ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼႆႉ မိူဝ်ႈတႄႇဢွၵ်ႇမႃးမႂ်ႇမႂ်ႇတႄႉ ၸိူဝ်းဢမ်ႇႁူႉပွင်ႇ ထၢင်ႇဝႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်ႁႃငိုၼ်း ဢၼ်ၶိုတ်းၵၢပ်ႈလႄႈ ထုၵ်ႇၸွမ်းပိူင်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဝၢႆးမႃး ၵူၼ်းၸိူဝ်းလႆႈတူၵ်းပဵၼ်တူဝ်ယိူဝ်ႇၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ ၸိူဝ်းတုၵ်ႉၸွမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ ၼမ်မႃးၼႃႇဢႃးလႃးလႄႈ ၸင်ႇႁူႉဝႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်ဢမ်ႇလီ။ ဝၢႆးသေ ၵူႈၸုမ်းၵူႈၸိူဝ်းႁူႉပွင်ႇၸႂ်ယဝ်ႉ တႃႇတေၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ ၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉၼၼ်ႉ တူၵ်ႇလၢတ်ႈႁဵတ်းမႃးယူႇၶိူဝ်းယႂ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇႁၼ်ၸၢင်ႇႁၢႆၵႂႃႇ။

ၵမ်းလိုၼ်းယိင်ႈၶႅၼ်းတိူဝ်းၼမ်မႃး ။ သမ်ႉပေႃးၸွတ်ႈတူဝ်ႈၵႂႃႇၵူႈဝၢၼ်ႈၵူႈမိူင်း။ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼႆႉ မေႃႁၢႆတူဝ်လႄႈႁႃႉ ဢမ်ႇၼၼ် ၸိူဝ်းမီးဢႃႇၼႃႇၶဝ် ၶႂ်ႈလဵၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်းၵူၺ်းလႄႈ တီႉၺွပ်းၼႄၼႃႈတိူဝ်ႈမၼ်းၵူၺ်းႁိုဝ်ၼႆ ပဵၼ်ၶေႃႈထၢမ်ဝႆႉ။

“ သင်ဝႃႈ ပွတ်းတၢင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၼႆႉ မီးလွင်ႈၵူတ်ႇထတ်းထဵတ်ႈထၢမ်ၵၼ်မႃးၼမ်ၼႆ တေဢွၼ်ၵၼ် ၶၢႆႉၵႂႃႇတၢင်းမိူင်းလၢဝ်း ၊ သင်ဝႃႈ ပွတ်းတၢင်းမိူင်းလၢဝ်း မီးလွင်ႈတီႉၺွပ်းၵူတ်ႇထတ်းၼႆႉ တေလႅၼ်ႈမႃးတၢင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၶိုၼ်း ” – ၼႆ ၼၢင်းတိပ်ႉ ဢႃယု 23 ပီ လၢတ်ႈၼႄတူဝ်ထူပ်း ၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉမၼ်းၼၢင်းၼင်ႇၼႆ။

ၼၢင်းတိပ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်း ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ထုင်ႉသၢမ်ၸဵင်ႇၶမ်း ဢၼ်မီးၸွမ်းၶွပ်ႇလႅၼ်လိၼ် ထႆး လၢဝ်း မၢၼ်ႈ တိတ်းၸပ်းၵၼ် ။ မၼ်းၼၢင်း ၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း ၸမ် သၢမ်ပီ ယဝ်ႉ ။

ထုင်ႉသၢမ်ၸဵင်ႇၶမ်းၼႆႉ သၢႆဢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇၵၼ်ၵမ်းသိုဝ်ႈၵေႃႈ ပဵၼ်ၼမ်ႉမႄႈၶွင် ။ ပေႃးလုၵ်ႉၾင်ႇတၢင်း မိူင်းၽူင်း ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၼႆႉသေ ဢဝ်ႁိူဝ်းၸၢၵ်ႈ ၶၢမ်ႈၼမ်ႉၶွင် လတ်းၸူး Ton Pheung ဝၢၼ်ႈတူၼ်ႈၽိုင်ႈ မိူင်းလၢဝ်းၸိုင် တေႁိုင်မွၵ်ႈ 45 မိၼိတ်ႉ။

တီႈၼၼ်ႈၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၼမ် တေႁူႉၵၼ်ဝႃႈ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈၶိုၵ်ႉတွၼ်းတႃႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၸဵမ် မိူဝ်ႈ 2007 ပူၼ်ႉမႃး ။ ၸွမ်းၼင်ႇ ၶၢဝ်ႇလိုဝ်းဝႆႉတႄႉ ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈလၢဝ်းလႄႈ ၶွမ်ႊပၼီႊ ၶႄႇ King Romans Group တူၵ်းလူင်းၵၼ်သေ သၢင်ႈဝႆႉ တႃႇယုၵ်ႉမုၼ်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ။
ဢွင်ႈတီႈၼၼ်ႈ မီးဝႆႉ ႁူင်းတေႃႇလွင်းယႂ်ႇ ၵႃႊသီႊၼူဝ်ႊ Kings Romans ဢၼ်ပိုတ်ႇဝႆႉ ပၢင်တေႃႇလွင်းပဵၼ်ၵၢင်ဝႆႉသေ ပဵၼ်တီႈၸၼ်ၸႂ် ၶႅၵ်ႇၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်း ပႃးၸဵမ်ၵူၼ်းမိူင်းၶႄႇ ၸိူဝ်းဢၼ်သူင်လဵၼ်ႈပၢင်တေႃႇလွင်း ။
ပွတ်းတၢင်း ဢၼ်မီးႁူင်းၵႃႊသီႊၼူဝ်ႊၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ မီးၼႂ်းမိူင်းလၢဝ်းယူႇသေတႃႉ တူၺ်းပိူင်ၾၢင်လႄႈ လၢႆးတမ်းဝၢင်းပၢႆႉလိၵ်ႈၶဝ်ႈတၢင်းဢွၵ်ႇတၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉသမ်ႉ ငၢႆးမိူၼ်မိူင်းၶႄႇ ၊ လိၵ်ႈၶႄႇ ပေႃးတဵမ်ၵႂႃႇမူတ်း ။ ငိုၼ်းတႃႇၸႂ်ႉၸၢႆႇၵေႃႈ သမ်ႉၸႂ်ႉငိုၼ်းၶႄႇၵူၺ်းလႄႈ သမ်ႉပေႃးၶႂ်ႈပဵၼ်ဝဵင်း ဝဵင်းၼိုင်ႈဢၼ်ပၵ်းဝႆႉ ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ ။

” ၵၢင်ၶမ်ႈၵၢင်ၶိုၼ်း ပေႃးယူႇၾၢႆႇၼွၵ်ႈသေ မုင်ႈတူၺ်းတႄႉ တိုၵ်းသုင်ဢၼ်ၾႆးလႅင်းလႅင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ငၢႆးမိူၼ်ႁူင်းႁဵတ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်ၸၼ်ႉသုင်ၶိုတ်းၵၢပ်ႈဝႆႉတႄႉၼင်ႇၵဝ်ႇ ။ တီႈတႄႉမၼ်းၵေႃႈ ဢွင်ႈတီႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပၢင်ၵႃႊသီႊၼူဝ်ႊ(ပၢင်တေႃႇလွင်း) ပေႃးတဵမ်ၵႂႃႇသဵင်ႈ လႄႈ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ ယႃႈမဝ်းၵမ် ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၵူၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ယင်ႇႁၢၵ်ႈမၼ်းလိုၵ်ႉၼႃႇယဝ်ႉ ” _ ၼႆ ၼၢင်းတိပ်ႉၼၼ်ႉ လၢတ်ႈၼႄတူဝ်ထူပ်း ဢၼ်ယၢမ်ႈထူပ်းယၢမ်ႈႁၼ်တီႈမိူင်းလၢဝ်းၼၼ်ႉ ၼင်ႇၼႆ ။

ၼၢင်းတိပ်ႉၼႆႉ လႆႈၵႂႃႇမူၵ်းယူႇတီႈၼၼ်ႈမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း မွၵ်ႈ 2 လိူၼ် ၊ လႆႈယူႇၵိၼ်ၸွမ်းၼင်ႇဢၼ် တီႈၵၢၼ်ၸတ်းပၼ် ။ ငိုၼ်းလိူၼ်တႄႉ လိူၼ်လႂ် လႆႈ 3000 ယႂၢၼ်ႇ ၼပ်ႉငိုၼ်းမၢၼ်ႈ လႆႈမွၵ်ႈ 9 သႅၼ်ပၢႆ ၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။

ဢိင်ၼိူဝ် ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၼႂ်းမိူင်းလၢဝ်းလႄႈ ၶႄႇ ၶဝ်ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်သေ ၵူတ်ႇထတ်း တႃႇတီႉၺွပ်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉလႄႈ ၼၢင်းတိပ်ႉ တၼ်းႁဵတ်းထိုင် 2 လိူၼ် ( မိူဝ်ႈလိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊ 2025) ၼႆႉၵူၺ်း ၶိုၼ်းဝၢႆႇပွၵ်ႈမႃးယူႇၶိုၼ်း တႃႈၶီႈလဵၵ်း ။

တီႈမိူင်းလၢဝ်း မီးလွင်ႈၵူတ်ႇထတ်းတီႉၺွပ်းယူႇလၢႆၵမ်းသေတႃႉ ဢမ်ႇႁၼ်ၵၢၼ်ပႅတ်ႉလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ မူတ်းႁၢႆလႆႈသေပွၵ်ႈ။
မိူၼ် ၼၢင်းတိပ်ႉၼႆႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ၸၢႆးဝၼ်း ၵေႃႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉသေ တိုၵ်ႉၶၢႆႉၵႂႃႇၶၢႆႉမႃး ယူႇပွတ်းတၢင်းမိူင်းလၢဝ်း- တႃႈၶီႈလဵၵ်း ယူႇ ထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈ ၼႆႉ ။
ၸၢႆးဝၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႃႇတိမိူင်းသူႈ ၊ ဝၢႆးသေပဵၼ် ပၢင်တိုၵ်းၽႅၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 ပွတ်းႁွင်ႇ သေ မၼ်းၸၢႆးပၢႆႈႁႃႁဵတ်းၵၢၼ် တႃႇလဵင်ႉတွင်ႉ တႃႇလဵင်ႉလူၼႃႈႁိူၼ်း ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵမ်းလိုၼ်း လႆႈႁွတ်ႈထိုင် သူၺ်ႇၵူၵ်ႉၵူဝ်ႇ ဢၼ်မီးၼႂ်းဝဵင်းမျႃႉဝတီႇ ၸႄႈမိူင်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလူၺ်ႈၵၢၼ်ၵျႃႊၽျ်ၼ်ႉၼၼ်ႉ။

ၽွင်းၼၼ်ႉ ၸၢႆးဝၼ်း တိုၵ်ႉမီး ဢႃယု 18 ပီၵူၺ်း ။ မၼ်းၸၢႆးၵႂႃႇႁႃႁဵတ်းၵၢၼ်ပွတ်း မျႃႉဝတီႇ ။ မိူဝ်ႈၼႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပႆႇၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်းတီႉၺွပ်းႁႅင်း တီႈမျႃႉဝတီႇၽွင်းႁၢင်ပီ 2025 ၼၼ်ႉ မၼ်းၸၢႆး တၼ်းၶၢႆႉပၢႆႈ လတ်းၸူး ဝဵင်းတႃႈၶီႈ လဵၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ သေ သိုပ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉထႅင်ႈ။
“ ႁဵတ်းၵၢၼ်မႃး ၶၢဝ်းတၢင်း 3 ပီပၢႆယဝ်ႉ ၊ ၸႂ်ႉၽႃႇသႃႇၶႄႇ ဢင်းၵိတ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၼိုင်ႈလိူၼ်လႂ် တေလႆႈႁႃလႆႈ မွၵ်ႈၼၼ်ႉမွၵ်ႈၼႆႉ ၼႆသေ ပိူၼ်ႈတမ်းပိူင်မၼ်းဝႆႉ ။ ပေႃးႁႃလႆႈၸွမ်းၼင်ႇ ႁူဝ်ၼႃႈၸုမ်း ပၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းဝႆႉၼၼ်ႉတႄႉၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးပၼ်ႁႃသင်ၼင်ႇၵဝ်ႇ ” – ၸၢႆးဝၼ်းလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

ၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ဢၼ်လႆႈ ၸႂ်ႉလၢႆႉလိင်ႉလၢႆလႅၼ်သေႁႃငိုၼ်း ၼႆ ႁူႉဝႆႉယူႇသေတႃႉ ၸၢႆးဝၼ်းတႄႉ တင်းငမ်းငဝ်း ၊ တင်းသုၵ်ႉၸႂ် သေ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇႁဵတ်းယူႇ ၵွပ်ႈဢမ်ႇမီးတၢင်းလိူၵ်ႈ ။
မိူၼ်ၼင်ႇ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတၢင်ႇၵေႃႉၵေႃႈ တေငၢႆးမိူၼ်ၵၼ်တင်း ၸၢႆးဝၼ်းၵူၺ်း ႁူႉယူႇတီႈၸႂ်ဝႃႈ ၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်လွၵ်ႇလႅၼ် ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လႆႈငိုၼ်းၸွမ်းၽဵၼ်ႈၽဵၼ်ႈ လႄႈသင် ႁႃလဵင်ႉၼႃႈႁိူၼ်းငၢႆႈလႄႈသင်သေ ၸင်ႇလပ်းႁူလပ်းတႃ လမ်တိုဝ်လမ်တၼ်သေ ႁဵတ်း ။ ပေႃးမိူင်းလၢဝ်းယူႇယၢပ်ႇၵေႃႈ ၶၢႆႉၸူးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ၊ ပေႃးမိူင်းမၢၼ်ႈလႅပ်ႈတေယူႇယၢပ်ႇၵေႃႈၶၢႆႉၸူးမိူင်းလၢဝ်း ဝႃႈၼႆ။

ၼိုင်ႈလိူၼ်ၼႆႉ လႆႈႁႃငိုၼ်းပၼ်ႁူဝ်ၼႃႈၸုမ်း ၼိုင်ႈမိုၼ်ႇႁႃႈႁဵင်ၻေႃႊꩮႃႊ ၊ ပၼ်ငိုၼ်းလိူၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉတႄႉ 3 မိုၼ်ႇငိုၼ်းထႆး တူၵ်းငိုၼ်းမၢၼ်ႈ 30 သႅၼ်ပျႃး ။ ပေႃးႁႃငိုၼ်းပၼ်ၶဝ်လႆႈၼမ်လိူဝ် ဢၼ်တမ်းဝၢင်းဝႆႉၵေႃႈ လႆႈငိုၼ်းသူးယွမ်ႉၸႂ် လႆႈၿူဝ်ႊꧣတ်ႉသ် ပႃး ၼႆ ၸၢႆးဝၼ်းလၢတ်ႈ ။

တႃႇလႅၼ်ၵူၼ်းမိူင်းဝၼ်းတူၵ်းလႆႈၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၼမ် တေလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်း WhatsApp သေၵပ်းသိုပ်ႇလွၵ်ႇလႅၼ် ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းမေႃၽႃသႃၵႂၢမ်းလၢတ်ႈလၢႆပိူင်ၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၼမ် လႆႈငိုၼ်းလိူၼ်လီလႄႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ် တူင်ႉတိုၼ်ႇၵၼ် လဵပ်ႈႁဵၼ်းၽႃသႃဢင်းၵိတ်းလႄႈသင် ၽႃသႃၶႄႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆ ၸၢႆးဝၼ်းသိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။

ဝၢႆးသေ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၼႂ်းမိူင်းလၢဝ်း ၵူတ်ႇထတ်းႁႅင်း မိူဝ်ႈလိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊ 2025 ၼၼ်ႉသေ ၸၢႆးဝၼ်း လႆႈၶၢႆႉယူႇၶိုၼ်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ။ ၼႂ်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၼႆႉ ယၢမ်းလဵဝ် ၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉပၼ်ႇၶိုၼ်း ယူႇတဵတ်ႇတဵတ်ႇ ။ ၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ တေႁူၺ်းႁွင်ႉဢဝ်ၵူၼ်းမီးတူဝ်ထူပ်း ၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၶိုၼ်းၵူၺ်း ။ ၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
တီႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၼႆႉ ၸဵမ်လႂ်မႃးလႂ်ၵေႃႈ လႆႈၸႂ်ယႂ်ႇ သိမ်ႊ ၵၢတ်ႉၾူၼ်း မိူင်းထႆး တႃႇၵပ်းသိုပ်ႇၵပ်းသၢၼ်ၵၼ်ငၢႆႈၾင်ႇမၢၼ်ႈၾင်ႇထႆး ၊ ၸဵမ်ဢဝ် ၾႆးၾႃႉၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လႆႈၸႂ်ယႂ်ႇမိူင်းထႆး ။

ဢိင်ၼိူဝ်ၵၢၼ်ၵျႃႊၽျၼ်ႉလိူင်ႇၽႄႈၼမ်သေ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၸွမ်ၽွင်းလူင်မိူင်းထႆး ၽႄႊထွင်ႊထၢၼ်ႊ သျိၼ်ႊၼဝတ်ႊ ၼၼ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး ယၢမ်ႈသင်ႇပိၵ်ႉဢိုတ်းပႅတ်ႈ သၢႆဢိၼ်ႊထိူဝ်ႊၼႅတ်ႉလႄႈ ၾႆးၾႃႉ ဢၼ်ၸႅၵ်ႇပၼ်ၾင်ႇမိူင်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်တိတ်းၸပ်းထႆးဝႆႉ 5 တီႈ ၼပ်ႉပႃး တႃႈၶီႈလဵၵ်း ။ ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈတႄႇလူင်းမိုဝ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ မိူဝ်ႈႁူဝ်လိူၼ်ၾႅပ်ႊပိဝ်ႊရီႊ 2025 ။

ဝၢႆးၼၼ်ႉ မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၸင်ႇၵပ်းသိုပ်ႇၵၼ်တင်းၾႆးၾႃႉမိူင်းလၢဝ်း သိုပ်ႇႁပ်ႉႁႅင်းၾႆးၾႃႉ မိူင်းလၢဝ်း ။ မိူၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ သၢႆၸႂ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉသိုပ်ႇလိပ်းၶီးမႃးထႅင်ႈ ။ မိူင်းထႆးၵေႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမီးၶူင်းၵၢၼ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉ ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ ႁႂ်ႈထိုင်တီႈ ထိုင်လႅၼ် ၼႆသေ ၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းမႃးၶၢဝ်းတၢင်း ပီ သွင်ပီၼႆႉယူႇသေတႃႉ ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉဢမ်ႇႁၢႆသေ ယိင်ႈၶႅၼ်းလိူင်ႇၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃးထႅင်ႈ လၢႆသႅၼ်းလၢႆပိူင် လၢႆလွၵ်ႈလၢႆးထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇၼႆ ၵူၼ်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ။

ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉဢၼ်မႃးတူင်ႉၼိုင်ၶိုၼ်းၼႂ်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်သေႁဵတ်းၵၢၼ်မိူၼ်ၵူႈပွၵ်ႈ ။ တေယူႇၽႂ်ယူႇမၼ်းသေ လၵ်ႉပၼ်ႇၵၢၼ်ႁင်းၵူၺ်းၶဝ် ။ မၢင်ၵေႃႉ ပေႃးမီးၶွမ်ႊဢွၼ်ႇႁူၺ်ႇလဵဝ်သေ မီးႁွင်ႈဢွၼ်ႇတႃႇယူႇတႃႇၼွၼ်းလႆႈႁွင်ႈၼိုင်ႈၸိုင် ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵေႃႉလဵဝ်ၵေႃႈ သႆႉယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ တႃႇတေႁူႉဝႃႈ ၽႂ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉတႄႉတႄႉၼႆ တေဢမ်ႇငၢႆႈသေဢိတ်း။ တႃႇႁူႉၼႆႉယၢပ်ႇၼႃႇ။

မိူၼ်ၼင်ႇ ပွတ်းတၢင်း မိူင်းသၢတ်ႇ မိူင်းတူၼ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၼႆႉၵေႃႈ မီးၶၢဝ်ႇလိုဝ်းၵၼ်ဝႃႈ ၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉႁွတ်ႈဝႆႉ လူၺ်ႈၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈတႄႉ ဢမ်ႇၾၢင်ႉမႅၼ်ႈ။
ၵူၼ်းၸိူဝ်းလႆႈငိူၼ်ႈၶၢဝ်ႇတႄႉလၢတ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉဢၼ်ႁွတ်ႈမႃးတၢင်း မိူင်းတူၼ်မိူင်းသၢတ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၵူၺ်း ၶဝ်ယၢမ်ႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်တၢင်ႇတီႈသေ ယူႇဢမ်ႇလွတ်ႈလႄႈ ၸင်ႇၶိုၼ်းပွၵ်ႈယူႇၶိုၼ်းႁိူၼ်း ။ ၸင်ႇၼၼ်လႄႈ ၶဝ်ယူႇၵေႃႉဝၢၼ်ႈၵေႃႉဝဵင်းသေ ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်ပၼ်ႇၵၢၼ်ၶဝ်ၶိုၼ်း ဝႃႈၼႆ။

ပွတ်းတၢင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၼႆႉ ၵွၼ်ႇၼႃႈ သိုၵ်းပႆႇယိုတ်းမိူင်းတႄႉ ၾိင်ႈၵိၼ်ၾိင်ႈယူႇထႆး ႁူမ်ႇငမ်းဝႆႉၼမ်ယူႇသေတႃႉ ဝၢႆးၼႆႉတႄႉ လႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ်ပိူင်ၶႄႇၵမ်ႈၼမ်။ ၵမ်ႈၼမ်ၵေႃႈ ထတ်းသၢင်လၢတ်ႈဝႃႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈၸွမ်းၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၶဝ်ၵူၺ်း။ ၵူၼ်းလၢတ်ႈၵႂၢမ်းၶႄႇ ၵၢၼ်သိုဝ်ႉၶၢႆ တၢင်းၵိၼ်ၶႄႇၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လိူင်ႇၼမ်မႃးလႄႈ သမ်ႉပေႃးငၢႆးမိူၼ် ၶွပ်ႇလႅၼ်လိၼ်မိူင်းၶႄႇၵႂႃႇယဝ်ႉ ၼႆ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈ။

လွင်ႈဝႃႈ ၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉမႃးပၼ်ႇၵၢၼ်ၶိုၼ်းၼႆၼၼ်ႉ ႁွင်ႈၵၢၼ်လၢႆဢၼ် ဢၼ်ယူႇတႂ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁူႉၵၼ်ယူႇသေတႃႉ ယွၼ်ႉၵဵပ်းၵိၼ်ငိုၼ်းငၢႆႈလႄႈ မိူၼ်တင်ႈၸႂ် ပွႆႇလူမ်ဝႆႉၵေႃႈမီး။ သင်ဝႃႈ တီႉၺွပ်းလႆႈၵေႃႈ ၶိုင်ႁႃလၢႆးလႆႈငိုၼ်းၶဝ်ၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။

ဢိင်ၼိူဝ် ၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉလိူင်ႇၽႄႈယူႇၼႆႉသေ ၵူၼ်းလဵၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်းၶဝ်ၵူႈမိူင်းမိူင်းသမ်ႉ ဢဝ်ႁဵတ်းပဵၼ်ၶိူင်ႈၵမ်ႉၵႅမ်တႃႇယူႇလွတ်ႈၽႂ်မၼ်း။ ဢမ်ႇတူၺ်းၵႆ တူၺ်းဢဝ် ပိူင်ပဵၼ်ၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇ 3 ၸုမ်း သိုၵ်းတဢၢင်း သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ သိုၵ်းရၶႅင်ႇ ၸိူဝ်း ၼႆႉ ၵူၺ်းၵေႃႈ ႁူႉလႆႈ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ဢဝ်ႁူဝ်ၶေႃႈ တႃႇၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉၵျႃႊၽျႅၼ်ႉသေ ပဵၼ်မႃး ပၢင်တိုၵ်းၵၢၼ်မိူင်း ထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် ပႆႇယဝ်ႉပႆႇဝၢႆး ။

တိုၵ်းတေႃး ဝၢၼ်ႈမိူင်းပေႃးၵူၼ်ႇပေႃးပင်း ၵူၼ်းမိူင်းလူႉႁၢႆတၢႆပေႃးမၢၵ်ႇပေႃးမိူဝ်ၵေႃႈ ၸုမ်းၵျႃႊၽျၼ်ႉဢမ်ႇမူတ်းသဵင်ႈၵႂႃႇ။ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸိူဝ်းၶႂ်ႈလႆႈၼႃႈလီတီႈၶႄႇၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ် လူင်းမိုဝ်းတီႉၺွပ်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ သူင်ႇမွပ်ႈပၼ်ၶႄႇၵေႃႈမီး။

မိူၼ်ၼင်ႇ သိုၵ်းဝႃႉ UWSA ၼႆၵေႃႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ မိူဝ်ႈလိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊ 2023 ၼၼ်ႉဝႃႈ ၽႂ်တီႉလႆႈ ႁူဝ်ၼႃႈၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၸၢဝ်းၶႄႇ 2 ၵေႃႉ ဢၼ်ယၢမ်ႈပဵၼ်ၽူႈမီးၸၼ်ႉၵဝ်ႇသိုၵ်းဝႃႉ ၼၼ်ႉၼႆ တေပၼ်သူးငိုၼ်း ၼိုင်ႈသႅၼ် ထိုင် 5 သႅၼ်ငိုၼ်းၶႄႇ ၼႆသေတႃႉ ထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် ပႆႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၶိုၼ်းဝႃႈ တီႉလႆႈဢမ်ႇတီႉလႆႈ။
လိူဝ်သေ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ယဝ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸုမ်းၸိူဝ်းမီးဢႃႇၼႃႇၼႂ်းမိူင်းၶႄႇၵေႃႈ ယၢမ်ႈပၼ်တၢမ်ႇတၢႆၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉယူႇသေတႃႉ ၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ တိုၵ်ႉႁိူင်းယူႇ ၼႆ ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၵၢၼ်မိူင်းၼႂ်းမိူင်းတႆးၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ။

ၸုမ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼႆႉ ၵွၼ်ႇပႆႇပဵၼ် 1027 ၼၼ်ႉတႄႉ မီးၸွမ်း လၢဝ်ႇၵၢႆး ပၢင်သၢင်း လႄႈ မိူင်းလႃး ၸိူဝ်းၼႆႉၵူၺ်းသေတႃႉ မိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ ၽႄႈၸွတ်ႇထိုင် မိူင်းတႆးပွတ်းၵၢင် ႁူဝ်ပူင်း လၢႆးၶႃႈ ၼမ်ႉၸၢင် လႄႈ ၸွတ်ႇထိုင် တႃႈၵုင်ႈ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉပႃး ၼႆ _ ISP Myanmar တႅမ်ႈၽိုၼ်ႁၢႆးငၢၼ်းဝႆႉ။
ပေႃးၵွၵ်းတူၺ်းၶိုၼ်းပိုၼ်းၵဝ်ႇၵေႃႈ ၸုမ်းၸိူဝ်းမီးဢႃႇၼႃႇၼႂ်းမိူင်းၶႄႇၼႆႉ ဢဝ်ၶေႃႈဢၢင်ႈဝႃႈ တႃႇၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆသေ ယၢမ်ႈဢွၵ်ႇၶေႃႈသင်ႇ တီႉၺွပ်းၶုၼ်သႃႇ ၽူႈၵိုၵ်းပိုၼ်းမိူင်းတႆး ။

လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၶႄႇယၢမ်ႈ ပၼ်ၶေႃႈပူင်ၼၵ်း ပၼ်တၢမ်ႇတၢႆ ၸၢႆးၼေႃႇၶမ်း ဢၼ်ၵမ်ႈၼမ်ႁူႉဝႃႈ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းယႃႈ ၼၼ်ႉမႃးယူႇ။ ၵေႃႉဢၼ်ၺႃးတၢမ်ႇတၢႆၵေႃႈ တၢႆပူၼ်ႉၵႂႃႇယဝ်ႉသေတႃႉ ယႃႈမဝ်းၵမ်တႄႉ ဢမ်ႇႁၼ် မူၺ်ႉႁၢႆၵႂႃႇလႆႈ ။
တေႃႈၼင်ႇၼၼ် တႃႇႁႂ်ႈၵျႃႊၽျႅၼ်ႉမူၺ်ႉႁၢႆလႆႈၼၼ်ႉ ယၢမ်ႈပၼ်တၢမ်ႇတၢႆႁူဝ်ၼႃႈၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၽွင်ႈယဝ်ႉသေတႃႉ ၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉတႄႉ တိူဝ်းၼမ်မႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ ၼႆ – ၸၢႆးယီႈၽူင်းမိူင်း ၽူႈၵုမ်းထတ်း ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ယၢမ်းလၢတ်ႈၼႂ်း လၢႆးၵၢၼ် Shan Talk ၼင်ႇၼႆ။

တႃႇတီႉၺွပ်း ပၼ်တၢမ်ႇၵူၼ်းၶႄႇၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်းၼိူဝ်ဢွၼ်ႊလၢႆႊ ဢၼ်လိူင်ႇၽႄႈယူႇၼႂ်းထုင်ႉသၢမ်ၸဵင်ၶမ်း မိူၼ်ၼင်ႇ မိူင်းလၢဝ်း မိူင်းမၢၼ်ႈ မိူင်းထႆး ပႃးၸဵမ် မိူင်းၵမ်ႊပူႊၶျႃႊ ၼၼ်ႉ ဢမေးရိၵၼ်ႊ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ တႃႇလိုပ်ႈလမ်းတီႉၺွပ်း မိူဝ်ႈလိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊ 2025 ၼႆႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇ ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉဝႃႈ တႃႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉလႆႈ ၵၢၼ်လွၵ်ႇလႅၼ်ၵၼ်ၼိူဝ်ဢွၼ်ႊလၢႆႊၼၼ်ႉ လႆႈ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ ၸုမ်း SCSF( Scam Center Strike Force ) ဝႆႉ။

ပၢႆပီ 2025 လိူၼ်တီႊသိမ်ႊပိူဝ်ႊၼႆႉၵေႃႈ ၾၢႆႇၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၸုမ်း တႃႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ ။ ၸွမ်သိုၵ်း ထုၼ်းထုၼ်းၼွင်ႇ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၼႂ်းမိူင်း ႁပ်ႉပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈၸုမ်းဝႆႉ ။

ပေႃးမႃးတူၺ်း ၸုမ်းလႂ်ၵေႃႈဝႃႈ ၽွတ်ႈမႃး တႃႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉသမ်ႉ သိုပ်ႇမီးယူႇတိၵ်းတိၵ်း ။ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးတႃလႆႈငိုၼ်းသမ်ႉ ယူႇလင်ၵမ်ႉယၼ်ပၼ်ၶဝ်ဝႆႉလႄႈ တႃႇၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉပႅတ်ႈတႄႉ တေဢမ်ႇငၢႆႈ ၼႆ ၵူၼ်းတူင်ႉၼိုင်ၵၢၼ်မိူင်းလႃႈသဵဝ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ။
ဢိင်ၼိူဝ် ဝၢၼ်ႈမိူင်းဢမ်ႇၵတ်းယဵၼ်ၼိမ်သဝ်း ပၼ်ႁႃၵၢၼ်သိုၵ်းၵၢၼ်မိူင်းၼမ်သေ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးတူၵ်း ၊ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇဢမ်ႇလီ ။ ႁႃၵၢၼ်ယၢပ်ႇ တႄႇၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၸင်ႇလိူၵ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ဢၼ်လႆႈငိုၼ်းငၢႆႈ။

ၸင်ႇၼၼ်လႄႈ ၸၢႆးဝၼ်း တႃႈၶီႈလဵၵ်း လၢတ်ႈလူၺ်ႈၸႂ်ဢမ်ႇလီဝႃႈ – “ ၵၢၼ်ဢၼ်ၼႆႉ လႆႈငိုၼ်းငၢႆႈ ။ ပေႃးႁဵတ်းၵၢၼ်တၢင်ႇဢၼ် ဢမ်ႇလႆႈပဵင်းၵၢၼ်ၼႆႉ ။ ႁဵၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇတၼ်းသုတ်းလႄႈ တႃႇၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်တၢင်ႇဢၼ်ဢမ်ႇငၢႆႈ။ ပေႃးဢဝ်ငဝ်းလၢႆးဝၢၼ်ႈမိူင်းဝႃႈ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၵူၼ်းၸိူဝ်းၶႂ်ႈႁဵတ်းၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼမ် မၼ်းဢမ်ႇမီးတၢင်းလိူၵ်ႈ ။ ႁူႉဝႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်လွၵ်ႇလႅၼ်ၼႆၵေႃႈ သိုပ်ႇႁဵတ်းၵၼ်ယူႇ ” – ဝႃႈၼႆ။