ထုင်ႉၼမ်ႉမႃႉ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈ 2004 ပုၼ်ႉမႃး ၵမ်းၵမ်းဝႃႈ မီးပၼ်ႁႃ ၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ် ။ ၵူၼ်းမိူင်း လုၵ်ႉႁိုၼ်ႇသၢၼ်ၶတ်းမႃး လၢႆပွၵ်ႈလၢႆၵမ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇႁၼ်ၵိုတ်းယင်ႉၵႂႃႇတင်းပိုၵ်း ။ တေႃႇထိုင်ငဝ်းလၢႆးမိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈ ပၼ်ႁႃပႆႇယဝ်ႉပႆႇဝၢႆး ။ ၼႂ်းထုင်ႉၼမ်ႉမႃႉၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ် ၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼႆႉသေ ဢမ်ႇလၢႆးဢွမ်ႈၵေႃႈ ၵမ်းသိုဝ်ႈ...

ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ၶပ်းၶိုင်ၸတ်းပွင်ႁဵတ်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ႁႂ်ႈပဵၼ်တူဝ်ပဵၼ်တိၼ်ႇ ယူႇ ၼႂ်းႁၢင်ပီ 2025 လႄႈ ႁူဝ်ပီ 2026 ၼႆႉ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ၽူႈၼမ်းၸိၵ်းၸွမ်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တူၵ်းလူင်း ၵၼ်တင်း ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ  သျီႊၵျိၼ်ႉၽိင်ႊ ယဝ်ႉၵွၼ်ႇၼႆ တူဝ်တႅၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းၶႄႇ တဵင်ႉသျီႊၵျုၼ်ႊ ပိုတ်ႇပၢၵ်ႇလၢတ်ႈဢွၵ်ႇမႃးဝၢႆးလင်ၸတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပွၵ်ႈၵမ်း 1 ဢၼ်ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇၼၼ်ႉ။ တင်ႈတႄႇၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်...

ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ(Academician) ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈမီးၵၢၼ်ၵတ်ႉလႅၼ်ႇၾၢႆႇပၢႆးလႂ်ပၢႆးၼိုင်ႈၵမ်းသိုဝ်ႈ။ ဢၼ်ႇၼၼ် ႁဵၼ်းႁူႉၶူၼ်ႉၶႂႃႉထတ်းထွင်သၢႆႇသၢင်ႁႃတၢင်းႁူႉမႂ်ႇမႂ်ႇတွၼ်ႈတႃႇတူဝ်ၵဝ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် တွၼ်ႈတႃႇမူႇၸုမ်း ဢမ်ႇၼၼ်တွၼ်ႈတႃႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ။  တႃႇယုၵ်ႉမုၼ်းလၵ်းသုတ်ႇ ႁိုဝ် သၢင်ႈတၢင်းၼႅဝ်းမႂ်ႇ ။  ၽူႈလူင်ႇလႅၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉၵမ်ႈၼမ်တေပဵၼ် ၶူးဝႃးဢႃးၸၢၼ် ဢမ်ႇၼၼ် တႃႇပဵၼ် ၻွၵ်ႊတိူဝ်ႊ ။ ၼမ်ႉၵတ်ႉလမ်ႇလွင်ႈၶွင်ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ လွင်ႈလႅၼ်ႇၽၢႆ (Expertise):   ႁူႉထိုင်လွင်ႈၶွင်ႈၶမ်  ၼႂ်းၼႃႈၵၢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁိုဝ် တူင်ႇဝူင်း လွင်ႈထတ်းထွင်လႄႈသၢင်ႈၵႂၢမ်းႁူႉ (Research &...

သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ႁွပ်ႈၼိုင်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇ မိူဝ်ႈႁၢင်ပီ 2025 ၼႆႉသေ ၶိုၼ်းတေၸတ်းထႅင်ႈႁွပ်ႈသွင် ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းထတ်းသၢင်ႁၼ်ဝႃႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၽႅၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တႃႇယူႇလွတ်ႈ မီးဢႃႇၼႃႇ ၵႂႃႇထႅင်ႈ ၵူၺ်း ၼႆၵေႃႈမီး ။ ၸိူဝ်းလၢတ်ႈဝႃႈ လႆႈၶိုပ်ႈဢဝ်ၶိုပ်ႈ လႆႈသွၵ်ႇဢဝ်သွၵ်ႇၼႆသေ ၶဝ်ႈၵႃႈၸွမ်းလွၵ်းၸိူင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵေႃႈ မီးမိူၼ်ၵၼ်...

ၸၢဝ်းပုတ်ႉၵမ်ႈၼမ် ၵႆႉလႄႇဢွၼ်ၵၼ်တူၵ်ႇဝႃႈ ပေႃးပီသႃသၼႃ တူၵ်းၶိုင်ႈၵၢင်မႃး ၵူၼ်းၵမ်ႈၼမ် တေမီးၸႂ်မိူၵ်ႈ ၸႂ်လိူင်းလိူဝ်ၵဝ်ႇၼႆယူႇ။ ၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈၽိုၼ်လၢႆးတႄႉ ၵမ်ႈၼမ်တေတႅမ်ႈမၢႆဝႆႉပႃးဝႃႈ သႃသၼႃတေမီးထိုင် 5000 ပီမိူင်းၵူၺ်း ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ ။ ယိင်ႈပီသႃသၼႃ ႁိုင်မႃးၵေႃႈ ပၼ်ႁႃဝၢၼ်ႈမိူင်းၵေႃႈ ၼမ်မႃး ။ ၸုမ်းတေႃႇၸုမ်း မိူင်းတေႃႇ မိူင်းၵေႃႈ သုၵ်ႉယုင်ႈဢူၼ်ႈၵဝ်းၵၼ်မႃးၼမ် ။...

ၵူၼ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ ၸဵမ်ပူႇပၢၼ်မွၼ်ႇၵေႃႈ မေႃလႄႇပႃႇတဝ်ထိူၼ်ႇသေ ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉလူၺ်ႈၸႂ်သိုဝ်ႈယူဝ်း ။ ယွတ်ႈ ၽၵ်း မွၵ်ႇမၢၵ်ႇႁၢၵ်ႈႁူဝ် ဢၼ်ဢွၵ်ႇၸွမ်း ၶၢဝ်းလႂ်ၶၢဝ်းၼၼ်ႉ ၼႂ်းထိူၼ်ႇၼႂ်းၶိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး တိုၼ်းမီးၾိင်ႈမေႃသွၵ်ႈတဝ် ဢဝ်မႃးပဵၼ်ဢႁႃရတၢင်းၵိၼ်လဵင်ႉသၢႆၸႂ်ၽႂ်မၼ်း ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵၢပ်ႈယၢမ်းလဵဝ် ဢမ်ႇထၢင်ႇႁၢင်ႈလတ်းၶဝ်ႈ ထိူၼ်ႇၶိူဝ်းၽိူဝ်မႆႉ ။ ပေႃးၵႂႃႇႁိုၵ်ႉသႂ်ႇ ဢွင်ႈတီႈဢၼ်ၸုမ်းမီးဢႃၼႃၶဝ် ပၵ်းယူႇဝႆႉၼႆ လႆႈမႆႈၸႂ်...

ၸွမ်းၼင်ႇ ထုင်းၵႂၢမ်းမီးဝႆႉဝႃႈ ၵူၼ်းႁူႉၼမ် ၵူၼ်းၵမ်ဢေႇ ၼႆၼၼ်ႉ ၵၢပ်ႈပၢၼ်လႄႈငဝ်းလၢႆး မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်တုမ်မၢၼ်ႈ ပႃးၸဵမ်မိူင်းတႆးပတ်းပိုၼ်ႉယၢမ်းလဵဝ် ပဵၼ်ၼၼ်ဝႆႉ။ တၢင်းႁူႉတၢင်းႁၼ်ၼမ်သေတႃႉ တႃႇတေတိုဝ်းၵမ်ၸွမ်းလၢႆးတၢင်းလီၼၼ်ႉ ဢေႇၼႃႇ။ ၵူၼ်းၼုမ်ႇသႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇယၢမ်းလဵဝ် ႁူႉၸွတ်ႇႁၼ်ၸေးသေတႃႉ ႁႂ်ႈပႆၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းဢၼ်ထုၵ်ႇၼၼ်ႉ ဢေႇလူင်း ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ပွတ်းတၢင်းမိူင်းၼၢႆး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၼႆႉ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းယိၼ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၵေႃႈလိူင်ႇ ၵူၼ်းသႅၼ်းမႂ်ႇ ဢႃယု ပႆႇထူၼ်ႈထိုင်သေ...

ပေႃးထိုင်မႃး လိူၼ်ထူၼ်ႈၼိုင်ႈ ဝၼ်းတီႈ 5 ပီလႂ်ပီၼၼ်ႉၸိုင် ၸိူဝ်းပဵၼ်ၸၢဝ်းပုတ်ႉထၼႂ်းမိူင်းတႆး လႄႈ တၢင်ႇတီႈသီႇလႅၼ် တေၶုၵ်းထူပ်းဝူၼ်ႉႁၼ်ထိုင် ဝၼ်းၵိူတ်ႇၸဝ်ႈသိလ်ထမ်းၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉ ပဵၼ်ၸဝ်ႈဢၼ်တိုဝ်းၵမ်သိလ်မၼ်ႈမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈယင်းလဵၵ်ႉတေႃႇယႂ်ႇမႃးထိုင်ႁၢၼ်ႉၼႆႉ ။ ပီ 2026 ၼႆႉၵေႃႈ လုၵ်ႈၼွင်ႉပွင်ႈပၢႆမၼ်းၸဝ်ႈလႄႈ တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃးမၼ်းၸဝ်ႈ ဢွၼ်ၼမ်းၸတ်းပၢင် ႁူမ်ၸူမ်းဝၼ်းၵိူတ်ႇမၼ်းၸဝ်ႈၵိုၼ်းၶွၼ်ႈ ။ ပီၼႆႉ ငဝ်းလၢႆးပၢင်ဝၼ်းၵိူတ်ႇၸဝ်ႈသိလ်ထမ်း ၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉ ပဵၼ်ႁိုဝ်မီးႁိုဝ်ၼႆၼၼ်ႉ...

ၸဵမ်မိူဝ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈတႄႇယိုတ်းမိူင်း ၶဝ်ယၢမ်ႈတူၵ်ႇဝႃႈ တေၶိုၼ်းၸတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၼႆမႃးသေတႃႉ ႁိုင်ၸမ် 5 ပီ ၸင်ႇလႆႈၸတ်း ။ ၸတ်းၵေႃႈ သမ်ႉဢမ်ႇၸၢင်ႈၸတ်းပတ်းပိုၼ်ႉသေ ၸႅၵ်ႇပဵၼ်ပွတ်းပဵၼ်တွၼ်ႈသေၸတ်း ။ ၵူၼ်းမိူင်း ၽွမ်ႉႁႃဢမ်ႇၽွမ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၸွင်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈႁႃႉၼႆတႄႉ ဢမ်ႇဝႆႉၼမ်ႉၼၵ်း ဢမ်ႇသႂ်ႇၸႂ်။ ၶႂ်ႈၸတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ ၸတ်းယူႇႁဵတ်းၼၼ်လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ ဢမ်ႇပေႃးဝႆႉၵႃႈၶၼ် ၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇမီးတၢင်းမုင်ႈမွင်းသင်တႄႉတႄႉ ။...

ပေႃးတူၵ်ႇထိုင် ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆ ၵမ်ႈၼမ်တေႁၼ်ဝႃႈ ပဵၼ်တိုဝ်ႉတၢင်းသုၼ်ႇလီဢၼ်ၼိုင်ႈ တႃႇတႅင်ႇတင်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢၼ်မႂ်ႇ ဢၼ်ထုၵ်ႇၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းၼႆၼၼ်ႉယူႇ ။ ၵူၺ်းၵႃႈ သင်ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊဢၼ်ၵုမ်းဝႆႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼၼ်ႉသမ်ႉ ဢမ်ႇပဵၼ်ၵၢင်သေ ၸပ်းၾၢႆႇဝႆႉတႄႉ လိူၵ်ႈတင်ႈ ပၼ်သဵင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇဢွၵ်ႇမႃးၽွၼ်းပၢင်ႈဢၼ်လီတႃႇၵူၼ်းမိူင်း ။ ၵွပ်ႈဝႃႈ တွတ်ႈပၼ်ပႃႇတီႇသင်ၵေႃႈ ယဝ်ႉ ၵမ်းလိုၼ်း ပႃႇတီႇဢၼ်ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊတႅင်ႇတင်ႈဝႆႉၼၼ်ႉၵူၺ်း ဢၼ်တေလႆႈတီႈယူႇၼႂ်းသၽႃး ။ ၵွပ်ႈၼၼ် တေလိူၵ်ႈတင်ႈမိူဝ်ႈလႂ်...

ပိုတ်ႇႁူဝ်ၶေႃႈဝႆႉဝႃႈ “သဵင်ၶဵင်ႇတႃႉႁႅင်း လွႆတႆးလႅင်း” ၼႆသေ ၽူႈသူင်ႁၵ်ႉပၼ်ႇရူတ်ႉထိပ်ႇၶဝ် တေႁူမ်ႈႁႅင်းၵၼ် ၶိုၼ်ႈလွႆတႆးလႅင်း တႃႇမၢႆတွင်းဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ။ လွင်ႈၼိုင်ႈသွင်တၢင်း တႃႇ ပၢႆးယူႇလီၵေႃႈ ႁႂ်ႈၶႅမ်ႉ ၵၢၼ်ၵမ်ႉထႅမ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၵေႃႈ ႁႂ်ႈပဵၼ် လႄႈ ၸင်ႇၶတ်းၸႂ်သႂ်ႇႁႅင်းသေ ၸတ်းမႃး။ ဢမ်ႇဝႃႈ ယူႇမိူင်းတႆးမိူင်းထႆး ၽႂ်သူၼ်ၸႂ်ၵေႃႈ ႁူမ်ႈပၼ်ႇရူတ်ႉထိပ်ႇၶိုၼ်ႈလွႆတႆးလႅင်းၸွမ်းၵၼ်ၼႆ ၽူႈသူင်ႁၵ်ႉပၼ်ႇရူတ်ႉထိပ်ႇၶဝ် ႁူၺ်းသူၼ်းဝႆႉၼင်ႇၼႆ။ တႃႇပဵၼ်တီႈမၢႆတွင်း...

ပေႃးထိုင်သႅပ်ႊထႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ဝၼ်းတီႈ 25 ၼႆ ၵူႈပီပီ ၵူၼ်းလၢႆၸိုင်ႈမိူင်း တေဢွၼ်ၵၼ် ႁူမ်ၸူမ်းၸွမ်း ဝၼ်းမၢႆတွင်း ၶရိတ်ႉသ်မၢတ်ႉ Christmas ။ ၾိင်ႈဢၼ်ၼႆႉ တူဝ်ႈထိုင်လုမ်ႈၾႃႉယဝ်ႉလႄႈ မိူင်းတႆးၵေႃႈ ႁိုဝ်တေလွတ်ႈၾိင်ႈဢၼ်ၼႆႉ။ ၵမ်ႈၼမ် ႁပ်ႉႁူႉဝႃႈ မၼ်းပဵၼ်ၾိင်ႈသႃသၼႃၶရိတ်ႉသ် ဝႃႈၼႆၵူၺ်း ။ ထိုင်ၵၢပ်ႈပၢၼ်မႂ်ႇၼႆႉတႄႉ ဢမ်ႇလိူၵ်ႈၽႃသႃလႄႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢွၼ်ၵၼ်ႁပ်ႉဢဝ်ၾိင်ႈဢၼ်ၼႆႉ...

ပၢင်တိုၵ်း ၽႅၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်ၼႆႉ သိုၵ်းတဢၢင်း ၵုမ်းလႆႈ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ၊ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး၊ ဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်၊ ဝဵင်းမိူင်းလူင်၊ ဝဵင်းမိူင်းငေႃႉ၊ ဝဵင်းမိူင်းမိတ်ႈ၊ ဝဵင်းၼမ်ႉသၼ်ႇ၊ ဝဵင်းမၢၼ်ႈတူင်ႈ၊ ဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ၊ ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း လႄႈ ဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ပိူင်ပဵၼ် လွင်ႈႁိမ်ၸိင်းၼႃႈတီႈၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶႄႇၵေႃႈ တိုၼ်းပၵ်းတႃပႂ်ႉတူၺ်းယူႇတႃႇသေႇ။ ပေႃးလႅပ်ႈတေတုမ်ႉတိူဝ်ႉၽွၼ်းပၢင်ႈၶႄႇယဝ်ႉၼႆ ၶႄႇတေႁွင်ႉဢဝ်...

ပီ 2025 ၼႆႉ ၵၢၼ်မိူင်းလၢႆၸိုင်ႈမိူင်းၵေႃႈ မီးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈတင်းၼမ် ၸိူဝ်းပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵေႃႈပဵၼ် ၊ ၸိူဝ်းဢွၵ်ႇသၢၼ်ၶတ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းၽႂ်မၼ်းၵေႃႈမီး ။ မိူၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶိၼ်တေၸတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ။ မိူင်းထႆး ဢၼ်ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်ယူႇဢိူမ်ႈၸမ်ၵၼ်တင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၵေႃႈဝႃႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတေၸတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၶိုၼ်ႈမႃးထႅင်ႈ ။ ဢမ်ႇဝႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး မိူင်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇပူၼ်ႉလွတ်ႈလႆႈ လွင်ႈပၢင်လိူၵ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ။ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးမိူင်းမၢၼ်ႈ...

ၵူၼ်းၶိူဝ်းသင်သေဢမ်ႇဝႃႈ ပေႃးႁဵတ်းတႃႇပုၼ်ႈပၢင်ႈၵူၼ်းၼမ် လႄႈ တႃႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းၼႆ တိုၼ်းမီးၵႃႈၶၼ်။ ထိုင်တီႈလူႉသုတ်းမုၼ်ၵႂႃႇၵေႃႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိုတ်းပႃႈလင် တိုၵ်ႉတေတွင်းၵိုမ်း ဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်ၸွမ်းဢမ်ႇသုတ်းဢမ်ႇသဵင်ႈ ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸဝ်ႈၶႂၢၼ်မိူင်း ၵေႃႉဢၼ်ႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈမႃးလၢႆၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ၼႆႉၵေႃႈ ထိုင်တီႈလူႉသဵင်ႈသုတ်းမုၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉသေတႃႉ လုၵ်ႈၼွင်ႉပွင်ႈပၢႆ တိုၵ်ႉၼပ်ႉယမ်လႄႈဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်ၸွမ်း ။ ၸင်ႇၼၼ် တေဢွၼ်ၵၼ် ယိူင်းၸူး ဝိၺိၼ်ႇၶႂၼ်ငဝ်းမၼ်းၸဝ်ႈသေ တေၸတ်းပၢင်သွမ်းတၢင်တူဝ်ပၼ်မၼ်းၸဝ်ႈ တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး...