(တွင်ႈထၢမ် ၸဝ်ႈလႅင်းသႂ်ႁိူင်း) ၸဝ်ႈလႅင်းသႂ်ႁိူင်း (ႁိုဝ်) လုင်းၸၢႆးလူႇ ႁူဝ်ၼႃႈပီႇတူႉၸိတ်ႉ မၢၵ်ႇၵႅင်း လႆႈႁပ်ႉသူး ၼၵႃး ဢၼ်ၸုမ်းတူင်ႇ ဝူင်းၵူၼ်း လႄႈ ၸုမ်းပူၵ်းပွင်သႃသၼႃ မိူင်းထႆး မွပ်ႈယိုၼ်ႈပၼ် ၽူႈၼမ်း/ ၽူႈပဵၼ်တူဝ်ယၢင်ႇလီ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း။ သူးၼႆႉ လႆႈမွပ်ႈပၼ် မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 08/12/2018 တီႈမိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး ပဵၼ်သူႈၸိူင်ႉႁိုဝ်၊...

တွၼ်ႈ (ၵ) မိူဝ်ႈၼၼ်ႉၸမ်း - ပဵၼ်လၵ်းၼီႈပီၶရိတ်ႉ 1291 ၼီႈ (ပီတႆး 1385) တီႈဝဵင်းဝၢႆ ဝဵင်းငဝ်ႈႁေႃၶမ်းၸဝ်ႈၶုၼ်ၾၢင်ၶမ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇႁိမ်းမႄႈၼမ်ႉၵႄးမၢဝ်း။ ၼႂ်းႁၢင်ႈၼႂ်းႁေႃၼႆႉ ပႃးၵၼ်တူင်ႉတိုၼ်ႇ တဵၼ်ႈသၢၼ်ႈၵၼ်ယူႇ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ - ၼၢင်းၾႃႉလူင်ၸဝ်ႈၼၢင်းဢွၼ်ႇ တေၵိူတ်ႇလဵင်ႉလုၵ်ႈ။ မၼ်းၵေႃႈ ၵိုင်ႇတင်းတူင်ႉတိုၼ်ႇၵၼ်ယူႇ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ၸဝ်ႈၼိူဝ်ႁူဝ်ၼႆႉ ဢႃယုၵႄႇၵိူင်ႈယဝ်ႉ။ လုၵ်ႈၸၢႆးၵေႃႉတေသိုပ်ႇပုတ်ႈတိၼ်တၢင်မိုဝ်းၵေႃႈယင်းပႆႇမီး။ မီးဝႆႉလုၵ်ႈယိင်းလၢႆလၢႆ။ မိူၼ်ၼင်ႇၶဝ်ၸဝ်ႈ (4)...

“ငဝ်းလၢႆးၵူၼ်းမိူင်း ပွတ်းၸၢၼ်းတေႃႇပွတ်းၵၢင် ၵူၼ်းမိူင်းယၢႆႉပၢင်လိူတ်ႇမႆႈလႆႈတူၵ်းၵိၼ်းၶၢၼ်ၸႂ် တီႈလႂ်ၵေႃႈ ဝၢၼ်ႈ လႆႈလူႉ မိူင်းလႆႈႁၢမ်း ၼမ်ႉတႃယမ်းယိုင်ႈႁူၺ်ႇ ပိူၼ်ႈလူၺ်ႇ ပိူၼ်ႈလိတ်ႉ ပိတ်ႉထၢင်ႇမၢၵ်ႇမိူဝ် ၺႃးပိူၼ်ႈထိူဝ် ယွႆႈသွႆး ၽၵ်ႉ/ ပိူၼ်ႈသၵ်ႉႁႅမ်ယိုဝ်းတၢႆ ပီ 96 ပီ 97 ပီငရၢႆးလူင်”။ ပဵၼ်ၽဵင်းၵႂၢမ်း မေႃလိၵ်ႈ မေႃတႅမ်ႈၵႂၢမ်း သၶႁ တႅမ်ႈႁွင်ႉဝႆႉ...

ႁဝ်းၶႃႈတေမႃးထတ်းတူၺ်း ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 70 ပီ တင်ႈတႄႇ 1948 လိူၼ်ၻီႊသႅမ်ႊၿိူဝ်ႊ ဝၼ်းတီႈ 10 ပေႃးႁဝ်းၶႃႈမႃး တူၺ်းၵေႃႈ မၼ်းၶွပ်ႈဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 10 ၻီႊသႅမ်ႊၿိူဝ်ႊ။ မၼ်းတေပဵၼ်ဝၼ်းဢၼ်တီႈပိူၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ သုၼ်ႇ လႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ မၼ်းတေမီးဝႃႈ UDHR (Universal Declaration of Human...

ပီႈပီႈၼွင်ႉၼွင်ႉ လုၵ်ႉတီႈၵႆ ပႆတီႈယၢဝ်း မႃးၶဝ်ႈပွႆးပီမႂ်ႇႁဝ်း ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ႁႂ်ႈလႆႈၵတ်းယဵၼ်တူဝ်၊ ၵတ်းယဵၼ်ၸႂ် ၵၼ်သေၵမ်း။ ပွႆးပီမႂ်ႇတႆးႁဝ်း တီႈလႃႈသဵဝ်ႈၼႆႉ လႆႈႁဵတ်းမႃး မီး 20 ပီပၢႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ တႃႇတေႁဵတ်းပွႆးပီမႂ်ႇတႆးၼႆႉ မၼ်းယၢပ်ႇ ၼႅၼ်ႇ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈပၢႆးမိူင်း မိူဝ်ႈၶၢဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်မဵဝ်းၼိုင်ႈ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ႁဵတ်းငၢႆႈမႃး ၼႆႉၵေႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ...

ၼႂ်းပီမႂ်ႇ 2113 ပီမူ (2019) ၼႆႉ ၸိူဝ်းႁဝ်းၸၢဝ်းတႆး တေလႆႈတိုၼ်ႇၼွၼ်းလႄႈႁူႉတူဝ်ၵၼ် ယူႇၵူႈယၢမ်း။ 1) ၵၢၼ် ႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်း။ 2) ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်း။ ၼႃႈၵၢၼ်ၼၵ်း သွင်လွင်ႈၼႆႉ ယူႇၼိူဝ် ႁူဝ်မႃႇၸိူဝ်းႁဝ်းၵူႈၵေႃႉ။ ပီမူ - ယူႇၼွၼ်းၶၢၼ်ႉမိူၼ်မူ ဝၢၼ်ႈဢမ်ႇလႆႈၶႃႈ။ ယူႇတိုၼ်ႇတူဝ်လႅတ်းသႅဝ်းမိူၼ်မူႇထိူၼ်ႇၵၼ်ၸင်ႇတေသၢင်ႇထုၵ်ႇ တႃႇၶၢဝ်းၼႃႈၸိူဝ်းႁဝ်း။ လွင်ႈၼႆႉ ႁဝ်းလိုမ်းၵၼ်ဢမ်ႇလႆႈၼႆၼၼ်ႉ ဢဝ်ၾင်ဝႆႉၼႂ်းႁူဝ်ၸႂ်ၽႂ်မၼ်း ၵၼ်သေၵမ်း။ ပိုၼ်ၶမ်း...

ၾၢႆၼမ်ႉၶူင်းၼႂ်းမိူင်းတႆး မီး 3 ၾၢႆႇ - 1. ၵုၼ်လူင်၊ 2. ၼွင်ၽႃ၊ 3. မိူင်းတူၼ်။ ပိူဝ်ႈတႃႇသၢင်ႈၾၢႆ 3 ဢၼ်ၼႆႉ လူင်ပွင် ၸိုင်ႈၶဝ် ပႂ်ႉငဝ်းလၢႆးယူႇ ဢမ်ႇဝႃႈမိူဝ်ႈလႂ်ဝၼ်းလႂ် တိုၼ်းတေမႃးထႅင်ႈ ၵွပ်ႈဝႃႈ ၸဝ်ႈငိုၼ်းတိုၼ်း ၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ် လႆႈႁၢင်ႈ ႁႅၼ်းတႃႇသၢင်ႈၾၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်းမႃးတင်းႁိုင်။ ၾၢႆၵုၼ်လူင်၊...

တၢင်းပဵၼ်လိူတ်ႈၸၢင်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းတေႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်းၶႃႈ ဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇဢမ်ႇမီးႁႅင်း တူဝ်လိူင် ႁိူဝ်ႉငၢႆႈ လႄႈ ႁူဝ်ၸႂ်တဵၼ်ႈႁႅင်း တၢင်းပဵၼ်လိူတ်ႈၸၢင်ၼႆႉ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇၵိၼ်ဢႁႃႇရဢၼ်မီးထၢတ်ႈလဵၵ်းၼႆၸိုင် ၸၢင်ႈတေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်းၶႃႈ ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်တၢင်ႇၸိူဝ်းၶဝ်ႈမႃးၸွမ်း ယွၼ်ႉဝႃႈ ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇၵိၼ်ဢႁႃႇရ ဢၼ်ၵမ်ႉထႅမ်ပၼ်လိူတ်ႈ ႁဝ်းၶႃႈ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ႁဝ်းၶႃႈၸင်ႇမီးၶေႃႈၼႄႉၼမ်းဢႁႃႇရတွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်း ပဵၼ်လိူတ်ႈၸၢင် ၸွမ်းၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉ - 1. ၽၵ်းၶဵဝ် မိူၼ်ၼင်ႇၽၵ်းၵၢတ်ႇ ၽၵ်းၵမ်ႈၸွၼ်း(ၽၵ်းပုင်ႈ) ၽၵ်းၵၢတ်ႇမွၵ်ႇၶဵဝ်လႄႈ...

ဢူၺ်းၽွၼ်းပီမႂ်ႇတႆးႁဝ်း 2113 (ၼႂ်းပီ 2019) ၼႆ့ ပဵၼ်ပီမူ။ ယွၼ်ႉၼၼ် ယွၼ်းသူး ဝၢၼ်းပၼ် ယႃႇႁႂ်ႈတႆး ႁဝ်းၼွၼ်းယူႇၶၢၼ်ႉ မိူၼ်မူဝၢၼ်ႈၵၼ်သေၵမ်း။ ႁႂ်ႈယူႇတူင်ႉတိုၼ်ႇၵႆႉႁႃၵိၼ် မိူၼ်မူထိူၼ်ႇၵၼ်သေၵမ်း။ ႁႂ်ႈမေႃဝူၼ်ႉလီ လၢတ်ႈလီ ႁဵတ်းလီ တႃႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းႁူမ်ႈ တင်းၽႃႇသႃႇ၊ သႃႇသၼႃႇ လူၺ်ႈမီးလွင်ႈ ယုမ်ႇ ယမ်ၼိူဝ်ၵၼ်၊ မီးပၼ်ႁႃသင်ၵေႃႈ ဝၢႆႇၼႃႈၶဝ်ႈႁႃၵၼ်၊...

ၼႃႈႁိူၼ်း လုၵ်ႈၼိုင်ႈၼႆႉ ပေႃးဝႃႈ ပေႃႈၸဝ်ႈႁိူၼ်း၊ မႄႈၸဝ်ႈႁိူၼ်း ဢမ်ႇထုၵ်ႇမေႃၵၼ်ၼႆ ၵူၼ်းၼႂ်းႁိူၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၵေႃႈ ယူႇဢမ်ႇသႃႇ ပႃးၸဵမ်လုၵ်ႈ၊ ၸဵမ်လၢၼ်၊ ပႃးၸဵမ်ပီႈ၊ ၸဵမ်ၼွင်ႉ ႁူႉဝႃႈဢမ်ႇယူႇသႃႇ။ ပေႃးဢမ်ႇယူႇသႃႇၼႆၵေႃႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈ တေၸၢင်ႈၵႂႃႇႁႃပိုင်ႈဢိင်ပိူၼ်ႈ၊ ၸၢင်ႈၵႂႃႇႁႃပၢႆႈၸူးပိူၼ်ႈ မၼ်းၵေႃႈပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉၼႆ ၼႆႉပဵၼ်လွင်ႈထမ်မတႃႇ မၼ်းယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မိူင်းတႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈတႆးၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈၵေႃႈ...

ဢၼ်ႁဵတ်းပွႆးပီမႂ်ႇတႆးၼႆႉ မၼ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈတင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၶိူဝ်းတႆးႁဝ်း ဢၼ်မီးယူႇ ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ၊ မိူင်းဢႃသမ်ႇ၊ လၢဝ်း၊ ထႆး၊ မိူင်းမၢၼ်ႈ၊ ဝႅတ်ႉၼၢမ်း။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈသင်လႃႇၼႆ ၸဵမ်မိူဝ်ႈႁဝ်းပႆႇလႆႈသႃသၼႃပုတ်ႉထၼၼ်ႉ ႁဝ်းဢဝ်ၵၢင်ဝၼ်း မႃး ပဵၼ်ပၵ်းပိူင်ဢၼ်တူၺ်းဝၼ်းႁဝ်းသေလႄႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈၸွမ်း လၢႆးၼပ်ႉဢၢၼ်ႇႁဝ်း။ လိူၼ်ၸဵင် တေႃႇထိုင် လိူၼ် 12 ။ တေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ လိူၼ် 12...

မိူဝ်ႈၼႆႉ ယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ တႆးၵူႈတီႈၵူႈလႅၼ် တေဢွၼ်ႁဵတ်းပွႆး သူင်ႇသင်ႇပီၵဝ်ႇ 2112 ၼီႈ ႁပ်ႉတွၼ်ႈပီမႂ်ႇ 2113 ၼီႈ။ ၸွမ်းၼင်ႇ ထုင်းတႆးမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ဢၼ်ပူႇမွၼ်ႇဢွၼ်ႁဵတ်းမႃး ယႃႈၼၢႆးႁဝ်းၶႃႈ ဢွၼ်ႁဵတ်းဝႆႉၼၼ်ႉ ႁပ်ႉၸဵင် ပၢႆႈၸဵင် ပႂ်ႉၸဵင် ၵိၼ်ၸဵင် လဵၼ်ႈၸဵင် လူၺ်ႈသုမ်ႉၽႂ်ထဵင်မၼ်း၊ မူႇၽႂ်ၸုမ်းမၼ်း ႁေႃၽႂ်ႁိူၼ်းမၼ်း ၸႄႈၽႂ် ၵဵင်းမၼ်း...

ပီမႂ်ႇၵူႈပီမႂ်ႇ ၸိူင်ႉၼင်ႇ ပီမႂ်ႇၵေႃးၸႃႇ၊ လိူၼ်ႁႃႈ/ သၢင်းၵျၢၼ်ႇ(သူင်ၵၢၼ်း) လႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ပီမႂ်ႇလိူၼ်ၸဵင်၊ ပီမႂ်ႇလုမ်ႈၾႃႉ (ပီမႂ်ႇလူၵ်ႈ) ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းၵေႃႈ မိူၼ်ၵၼ်ၵူၺ်း ၼင်ႇႁိုဝ် ႁဝ်းတေ ဝူၼ်ႉမႄးထတ်းသၢင်ၶိုၼ်းလႆႈ တူဝ်မႂ်ႇ ႁႂ်ႈတူဝ်မႂ်ႇ၊ ၸႂ်မႂ်ႇ၊ လၢႆးႁဵတ်းမႂ်ႇ။ ဢၼ်ပူၼ်ႉမႃး ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 1 ပီ ဢၼ်လႂ်ဢမ်ႇလီ...

ၵႂၢမ်းၼမ်း။ မိင်ႈပွင်ႇဝႃႈ ၸိုဝ်ႈ၊ ၸိုဝ်ႈပီ၊ ၸိုဝ်ႈလိူၼ်၊ ၸိုဝ်ႈဝၼ်း ဢၼ်ႁွင်ႉၸွမ်းမူႇလႅင်လၢဝ် ဢမ်ႇၼၼ် ႁွင်ႉၸွမ်းရႃးသီၶၢဝ်းယၢမ်း ၼင်ႇပၢႆးႁူးရႃးတၢင်းမိူင်းဝၼ်းဢွၵ်ႇႁဝ်း ဢၼ်ၼမပ်ႉၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းဝူင်းလိူၼ်သေ လၢတ်ႈဝႆႉ၊ မူႇလႅင်လၢဝ်ၼႆႉပႃႇ လိႁွင်ႉ ၼၵ်ႉၶတ်ႉတ၊ သၼ်သၵြိတ်ႉသမ်ႉႁွင်ႉၼၵ်ႉသတ်ႇ။ ၼႂ်းမူႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးႁဝ်း( ၼပ်ႉပႃးတင်းထႆးလႄႈလၢဝ်း) မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၵေႃႈ မီးၾိင်ႈထုင်းဢၼ်ဢဝ်ၸိုဝ်ႈလႅင်လၢဝ်(ၸိုဝ်ႈၼၵ်ႉၶတ်ႉတ) မႃးသွၼ်ႇၼပ်ႉ ပီလိူၼ်ဝၼ်းယၢမ်းတႃႇ လွင်ႈယူႇသဝ်းလႄႈ ၵၢၼ်လဵင်ႉတွင်ႉၸွမ်းဝၼ်းလႂ်ဝၼ်းၼၼ်ႉၼႆယူႇ။ ၸိူင်ႉၼင်ႇ...

ငဝ်းလၢႆးၾိင်ႈၾႃႉ ၵၢၼ်မိူင်းၼႂ်းမိူင်းတႆး ႁဝ်းၶႃႈတႄႉ လူဝ်ႇႁူႉၸွမ်းၵၼ်ၵူႈၵေႃႉၵူႈၵူၼ်း တႃႇလီၸူမ်းၸႂ် ပေႃးၸႂ်ဢမ်ႇ ပေႃးၶႂ်ႈမီးၼႆၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈတေႁူႉၵၼ်ယူႇ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢွၼ်ႇၶဝ် ႁဵတ်းပၢင်လုၵ်ႉႁိုၼ်ႇ ၵမ်ႉထႅမ်တပ်ႉမ တေႃႇၵေႃႈ သမ်ႉမီး။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၸိူဝ်းဢၼ်ၶိုင်ပွင်တႃႇၸတ်းပီမႂ်ႇ ဢၼ်တေႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်သေ ႁဵတ်းသၢင်ႈၼၼ်ႉ ၵေႃႈ ႁဵတ်းယူႇသေတႃႉ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၸိူဝ်းဢၼ် ဢမ်ႇၽွမ်ႉၸွမ်း ဢမ်ႇႁၼ်လီလႄႈ ၶတ်းၸွႆႈၼၼ်ႉၵေႃႈ...