ၶၢဝ်းတၢင်းပၢင်တိုၵ်းၼမ် ဝၢၼ်ႈမိူင်းယုင်ႈၼႆႉ ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉယၢပ်ႇ ၊ တေသိုဝ်ႉတေၸၢႆႇသင်ၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈတိၼ်းတွၼ်း ။ ၵုၼ်ႇၵိၼ်ယမ်ႉ ဢၼ်လႂ်သၢင်ႇထုၵ်ႇ ဢၼ်လႂ်ပေႃး ၵူၼ်းမိူင်းလိူၵ်ႈၵိၼ် ။ မၢင်ၸိူဝ်း ႁၼ်တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်လႂ် ဢမ်ႇလႆႈၸႂ်ႉၸၢႆႇငိုၼ်းၼမ်ၼၼ်ႉ တေၵဵပ်း တေဢဝ်ၵိၼ်ငၢႆႈငၢႆႈ ။ ပေႃးမိူၼ် တီႈၼမ်ႉလၼ်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵဵပ်းၵိၼ်သႆႈၵွၵ်ႇမိူင်းၶႄႇ ဢၼ်မူတ်းဢႃယုၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈ ၸုမ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈပေႃးလႆႈလူင်းၵူတ်ႇထတ်းႁႄႉႁၢမ်ႈ...

ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်းယၢမ်ႈလၢတ်ႈ- “ၼႂ်းမိူင်းၶူင်းၵၢင်ၼႆႉ တီႈလႂ်မိူဝ်ႈလႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ- လွင်ႈလီမီးၼမ် ၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ ဢၼ်ၸႃႉမူၵ်းၶမ်ၸွမ်းၵႃႈၼၼ်ႉ၊ လွင်ႈၸႃႉ မီးၼမ်ၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ ဢၼ်လီမူၵ်းၶမ်ၸွမ်း ၵႃႈၼၼ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။ တေမိူၼ်ၼင်ႇ ၵၢင်ဝၼ်းလႄႈ ၵၢင်ၶိုၼ်း တိုၼ်းၵိုၵ်းၵၼ်မႃး၊ ပူႇၽိူၵ်ႇလႄႈ ၼၢႆးလမ် မီးလုၵ်ႈၵိူတ်ႇမႃး ပႃးၵၼ်သႂ်ႇၸိုဝ်ႈပၼ် ဢီႇလၢႆး ၼၼ်ႉႁိုဝ်? ၼႂ်းလုၵ်ႈလိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်ၼႆႉ ငိူၼ်ႈပိုၼ်းတိုၼ်းမီးဝၼ်းယႂ်ႇလူင် ၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈၵိုတ်းၵပ်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်း မႃးလၢႆၸိူဝ်ႉလၢႆပိူင်။ 1946...

ၸဵမ်မိူဝ်ႈ 2021 ၼၼ်ႉမႃးသိုၵ်းယိုတ်းမိူင်း ၵဝ်းလၢႆးၼိုင်ႈ သိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵေႃႈ သမ်ႉၶိုင်လၢႆးၼိုင်ႈလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်း သၢမ်ပၢၼ်ၸဵတ်းသႅၼ်း ဢမ်ႇလႆႈယူႇသႃႇလူမ်ၸႂ်။ ဢိင်ၼိူဝ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵဵပ်းသိုၵ်းၼၼ်ႉသေ ဢၼ်တုမ်ႉတိူဝ်ႉၵမ်းသိုဝ်ႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇသႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇ ။ တေယူႇၵေႃႈ ၵူဝ်လႆႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်း ၼႅတ်ႈပၢႆႈဢွၵ်ႇမိူင်း ။ ပၢႆႈဢွၵ်ႇၵေႃႈ ယင်းပႆႇလွတ်ႈတၢင်းသုၵ်ႉၸႂ် တိုၵ်ႉလႆႈသူင်ႇငိုၼ်းၸူးသိုၵ်း ။ ၸူးၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းတႄႉ...

ၵၢပ်ႈပၢၼ်မႂ်ႇၼႆႉ ၵူၼ်းတေႃႇၵူၼ်းၵေႃႈ ၶၢႆၵိၼ်ၵၼ်ၶိုၼ်း ၊ လူလၢႆၵၼ်ၶိုၼ်း ၶႃႈႁႅမ်ၵၼ်ၶိုၼ်း။ ပိူင်ပဵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ မီးမႃးၶိူဝ်းယႂ်း ။ ပေႃးဢမ်ႇၾၢင်ႉ ၸၢင်ႈတူၵ်းပဵၼ်တူဝ်ယိူဝ်ႇၵူၼ်းၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးသတိ ဢမ်ႇမီးပၢႆးဝူၼ်ႉလီ ။ သင်လူႉႁၢႆတၢႆယွၼ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉမႃး ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁွင်ႉႁႃတီႈပိုင်ႈ ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼုမ်ႇယိင်း ဢႃယု 21 ပီၵေႃႉၼိုင်ႈ တီႈတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ႁၢႆၵႂႃႇလၢႆဝၼ်းသေ...

ၵူၼ်းၵူႈၵေႃႉၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်တူဝ်ထူပ်းၽႂ်မၼ်းသေ ၸၢင်ႈလႆႈပဵၼ်ၽူႈၼမ်းသေၸုမ်းၸုမ်း သေတီႈတီႈ ဢမ်ႇတွၼ်ႈၼိုင်ႈၵေႃႈ တွၼ်ႈၼိုင်ႈ ။ မၢင်ၵေႃႉဢၢင်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ၽူႈၼမ်း (ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်) ၼႆသေ ယူႇၼိူဝ်ပိူၼ်ႈ ၊ ၶႂ်ႈပေႉပုၼ်ႈပိူၼ်ႈ ၶႂ်ႈႁဵတ်းသြႃႇပိူၼ်ႈ ၊ ၵိၼ်ၸိၵ်းတွၵ်ႇၸွၵ်းၼိူဝ်ၵူၼ်းဢၼ်ယူႇတႂ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ပေႉၵိၼ်လူလၢႆ ၵူၼ်းၸွမ်းလင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵေႃႈမီး။ ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၵိုင်ႇထိူၵ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ ၽူႈၼမ်း ။...

ၵၢၼ်ယူႇၵၢၼ်ၵိၼ်ၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ မီးၽွၼ်းတုမ်ႉယွၼ်ႈၼိူဝ် ပၢႆးယူႇလီတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈယူႇ ။ သင်ဢမ်ႇၾၢင်ႉ ဢမ်ႇသႂ်ႇၸႂ် သေ ယူႇၵိၼ်ၸလိူဝ်ႈၸလႃႈၸိုင် ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈပၢႆးယူႇလီၼွၵ်ႈတူဝ်ၼႂ်းတူဝ်ယူပ်ႈယွမ်း ။ ၼႂ်းၵူႈဝၼ်းဝၼ်းၼၼ်ႉ သင်ၵိၼ်မႅၼ်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇမူတ်းသႂ် ၊ ၵိၼ်ဢမ်ႇမႅၼ်ႈလွၵ်းမႅၼ်ႈလၢႆးပၢႆးယူႇလီၸိုင် တၢင်းပဵၼ်ရေႃးၵႃႇ ဢၼ်ဢမ်ႇထုၵ်ႇပဵၼ်ၵေႃႈ တေပဵၼ်မႃးၸွမ်း ။ ဢၼ်ၵမ်ႈၼမ် ဢမ်ႇၾၢင်ႉမႅၼ်ႈသေ တိတ်းၸပ်းလႆႈငၢႆႈငၢႆႈတႄႉ ပဵၼ် တၢင်းပဵၼ်...

မိူဝ်ႈသူဝ်ႊသျႄႊမီႊတီႊယိူဝ်ႊ ပႆႇႁိူင်းတႄႉ ၵမ်ႈၼမ် တေဢွၼ်ၵၼ်တူၺ်းငဝ်းတူင်ႉ ဢၼ်လႆႈဢဝ် ၶႅပ်းၶူၺ်ႇ VCD DVD ၸိူဝ်းၼႆႉ သႂ်ႇၶိူင်ႈတူၺ်း ၸင်ႇလႆႈယဵမ်ႈလႆႈတူၺ်း ငဝ်းတူင်ႉ ။ ၵွၼ်ႇၼႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶႅပ်းၶူၺ်ႇ ဢၼ် ပႃးသၢႆလႅၼ်ႈၾလိမ်ႊ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇၸင်ႇငိၼ်းသဵင်ႁၼ်ႁၢင်ႈလႆႈ ။ မိူၼ်ၼင်ႇၸိူင်းၼႆၵေႃႈ ၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ်ၸိူင်းယၢဝ်းၵူၺ်း...

ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼႆႉ မိူဝ်ႈတႄႇဢွၵ်ႇမႃးမႂ်ႇမႂ်ႇတႄႉ ၸိူဝ်းဢမ်ႇႁူႉပွင်ႇ ထၢင်ႇဝႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်ႁႃငိုၼ်း ဢၼ်ၶိုတ်းၵၢပ်ႈလႄႈ ထုၵ်ႇၸွမ်းပိူင်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဝၢႆးမႃး ၵူၼ်းၸိူဝ်းလႆႈတူၵ်းပဵၼ်တူဝ်ယိူဝ်ႇၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ ၸိူဝ်းတုၵ်ႉၸွမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ ၼမ်မႃးၼႃႇဢႃးလႃးလႄႈ ၸင်ႇႁူႉဝႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်ဢမ်ႇလီ။ ဝၢႆးသေ ၵူႈၸုမ်းၵူႈၸိူဝ်းႁူႉပွင်ႇၸႂ်ယဝ်ႉ တႃႇတေၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ ၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉၼၼ်ႉ တူၵ်ႇလၢတ်ႈႁဵတ်းမႃးယူႇၶိူဝ်းယႂ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇႁၼ်ၸၢင်ႇႁၢႆၵႂႃႇ။ ၵမ်းလိုၼ်းယိင်ႈၶႅၼ်းတိူဝ်းၼမ်မႃး ။ သမ်ႉပေႃးၸွတ်ႈတူဝ်ႈၵႂႃႇၵူႈဝၢၼ်ႈၵူႈမိူင်း။...

ပီၼိုင်ႈယဝ်ႉပီၼိုင်ႈၼႆႉ ၶၢဝ်းယၢမ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈဝႆးၼႃႇ။ ၶၢဝ်းၵတ်းဢမ်ႇပေႃးတၼ်းႁိုင်ၵႃႈႁိုဝ် လိူၼ်ထူၼ်ႈ 2 ယင်းပႆႇမူတ်း ယၢမ်းလဵဝ်သမ်ႉပေႃးမႆႈၼႃႇယဝ်ႉ။ ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းမႆႈမႃးၸိူင်ႉၼႆ ၾႆးၵေႃႈလၢမ်းမႆႈဝႆး။ ပေႃးၾႆးမႆႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ်ၼႂ်းႁိူၼ်းႁဝ်း ႁဝ်းတေလႆႈႁဵတ်းသင်ဢွၼ်တၢင်း၊ ႁဝ်းတေလႆႈႁဵတ်းႁိုဝ်ဢဝ်တူဝ်လွတ်ႈ ။ ႁဝ်းတေလႆႈႁဵတ်းႁိုဝ်ၶႄ။ ၼင်ႇႁိုဝ်ၾႆးတေဢမ်ႇ မႆႈႁိူၼ်းႁဝ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းတေႁဵတ်းႁိုဝ်ၾၢင်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ  ၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃးၵူႈဝၼ်းသေ တီႈဝဵင်းယႂ်ႇဝဵင်းလူင်ၶႂ်ႈ ဝႃႈၵူႈဝဵင်းၵေႃႈမီး ႁိူၼ်းတိုၵ်းယႂ်ႇသုင် ...

ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၵမ်ႈၼမ် ႁပ်ႉႁၼ်ဝႃႈ ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ ပဵၼ်ၶွၼ်ႉတဝ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၊ ပဵၼ်ၶူဝ်လႆတႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယၼ်ၶိုၼ်ႈသုင်ၼႆမႃးတႃႇသေႇ။ ၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈပဵၼ်ယႂ်ႇၼႆႉ ၵူၼ်းၼႂ်းပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ ၸၢင်ႈလႆႈတီႈယူႇလီ ၸၢင်ႈမီးဢမ်းၼၢတ်ႈယႂ်ႇႁႃႉ ဢမ်ႇၼၼ် ၵူၼ်းၼႂ်းတပ်ႉမၢၼ်ႈ ထၢၵ်ႈသေၶဝ်ႈဝႆႉၼမ်လႄႈ တေပဵၼ်ဢၢမ်းၼၢတ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵႂႃႇလုမ်းလုမ်းႁိုဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်တီႈၵူၼ်းမိူင်းၶႂ်ႈႁူႉၶႂ်ႈႁၼ်ဝႆႉ။ ၶၢဝ်ႇလိုဝ်းၵၼ်ဝႃႈ ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ တေၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈၵေႃႈ သမ်ႉမီးဝႆႉယူႇလႄႈ ၶဝ်တေၸၢင်ႈ ၸႅၵ်ႇမႅင်ႇၼႃႈတီႈလႄႈဢႃႇၼႃႇၵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆၼၼ်ႉ...

သိုၵ်းယိုတ်းမိူင်းၼႆသေ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈၵပ်ႉၵိၼ်း ၊ မီးပၢင်တိုၵ်းၼႆသေ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈထူပ်းၽေး ၊ သိုၵ်းၼင်ႇၵၼ် ဢမ်ႇမႅၼ်ႈၵၼ်ၼႆသေ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈၼၵ်းၸႂ်သုၵ်ႉၸႂ်ၸွမ်း ။ ပၼ်ႁႃသင်ပဵၼ်မႃးၵေႃႈ ဢမ်ႇလွတ်ႈႁူဝ်ၵူၼ်းမိူင်း ။ ၵူၼ်းမိူင်း ယူႇဢမ်ႇသႃႇ ၵိၼ်ဢမ်ႇသိူဝ်း ပၢႆႈဢမ်ႇလွတ်ႈ ။ ပွတ်းတၢင်းပုင်ႇပႃႇၶႅမ် ၵိင်ႇၽႄၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၼႆႉၵေႃႈ သိုၵ်းဝႃႉ UWSA တင်း...

ၽွင်းပၢၼ် 1962 ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ  ပေႃးတူၵ်ႇထိုင် Federal ၾႅတ်ႊတရႄႊ မႃးၼႆ ႁဵတ်းသင် ၽူႈတူင်ႉၼိုင်ၵၢၼ်မိူင်းၶဝ် လႆႈယူႇယၢပ်ႇ ၊ ႁဵတ်းသင်လႄႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇလႆႈၸႂ်ၼိူဝ် ၾႅတ်ႊတရႄႊ ၊ ၾႅတ်ႊတရႄႊၼႆႉ တီႈပွင်ႇငဝ်ႈငႃႇမၼ်းသမ်ႉ ပွင်ႇဝႃႈသင်တႄႉတႄႉ  ၼႆၼၼ်ႉ ၸၢႆးသႂ်ၸိုၼ်ႈမိူင်း တေႁၢႆးငၢၼ်းၼႄပၼ်ၵႂႃႇၶႃႈဢေႃႈ ။ “ သင်ဝႃႈ...

ၵူၼ်းႁဝ်းၵူႈၵေႃႉၼႆႉ ဢၼ်ဝႄႈဢမ်ႇလွတ်ႈၵေႃႈ ပႃးပၢၼ်မၢဝ်ႇပၢၼ်သၢဝ်မႂ်ႇမႂ်ႇၼုမ်ႇၼုမ်ႇ ပၢၼ်သိၵ်ႉႁိၵ်ႉ ။ ၸိူဝ်းယၢမ်ႈလတ်းၽၢၼ်ႇမႃး ၶၵ်ႉၼႆႉယဝ်ႉ ၸင်ႇႁူႉပွင်ႇၸႂ်ဝႃႈ ဢၼ်ၸႂ်သၼ်ႇဝႆၶွၼ်းမႃးမိူဝ်ႈၼၼ်ႉၼႆႉ ပႆႇၸႂ်ႈၸၢတ်ႈပၢၼ်ၵူၼ်းတင်းပိုၵ်း ။ ၼုမ်ႇၼုမ်ႇဢွၼ်ႇၵမ်ႈၼမ် ထၢင်ႇဝႃႈ ၸႂ်ၽူင်ႉပိဝ် ၸႂ်တွတ်ႇတဵၼ်ႈပွၵ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်တၢင်းႁၵ်ႉသုတ်းႁူဝ်ၸႂ်။ ၸင်ႇၼၼ်လႄႈ ဢဝ်ပၢၼ်မၢဝ်ႇသၢဝ်ႇလူႉပင်းၸွမ်းၸူဝ်ႈပၢၼ်ၼၼ်ႉ လူၺ်ႈပႆႇတၼ်းလႆႈသိူဝ်ႇပိုၼ်ႉတႃႇၸၢတ်ႈပၢၼ်ၵႅၼ်ႇၶႅင် တႃႇလွတ်ႈလႆႈၶူင်းၵၢင်လူင်ၼႆႉ။ ဝၼ်းတီႈ 14 လိူၼ်ၾႅပ်ႊပိဝ်ႊရီႊ ၼႆႉၵေႃႈ...

ၵၢၼ်ၵွပ်ႇၵူႈဢဝ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ ဢဝ်ၶိုၼ်းမိူင်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ယႂ်ႇၵႂၢင်ႈၸၼ်ႉသုင်လိုၵ်ႉလမ်ႇလူင်လၢင်။ ပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁူႉလွင်ႈႁူႉတၢင်းႁူႉ၊ ပၢႆးဝူၼ်ႉပၢႆးႁၼ်၊ ၼမ်ႉၵတ်ႉတင်းၶၼ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးဢမ်ႇပဵၼ်။ လၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉႁဝ်းၶၢဝ်းယၢမ်းမႃးပဵၼ် ( 68 ) ပီ  ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈတၢင်းႁူႉပၢႆး ဝူၼ်ႉၼမ်ႉၵတ်ႉ ႁဝ်းၵူႈၾၢႆႇၾၢႆႇ ၸုတ်ႈယွမ်းဝႆႉ ဢမ်ႇၶိုတ်းပဵင်းပိူၼ်ႈလႆႈၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃးၶိုၵ်ႉၶမ်ႇလူင်လၢင်။ ‘‘တၢင်းႁူႉထူမ်ႈႁူဝ် ဢဝ်တူဝ်ဢမ်ႇလွတ်ႈ’’ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၵွပ်ႈဝႃႈ ႁူႉဢမ်ႇၶိုတ်းထိုင်ၵၢၼ်...

လွင်ႈပၢင်လူင် 1947  ၸိူဝ်းဢၼ်ၶိုတ်းၸွမ်းသေ တေႃႉတႆႇၶႆႈၼႄၵၼ် ၼႂ်းလိၵ်ႈလႂ် ၊ ၵႂၢမ်းသိုပ်ႇၵႂၢမ်းလႂ် မီးတင်းၼမ် ။  မိူၼ်ၼင်ႇ ဢၼ်ၸဝ်ႈၸၼ်ႇတႃႇယွင်ႁူၺ်ႈ ၊ ၶူးမေႃလူင် ၸၢႆးဢွင်ႇထုၼ်း ၊ လုင်းသူၺ်ႇဢူင်း ၊ ဢူးတိၼ်ႇဢေး ဢိၵ်ႇတင်း ဢူးထုၼ်းမျိၼ်ႉတွင်ႇၵျီး ၶဝ်တႅမ်ႈ ။  ပေႃးဢၢၼ်ႇသေမႃးႁုပ်ႈတူၺ်း ၶေႃႈမုၼ်းၶဝ်လႄႈ တၢင်းႁၼ်ထိုင်ၶဝ်...