ၸဝ်ႈၵၼ်းၸဵတ်း ၽူႈယၢမ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးမႃး လၢႆသိုပ်ႇပၢၼ် ၵိုင်ႉၵၢင်ႉလူႉသဵင်ႈၵႂႃႇ လူၺ်ႈတၢင်းပဵၼ် ၵူၼ်းထဝ်ႈ။ ဝၼ်းတီႈ 24/1/2024 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈမွၵ်ႈ 8 မူင်း ၸဝ်ႈၵၼ်းၸဵတ်း (ႁိုဝ်) ပေႃႈထဝ်ႈၵၼ်းၸဵတ်း ဢႃယု 87 ပီ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉလူႉ သဵင်ႈၵႂႃႇ တီႈႁိူၼ်းမၼ်းၸဝ်ႈ ၸႄႈဝဵင်းသၼ်ၵမ်ႇၽႅင်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး ၼႆယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ်...

ဝၢႆးသေမိူင်းမၢဝ်းလူင် လႆႈထုၵ်ႇၶႄႇၶုၵ်ႉၶၢမ်းပူၼ်ႉပႅၼ်လႄႈလႆႈသေမိူင်း(သုမ်းမိူင်း) ၵႂႃႇၼၼ်ႉ ၽွင်းၼင်ႇၼၼ် မိူင်းသႅၼ်သီ ဢၼ်ၵေႃႇတင်ႈပဵၼ်မိူင်းမႃးဢွၼ်ၼႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸဝ်ႈၾႃႉသႅၼ်ဝီ ၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ်ၽူႈၼမ်း ၼႂ်းမူႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၶိူဝ်းတႆးသိုပ်ႇမႃး။ ၼႂ်းပၢၼ်သႅၼ်ဝီႁုင်ႈႁိူင်းၼၼ်ႉ မီးၸဝ်ႈၽူႈၽွင်းငမ်းသိုပ်ႇတေႃႇၵၼ်မႃး 48 ၸဝ်ႈ။ ဢွၼ်ၼႃႈ မိူင်းသႅၼ်ဝီတေႁုင်ႈႁိူင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးၸဝ်ႈၾႃႉပူၵ်းပွင်ၽွင်းငမ်းဝႆႉယူႇ။ ဝၢႆးသေပၢၼ်ၸဝ်ႈၶမ်းပၢၵ်ႇၾႃႉယဝ်ႉ ပရိၼ်ႉၼွင်ႇ လႆႈဢဝ်ၵွင်သိုၵ်းၶိုၼ်ႈမႃးၼႂ်းမိူင်းတႆး ၵူႈႁူဝ်မိူင်း တေႃႇထိုင် မိူင်းၵိုင်မႃႉ မိူင်းတိင် (မိူဝ်ႈလဵဝ်ယူႇၼႂ်းၶႄႇ) ၸဝ်ႈၾႃႉလႄႈၵူၼ်းမိူင်း...

ဝၢႆးသေတပ်ႉသိုၵ်းတႆး လႆႈထွႆလူၼ်ႉပူၼ်ႉၶၢမ်ႈၶဝ်ႈၼႂ်းမိူင်းထႆးသေ မႃးပူပိုၼ်ႉသိူဝ်ႇႁၢၵ်ႈငဝ်ႈ ၾင်လၵ်းပၵ်းထၢၼ် တီႈယူႇဢွင်ႈသဝ်း တီႈဝၢၼ်ႈမႂ်ႇမွၵ်ႇၸၢမ်ပဝ်း(ဝၢၼ်ႈမႂ်ႇမွၵ်ႇၸၢမ်) ၼႃႈလိၼ်မႂ်ႇလႄႈတင်ႈၸိုဝ်ႈမႂ်ႇမႂ်ႇ ဢၼ်ယူႇႁိမ်းၾင်ႇ မႄႈၼမ်ႉၵူၵ်း ၼႂ်းမိူင်းထႆးပွတ်းႁွင်ႇ ဝူင်ႈၵၢင် မိူင်းၵဵင်းမႆႇ လႄႈ မိူင်းၵဵင်းႁၢႆး။ ပိုတ်ႇၼႃႈပိုၼ်းမႂ်ႇ မီးမႃးဝၼ်းယူၵ်ႉယွင်ႈၸဝ်ႈၶူးမေႃလိၵ်ႈတႆး တီႈဝၢၼ်ႈမႂ်ႇမွၵ်ႇၸၢမ်ၼႆႉ ပူၼ်ႉမႃး မိူဝ်ႈ 47 ပီပၢႆ ဝၢႆးသေ ပီႈၼွင်ႉတႆး လႆႈမႃး ၵေႃႇႁၢင်ႈသၢင်ႈလၵ်းပၵ်းထၢၼ်...

ပိုၼ်ႉလင် "ငဝ်ႈပိုၼ်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ် ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ၊ ပေႃးၵႂၢမ်းလၢတ်ႈႁၢႆၵေႃႈ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတၢႆ" "ၼႂ်းလူၵ်ႈ(လုမ်ႈၾႃႉ)ၼႆႉ  ဢၼ်လၢတ်ႈမိူၼ် တႅမ်ႈမိူၼ်  ပဵၼ်ၶိူဝ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈ လၢတ်ႈဢမ်ႇမိူၼ် တႅမ်ႈမိူၼ်            - ပဵၼ်ၶိူဝ်းၶႄႇ လၢတ်ႈမိူၼ် တႅမ်ႈဢမ်ႇမိူၼ်           - ပဵၼ်ၶိူဝ်းတႆး" "တႃႇၶိူဝ်းတႆး တေၸုၵ်းမၼ်ႈလႆႈသေ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၵႂႃႇၼႆႉ ယူႇတီႈၵႂၢမ်းတႆးႁူမ်ႈၶေႃႈ ...

မိူင်းတႆးပဵၼ်မိူင်းဢၼ်မီးၼႃႈလိၼ်ယႂ်ႇၵႂၢင်ႈသုတ်း ၼႂ်းႁူမ်ႈတုမ်မိူင်းမၢၼ်ႈလႄႈ မီးႁူဝ်ၵူၼ်း 4-6 လၢၼ်ႉၵေႃႉ ၼပ်ႉလႆႈထိုင် 10 ပုၼ်ႈၶွင်ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်၊ ၼမ်ႉလိၼ်ႁိၼ်ၽႃ (ပထဝီ - geography) မိူင်းတႆးပဵၼ်ပိုၼ်ႉတီႈ မိူင်းဢၼ်တိတ်းၸပ်းလႅၼ်လိၼ်လႄႈပဵၼ်မိူင်း(ယုတ်းထသၢသ်ႇရ် Strategic )ယူႇတိတ်း 3 မိူင်း ၸိူင်ႉၼင်ႇ မိူင်းၶႄႇ မိူင်းထႆး လႄႈမိူင်းလၢဝ်း။ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်ၶႄႇပဵၼ်ႁႅင်းလူင်ၾၢႆႇၼိုင်ႈလႄႈမီးမႃးယၢဝ်းၼၢၼ်း၊ ၵွႆးၵႃႈတေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်...

ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈပီ1950 ၼၼ်ႉ မႅၼ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းၽွင်းၵၢင်ဝႃႇသႃၸဝ်ႈၸၢႆး လုၵ်ႈၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ၸဝ်ႈၽႃးၼုဝူင်းမိူင်းလၢဝ်း ဢၼ်ပဵၼ်ႁူဝ်ၼႃႈလူင်ၵွင်တပ်ႉ ၶွင်သိုၵ်းလၢဝ်းႁၵ်ႉၸၢတ်ႈ တိုၵ်းၾရင်ႊသဵတ်ႈ ဢမ်ႇပေႉၽူႈၶဵၼ်ၶႂၢၵ်ႈမိူင်းလႄႈ မၼ်းၸဝ်ႈလႆႈၶိုၼ်ႈမိူဝ်းၵႂႃႇမိူင်းတႆးသိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး ယွၼ်းဢဝ်သိုၵ်းၶႄႇၽိူၵ်ႇ မွၵ်ႈၼိုင်ႈတပ်ႉၵွင် ဢွၵ်ႇမႃးတၢင်း လႅၼ်လိၼ်မိူင်းတႆး တီႈလႅၼ်လိၼ်သၢမ်တၢဝ်ႉ မိူင်းၵၢႆ မိူင်းယွင်း ပူၼ်ႉၵႂႃႇတၢင်း မိူင်းၵုမ်းသူပ်းယွင်းၼၼ်ႉသေ ၶၢမ်ႈၼမ်ႉၶွင်ၶဝ်ႈၶိုၼ်းမိူဝ်းမိူင်းလၢဝ်း။ . မိူဝ်ႈၽွင်းၸဝ်ႈသုၽႃးၼုဝူင်း လူင်းလတ်းၽၢၼ်ႇမိူင်းတႆးသိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃးသေ ၶဝ်ႈမႃးၽႅဝ်မိူင်းၵဵင်းတုင်ၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈ လႆႈမႃးထူပ်းၸဝ်ႈၾႃႉလူင်ၵဵင်းတုင်...

တႆးလိုဝ်ႉ ယူႇထိၼ်ႇထၢၼ်ၶဵတ်ႇလႅၼ်လိၼ် ၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇၼႂ်းသိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး ၸိုင်ႈ မိူင်းၶႄႇ မီး ၾၢင်ႁၢင်ႈလီငၢမ်း မီးၽႃသႃၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ မီးၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆး မီးၶူဝ်းၼုင်ႈတၢင်းဝႆၶွင်တူဝ်ၵဝ်ႇ ပဵၼ်လၵ်း ႁူမ်ႈတင်းၾိင်ႈယူႇၵိၼ်ဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇ လႄႈယင်းမီးၾိင်ႈတိုဝ်းၵမ်လီငၢမ်းဢၼ်ယူႇၼႂ်း ၶိူဝ်းႁိူၼ်း ၸိူဝ်ႉသၢႆၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆးသၢႆၼိုင်ႈ။ တႆးလိုဝ်ႉတင်ႈထိၼ်ႇထၢၼ်ယူႇၼႂ်းမိူင်းၶႄႇပွတ်းၸၢၼ်း မီးမိူင်းၸဵင်းႁုင်ႈ ပဵၼ်ၶဵတ်ႇပူၵ်းပွင်ၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇၼႂ်း သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး ၸႄႈတွၼ်ႈယႂုၼ်ၼၢၼ် ပဵၼ်သုၼ်ၵၢင်ၶွင်တႆးလိုဝ်ႉလႄႈမီးပိုၼ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၵၼ်မႃးတင်းၶႄႇ ၶၢဝ်းယၢမ်းႁိုင်ၼၢၼ်းလၢႆပၢၵ်ႇပီပူၼ်ႉမႃး မီးၵုမ်ႇတႆးလိုဝ်ႉမၢင်သူၼ်ႇ လႆႈယူၵ်ႉယၢႆႈၶၢႆႉထိၼ်ႇ လူင်းမႃးၾၢႆႇၼိူဝ်...

ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းပွၼ်ၼႆႉ  ထုၵ်ႇၸုမ်းၵူၼ်းႁၢႆႉမၢၼ်ႈ လၵ်ႉလွမ်ယိုဝ်းမိူဝ်ႈမိူဝ်ႈၵၼ်တင်း ၸွမ်သိုၵ်း ဢွင်ႇသၢၼ်း ၽွင်းတိုၵ်ႉႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် ၵဵဝ်ႇလွင်ႈတေၵေႃႇသၢင်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တီႈၼႂ်းႁွင်ႈ ပၢင်ၵုမ်သၽႃး ဝဵင်းလူင်တႃႈၵုင်ႈ ႁူမ်ႈတင်းမူတ်း 9 ၵေႃႉ တိူဝ်ႉဝၢတ်ႇလူမ်ႉတၢႆၵမ်းလဵဝ် 8 ၵေႃႉ။ ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းပွၼ်တႄႉႁူမ်ႈဝႃႈတိူဝ်ႉဝၢတ်ႇၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇထိုင်တီႈတၢႆလႄႈ တၼ်းလႆႈဢဝ်ၵႂႃႇ ၶဝ်ႈယူတ်းယႃတူဝ် တီႈႁူင်းယႃလူင်တႃႇၵုင်ႈယူႇ။ ၵွႆးၵႃႈ မေႃယႃ...

ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼေႇဝိၼ်းႁုပ်ႉယိုတ်းဢမ်းၼၢၸ်ႈ ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉဝၼ်းတီႈ 2 လိူၼ်မၢတ်ၶျ်ႉ 1962 ယဝ်ႉတိၺွပ်း ဢဝ်ၸဝ်ႈၾႃႉ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်တႆး ႁူမ်ႈပႃးၸဝ်ႈသူၺ်ႇတႅၵ်ႈ ၸဝ်ႈၾႃႉယွင်ႁူၺ်ႈ ၵႂႃႇသႂ်ႇဝႆႉၼႂ်းၶွၵ်ႈ တေႃႇထိုင်လိူၼ် ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊၿိူဝ်ႊ ၸဝ်ႈသူၺ်ႇတႅၵ်ႈ ၸဝ်ႈၾႃႉယွင်ႁူၺ်ႈ သဵင်ႈၵမ်ႊၼွၼ်းၽႄးၵႂႃႇၼႂ်းၶွၵ်ႈ ဢိၼ်းသဵင်ႇ လူၺ်ႈဢမ်ႇမီး လွင်ႈတၢင်းလႄႈပဵၼ်ႁဵတ်ႇၵၢၼ်လွမ်ၶႃႈဢဝ်တၢႆႁိုဝ်ၼႆယူႇ။ ၸဝ်ႈၼၢင်းႁိူၼ်းၶမ်း လုၵ်ႉမိူင်းၼွၵ်ႈပွၵ်ႈမႃးၶိုၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈသေ ၶပ်းၶိုင်ၸတ်းႁႅၼ်းပၢင်ၸႃႉၸဝ်ႈသူၺ်ႇတႅၵ်ႈ လႄႈ ႁွပ်ႇႁူဝ်ၶဝ်ႈႁဵဝ်ႈ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ...

တႆးႁွတ်ႈမိူင်းထႆး ႁူမ်ႈၵၼ် ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆး ႁူမ်ၸူမ်း ဝၼ်းၵိူတ်ႇဢႃးၸၢၼ် ၶိုၼ်းသႂ် ၸႂ်ယဵၼ် ဢႃယုၶွပ်ႈတဵမ် 75 ပီလႄႈ မၢႆတွင်း ဝၼ်းလုၵ်ႉၾိုၼ်ႉ ၸိုင်ႈတႆး 65 ပီ တီႈဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး ၵိုၼ်းၶွၼ်း။ ပူၼ်ႉမႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 21/5/2023 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 9 မူင်း ထိုင်...

ၽူႈႁၵ်ႉၸၢတ်ႈ 31 ၵေႃႉ ဢၼ်ပဵၼ်ၸိူဝ်ႉၽၼ်း “ၼုမ်ႇသိုၵ်းႁၢၼ် ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵွၼ်းၶေႃၸိုင်ႈတႆး” ႁူဝ်ႁႅၵ်ႈႁူဝ်တီး ၶွင်ၵဝ်ႉငဝ်ႈႁၢၵ်ႈၵၢၼ်သိူဝ်ႇပူသဵၼ်ႈတၢင်း သူႇဢဵၼ်းဢၢၼ်းယိူင်းမၢႆ သိုပ်ႇသၢႆၽၼ်းဢၼ်ယိုတ်ႈယၢဝ်းပဵၼ်ပိုၼ်းမႃး လၢႆးလိုၵ်ႉၽိုၼ်ႉတေႃႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉၼၼ်ႉ လႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵိၼ်ၼမ်ႉသၸ်ႉၸႃ ပိူဝ်ႈပဵၼ်ၵၢၼ်ၶွတ်ႇမၼ်ႈ ပၼ်ႈ ၵႅၼ်ႇၼႅၼ်ႈၼႃႁွမ်းသၢႆလိူတ်ႈၵူမ်ၵဵဝ်ၵၼ် တီႈႁူၺ်ႈပု  ႁိမ်းသူပ်းၼမ်ႉၵျွတ်ႈ ၾၢႆႇဢွၵ်ႇၶူင်း ဢၼ်တေႃႇၼႃႈၵၼ် တင်းတႃႈၽႃလႅင် ၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းႁၢင် ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ် ႁိမ်းၶွပ်ႇလႅၼ်လိၼ် တႆး...

ဢဝ်ႁိူဝ်ႇလိူတ်ႈၼမ်ႉတႃ ၽုၵ်ႇတူၼ်ႈၾင်တိုၼ်း သၢင်ႈပိုၼ်းၵၢၼ်ယႂ်ႇလူင်သုင်သုတ်း တႃႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်း လူၺ်ႈသၢႆၸႂ် ၽူႈႁတ်းငၢၼ် 31 ၵေႃႉ ႁဵတ်းပၢင်ၵိၼ်ၼမ်ႉသၸ်ႉၸႃ ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်သေ ယွမ်းဢဝ် ၼိူဝ်ႉလိူတ်ႈ တူဝ်ၸႂ် ႁူမ်ႇတူမ်းပူသိူဝ်ႇၼိူဝ်ၶႂၢၵ်ႇၼၢမ် ပိူဝ်ႈပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းပႆ သူႇၸူးပဝ်ႉမၢႆဢဵၼ်းဢၢၼ်း “ၼုမ်ႇသိုၵ်းႁၢၼ်” ႁဵတ်းၵၢၼ်တႃႇမိူင်းတႆးၵွၼ်းၶေႃ”။ ၸွမ်းငဝ်းလၢႆးၵၢပ်ႈပၢၼ်ၽွင်းၼၼ်ႉ ၸွမ်းလူၺ်ႈၵၢၼ်ၶူပ်းၶွပ်ႈ 10 ပီၼၼ်ႉ ဢမ်ႇႁၼ်ၾၢင်ႁၢင်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တေ ယွမ်းၶၢႆးပွႆႇမိူင်းတႆးၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ။...

ၵၢၼ်ၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းၼႂ်းမိူင်းဢူႇသၢင်း မိူင်းၶႄႇ ပဵၼ်ငဝ်ႈႁႅၵ်ႈတႄႇလိူင်ႈ ၵၢၼ်လူမ်ႉပိၼ်ႈၶွင်ၶိူဝ်းႁေႃၶမ်းသျိင် ၽွင်းပႃႊတီႊၶွမ်ႊမိဝ်ႊၼိတ်ႉၶႄႇၶဝ်ႈမႃးမီးဢမ်းၼၢၸ်ႈၼႂ်းၶႄႇၽႅၼ်ႇလိၼ်ယႂ်ႇ မိူဝ်ႈ 1949 ပႃႊတီႊၵူၵ်းမိၼ်တင် ၸုမ်းၵၢၼ်မိူင်း မိူင်းၸိူဝ်းႁၵ်ႉၸၢတ်ႈ ၶွင်ၶႄႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၾၢႆႇသၢႆႉၵေႃႈ ပႃးၵၼ်ထွႆပၢႆႈဢွၵ်ႇမိူင်းၶႄႇ ၽႅၼ်ႇလိၼ်ယႂ်ႇ လႆလူၼ်ႉၶဝ်ႈမႃးမိူင်းမၢၼ်ႈ မိူင်းတႆး ပိူဝ်ႈဝၢင်းၽႅၼ်ၵၢၼ်တေႃႇသူႈ တႃႇတိုၵ်းဢဝ်ၶိုၼ်းမိူင်းၶႄႇ ၽႅၼ်ႇလိၼ်ယႂ်ႇ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၶိူဝ်းၶႄႇ  1 လၢၼ်ႉ 5 သႅၼ်ပၢႆ...

သၢႆသိုပ်ႇၶိူဝ်းၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းၵဵင်းတုင် ဝၢႆးၸဝ်ႈၽယႃးမင်းရၢႆးမႃးယိုတ်းလႆႈၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလီယဝ်ႉၵေႃႈဢဝ်ၸဝ်ႈၼမ်ႉထူမ်ႈ လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းၸဝ်ႈမႃးပူၵ်းပွင်ၽွင်းငမ်းမိူင်း တင်ႈတႄႇပီ1243 ပဵၼ်ၸဝ်ႈၽွင်းမိူင်းၵေႃႉႁႅၵ်ႈသေတႃႉၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈ ဢဝ်ပဵၼ်မိူင်းၶိုၼ်ႈ(မိူင်းၶီႈၶႃႈ) ဢဝ်ႁဵတ်းပဵၼ်ဝၢၼ်ႈပီႈမိူင်းၼွင်ႉၵွႆး။ တေႃႇသိုပ်ႇၼၼ်ႉမႃးၵေႃႈ ၵၢၼ်ၽွင်းပူၵ်းပွင်ၽွင်းငမ်းမိူင်းၵဵင်းတုင် ၼႂ်းလၵ်းပိူင်ၸဝ်ႈၾႃႉ ႁုၼ်ႈသူႇႁုၼ်ႈသိုပ်ႇ တေႃႇၵၼ် ဢၼ်တႄႇမႃးတီႈၸဝ်ႈၼမ်ႉထူမ်ႈ တေႃႇမႃးထိုင် ၸဝ်ႈၾႃႉၽရူမ်ႊလိုဝ်း မိူဝ်ႈၽွင်းၵဵင်းတုင်ထုၵ်ႇႁုပ်ႈ တိုတ်ႉၶဝ်ႈပဵၼ် သႁရတ်ႉထႆး လႄႈ သဵင်ႈသုတ်းလူင်း ၼႂ်းပၢၼ် ၸဝ်ႈၾႃႉၸၢႆးလူင်။ လၢႆးၼၢမ်းၸိုဝ်ႈၸိူဝ်ႉသၢႆၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းၵဵင်းတုင် 1. ၸဝ်ႈၼမ်ႉထူမ်ႈ 2. ၸဝ်ႈၼမ်ႉၼၢၼ်ႉ          3....

ဝၢႆးသိုၵ်းလူၵ်ႈ(လုမ်ႈၾႃႉ) ပွၵ်ႈၵမ်း 2 သဵင်ႈသုတ်းယဝ်ႉတူဝ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆးတၵ်းမွပ်ႈၵဵင်းတုင်ပၼ်မုၵ်ႉၸုမ်းလူင် ၵႅၼ်ႇၸိုင်ႈ (ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ)။  ဢင်းၵိတ်းသျ်ၶဝ်ႈမႃးမီးဢူငဝ်းၼိူဝ်မိူင်းမၢၼ်ႈလႄႈၵဵင်းတုင်ထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ။ ၽရူမ်ႊလိုဝ်း(ၸဝ်ႈၾႃႉၵဵင်းတုင်) တတ်းသိၼ်ၸႂ်မၼ်းၸဝ်ႈၶဝ်ႈမႃးပၵ်းသဝ်းယူႇၶိုၼ်းတီႈၵဵင်းတုင် ႁူမ်ႈတင်း မုင်ႉႁေႃ ႁိူၼ်းထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ။ မိူင်းမၢၼ်ႈလႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃတီႈဢင်းၵိတ်းသျ် မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 4 လိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊ 1948 ယွၼ်ႉ ဢင်းၵိတ်းသျ် မီးဢူငဝ်းၼိူဝ်မၢၼ်ႈလႄႈၵဵင်းတုင်ၵေႃႈ ထုၵ်ႇႁုပ်ႈၶဝ်ႈပႃးၵႂႃႇယူႇတႂ်ႈၶွပ်ႈငမ်းၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ။ တေႃႇ သိုပ်ႇၼၼ်ႉမႃးထိုင် 1962...