ၸဵမ်မိူဝ်ႈ 2021 ၼၼ်ႉမႃးသိုၵ်းယိုတ်းမိူင်း ၵဝ်းလၢႆးၼိုင်ႈ သိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵေႃႈ သမ်ႉၶိုင်လၢႆးၼိုင်ႈလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်း သၢမ်ပၢၼ်ၸဵတ်းသႅၼ်း ဢမ်ႇလႆႈယူႇသႃႇလူမ်ၸႂ်။ ဢိင်ၼိူဝ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵဵပ်းသိုၵ်းၼၼ်ႉသေ ဢၼ်တုမ်ႉတိူဝ်ႉၵမ်းသိုဝ်ႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇသႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇ ။ တေယူႇၵေႃႈ ၵူဝ်လႆႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်း ၼႅတ်ႈပၢႆႈဢွၵ်ႇမိူင်း ။ ပၢႆႈဢွၵ်ႇၵေႃႈ ယင်းပႆႇလွတ်ႈတၢင်းသုၵ်ႉၸႂ် တိုၵ်ႉလႆႈသူင်ႇငိုၼ်းၸူးသိုၵ်း ။ ၸူးၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းတႄႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၸဵဝ်းပူၼ်ႉ ပိူင်ၸိူဝ်းၼႆႉၼႃႇယဝ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၶၢင်းပွင်ႉၼင်ႇၼႆ ။

ၸဵမ်မိူဝ်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵဵပ်းသိုၵ်း မိူဝ်ႈ 2024 ၼၼ်ႉမႃးသေ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၸိူဝ်းၵူဝ်လႆႈႁဵတ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၽူင်ႉပၢႆႈဢွၵ်ႇမိူင်း ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ သိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵေႃႈ ႁိပ်ႈၼႅတ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵဵပ်းသိုၵ်းလႄႈ ယိင်ႈၶႅၼ်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇလႄႈၵူၼ်းမိူင်းပၢႆႈၼမ် ၵွပ်ႈဢမ်ႇၶၢမ်ႇတၢမ်ႇဢၼ် ၸုမ်းသိုၵ်းၵူႈၸုမ်းၸုမ်းၸွမ်းယုင်ႈၸွမ်းၵဝ်း ။

ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်း ပၢႆႈဢွၵ်ႇမိူင်းယူႇၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈသိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလႂ်တီႈၼၼ်ႉသမ်ႉ ဢဝ်ၶေႃႈဢၢင်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းတႃႇၸွႆႈၵၢၼ်သိုၵ်းၼႆသေ ၵဵပ်းငိုၼ်းၵူၼ်းမိူင်း တႃႇၸၢင်ႈၵူၼ်းႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းတႅၼ်းၼႆထႅင်ႈ ။

ၵူၼ်းမိူင်းပၢႆႈသေ ၵိုတ်းႁိူၼ်းပဝ်ႇၵူၺ်းၵေႃႈ သဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈၵူၼ်းႁိူၼ်းသမ်ႉ တိုၵ်ႉၵိုတ်းယူႇ ၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆ ၽူႈၵွၼ်း ၸႄႈဝဵင်း ဝဵင်းလႂ်ဝဵင်းၼၼ်ႉလႄႈ ထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် တိုၵ်ႉလႆႈၸၢႆႇငိုၼ်းပၼ် ၼင်ႇၵႃႈ သိုၵ်းၵူႈၸုမ်းၸုမ်း ပၼ်ႇၵဵပ်းယူႇ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းသူၼ် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ။

ၵူၼ်းမိူင်းတႄႉ ယူႇတီႈၼႂ်းၵႄႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇလၢႆလွင်ႈသေ ဢမ်ႇမီးၵေႃႈႁႃ ဢမ်ႇမႃးၵေႃႈလႅၼ်ႈ ၊ မၢင်ပွၵ်ႈၺႃး လွၵ်ႇငိုတ်ႈဝႃႈ ပေႃးဢမ်ႇပွၵ်ႈယူႇႁိူၼ်းၶိုၼ်း တေၺႃးယိုတ်းႁိူၼ်း ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ။ လွင်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵူၺ်း ဢၼ်ႁဵတ်း ၊ သိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈယူႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လွၵ်ႈငိုတ်ႈၵဵပ်းငိုၼ်း ၵူၼ်းမိူင်း မိူၼ်ၵၼ် – ၼႆ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ပွတ်းႁွင်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

ၸဵမ်ဢဝ် ပူႇၵၢင်ႉပူႇၵႄႇၼႂ်းပွၵ်ႉၼႂ်းယွမ်ႇ ၵူႈတီႈတီႈၵေႃႈ ဢမ်ႇလိူဝ်လႆႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ သိုၵ်းဢၼ် ဢဵၼ်ႁႅင်း ယႂ်ႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ တီႈလႂ်တီႈၼၼ်ႈ ဢၢင်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ လူဝ်ႇၶွၼ်ႇဢၼ်ၼၼ်ႉဢၼ်ၼႃႈၼႆသေ ၵဵပ်းလူင် ၵႂႃႇၵူႈလွၵ်းၵူႈလၢႆး ။ ၵမ်ႉဝႃႈ ၵႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်း ၊ ၵမ်ႉဝႃႈ ၶွၼ်ႇရူတ်ႉၶွၼ်ႇၵႃး လႄႈ ၶွၼ်ႇၵူႈပိူင်ပိူင် ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵဵပ်းဢမ်ႇယဝ်ႉဢမ်ႇဝၢႆးလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းယူႇၵေႃႈဢမ်ႇသႃႇ ပၢႆႈၵေႃႈဢမ်ႇလွတ်ႈ။

မၢင်ပွတ်းမၢင်တွၼ်ႈ ၺႃးၵူၼ်းယူႇၵၢင် ( ဢၼ်ယူႇၼႂ်းၵႄႈသိုၵ်းလႄႈၵူၼ်းမိူင်း) ၵဵပ်းငိုၼ်းၵဵပ်းၶွၼ်ႇလူၼ်ႉလိူဝ် ။ ၵိုင်ႇလီသဵင်ႈဢေႇၵေႃသမ်ႉသဵင်ႈၼမ်လႄႈ ဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်းၵွတ်းယဝ်ႉၵွတ်းထႅင်ႈ ။ ၸင်ႇၼၼ်လႄႈ တႃႇပူၼ်ႉလွတ်ႈလႆႈ တၢင်းတုၵ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇမီးတၢင်းလိူၵ်ႈ ။

ပေႃးမိူၼ် မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၼႆႉၼႆၸိုင် ႁိူၼ်းဢၼ်မီးၵူၼ်းၸၢႆး ႁိုဝ် ဢမ်ႇမီး ၵေႃႈ လႆႈသဵင်ႈငိုၼ်းၸွမ်း ။ ႁိူၼ်းမႄႈႁၢင်ႉၼၢင်းမၢႆႈၵူၺ်းၵေႃႈ လႆႈဢွၵ်ႇငိုၼ်းၸွမ်း ။ သင်ဢမ်ႇၶႂ်ႈသဵင်ႈငိုၼ်းၸွမ်းၸိူင်ႉၼၼ်ၵေႃႈ လိူဝ်သေ ၶၢႆႁိူၼ်းၶၢႆယေးသေ ပၢႆႈ ဢမ်ႇႁၼ်ႁူးလွတ်ႈ ။

ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈၼႆႉသေ ၵူၼ်းမိူင်းပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်းၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ –

မီးလုၵ်ႈၸၢႆးၵေႃႈယဝ်ႉ ဢမ်ႇမီးၵေႃႈယဝ်ႉ သႂ်ႇၽွမ်ႉၵၼ်မူတ်းမူတ်းယဝ်ႉ ။ ဢမ်ႇသႂ်ႇလႆႈၵေႃႈ ပၢႆႈ ပၢႆႈမူတ်းမူတ်းၼၼ်ႉၵူၺ်းၼႃႇ ။ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းႁိုဝ်လူး ။ ပေႃးဢမ်ႇၸွႆႈ ႁိူၼ်းယေးၵေႃႈ ပိူၼ်ႈလူဝ်ႇဢဝ်ပႅတ်ႈၵူၺ်းဢိူဝ်ႈ။ ႁိူၼ်းသမ်ႉ မီးၵႃႈၼႆႈယူႇၼႃႇ။တူင်ႈၼႃးၽႃတၢင်ႉၵေႃႈ မီးတီႈၼႆႈယူႇၼႃႇ။ၶဝ်ဢၢၼ်းမႃးယူႇတီႈၼႆႈယူႇၼႃႇ။ – ဝႃႈၼႆ

ၵူၼ်းမိူင်းတႄႉ ဢွၼ်ၵၼ်မုင်ႈမွင်းဝႆႉဝႃႈ ပေႃးမီးပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈယဝ်ႉ လွင်ႈၵဵပ်းငိုၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ တေလူတ်းယွမ်း ၼႆသေတႃႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈပႆႇလူတ်းယွၼ်ႇသင်ပၼ် တိုၵ်ႉၵဵပ်းမိူၼ်ၵဝ်ႇ ။

ပွတ်းတၢင်းထုင်ႉပူင်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ သိုၵ်းဢၼ်ႁူမ်ႇငမ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ တီႈလႂ်တီႈၼၼ်ႈ တိုၵ်ႉဢွၼ်ၵၼ် သႂ်ႇႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉဢၼ်ၼိုင်ႈသေ တိုၵ်ႉၵဵပ်းငိုၼ်း။ ဢၼ်ၵဵပ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းသုတ်းတႄႉ ပဵၼ် ပျီႇတူႉၸိတ်ႉ ပဢူဝ်း PNO လႄႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ။

ၵူၼ်းၼုမ်ႇထုင်ႉပူင်းၵေႃႉၼိုင်ႈဢၼ်ငိူင်ႉပိူင်ၵဵပ်းသိုၵ်းဝႆႉၼၼ်ႉ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ ၼႂ်းမုင်ႉႁေႃႁိူၼ်း မီး ၵူၼ်းၼုမ်ႇယိင်းလႄႈၵူၼ်းၼုမ်ႇၸၢႆးဝႆႉ 2 ၵေႃႉ ။ လႆႈသဵင်ႈငိုၼ်းတၢင်းသွင်ၵေႃႉ ။ ပၢႆႈယဝ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇလွတ်ႈ ။ ၵမ်ႉဝႃႈ တႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵမ်ႉဝႃႈ တႃႇသိုၵ်း PNO ။ ၼိုင်ႈၵမ်းလႂ် လႆႈသဵင်ႈ 2 မိုၼ်ႇပျႃး ထိုင် 5 မိုၼ်ႇပျႃး ၊ ၸူဝ်ႈၵဵပ်းမႃးၼႆႉ ဢမ်ႇယွမ်း 3 ပွၵ်ႈယဝ်ႉ ” – ဝႃႈၼႆ။

သိုၵ်းမၢၼ်ႈတႄႉ ယၢမ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ တေၶႂ်ႈႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈသေ တင်ႈလူင်ပွင်ႈၸိုင်မႂ်ႇ ႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းၸဵဝ်းၼိမ်တဵင်ႈၼႆသေတႃႉ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပႆႇၵိုတ်းလိုဝ်ႈၵၢၼ်ၵဵပ်းသိုၵ်း ။ ပေႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇၵိုတ်း သိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၵိုတ်း သေ ၶဵင်ႇၵၼ်ၵဵပ်းသိုၵ်းၵဵပ်းငိုၼ်းယူႇၵူၺ်းလႄႈ ယႃႇဝႃႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်းတေၸဵဝ်းၵတ်းယဵၼ် ၶႅၼ်းတေသုၵ်ႉၵႂႃႇၵေႃႈ ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈၼႆ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ဢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းၾၢႆႇပၵ်းပိူင်ၼွၵ်ႈမိူင်းၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼႄဝႆႉၼင်ႇၼႆ –

မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ မၼ်းၵဵပ်းသိုၵ်း ၊ ပေႃးၵဵပ်းသိုၵ်းၼႆႉ မၢႆထိုင်ဝႃႈ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇပၢင်တိုၵ်းမိူဝ်းၼႃႈ။ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵဵပ်းသိုၵ်းလႄႈ သိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵူႈၸုမ်းၸုမ်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၶတ်းၸႂ်ၸိုၼ်ႇႁႅင်းသေၵဵပ်းသိုၵ်း။ ပွင်ႇဝႃႈ ႁၢင်ႈႁႅၼ်း တႃႇႁႂ်ႈၸုမ်းၵဝ်ၸုမ်းမႂ်းၼႆႉ ၶဵင်ႈၶႅင်ၵၼ် ။ ပေႃးၼၼ် မိူဝ်းၼႃႈၼႆႉ ယိင်ႈၶႅၼ်းတေပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းႁႅင်း – ဝႃႈၼႆ။

ဢိင်ၼိူဝ် ပၢင်တိုၵ်းယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 ၼၼ်ႉသေ သိုၵ်းတဢၢင်းလႄႈသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉယိုတ်းၵုမ်းလႆႈလၢႆတီႈ ၊ ၼႃႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပၢႆပီ 2025 ၼႆႉသမ်ႉ ၶႄႇပၼ်ႁႅင်းဢီးသေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်းတိုၵ်းတေႃးဢဝ်ၶိုၼ်းလႄႈသင် သိုၵ်းတဢၢင်းလႄႈသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ လႆႈထွႆၶိုၼ်းလႄႈသင်သေ ၸႄႈဝဵင်းၼႂ်းပွတ်းႁွင်ႇ ၸဵမ်ဢဝ် သီႇပေႃႉ ၵျွၵ်ႉမႄး ၼွင်ၶဵဝ် မိူင်းၵုတ်ႈမိူင်းမိတ်ႈ လႃႈသဵဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၶိုၼ်းယူႇတႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်း။ ၸင်ႇၼၼ်လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ဢႃႇၼႃႇသိုၵ်း လေႃးလႄးၵၼ်သေ ႁူမ်ႇငမ်းၵူၼ်းမိူင်းဝႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတိူဝ်းယူႇယၢပ်ႇထႅင်ႈ။