ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း မၢႆ # 4 ၼႆႉပဵၼ် ၼႃႈလိၼ်ပူတ်းပွႆႇ၊ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ဢၼ် ၸဝ်ႈၸၢႆးလိုၼ်း ဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉ ၵုမ်းၵမ်၊ ယၼ်ႇ ပၵ်း ငဝ်ႈငုၼ်း ဝႆႉတီႈ ဝဵင်းမိူင်းလႃး လႄႈၸပ်းၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၸုမ်းမိူင်းလႃး ။ မိူင်းလႃးၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်း ဢၼ် ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းတုင်...

ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၼႆႉမီးၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း၊ ၵေႃႇတင်ႈဝဵင်း တိတ်းဢိူမ်ႈ ၾင်ႇၼမ်ႉသၢႆ လႄႈ ဝဵင်းမႄႈသၢႆ လႅၼ် လိၼ် တႆး - ထႆး ။ မိူဝ်ႈၵေႃႇတင်ႈဝဵင်း တႃႈၶၢမ်ႈၼမ်ႉမႄႈသၢႆ မီးပႃႇမႆႉၶီႈလဵၵ်း (တူၼ်ႈမႆႉ မွၵ်ႇၸလီႇ) လႄႈ ၸပ်းၸိုဝ်ႈ ဝဵင်း တႃႈၶီႈလဵၵ်းမႃး ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ။ ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၼႆႉ...

ပေႃးလၢတ်ႈထိုင်လွင်ႈႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼႆ ၽႂ်ၵေႃႈတေၶုၵ်းၸႂ်လႆႈ ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၼၼ်ႉၵမ်ႈၼမ်ယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈလိူဝ်သေၼၼ်ႉလူး ၸွင်ႇမီးႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈထႅင်ႈတၢင်ႇမဵဝ်းယူႇႁႃႉၼႆ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၵ်းမၼ်ႈဝႃႈပဵၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈလႆႈၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ 3 မဵဝ်း- 1) ႁူင်းႁဵၼ်း ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈပိုတ်ႇသွၼ်ပၼ် ႁိုဝ် Public School ၊ 2) ႁူင်းႁဵၼ်းသုၼ်ႇလဵဝ် (Private School)၊ လႄႈ 3)...

တီႈဢၼ်ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈႁႅၼ်းတမ်းလၵ်းမိူင်းၼႆႉ ပိူင်ၾၢင်လမ်ႇလွင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈတႄႉ ပဵၼ် "မူႇပိူင်ပိုၼ်ႉငဝ်ႈ" လၵ်းမိူင်းဢၼ်ၼၼ်ႉ ၵူၺ်းယဝ်ႉ။ မူႇပိူင်ပိုၼ်ႉငဝ်ႈဢၼ်ၼႆႉ ၸီႉၸႅင်ႈၼႄ ႁၢင်ႈၾၢင်ၵေႃႇတင်ႈၸိုင်ႈမိူင်း ၼိုင်ႈဢၼ် ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ၸႅင်ႈၼႄပႃးပိူင် ပၢႆးမိူင်း ဢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉလိူၵ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉၽွင်ႈယဝ်ႉ။ လဵပ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈ "မူႇပိူင်ပိုၼ်ႉငဝ်ႈ" လၵ်းမိူင်းၸိုင်ႈမိူင်းၼိုင်ႈဢၼ်သေ ၸၢင်ႈၸႅၵ်ႇႁူႉလႆႈဝႃႈ ၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်ယင်ႇပိုၼ်ႉတီႈ ပိူင်သူဝ်ႇသျႄႇလိတ်ႉ ႁိုဝ်၊ ပိူင်ၶွမ်ႇမိဝ်ႇၼိတ်ႉႁိုဝ်၊ ပိူင်ၻီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇႁိုဝ်...

ၼႂ်းတိုဝ်ႉတၢင်းဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶွပ်ႈတဵမ် 61 ပီၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ် RCSS/SSA လႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈ ယုၵ်ႉယွင်ႈဢဝ် ၵုၼ်း မုၼ်မႃးၵူႈပီလႄႈ တွၼ်ႈတႃႇပီၼႆႉ ယူႇတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ လႆႈတွင်ႈထၢမ် ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် ၸၢႆးငိုၼ်း ၽူႈၼမ်းၼႂ်းမၢႆ 2 RCSS/SSA ဝႆႉၼင်ႇၼႆ။ ထၢမ် - ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းလၢတ်ႈၼႄ ငဝ်းလၢႆးလႄႈလွင်ႈလႆႈၸတ်းႁဵတ်းဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ တီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်း ၽွင်ႈၶႃႈ။ တွပ်ႇ -...

မိူဝ်ႈၽုၵ်ႈ ဝၼ်းတီႈ 21 လိူၼ်မေႊ 2019 ၼႆႉ ဢၼ်တႆးႁဝ်း လႆႈယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇသေ လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉမႃးၼႆႉ မၼ်းၵေႃႈတဵမ်မႃး 61 ပီယဝ်ႉ။ ယူႇတီႈၸဝ်ႈၼွႆႉသေႃးၼၼ်ႇတ (ၸဝ်ႈႁၢၼ်လူင် ၸဝ်ႈၼွႆႉ ႁွင်ႉ သေႃးယၼ်ႇတ ငိူၵ်ႈၵၢင်းလၢႆး) ႁဝ်းၶႃႈ ဢွၼ်ႁူဝ် ၽူႈႁၵ်ႉ ၸၢတ်ႈ 31 ၵေႃႉ ၶဝ်ၸဝ်ႈလႆႈၵႂႃႇၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်...

လိူၼ်မေႊ 21 ဝၼ်း 1958 ၶၢဝ်းၵၢင်ၼႂ်ယၢမ်း 7 မူင်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၼွႆႉ (သေႃးၼၼ်ႇတ ႁိုဝ် ဝၢႆးမႃးဢွၵ်ႇသဵင် ပိူင်ႈၵႂႃႇၸွမ်းထုင်းတႆးသေ ပဵၼ်ၵႂႃႇသေႃးယၼ်ႇတ) ဢွၼ်ႁူဝ်ၸုမ်းၸိူဝ်းလုၵ်ႈၼွင်ႉ ႁူမ်ႈၵူၼ်း 31 ၵေႃႉ၊ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵိၼ်ၼမ်ႉသၸ်ႉၸႃႇ ၵေႃႇတင်ႈ တပ်ႉၼုမ်ႇသိုၵ်းႁၢၼ် တီႈၼႂ်းထိူၼ်ႇတီႈၼိုင်ႈ တီႈသူပ်းႁူၺ်ႈသမၢၼ်း (သူပ်းၼမ်ႉၵျွတ်ႈ၊ ၾင်ႇၾၢႆႇ...

  သိုၵ်းလၢႆမူႇလၢႆ ၸုမ်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ႁိမ်ပိုၼ်ႉတီႈၵၼ်၊ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ် ၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈ ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်း ၼမ်ႉတူႈ လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်း ႁဵင်ပၢႆ လႆႈပၢႆႈယၢၼ်ႁိူၼ်းယေးတီႈယူႇ။ ယၢမ်းလဵဝ် ၵေႃႈတိုၵ်ႉၶဵင်ႈၶႅင်ၵၢၼ်သိုၵ်းၵၼ်ဝႆႉယူႇလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းယင်းဢမ်ႇႁတ်းလူင်းႁႆႈ လူင်းၼႃး။ ၵႃၼႄးၵဝ်ႉ - သွၵ်ႈႁႃလၵ်ႉၵိၼ်မိူဝ်ႈၵၢင်ဝၼ်းသေ ၼႄးၵဝ်ႉသႆႉၵိၼ်မိူဝ်ႈၵၢင်ၶိုၼ်း။ ၵဝ်ႉသမ်ႉ သွၵ်ႈႁႃ ငွႆးၵိၼ်မိူဝ်ႈၵၢင် ၶိုၼ်းသေ ၼႄးဝႃႈ...

ဝၼ်းလုၵ်ႉၾိုၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆးႁဝ်း တႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ဢဝ်ၸိုင်ႈတႆးလႆႈလွတ်ႈလႅဝ်း လႄႈဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးလႆႈ ယူႇသဝ်းလူၺ်ႈတၢင်းထၢင်ႇႁၢင်ႈ တင်ႈဢဝ်ပီ 1958 (ဝၢႆးသေ ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျႅၼ်ႇမႃႇ လႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းယဝ်ႉ 10 ပီ တဵမ်) မႃးတေႃႇထိုင်ပီ 2019 ပီၼႆႉ လႆႈမႃးၶၢဝ်းတၢင်း 61 ပီတဵမ်ယဝ်ႉ။ ဝၼ်းတီႈ 21 လိူၼ်မေႇ ပီ 1958 ၼီႈၼၼ်ႉ...

“ၼႆႉႁွင်ႈၶူးသွၼ်လူင် သြႃႇၸၢႆးဢွင်ႇထုၼ်းဢိူဝ်ႈ” - ၼႆ ဢူၺ်းၵေႃႉ ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈၸီႉၼႄ၊ ၽိူဝ်ႇႁႅၼ် ႁူဝ်တူၺ်း ႁၼ်ပၢႆႉ တိတ်းဝႆႉ တင်းလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ဝႃႈ - “မျၢၼ်ႇမႃႉ တမၢႆးဢၽွႆႉ တုတိယ ဢုၵ်ႉၵထ” - ၼႆဝႃႈ။ ၸိုဝ်ႈ - ၸၢႆးဢွင်ႇထုၼ်း ပေႃႈ/မႄႈ - ပူႇလွႆၸၢမ်ႇမူဝ်း၊ ၼၢႆးလွႆထုၼ်း(သဵင်ႈမုၼ်တင်းသွင်ၸဝ်ႈ) ၼႃႈၵၢၼ်ပေႃႈမႄႈ...

ၽွင်းဢၼ်ၼႂ်းတူင်ႈၼႃး တူၼ်ႈၵႃႈၶဵဝ်ၼုမ်ႇဢွၼ်ႇၼုမ်ႉၼူၼ်း ဝၢၼ်ႁူဝၢၼ်တႃ ဝၢၼ်ဢူၵ်းဝၢၼ်ၸႂ် တဵမ်တူင်ႈၸွတ်ႇၵႂႃႇ ၼႂ်းတူင်ႈၼႃး မုင်ႈတူၺ်းယၢဝ်းလူင်ၵႂႃႇဢမ်ႇသုတ်းသၢႆတႃ ၾူၼ်ဢွၼ်ႇယွႆးၽွၵ်းသႂ်ႇ ဝႂ်ၶဵဝ်ၼုမ်ႇမႂ်ႇတူၼ်ႈၵႃႈၶုၼ်ႇၽႅတ်း သၢႆႉၽႅတ်းၶႂႃ ဝူင်ၶိုၼ်ႈဝူင်လူင်း ၵေႃၶဝ်ႈမၢၵ်ႈပူင်းၵွၼ်ႈၵေႃႇၵုမ်ႇ။ ၽွင်းၼင်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ပဵၼ်ၶၢဝ်းၽွင်းၵူၼ်းထဝ်ႈပႃးၵၼ်ၶဝ်ႈဝတ်ႉၶဝ်ႈဝႃး ၼွၼ်းထင်ၵမ်တိုဝ်းသိလ်ၼႂ်းဝတ်ႉ ၼႂ်းဝႃး ဝၼ်းသိလ် ၶဝ်ႈဝႃႇသႃ ၸွမ်းၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆးသႃသၼႃၶမ်းၽရႃႉၿုတ်ႉထၸဝ်ႈ ဢမ်ႇဝႃႈထဝ်ႈၼုမ်ႇႁၢတ်ႈႁၢႆး ၸၢႆးယိင်း ၸုင်လုၵ်ႈလၢၼ် ၶဝ်ႈ ဝတ်ႉၶဝ်ႈဝႃး လူႇတၢၼ်းၶဝ်ႈလီၽၵ်းဝၢၼ်...

ၾိင်ႈမိူင်းႁူမ်ႇငမ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၶေႃႈဢၼ်ဝႃႈ ၵူၼ်းၵိုၵ်းမိူင်းတင်းလၢႆ မီးသုၼ်ႇလႆႈၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်ၵူႈၵေႃႉ တမ်ႈတီႈၾိင်ႈမိူင်း ၼႆၵူၺ်းယဝ်ႉ။ ဢၼ်ၼႆႉ တီႈၸိုင်ႈမိူင်းၸိူဝ်းဢၼ်ၾိုၵ်းၸႂ်ႉပိူင် တီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇၶဝ် လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ႁႅၼ်းတမ်းဝႆႉ ၼႂ်းလၵ်းမိူင်းသေ လူလွမ်ႁႄႉၵင်ႈပၼ်ယဝ်ႉ။ ၶေႃႈၵႂၢမ်းပၢႆးမိူင်း ဢၼ်ဝႃႈ ၾိင်ႈမိူင်းႁူမ်ႇငမ်းၼႆႉ ပဵၼ်ပၢႆးဝူၼ်ႉပၢႆးမိူင်းပၢၼ်မႂ်ႇ ဢၼ်ၽုတ်းဢွၵ်ႇၵိုၵ်းၵၼ်မႃး တင်း လိၵ်ႈမၢႆ မႅၵ်ႊ ၼႃႇၵႃႇတႃႇ (Magna Carta) ဢၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ၵျွၼ်ႊ...

ဝၼ်းလိူၼ်ႁူၵ်းမူၼ်းၵူႈပီ ၸၢဝ်းပုတ်ႉထတူဝ်ႈလူၵ်ႈလႃႈ ႁူမ်ႈၵၼ်မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်ဝၼ်းပုတ်ႉထၸဝ်ႈလႄႈ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်း ၵၢၼ်တၢင်းလီ ဢၼ်တေပဵၼ်ၽွၼ်းလီၵုသုလ်တႃႇပိူၼ်ႈတင်းႁဝ်း။ ၵမ်သိလ်သီလ 5 ယိူင်ႈ၊ တူဝ်ၵေႃႈဢမ်ႇႁဵတ်း၊ ပိူၼ်ႈ ၵေႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႉႁဵတ်း ၵၢၼ်ဢၼ်တေၽိတ်းမႅၼ်ႈသိလ်သီလႁႂ်ႈသဝ်ႈဝဝ်းမွင်၊ တိုဝ်းၵမ်ထမ်းသမ ထၼပ်ႉမၢၵ်ႇ၊ ၽႄႈတိူၼ်း ၵုၼ်းမုၼ်ပုတ်ႉထ ထမ်းမ သင်ၶ၊ ယၵ်ႉတူၺ်းထမ်းဝိပသ်ႉသၼႃ ယၵ်ႉတူၺ်းႁႂ်ႈပွင်ႇၸႂ် ၼိူဝ်ၶၼ်ထတင်း 5 ယၢင်ႇႁႂ်ႈႁၼ်...

ၵၼ် (3) တွၼ်ႈ (ၵ) /သိုပ်ႇမႃးၽိုၼ်ပူၼ်ႉ ၵၼ်သၢမ် With supreme confidence in himself, Hsohkhanhpa commanded the other principalities to submit and acknowledge his suzerainty. He apparently had foreseen...

ၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇ ႁိုဝ် FPNCC ၼႆႉ သိုၵ်းဝႃႉ UWSA ဢွၼ်ႁူဝ် ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ 7 ၸုမ်း - မိူၼ်ၼင်ႇ - ၵူဝ်းၵၢင်ႉ MNDAA ၊ မိူင်းလႃး NDAA ၊ ၶၢင် KIA ၊ တႆး SSPP/SSA...