃႇတိတ်းမၢၵ်ႇဢုတ်ႇႁူၺ်ႇၼၼ်ႉ ဢၼ်ၶၢၼ်ဝႆႉဝႃႈ မၼ်းဢမ်ႇသိုဝ်ႈ၊ ဢမ်ႇၶႅမ်ႉ မၼ်းၸႂ်မႆႈယွၼ်ႉယူႇလႄႈ ၶႂ်ႈယႃႉယူႇတိၵ်းတိၵ်းၼႆ ဢၼ်လီယူႇၵဝ်ႈႁဵင်ၵဝ်ႈပၢၵ်ႇၵဝ်ႈ သိပ်းၵဝ်ႈၵွၼ်ႈၼၼ်ႉ ႁဵတ်းသင်လႄႈ ဢမ်ႇႁၼ်လႃႇ ဢၼ်လီၼၼ်ႉ ၼႆႉပဵၼ်ၵႂၢမ်းတႄႉၵႂၢမ်းဝႃႈဢိူဝ်ႈၼႆႉ လီဢဝ် သူၼ်ၸႂ်ဢိူဝ်ႈၼႆႉ မၼ်းၸဝ်ႈသွၼ်ၸိူင်ႉၼႆဢိူဝ်ႈ။

ၵူၼ်းႁဝ်းၼင်ႇၵၼ်ၼႆႉ တၢင်းၽိတ်းမီးၵူႈၵေႃႉ ပေႃးတေဢဝ်လွင်ႈ ဢမ်ႇလီသေဝူၼ်ႉၼႆ ႁဝ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈၸမ်ၵၼ်လႆႈ၊ ဢၼ်သူ ႁဵတ်းလီ သမ်ႉမီးယူႇၼႃႇ ဢမ်ႇၸႂ်ႈႁႃႉ၊ ဢၼ်သူ ႁဵတ်းလီၼၼ်ႉ သမ်ႉလီလိူဝ်သေဢၼ်ဢမ်ႇလီလူး ႁဝ်းသမ်ႉ ၵႂႃႇႁဵတ်းသင် ဢၼ်ဢမ်ႇလီသူ ဢၼ်ဢမ်ႇလီၼၼ်ႉ ပႅတ်ႈသေလေႃႇ ႁဝ်းႁၼ်ဢၼ်လီလေႃႇ ဢမ်ႇၵျႃႉႁႃႉ၊ ပေႃးႁဵတ်း ၼၼ် မၢၼ်ႈၼႆႉၵေႃႈ မိူၼ်ၵၼ်ယဝ်ႉ သၽေႃးမိူၼ် ၸိူင်ႉႁဝ်းႁဵတ်းယူႇၼႆႉၼႃႇ ၶဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇဝႃႈသင် ၶဝ်ၵေႃႈမႃး လႄႇႁဝ်း၊ ႁဝ်းၵေႃႈ ၵႂႃႇလႄႇၶဝ်၊ ၶဝ်ၵေႃႈ ယုမ်ႇႁဝ်း၊ ႁဝ်း ၵေႃႈယုမ်ႇၶဝ် ဢမ်ႇသုၵ်ႉသၵ်ႉသင် ႁဝ်းၶႂ်ႈပူၵ်းပွင်ဝၢၼ်ႈ မိူင်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈပူၵ်းပွင် ဢမ်ႇၵျႃႉၼႄႇသၽေႃးမၼ်း။

ထၢမ် – ၶႃႈၶႂ်ႈထၢမ်ၶိုၼ်း ၸူဝ်ႈဢၼ်လႆႈၵႂႃႇႁပ်ႉသူးမႃးၼႆႉသေ ၼႂ်းတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶႃႈလူး တႅပ်းတတ်းတေႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ် ၽွင်ႈၶႃႈ။ မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ ႁႂ်ႈပေႃးၵမ်ႉယၼ် ႁႂ်ႈပေႃးၵိုင်ႇလႅပ်ႈ ၵုင်ႇသိၵ်ႈၶႃႇ၊ တႅပ်းတတ်းတႃႇတေႁဵတ်းသၢင်ႈတၢင်း ၼႃႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈလီ မီးလွင်ႈဝၢင်းၽႅၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ။
တွပ်ႇ – ဢိူဝ်ႈ ယွၼ်ႉၼႆႉ သူလုၵ်ႈလၢၼ်မႃးထၢမ်ႁဝ်း ႁဝ်းၸူမ်း ၵေႃႈၸႂ်ႈ ႁဝ်းၵေႃႈယင်းမႆႈၸႂ် ႁဝ်းလႆႈသူးမႃး ႁဝ်းတိုၵ်ႉ ဝႃႈတင်းတပေးႁဝ်းယူႇၼႄႈ ႁဝ်းလႆႈသူးမႃးၼႆႉ ၸူမ်းၵေႃႈမီး ၶီၵေႃႈပႃးဢိူဝ်ႈၵမ်းၼႆႉမႂ်း ပေႃးႁဵတ်းၼႆ ပိူၼ်ႈတေႁၼ် ႁဝ်းထႅင်ႈၼမ်မႃးဢိူဝ်ႈ။ ႁဝ်းယင်းဝႃႈ ယဝ်ႉမုၼ်ၸဝ်ႈၼႄႇ မုၼ်ၸဝ်ႈတေၵႆႉၵႆႉမႃးႁႃၶႃႈႁဝ်း တၵ်ႉၵႃႇ တိၵ်းတိၵ်းယဝ်ႉ ပေႃးႁၼ်လႆႈသူးမႃးၸိူင်ႉၼႆတႄႉ တေဝႃႈတၵ်ႉၵႃႇမီးငိုၼ်းဢိူဝ်ႈ ပေႃးၼႆတႄႉ ၶီႈတႄႉႁဝ်း ဢမ်ႇမီး ၼႆၵႃႈ ႁၼ်ဝႃႈ လႆႈသူးမႃးၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇၸိူင်ႉၼႆၵေႃႈ တၵ်ႉၵႃႇလူင်ၼႆႉ မီးငိုၼ်းဢိူဝ်ႈ လူဝ်ႇၵႂႃႇႁႃမၼ်း တေၵႆႉမႃးဢိူဝ်ႈ မုၼ်ၸဝ်ႈၼႆႉ လူဝ်ႇၵႆႉလႅၼ်ႈပၢႆႈၶဝ်ၽွင်ႈဢိူဝ်ႈၼႆႉ ႁဝ်းယင်းယဝ်ႉမုၼ်ၸဝ်ႈယူႇ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ပိူၼ်ႈပၼ်ႁဝ်း ပိူၼ်ႈႁၼ်ႁဝ်းၸိူင်ႉၼႆယဝ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ် တေဢမ်ႇသုမ်းသရေႇတႆးၼၼ်ႉၼႃႇ ၵမ်းသိုဝ်းသိုဝ်ႈ ၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈႁႃႉ။ ႁဝ်းလူဝ်ႇမီးဝိရိယထႅင်ႈၼမ်ၼမ် ႁဝ်းတေႁဵတ်းသင်ၼႆ ႁႂ်ႈမၼ်းမီးတႃႇၽွၼ်းလီ ၵူၼ်းတင်း ၼမ်။ ႁႂ်ႈမၼ်းမီးၵႃႈၶၼ်ၼိူဝ်တႆးႁဝ်း ႁဝ်းတေလႆႈယိူင်းဢၼ်ၼၼ်ႉ ႁဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ဢီႈသင်ၵေႃႈယဝ်ႉ၊ ယႃႇပေယိူင်း ၸူး သုၼ်ႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵေႃႉလဵဝ် ႁဝ်းယိူင်းတႃႇၵူၼ်းၼမ်တိၵ်းတိၵ်း သူပ်းႁဝ်းလၢတ်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ် ႁဵတ်းတူဝ်ႁဝ်းလူဝ်ႇႁဵတ်း ၸိူင်ႉၼၼ်၊ မၢင်ၵေႃႉတႄႉ ၸႂ်ႈဢိူဝ်ႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်း ႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းၼႆၼႆႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်း ၵိၼ်ၵေႃႈမီးလူး။ ဢဝ် ၵၢၼ်မိူင်းသေ ၶၢႆၵိၼ်ႁႃၵိၼ်ၼႆ ၼမ်ၼႃႇလူးၼႆႉ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ႁဝ်းတႄႉ ၵၢၼ်မိူင်းႁဝ်းဢမ်ႇႁဵတ်း၊ ၵၢၼ်သိုၵ်းႁဝ်းဢမ်ႇႁဵတ်း၊ ႁဝ်းယၢမ်ႈလၢတ်ႈတပေးႁဝ်း၊ ႁဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ် သႃသၼႃ၊ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း။ ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်းသင်လႃႇၼႆ ၽႂ်ၵေႃႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း လုၵ်ႈသူၵေႃႈ သူလူဝ်ႇႁဵတ်းပၼ်၊ လုၵ်ႈႁဝ်းၵေႃႈ ႁဝ်းလူဝ်ႇႁဵတ်းပၼ် သူသမ်ႉပဵၼ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းႁဝ်း ႁဝ်းဢမ်ႇႁဵတ်းပၼ်သူ။ ႁဝ်းပဵၼ် သတ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ တေႃႈသတ်းဝူဝ်း ဢုပ်ႉၽုင်ဝူဝ်းၵေႃႈမီးယူႇလူး။ ၵႂၢႆးဢုပ်ႉၽုင်ၵႂၢႆးၵေႃႈမီးယူႇၼႃႇ သတ်းဢၼ် ဢုပ်ႉမၼ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈႁႃႉ။

ႁဝ်းပဵၼ်တႆး ၼင်ႇႁိုဝ်တႆးႁဝ်းတေယဵၼ်ႇငႄႈ၊ ၼင်ႇႁိုဝ် တႆးႁဝ်းတေၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ၼင်ႇႁိုဝ်တႆးႁဝ်း တေမီးတၢင်းႁူႉ တႃႇ တႆးႁဝ်းတေၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ႁဝ်းၵေႃႈႁဵတ်းပၼ်ဢိူဝ်ႈ ၼႆႉပဵၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းႁဝ်း။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတေမႃးၼႄးသင်ႁဝ်းလႃႇ ႁဝ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၽိုၼ်ႉလူင်ပွင်ၸိုင်ႈလူး၊ ႁဝ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈတႆးႁဝ်း ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်မႃး၊ ၵျႃႉမႃးယဝ်ႉ ၸၢင်ႈၸွႆႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၼမ်ၼမ် ႁဝ်းႁႃငိုၼ်းယူႇၸိူင်ႉၼႆ သူသွၼ်ႇတူၺ်းလႄႈ ၶွၼ်ႇၼႆႉ ႁဝ်းသႂ်ႇပၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ပဵၼ်မိုၼ်ႇမၼ်းဢိူဝ်ႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဢေႇ ႁဝ်းသႂ်ႇၶွၼ်ႇဢိူဝ်ႈ။ ႁဝ်းသႂ်ႇၶွၼ်ႇၼႆႉ ႁဝ်းဢမ်ႇသေလၢႆ ႁဝ်းၸွႆႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႃႇ ပေႃးႁဝ်းဢမ်ႇၸွႆႈ ၶဝ် ၶဝ်သမ်ႉတေဢဝ်ငိုၼ်းတီႈလႂ်လႃႇ၊ တႃႇတူဝ်ႁဝ်းၵေႃႈမီး တႃႇၶဝ်ၵေႃႈမီးၼၼ်ႉၼႃႇ ႁဝ်းလႆႈသူးမႃးယဝ်ႉၼႆၼၼ်ႉ ၵေႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ် သူလုၵ်ႈလၢၼ် ပေႃးတေမီးၼႃႈတႃၸွမ်း၊ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းတေမီးၼႃႈတႃၸွမ်း၊ သင်ၶရႁၢၼ်းႁဝ်းတေမီး ၼႃႈတႃၸွမ်း ႁဝ်းၵေႃႈ ၵႃႈပဵၼ်လႆႈ ႁဝ်းတေၶတ်းၸႂ်ၵႂႃႇဢိူဝ်ႈ။ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၶျေႃႉၼႃး လႆႈမႃးယဝ်ႉ မႃးမူၵ်းယူႇတႄႉ ႁဵတ်းႁိုဝ် ၸႂ်ႈလၢႆးမၼ်းလႃႇၼေႃႈ။

ထၢမ် – ဢၼ်ၸဝ်ႈလႅင်းသႂ် ပၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းသေ လၢတ်ႈၼႄပၼ် ၸိူင်ႉၼႆၵေႃႈ ယိၼ်းၸူမ်းၶွပ်ႈၸႂ်ယႂ်ၼမ်ၶႃႈ ၵမ်း လိုၼ်းသုတ်း ၶႂ်ႈၾၢၵ်ႇၵႂၢမ်းတွၼ်ႈပၼ် ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ။
တွပ်ႇ – လုၵ်ႈလၢၼ်ႁဝ်း ၸိူဝ်းဢၼ်ႁုၼ်ႈယႂ်ႇမႃး တင်းသဵင်ႈၼႆၵေႃႈ ႁႂ်ႈမေႃၽွမ်ႉၵၼ်၊ ႁႂ်ႈမေႃ ႁၵ်ႉၵၼ်။ ႁႂ်ႈမေႃၸွႆႈၵၼ် ႁဝ်းၽွမ်ႉၵၼ်၊ ႁဝ်းႁၵ်ႉၵၼ်၊ ႁဝ်းၸွႆႈၵၼ်ၼႆႉ ႁဝ်းယႂ်ႇမႃးလႄႈ ယႃႇပေၵႂႃႇယႃႉပိူၼ်ႈ ၵႂႃႇႁႅမ်ပိူၼ်ႈ ယႃႇပေမီးၸႂ်ၸိူင်ႉ ၼႆ။ ႁႂ်ႈမီးၸႂ်ႁၵ်ႉၵၼ် ၵူၼ်းၼင်ႇၵၼ် ႁဝ်းၼႆႉ လုၵ်ႉပွတ်းၼိူဝ်မႃးလွၼ်ႉလွၼ်ႉယဝ်ႉ ၼႂ်းဢေႊသျိူဝ်ႊၼႆႉ တီႈတႄႉ မၼ်း ထႆးၵေႃႈယဝ်ႉ၊ လၢဝ်းၵေႃႈယဝ်ႉ၊ ၶမဵၼ်ၵေႃႈယဝ်ႉ လုၵ်ႉတၢင်းမုၼ်ႇၵူဝ်းမႃးလၢႆလၢႆ ပဵၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းလဵဝ်ၵၼ်မႃး ၵူၺ်း။ တီႈတႄႉ ၸႂ်ႁဝ်းမိူၼ်ၵၼ် ႁဝ်းတေၸၢင်ႈႁႅမ်ၵၼ်ႁဵတ်းသင်လႃႇ လွင်ႈၼႆႉ တႆးႁဝ်းလူဝ်ႇပွင်ႇၵႂႃႈ ဢဝ်လၢႆးလီ သေ ႁဵတ်းၵေႃႉၵၼ်။

တေႃႈဢမေႇရိၵၼ်ႇတင်း ၶႄႇၶဝ်၊ ဢမေႇရိၵၼ်ႇတင်းၵူဝ်းရီးယိူဝ်းၶဝ် ယင်းပဵၼ်ယၢၼ်ႇသူႇလူင်ၵၼ် ပိူၼ်ႈယင်းႁဵတ်း တၢင်းၵႃႉၶၢႆတေႃႇၵၼ်ယူႇ ပိူၼ်ႈၵေႃႈႁႃလၢႆးလီမႃး၊ ႁဝ်းၶႅၼ်းလူဝ်ႇမေႃႁႃလၢႆးလီၼႃႇ ဢၼ်ၼႆၵူၺ်း ၶႂ်ႈႁႂ်ႈလုၵ်ႈလၢၼ် ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းတင်းသဵင်ႈ ပွင်ႇၸႂ်ၵၼ် ယႃႇပေႁႃယၢၼ်ႇသူႇ ယႃႇပေသူးတွင်းတၢႆ။

တၢႆဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ယႃႇပေၵူဝ်တၢႆ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ မၼ်းတေဢမ်ႇလွတ်ႈတၢႆ ၵူၺ်းၵႃႈ ယႃႇပေသူးတွင်းတၢႆ သူးတွင်းတၢႆ ၼႆႉ မိူၼ်သင် မိူၼ်ၶဝ်သၢႆးငိုၼ်း ႁႃလိူင်ႈ ႁႃလၢဝ်းယူႇတိၵ်းတိၵ်း ဢဝ်ၽႃႉၵႂႃႇၾၼ်းပိူၼ်ႈၼႆႉ သူးတွင်းတၢႆဢိူဝ်ႈပိူၼ်ႈ ႁွင်ႉ ဢဝ်တႅၵ်ႈၼႄၵႂႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈသႄႉၶဝ် လုၵ်ႈလၢၼ်တင်းသဵင်ႈၶႅၼ်းတေႃႈပွင်ႇၸႂ်ၸိူင်ႉၼႆသေၵမ်း။

မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ

SHARE

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here