ၻွၵ်ႊတိူဝ်ႊ ၸၢႆးမွၵ်ႇၶမ်း (ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၵေႃႉၵဝ်ႇ) မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ၼႂ်းပၢင်ပွႆးပီမႂ်ႇတႆး 2113 ၼီႈ တီႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ

Photo by – SHAN/ ၻွၵ်ႊတိူဝ်ႊ ၸၢႆးမွၵ်ႇၶမ်း (ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၵေႃႉၵဝ်ႇ) ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ဢုပ်ႇ(တၢၼ်ႈ)ၶႆႈ ၼႂ်းဝၼ်းပိုတ်ႇပၢင်ပွႆး ပီမႂ်ႇတႆး 2113 ၼီႈ တီႈလႃႈသဵဝ်ႈ

ပီႈပီႈၼွင်ႉၼွင်ႉ လုၵ်ႉတီႈၵႆ ပႆတီႈယၢဝ်း မႃးၶဝ်ႈပွႆးပီမႂ်ႇႁဝ်း ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ႁႂ်ႈလႆႈၵတ်းယဵၼ်တူဝ်၊ ၵတ်းယဵၼ်ၸႂ် ၵၼ်သေၵမ်း။

ပွႆးပီမႂ်ႇတႆးႁဝ်း တီႈလႃႈသဵဝ်ႈၼႆႉ လႆႈႁဵတ်းမႃး မီး 20 ပီပၢႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ တႃႇတေႁဵတ်းပွႆးပီမႂ်ႇတႆးၼႆႉ မၼ်းယၢပ်ႇ ၼႅၼ်ႇ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈပၢႆးမိူင်း မိူဝ်ႈၶၢဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်မဵဝ်းၼိုင်ႈ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ႁဵတ်းငၢႆႈမႃး ၼႆႉၵေႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ပၢႆးမိူင်းၶႃႈ။ ဢၼ်ၶႃႈႁဝ်းၶဝ် လႆႈၶမ်ၸႂ် ၶမ်ၶေႃးမႃးႁိုင်ၼႃႇယဝ်ႉၵေႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈပၢႆးမိူင်းၼင်ႇၵဝ်ႇၶႃႈယဝ်ႉ။

ၸင်ႇဝႃႈ ပၢႆးမိူင်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလီၵေႃႈ ပဵၼ်မၼ်း၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸႃႉၵေႃႈပဵၼ်မၼ်း ဢၼ်လီမၼ်းတႄႉ မိူဝ်ႈလဵဝ် ႁဝ်းႁဵတ်း သင်ၵေႃႈ မၼ်းငၢႆႈမႃး ၵႂႃႇတႃႈပႆတၢင်း ၵႂႃႇလႂ်မႃးလႂ်ၵေႃႈ ငၢႆႈမႃး၊ ၶိူင်ႈၶူဝ်းယိပ်းတိုဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၸၼ်ႉမၼ်းသုင် တိူဝ်းမႃး။ ဢၼ်ၸႃႉမၼ်းသမ်ႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈပၢႆးမိူင်းသေလႄႈ ႁဝ်းတႅၵ်ႇၵၼ်၊ ယၢႆႈၵၼ်၊ ၸီႉၵၼ်၊ ၸင်းၵၼ် ဢမ်ႇၽွမ်ႉ ၵၼ်လႄႈ မၢင်ၽဝ်ႇပိူၼ်ႈပေႃးၶႂ်ႈသႄႉၼႄးလူလၢႆႁဝ်းၶႃႈမႃး။ ပေႃးၼၼ် ပၢႆးမိူင်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပွင်ႇဝႃႈသင် လႃႇ ႁဝ်းၶႃႈမႃးတူၺ်းၶႃႈလူး။ ပေႃးႁဝ်းတူၺ်းထၢင်ႇဝႃႈ ပေႃးထိုင်ပွႆးလိူၵ်ႈတင်ႈမႃး ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်တႅၼ်းၽွင်းသေၶဝ်ႈ ယူႇ ၼႂ်းသၽႃး ၶိုၼ်ႈသၽႃး လူင်းသၽႃးၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်လူင်ပၢႆးမိူင်းယဝ်ႉၼႆ ႁဝ်းၶႃႈၶဝ် သုမ်းၶႃႈယဝ်ႉ၊ ႁဝ်းၵၢၼ်ႉ ပိူၼ်ႈ ယဝ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်။

ၵူၼ်းလူင်တႆးႁဝ်းၶဝ်ၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်တင်ႈပႃႇတီႇပၢႆးမိူင်းသေ ပွႆႇၵူၼ်းၽႂ် ၵူၼ်းမၼ်းၶဝ်ႈလိူၵ်ႈ တႅၼ်းၽွင်း ၽႂ်ပေႉ ၵေႃႈ လီယဝ်ႉ ႁဝ်းၸူမ်းၸွမ်းယူႇၶႃႈ။ ၵူၺ်းၼႃႇ ၵေႃႉပဵၼ်တႅၼ်းၽွင်း ၶဝ်ႈၼႂ်းသၽႃးၵႂႃႇၼၼ်ႉ မၼ်းသိုပ်ႇ ႁဵတ်းသင် ပၼ်ႁဝ်းသင်ၼႆ လွင်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁူႉၶႃႈႁႃႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ပေႃးမီးပွႆးလိူၵ်ႈတင်ႈ ၼိုင်ႈပွၵ်ႈ ၼိုင်ႈလႂ် ၵူၼ်းမိူင်း လႆႈၸႂ် သုၵ်ႉသၵ်ႉယုင်ႈယၢင်ႈၸွမ်းၼႅၼ်ႇ။ ၽႂ်ၵေႃႈၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းၽႂ်ပေႉသေလႄႈ မၢင်တီႈလႆႈမေႃးၵၼ် ၸီႉၼႃႈ တမ်တႃၵၼ် ပီႈဢၢႆႈလႄႈ ၼွင်ႉၸၢႆး ပူႇၼၢႆးလႄႈလုၵ်ႈၶူၺ်ၵေႃႈ ပေႃးဢမ်ႇၶႂ်ႈလၢတ်ႈတေႃႇၵၼ်လႆႈ။ မိူဝ်ႈပႆႇလိူၵ်ႈ တင်ႈတႄႉ ႁၵ်ႉ ႁွမ်ၵၼ် ဝၢႆးလိူၵ်ႈတင်ႈယဝ်ႉၵေႃႈ ၶႂ်ႈၸႃႉ ၶႂ်ႈၸင်းၵၼ်မႃး ၼႆႉပဵၼ်ဢၼ်လီၸႂ်လဵၵ်ႉၶေႃး ၶူမ်တႄႉ တႄႉဝႃႈဝႃႈ။

ပီႈၼွင်ႉမႃးပွႆးၶဝ်ၶႃႈ ႁဝ်းဢွၼ်ၵၼ်ဝႃႈ တႅၼ်းၽွင်း တႅၼ်းၽွင်း ၼႆၼႆႉ ပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ်ၸဝ်ႈၼႂ်းသၽႃးၼႆႉ ပဵၼ် သင်ၼႆ ၸွင်ႇၶႂ်ႈႁူႉၵၼ်ၶႃႈႁိုဝ် ၸွမ်းၼင်ႇလၵ်းမိူင်းလူင်မိူဝ်ႈၼႆႉ ပုၼ်ႈၽွၼ်းလူင် တႅၼ်းၽွင်းၶဝ်ၸဝ်ႈ 664 ၵေႃႉၼႆႉ တေလႆႈတႅမ်ႈဢွၵ်ႇပိူင်ဢုပတေႇၼမ်ၼမ် (ပိူင်တႅၵ်ႈမၼ်း ပေႃးငိုၼ်းၶဝ်ႈသူ ၼိုင်ႈပီ 25 သႅၼ်ပျႃးၼႆႉ တေလႆႈသႂ်ႇ ၶွၼ်ႇ(အခွန်) ၵႃႈႁိုဝ်၊ ပေႃး 50 သႅၼ်တေလႆႈသႂ်ႇၵႃႈႁိုဝ်၊ 100 သႅၼ်တေလႆႈပၼ်ၵႃႈႁိုဝ် ၼႆႉပဵၼ်ဢုပတေႇ ဢၼ်ၼိုင်ႈ ၶႃႈယဝ်ႉ။

ပေႃးႁဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လူင် ၸဝ်ႈၵၢၼ်လႄႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႆႉ တေလႆႈပၼ်ငိုၼ်းႁူဝ်လိူၼ် တီႈဢေႇဢေႇ မၼ်း ၵႃႈႁိုဝ်ၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ဢုပတေႇဢၼ်ၼိုင်ႈ။

ပေႃးတင်ႈပႃႇတီႇပၢႆးမိူင်း တီႈဢေႇဢေႇမၼ်း တေလႆႈၶဝ်ႈလိူၵ်ႈလၢႆဢွင်ႈတီႈ ၼႆႉၵေႃႈပဵၼ်ဢုပတေႇဢၼ်ၼိုင်ႈ။ ဢု ပတေႇၼႆႉ မၼ်းၼမ်ၼႅၼ်ႇၼႃ။ ပုၼ်ႈၽွၼ်းလူင် တႅၼ်းၽွင်းၶဝ် ၶဝ်ႈယူႇၼႂ်းသၽႃး။ ဢမ်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈ ပေႃးပဵၼ် တႅၼ်း ၽွင်းၶဝ်ႈၼႂ်းသၽႃးယဝ်ႉၵေႃႈ ႁဵတ်းပၼ်လႆႈၵူႈမဵဝ်း ဢၼ်ႁဝ်းၶႂ်ႈလႆႈ ၶႂ်ႈပဵၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ ၼမ်ႉဝႃႇ၊ ၾႆးဝႃႇ၊ တၢင်း၊ ၶူဝ်၊ ႁူင်းႁဵၼ်း၊ ႁူင်းယႃ၊ ၵၢၼ်ႁႆႈၼႃး ဢၼ်ယၢပ်ႇၸႂ်ႁဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၵၢၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵၢၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ် ၽႂ်ၼႆ ပဵၼ်ၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ(အစိုးရ) ၶႃႈ။ ပေႃးၼႆ ဢၼ်ႁဝ်းၶႂ်ႈလႆႈ ၶႂ်ႈပဵၼ်ၼၼ်ႉ သမ်ႉႁဵတ်းႁိုဝ် ၸင်ႇပဵၼ်လႃႇ ၼႆ ဢၼ်ၼႆႉ တေၶႂ်ႈထၢမ်ၶႃႈၼႃ။ တႅၼ်းၽွင်းႁဝ်းၶဝ်ၸဝ်ႈ 1) လႆႈတၢင်ႇလိၵ်ႈသေယွၼ်း ၊ 2) လႆႈတၢင်ႇလၢတ်ႈသေ ယွၼ်း ယွၼ်းတီႈလႂ်လႃႇၼႆ ယွၼ်းၼႂ်းသၽႃး ယွၼ်းတီႈၽႂ် ယွၼ်းတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ။ ၵႂၢမ်းသိုဝ်ႈထွမ်ႇၸႃႉတႅၼ်း ၽွင်းႁဝ်းၶဝ်ၸဝ်ႈ လႆႈႁဵတ်းၵေႃႉယွၼ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသမ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၵေႃႉပၼ် ယွၼ်းတၢၼ်ႇႁိုဝ်ၵေႃႈ ၶႂ်ႈလႆႈ ၸင်ႇလႆႈ ၶႃႈ ပၵ်းပိူင်မၼ်းမီးဝႆႉ ဢေးလူၵႃႈႁိုဝ် တေလႆႈၵႃႈၼၼ်ႉ ပွင်ႇဝႃႈ ၵၢၼ်ပၢႆးမိူင်းၼႆႉ ပေႃးၶႂ်ႈပဵၼ် ၵေႃႉႁဵတ်းလႆႈ ပၼ်လႆႈ တႄႉတႄႉၼႆ ႁဝ်းတေလႆႈပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈႁင်းႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇၼၼ် တေလႆႈပႃးၸွမ်း ၼႂ်းၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈပိူၼ်ႈ တႄႉၵေႃႈလီ ဢမ်ႇတႄႉၵေႃႈယဝ်ႉ ပိူင်မၼ်းတမ်းဝႆႉၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆ။

ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ပႃႇတီႇပၢႆးမိူင်းၸုမ်းလႂ်ၵေႃႈ ၶႂ်ႈပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႅၼ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ၶႂ်ႈပႃးၼႂ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႅၼ်ႇ ၵွပ်ႈ ဢႃႇၼႃႇ ဢမ်းၼၢတ်ႈ မီးတီႈလႂ်ၵေႃႈ သုၼ်ႇႁဵတ်းလႆႈ ပၼ်လႆႈမီးတီႈၼၼ်ႈ။ ဢၼ်ၼႆႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း ႁူႉပွင်ႇ ၵူႈၵေႃႉၶႃႈ။ လွင်ႈႁဝ်းၶေႉၶႅင်ႇတႅၼ်းၽွင်းၵၼ်ၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉတီႈၼႂ်းသၽႃးၵူၺ်း မၼ်းတေလႆႈၶၢမ်ႈ ပူၼ်ႉ သၽႃးသေ ၽွတ်ႈႁႅၼ်းပဵၼ်လႆႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸင်ႇတေယဝ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ။

ၵွပ်ႈၼႆ ပေႃးႁဝ်းၶႂ်ႈႁဵတ်းလႆႈ ပၼ်လႆႈ ၼႆၸိုင် လူဝ်ႇၶဝ်ႈယူႇၼႂ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ပေႃးႁဝ်းၶႂ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းၵေႃႉယွၼ်းၼႆ ၶဝ်ႈယူႇၼႂ်းသၽႃး လွင်ႈၼႆႉ ၶႃႈထၢင်ႇတႄႉ တေ တႅၵ်ႇလႅင်းၵၼ်ယူႇၶႃႈ။ ႁဝ်းတေပဵၼ်လႆႈသင်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းဢွၼ်ၵၼ်ထတ်းတူၺ်းၶႃႈလူး ပေႃးၼႆ ၼႂ်းသၽႃး မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ မီးတႅၼ်းၽွင်း 664 ၵေႃႉ ပေႃးၼိုင်ႈၶိုင်ႈၼႆ 332 ၵေႃႉ ပေႃးလေႃး(ပွင်း) ထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈၸိုင် မီး 333 ၵေႃႉ ႁဝ်းၸင်ႇတေၽွတ်ႈႁႅၼ်းလႆႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ပေႃးဝႃႈ ႁဝ်းပေႉ 333 ၵေႃႉၵေႃႈ ႁဝ်းပဵၼ်လႆႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈႁင်း ၵူၺ်းႁဝ်းၵေႃႈယဝ်ႉ ႁဝ်းမီးဢမ်းၼၢတ်ႈယဝ်ႉ၊ ႁဝ်းပဵၼ်ၵေႃႉႁဵတ်းလႆႈ ပၼ်လႆႈၶႃႈယဝ်ႉ ပေႃးပဵၼ်ၼၼ် ႁဝ်းၶိုၼ်းဝၢႆႇ တူၺ်းၶိုၼ်း ပွႆးလိူၵ်ႈတင်ႈ 2015 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ပွႆးဢၼ်ႁဝ်းလႆႈၽိတ်းၵၼ်မႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉၶႃႈ တႅၼ်းၽွင်းၽႂ်မီး ၵႃႈႁိုဝ်ၼႆ ၼူၵ်ႉယုင်း 390 ၊ သၢင်ႇသီႈ 41 ၊ ရၶႅင်ႇ 22 ၊ တႆးႁဝ်း 15 ၵွပ်ႈၼႆ ပေႃးထိုင်မႃး ပွႆးလိူၵ်ႈတင်ႈ 2020 မႃးၼႆႉ တေပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ် ၽႂ်ဢမ်ႇႁူႉသေတႃႉၵေႃႈ ပေႃးတူၺ်း ဢဝ်လၵ်းမိူင်း 2008 ၼႆႉဝႃႈၼႆ ပုၼ်ႈတႃႇႁဝ်းတႄႉ ၶႂ်ႈၶဝ်ႈ ၵေႃႈလီ ဢမ်ႇၶဝ်ႈၵေႃႈယဝ်ႉ ၶေႃႈတွပ်ႇမၼ်းပေႃးဢွၵ်ႇဝႆႉ ယဝ်ႉ။ ႁဝ်းတေပဵၼ်လႆႈယူႇၶႃႈႁႃႉ 333 တီႈၼင်ႈ ဝူၼ်ႉ တူၺ်းၶႃႈလႄႈ ႁဝ်းဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈလႃးလႃးၶႃႈ။

ၵွပ်ႈၼႆ တႃႇႁဝ်းပဵၼ်လႆႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈႁင်းႁဝ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပႆႇဝႃႈၸၢတ်ႈၼႆႉၵွၼ်ႇ ထႅင်ႈ 10 ၸၢတ်ႈၵေႃႈ ႁဝ်းပႆႇ ပဵၼ် လႆႈၶႃႈ ၸင်ႇဝႃႈ ၵၢၼ်ပၢႆးမိူင်းၼႆႉ ၶႂ်ႈႁဵတ်းၵေႃႈလီ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁဵတ်းၵေႃႈယဝ်ႉ တိုၼ်းတေလႆႈလဵၼ်ႈပႃးၸွမ်း ပရိ ယႄႇ။ ပရိယႄႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းတေၵႂႃႇ ပႅတ်ႉ၊ ၶႃႈႁႅမ် ပိူၼ်ႈဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမိူင်းၼႆႉ ပိူၼ်ႈၵေႃႈ လဵၼ်ႈပရိ ယႄႇတေႃႇႁဝ်း ႁဝ်းၵေႃႈလူဝ်ႇလႆႈလဵၼ်ႈပရိယႄႇတေႃႇပိူၼ်ႈ ၼႆႉတႄႉ ပိူင်မၼ်းၶႃႈယဝ်ႉ။ ပေႃးၶႂ်ႈဢဝ် တေႃးသ၊ မေႃး ႁ၊ မႃႇၼႃႉ ဢွၼ်ႁူဝ်သေႁဵတ်းတႄႉ တေဢမ်ႇပဵၼ်သင်မႃးလႆႈ ဢမ်ႇလႆႈဢဝ်မၢၵ်ႇ ႁူဝ်ၸႂ်သေတႅပ်းတတ်းမဵဝ်း လဵဝ် ၵူၺ်း၊ ႁဝ်းတေလႆႈဢဝ် ဢွၵ်းဢေႃႁဝ်းတႅပ်းတတ်းသေႁဵတ်း ၸင်ႇပဵၼ်ၽွၼ်းလီတႃႇပုၼ်ႈၵူၼ်းတင်းၼမ်ၶႃႈ။ ပေႃး ႁဝ်းတူၺ်းဝႃႈ ၵူၼ်းၵေႃႉၼႆႉ ၵတ်ႉၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇပဵၼ် ၼႂ်းၸုမ်းႁဝ်းလႄႈ ဝႆႉပဵၼ်ၶဵၼ်ႁဝ်းၵူၺ်းၼႆ ပွင်ႇဝႃႈ ပၢႆးမိူင်း ပဵၼ်ဢီႈသင် ၵေႃႉၼၼ်ႉပႆႇႁူႉ။

ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းတေၵႆႉၵႆႉယၢမ်ႈငိၼ်းယူႇၶႃႈ ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်ၵူၼ်းလဵၼ်ႈပၢႆးမိူင်း ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇ (လုမ်ႈၾႃႉ) ၼႆႉ မီးၵႂၢမ်းဝႆႉ 2 ၶေႃႈ 1) မႅဝ်းလမ်ၵေႃႈလီ မႅဝ်းၽိူၵ်ႇၵေႃႈယဝ်ႉ ပေႃးမၼ်းမေႃၶူပ်းၼူၵေႃႈ ယဝ်ႉၶႃႈၼႃႇ။ 2) ၶႆႇၵႆႇ ၶႆႇပဵတ်းႁဝ်း ယႃႇဢဝ် သိမ်းဝႆႉတီႈလဵဝ် ပေႃးလူႉၵေႃႈ ယႃႇႁႂ်ႈလူႉတင်းမူတ်း ၵႂၢမ်း 2 ၶေႃႈၼႆႉ ဢဝ်ၶဝ်ႈၸႂ်သေ ၶိုၼ်းမိူဝ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၸၢမ်း တူၺ်းၶႃႈ။

ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း ၶႂ်ႈတိုၵ်းသူၼ်းတႄႉ ၸိူဝ်းလႆႈႁဵတ်းပူၼ်ႉမႃး မၢၼ်ႇမႅၼ်ႈဢိတ်းဢိတ်း ၽိတ်းၼမ်ၼမ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢဝ်ဝူဝ်းယဵပ်ႇႁၢႆ ၵႂၢႆးယဵပ်ႇၼႅၼ်ႈသေ ၶတ်းၸႂ်ႁႂ်ႈပဵၼ် ၶေႃႈလဵဝ်၊ သဵင်လဵဝ် ႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်ၽိတ်းဢိတ်းဢိတ်း မၢၼ်ႇၼမ် ၼမ် ၼၼ်ႉၵႂႃႇသေၵမ်း ပီႈၼွင်ႉတီႈၸမ် တီႈၵႆၶဝ်ၵေႃႈ မိူဝ်ႈမႃး ႁႂ်ႈသိူဝ်း မိူဝ်ႈမိူဝ်းႁႂ်ႈသႃႇ ႁႂ်ႈႁွတ်ႈၵႂႃႇ ဝၢၼ်ႈၽႂ်မိူင်း မၼ်း လီလီငၢမ်းငၢမ်း မိူဝ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် လွင်ႈပၢႆးမိူင်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢီႈသင် ႁဝ်းတေႁဵတ်းႁိုဝ်လႆႈ တေလႆႈႁဵတ်းႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈလႆႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈသေ ယွၼ်းၶွတ်ႇယွတ်ႈဝႆႉတီႈၼႆႈၶႃႈ။

မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ

ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ

promotion

SHAN Membership

฿ 19฿ 169 /mo
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ႁဵၼ်းဢဝ်ၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ၊ ရေႊတီႊဢူဝ်ႊ၊ ထႆႇႁၢင်ႈ၊ Blogger, Vlog ထႆႇဝီႊတီႊဢူဝ်ႊ တတ်းတေႃႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပိုၼ်ၽႄႈ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၵၢၼ်သိုဝ်ႇ
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်လႅၵ်ႈလၢႆႈပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ် ဢၼ်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၸတ်းႁဵတ်း
  • ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းတွင်ႈထၢမ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး၊ ပၢႆးမွၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ၶႂ်ႈႁူႉၶႂ်ႈငိၼ်း။
  • လႆႈႁပ်ႉဢၢၼ်ႇ ၶၢဝ်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း ပိူင်ပဵၼ်ဝူင်ႈလႂ်ဝူင်ႈ ၼၼ်ႉ။

ၶၢဝ်ႇဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း

ဢမေႊရိၵၼ်ႊ တေယိုတ်းဝီႊသႃႊ ၵူၼ်း 2 သႅၼ်ပၢႆ ၸိူဝ်းယိုၼ်ႈဝႆႉတႃႇယွၼ်းပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်း

0
လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ ၶိုင်တႃႇယိုတ်းဝီႊသႃႊဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈ လႄႈ ဝီႊသႃႊပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၶွင်ၵူၼ်းၸိူဝ်းယွၼ်းပိုင်ႈယွၼ်းယူႇယွၼ်းပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ(asylum) တႃႇ 2 သႅၼ်ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ ။ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇယႂ်ႇ AP ဢိင်ဢဝ်ၶေႃႈဢုပ်ႇဢူဝ်း ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်းမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊလႄႈ ၽူႈမီးၸၼ်ႉၼႂ်းၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸိုင်ႈမိူင်း ဢမေႊရိၵၼ်ႊ 2 ၵေႃႉ ဢုၵ်ႇၵၼ်ၼၼ်ႉသေမႃးတႅမ်ႈတၢင်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းၸၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ။ ၽူႈမီးၸၼ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊလၢတ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ယိပ်းဝီႊသႃႊ ဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈ ဝီႊသႃႊပၢႆးမၢၵ်ႈမီး...

ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇလွင်ႈၵၢၼ်ၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ 12 လၢၼ်ႉပၢႆ လႆႈပၢႆႈဝႆႉ 4 လၢၼ်ႉပၢႆ

0
ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၼႂ်းၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉမီး 12 လၢၼ်ႉပၢႆ ယွၼ်ႉပၼ်ႁႃၵၢၼ်သိုၵ်းၵၢင်မိူင်းဢမ်ႇယဝ်ႉဢမ်ႇတူဝ်ႈ ဢမ်ႇၵိုတ်းဢမ်ႇထၢတ်ႇ၊ ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းလႆႈပၢႆႈယၢၼ်တီႈယူႇ မီး 4 လၢၼ်ႉပၢႆ ၼႆ ၸုမ်းၸွႆႈထႅမ်ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်လုမ်ႈၾႃႉ WFP ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။ ပူၼ်ႉမႃးဝၼ်းသုၵ်းၼႆႉၼၼ်ႉ WFP ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ လႆႈႁူမ်ႈၵၼ်တင်းၸိုင်ႈမိူင်းၵူဝ်ႊရီႊယႃႊ ၼႂ်းႁူဝ်ၶေႃႈ REACH ၼႆသေၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၸိူဝ်းထူပ်းၽေးပၢင်တိုၵ်းသေ ဢိုပ်းယၢၵ်ႈဝႆႉတႃႇ 140000...

Stages of Sleep ၶၵ်ႉတွၼ်ႈမိူဝ်ႈတေလပ်း

မိူဝ်ႈၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉ ပႆႇႁိူင်းတႄႉ ပိူင်ပဵၼ်ၵူႈၸိူဝ်ႉၵူႈလွင်ႈၼႂ်းမိူင်းၵူၼ်းၼႆႉ တႃႇႁူႉလႆႈလွင်ႈတၢင်းမၼ်းလိုၵ်ႉလိုၵ်ႉလမ်ႇလမ်ႇၼၼ်ႉဢမ်ႇငၢႆႈ ။ ဝၢႆးၼႆႉမႃးတႄႉ ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉၼႂ်းၵၢၼ်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈမီးၼမ်မႃး တေႃႈၼင်ႇ လွင်ႈၼွၼ်းလပ်းၵူၺ်း ႁူႉလႆႈသပ်းသေးဝႃႈ မၼ်းႁဵတ်းႁိုဝ်လပ်း ၊ လပ်းယဝ်ႉပဵၼ်ႁိုဝ်ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၽွင်းၵူၼ်းၼိုင်ႈၵေႃႉ တေၼွၼ်းလပ်းၼၼ်ႉ ႁူၺ်ႇတႃႁဵတ်းၵၢၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ် ၊ ၶၵ်ႉတွၼ်ႈမၼ်းမီးသင်လၢႆလၢႆၼႆၼၼ်ႉ ၾၢႆႇၶူၼ်ႉၶႂႃႉလၢတ်ႈသပ်းၸႅင်ႈဝႆႉမူတ်း။ၼ်တႃႇယူတ်းယႃပၢႆးယူႇလီတူဝ်ၸႂ်ၽႂ်မၼ်းလူးၵွၼ်ႇ။ လွင်ႈလပ်းလွင်ႈၼွၼ်းၼႆႉ လမ်ႇလွင်ႈတႃႇပၢႆးယူႇလီ ၼႆ ႁူႉၵၼ်ၽွင်ႈယူႇသေတႃႉ လွင်ႈဝႃႈ မိူဝ်ႈတေလပ်းၼၼ်ႉ...

ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်ႈငႂ်ႈ ဢမ်ႇမီးႁိူၼ်းယေးတီႈယူႇ ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၽဝ်ပႅတ်ႈမူတ်းယဝ်ႉ

0
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ မိၼ်းပလွင်ႈ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်ႈငႂ်ႈ မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ဢၼ်လႆႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်းသိူဝ်ဝႆႉ 2 ပီၼၼ်ႉ ယၢမ်းလဵဝ်ပွၵ်ႈၶိုၼ်းယူႇတီႈဝၢၼ်ႈၵဝ်ႇယဝ်ႉဝႃႈၼႆသေတႃႉ ႁိူၼ်းယေးၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ၺႃးၽဝ်ဝႆႉမူတ်းယဝ်ႉလႄႈ ဢမ်ႇမီးတီႈယူႇ ၊ လႆႈဢဝ်ၽႃႈယၢင်မုင်း/ၵင်ႈသေ ယူႇဝႆႉႁင်းၽႂ်မၼ်းၵူၺ်းဝႃႈၼႆ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမိၼ်းပလွင်ႇႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမွၵ်ႈ 500 လႆႈဢွၵ်ႇပၢႆႈယၢၼ်ႁိူၼ်းယေး ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈဝၢၼ်ႈ ၸဵမ်မိူဝ်ႈလိူၼ်ၻီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊ 2024 ပုၼ်ႉ။ ဝၢႆးလင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢွၵ်ႇပၢႆႈယဝ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈၽဝ်ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပႅတ်ႈ။ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ DSNDA...

ၸူဝ်းပီႈၼွင်ႉတႆးတူၺ်းမေႃႇႁႄႈ ၶၼွၵ်ႉၸဵင်း ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 6 ပျီႇတုၸိတ်ႉပဢူဝ်း PNO

0
ဝၼ်းတီႈ 22/08/2026 ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၸိုင်ႈတႆး ဢူးၸၢႆးထဵင်ႇၸူဝ်း ဢွၼ်ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵႂႃႇလဵပ်ႈတူၺ်းမိူင်ႁႄႈၶၢင် (ဢႅၼ်ႊတီႊမူဝ်ႊၼီႊ/ၶၼွၵ်ႉၸဵင်း) ”လၢႆႉႁၢမ်းၼျႃး” ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇပွင်းလိၼ်း ၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်ပူင်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။ ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ ႁႄႈၶၢင်ၼႆႉ ပျီႇတူႉၸိတ်ႉႁူမ်ႈတင်းၸဝ်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီးသေ ၶုတ်းယူႇၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ် မိူင်းပဵင်း မိူင်းသၢတ်ႇ ၼမ်ႉၸၢင် လွႆလႅမ် ႁူဝ်ပူင်း ၵုၼ်ႁဵင် ၵၢတ်ႇလေႃႉ...