မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 16/6/2026 ပဵၼ်ဝၼ်းသုၼ်ႇလႆႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးၼႆသေတႃႉ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ယင်းတိုၵ်ႉႁၢမ်းသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းယူႇ လႄႈ ဢမ်ႇပႆႇပၼ်တၢမ်ႇတၢင်းၽိတ်းလႆႈတီႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းႁဵတ်းပူၼ်ႉပႅၼ် လူလၢႆ ၶႃႈႁႅမ်တၢႆ ပီႈၼွင်ႉတႆး ပဵၼ်ၵေႃႇပဵၼ်ၵွင်ၼၼ်ႉၼႆ ၸုမ်းၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း (SHRF) တူၵ်ႇတၵ်ႉလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

ၸၢႆးႁေႃသႅင် ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ၸုမ်းၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း (SHRF) လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ပေႃးမႃးတူၺ်းၶိုၼ်း ၼႂ်းပၢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵုမ်းမိူင်း မိူဝ်ႈပီ 1947 1962 ဢမ်ႇၼၼ် ပၢၼ်မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ တႄႇပီ 2021 မႃးၸိူဝ်းၼႆႉၸိုင် သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ် ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းဢၼ်ထုၵ်ႇလီလႆႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇတွၼ်ႉယၢမ်ႈလႆႈသင်မႃး ၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်မိူင်း။ ၼွၵ်ႈသေ ၼၼ်ႉၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ဝၢႆးလင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်း ဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်း 1962 လႄႈသင် ပီ 2021 ၼႆႉလႄႈသင် ပေႃးႁဝ်းၶႃႈၶိုၼ်းမႃးထတ်းတူၺ်းလွင်ႈသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းႁဝ်းပဵၼ်ႁိုဝ်ဝႆႉၼႆ တေလႆႈဝႃႈ ႁၢင်ႈႁၢႆႉလူင်းမႃးႁႅင်းသေ ယင်းပႆႇလႆႈၸၢမ်ႇသင်တေႉတေႉ။ ပႃးၸဵမ်လွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈ လၢတ်ႈၸႃ၊ တူင်ႉၼိုင်၊ သုၼ်ႇလႆႈလိပ်းၶီးယူႇၸိူဝ်းၼႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းလုမ်ႈၾႃႉမီးၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ယင်းပႆႇလႆႈၸၢမ်ႇၽွၼ်းလီမၼ်း ၼင်ႇၵူၼ်းတင်းလုမ်ႈၾႃႉၶဝ်မီးၼၼ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။

ပေႃးထိုင်မႃး ဝၼ်းတီႈ 16 လိူၼ်ၵျုၼ်ႊၼႆ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးၼုမ်ႇႁၢႆးၸၢႆးယိင်း လႄႈ ၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းတႆး ဢွၼ်ၵၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈလွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ဢၼ်လီလီ၊ လူင်းပိုၼ်ႉတီႈၸႅၵ်ႇလဵင်ႉတၢင်းၵိၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၸွမ်းႁူင်းႁဵၼ်း ဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇ၊ ႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်လီၵုသူလ် ထိုင်ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈမႃး ၸွႆႈၵၼ်သူင်ႇမဵတ်ႉတႃႇ လႄႈ တႆႈတဵၼ်းယွၼ်းသူးထိုင် ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၸိူဝ်းထုၵ်ႇတဵၵ်းတဵင်ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသေ လူႉသဵင်ႈသၢႆၸႂ်ၵႂႃႇ ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်။

ၼင်ႇႁိုဝ် ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၸိူဝ်းလႆႈပၢႆႈၽေးမိူင်းလူႉ ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်းဢၼ်ၵိူတ်ႇပဵၼ်ၼႂ်းမိူင်းတႆး၊ မိူင်းၶၢင်၊ မိူင်းယၢင်းလႅင်၊ မိူင်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ ပေႃးတေၶိုၼ်းပွၵ်ႈသၢႆႇဝၢႆႇမိူဝ်း ယူႇသဝ်းလႆႈ တီႈဝၢၼ်ႈၵဝ်ႇမိူင်းလင် လူၺ်ႈမီးၵုင်ႇသိၵ်ႈၶႃႇ၊ ၼင်ႇႁိုဝ် တေဢမ်ႇလႆႈသုမ်း သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း ပိုၼ်ႉထၢၼ်ၼၼ်ႉ ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး (CSSU) ၵေႃႈ ယၢမ်ႈတိုၵ်းသူၼ်း ႁႂ်ႈမုၵ်ႉၸုမ်းၸိူဝ်းဢၼ် မီးယိူင်းဢၢၼ်းမိူၼ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် ႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်းၼင်ႇ လၵ်းၸဵင် ပိူင်ၾႅတ်ႇတရႄႇ တီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ လႄႈ သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၵႂႃႇ ၼႆဝႆႉယူႇ။

ၸၢႆးႁေႃသႅင် သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄထႅင်ႈဝႃႈ “မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 16 လိူၼ်ၵျုၼ်ႊၼႆလႄႈ ယူႇတီႈၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး CSSU ၶဝ်လႆႈဢဝ်လိူင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈတၢင်းမၼ်းသေ မၵ်းမၼ်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ 2021 ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း ၶုၵ်းထူပ်း ဝၼ်းဢၼ်ပီႈၼွင်ႉႁဝ်း ၺႃးၶႃႈႁႅမ်တၢႆပဵၼ်ၵေႃႇပဵၼ်ၵွင်ၼၼ်ႉၼႆယူႇ။ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၶႃႈ ထုၵ်ႇၺႃးၶႃႈႁႅမ်တၢႆပဵၼ်ၵေႃႇပဵၼ်ၵွင်ၼႆႉ ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်ယၢမ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈ ယင်းပႆႇလႆႈလွင်ႈပဵၼ်ထမ်းတြႃး ၵူၼ်းၸိူဝ်းပူၼ်ႉပႅၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ယင်းပႆႇလႆႈပၼ်တၢမ်ႇသင်ၶဝ်ၼႆ ႁဝ်းဢမ်ႇထုၵ်ႇလီလိုမ်း။ ပိူင်လူင်မၼ်းတႄႉ ႁဝ်းၶႃႈလူဝ်ႇလႆႈတူင်ႉၼိုင်ၸွမ်းငဝ်းလၢႆး ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇယၢမ်းလဵဝ်။ လူဝ်ႇလႆႈႁူမ်ႈၵၼ် ႁဵတ်းသၢင်ႈ တွၼ်ႈတႃႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၵေႃႈလီ တွၼ်ႈတႃႇၼႂ်းၼႃႈႁေႃတေႃႁိူၼ်း ၵေႃႈလီ ႁဝ်းႁူႉသင်မေႃသင် ၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ ထုၵ်ႇလီပၼ်တၢင်းႁူႉ သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း ၸွမ်းၼင်ႇႁဝ်းလဵပ်ႈႁဵၼ်းမႃး ပိူဝ်ႈတႃႇႁပ်ႉႁူႉ ၽွၼ်းလီၽွၼ်းၸႃႉမၼ်း” ဝႃႈၼႆ။

မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး ပီ 1996-1997 ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶမယ 513 ယိုဝ်းတၢႆ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း တၢင်းဝၢၼ်ႈထုင်ႉၵဵင်းၶမ်း ႁိမ်းတၢတ်ႇၽႃႉႁူဝ်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵုၼ် ႁဵင် 56 ၵေႃႉ၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉၶလရ 246 ယိုဝ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢႆးၶၢဝ် ယိုဝ်းၵူၼ်းမိူင်းတႆးတႃႇ 29 ၵေႃႉ။ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၼပ်ႉႁူဝ်သႅၼ်လႆႈၶၢႆႉပၢႆႈ ထုၵ်ႇၵၼ်ႉၸၼ် ၶႃႈႁႅမ်တၢႆထႅင်ႈ ၼပ်ႉ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇႁူဝ်ႁဵင် ၺႃးတတ်းၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် လႄႈ သဵၼ်ႈတၢင်းၵႂႃႇမႃး တတ်းၶၢတ်ႇလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ပူၼ်ႉမႃးႁိုင်ၶၢဝ်းတၢင်း 30 ပီပၢႆသတေႃႉ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇပႆႇမီးၽႂ် ၸဝ်ႈလႂ် ၸုမ်းလႂ် ၶိုင်ပွင်ဢဝ်တၢင်းၽိတ်း ပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇ တီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းလႆႈ ႁႂ်ႈထိုင်တီႈ ထိုင်တၢင်းလႆႈ။

ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၺႃးထုၵ်ႇပူၼ်ႉပႅၼ်ၶႃႈႁႅမ်တၢႆ ပဵၼ်ၵေႃႇပဵၼ်ၵွင်မႃး ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်လူင်ပွင် ၸိုင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈသေ မိူဝ်ႈပီ 2020 ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး (CSSU) ၸင်ႇလႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇမၵ်းမၢႆ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ (16/6/2026) ႁႂ်ႈပဵၼ်ဝၼ်းသုၼ်ႇလႆႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး ပိူဝ်ႈတႃႇတေၶုၵ်းၶူၼ်ႉ ဝူၼ်ႉထိုင် လွင်ႈပိုၼ်းႁၢႆႉၸႃႉ ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပူၼ်ႉပႅၼ်ၶႃႈႁႅမ်လူလၢႆ ၼိူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆး၊ ႁႂ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇ သႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇ ႁူႉၸၵ်းပိုၼ်း ဢၼ်လႆႈပဵၼ်မႃး ၼႆယဝ်ႉ။

ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး CSSU ၵေႃႈယၢမ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႆႉဝႃႈ – ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတင်းလၢႆ မီးသုၼ်ႇလႆႈၸတ်းပွင်ႁင်းၶေႃ တီႈဝၢၼ်ႈမိူင်းတူဝ်ၵဝ်ႇၽႂ်မၼ်းသေ ႁူမ်ႈသၢၼ်မိုဝ်းၵၼ် ဢဝ်လွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃ ၵေႃႇတင်ႈပဵၼ်မႃး မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆသေတႃႉ ႁၢၼ်ႉတေႃႇယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇဢွၵ်ႇၾၢင်ႁၢင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်မီးသုၼ်ႇလႆႈၽဵင်ႇ ပဵင်း။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်း ႁႅၼ်းသိုၵ်း လေႃႇတိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတင်းလၢႆ ပဵၼ်သိုၵ်းပဵၼ်သိူဝ်ၵၢင်မိူင်းမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း 70 ပီပၢႆ ဝၢၼ်ႈမိူင်းဢမ်ႇၵတ်းယဵၼ် ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်း ၺႃးၸၢၵ်ႇသိုၵ်းၸၢၵ်ႇသိူဝ်မႃး တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။

ယွၼ်ႉလွင်ႈႁုၵ်းႁၢႆႉလူင် ပီ 96-97 ပီငရၢႆးလူင်ၼၼ်ႉသေ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးၼပ်ႉႁူဝ်သႅၼ်ၵေႃႉ လႆႈပၢႆႈယၢၼ်ဢွၵ်ႇ ဝၢၼ်ႈၵိူတ်ႇမိူင်းၼွၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၵႂႃႇယူႇၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် ၵမ်ႈၽွင်ႈ လႆႈ ၵႂႃႇႁႃႁဵတ်းၵၢၼ်ယူႇ ၼႂ်းမိူင်းႁိမ်းႁွမ်းၸိူဝ်းၼႆႉဝႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈဢၼ်လီယိၼ်းမွင်ၶေႃးၶူမ် ၵိုၵ်းပိုၼ်းမိူင်းတႆးတေႉတေႉယူႇ။

ပိူဝ်ႈတႃႇၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိုတ်းတၢင်းလင် ႁူႉႁၼ်ပိုၼ်း သုၵ်ႈလၢင်ႉၼီႈပိုၼ်းသေ ၶုၵ်းထူပ်းမွင်ၸႂ်ၸွမ်း ပီႈၼွင်ႉတႆး ၸိူဝ်းထုၵ်ႇပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းယူႇႁၢဝ်ႈႁႅင်းမႃးပၢၼ် သိုပ်ႇပၢၼ် ၵိုၵ်းၵပ်းၽႅၼ်ႇလိၼ်ၸိုင်ႈတႆး တင်းလၢႆၼၼ်ႉ ၸင်ႇလႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ မၵ်းမၼ်ႈ ဝၼ်းတီႈ 16 လိူၼ်ၵျုၼ်ႊၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းသုၼ်ႇလႆႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး ၼႆယဝ်ႉ။