ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၵမ်ႈၼမ် ႁပ်ႉႁၼ်ဝႃႈ ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ ပဵၼ်ၶွၼ်ႉတဝ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၊ ပဵၼ်ၶူဝ်လႆတႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယၼ်ၶိုၼ်ႈသုင်ၼႆမႃးတႃႇသေႇ။ ၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈပဵၼ်ယႂ်ႇၼႆႉ ၵူၼ်းၼႂ်းပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ ၸၢင်ႈလႆႈတီႈယူႇလီ ၸၢင်ႈမီးဢမ်းၼၢတ်ႈယႂ်ႇႁႃႉ ဢမ်ႇၼၼ် ၵူၼ်းၼႂ်းတပ်ႉမၢၼ်ႈ ထၢၵ်ႈသေၶဝ်ႈဝႆႉၼမ်လႄႈ တေပဵၼ်ဢၢမ်းၼၢတ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵႂႃႇလုမ်းလုမ်းႁိုဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်တီႈၵူၼ်းမိူင်းၶႂ်ႈႁူႉၶႂ်ႈႁၼ်ဝႆႉ။

ၶၢဝ်ႇလိုဝ်းၵၼ်ဝႃႈ ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ တေၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈၵေႃႈ သမ်ႉမီးဝႆႉယူႇလႄႈ ၶဝ်တေၸၢင်ႈ ၸႅၵ်ႇမႅင်ႇၼႃႈတီႈလႄႈဢႃႇၼႃႇၵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆၼၼ်ႉ ၽူႈထတ်းသၢင်ၵၢၼ်မိူင်းလၢႆၵေႃႉ ဢွၼ်ၵၼ် ပဵၼ်ၶေႃႈငမ်းငဝ်းဝႆႉ ။

ၼႂ်းလိူၼ်ၾႅပ်ႊပိဝ်ႊရီႊ 2026 ၼႆႉ ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁွင်ႉပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ ဢၼ်ဢွင်ႇပေႉၼၼ်ႉ ၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ် တႃႇၸႅၵ်ႇမႅင်ႇဢႃႇၼႃႇၵၼ်ယူႇၼႆ ၶၢဝ်ႇလိုဝ်းႁူင်ဝႆႉၼင်ႇၼႆ ။
ၸွမ်းၼင်ႇ ၵမ်ႈၼမ် ထတ်းသၢင်ဝႆႉတႄႉ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈပွၵ်ႈၼႆႉ ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇၵူၺ်း ဢၼ်တေၼမ်း ၸတ်းပွင် ထႅၵ်ႇ ၸႅၵ်ႇမႅင်ႇဢႃႇၼႃႇၵႂႃႇ ။ ပေႃးတူၺ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ ဢူးၶိၼ်ႇယီႇၵေႃႈ ဢမ်ႇႁၼ်ၼႄ ၽႃႊဝႃႊ ပိူင်ၾၢင် တႃႇတေဢဝ်တီႈယူႇပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈသေဢိတ်း ၼႆ ၵူၼ်းၸိူဝ်းယၢမ်ႈၶဝ်ႈဢွၵ်ႇပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈလၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇတူင်ႇၵူၼ်းၼင်ႇၼႆ ။

ၸွမ်းၼင်ႇ ၶၢဝ်ႇလိုဝ်းယူႇ ၼႂ်း တႅၼ်းၽွင်းၸိူဝ်းပေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵမ်ႈၽွင်ႈတႄႉဝႃႈ လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် တေထိုင်ၼႆႉ ႁႂ်ႈတႅၼ်းၽွင်းၵူႈၵေႃႉ ၵႂႃႇၶွၼ်ႈၵၼ်တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ ဝႃႈၼႆ ၵေႃႈမီး ။ ဢၼ်တေၵႂႃႇၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈဝႃႈ တႃႇပၼ်ပၢင်သွၼ်ပၵ်းပိူင်ၼႂ်းသၽႃး ၼႆၵေႃႈမီး ။

ၵွၼ်ႇပႆႇၵႂႃႇ ၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ ဢူးၶိၼ်ႇယီႇ ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ ႁႂ်ႈၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆ တႅၼ်းၽွင်းၸိူဝ်းမီးၼမ်ႉၵတ်ႉတႃႇၽွတ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႆႈ ၼႆယူႇ ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ဢူးၶိၼ်ႇယီႇ ၸင်ႇတေႁုပ်ႈသေ သူင်ႇပၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵူၺ်းၼႆ _ ၵူၼ်းၸိူဝ်းတူင်ႉၼိုင်ၼႂ်းပႃႇတီႇ လၢတ်ႈတီႈ BBC ၼင်ႇၼႆ။

တႃႇၶွတ်ႇၽွတ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႂ်ႇၼၼ်ႉ ၸူးၸႂ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈတႄႉ ပႆႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းၼွၵ်ႈႁူႉပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်သေတႃႉ ၶဝ်သမ်ႉပေႃးတႄႇဢုပ်ႇဢူဝ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ယူႇယဝ်ႉၼႆ တႅၼ်းၽွင်းၸိူဝ်းဢွင်ႇပေႉဝႆႉၵမ်ႈၽွင်ႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ ၵၢၼ်ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ပၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ဢူးဢွင်ႇလိၼ်းၻူၺ်း (အမှုဆောင်ချုပ်) တီႈလုမ်းၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တူၺ်းထိုင်ဝႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈ တႃႇၸႅၵ်ႇမႅင်ႇၼႃႈတီႈပုၼ်ႈၽွၼ်းၵၼ်ၼႆႉသေ ၶၢဝ်ႇႁူဝ်ႈဢွၵ်ႇဝႆႉဝႃႈ ဢွင်ႈတီႈဢၼ်ၼိမ်သဝ်းယူႇၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၵူၼ်းၼႂ်းပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ ၵႂႃႇတူင်ႉၼိုင် ။ ဢွင်ႈတီႈဢၼ်ဢမ်ႇၼိမ်သဝ်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၵူၼ်းၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵႂႃႇဢဝ်တီႈယူႇသေ ၶိုင်ၵႂႃႇ တူၵ်းလူင်းၼင်ႇၼႆၵၼ် ဝႃႈၼႆ။

တေႃႇထိုင် မိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေၶႂ်ႈၶတ်းလိူၵ်ႈၵူၼ်းၼႂ်းတပ်ႉၵေႃႉလႂ် ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၽွင်းလူင်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇႁႂ်ႈၶၢဝ်ႇႁူဝ်ႈဢွၵ်ႇလႃးလႃး ၼႆယူႇ။
လၢႆးၸတ်းပွင် လၢႆးၽႅၼ်ၵၢၼ် ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ၼႆႉ ငၢႆးမိူၼ် ဢူးတၢၼ်းသူၺ်ႇ ။ မိူဝ်ႈ 2010 ၼၼ်ႉ ဝၢႆးပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈ ယူႇတဵတ်ႇတဵတ်ႇၵူၺ်း ဢမ်ႇဢွၵ်ႇသဵင်သင် လွင်ႈဝႃႈ ၽႂ်တေပဵၼ်ယႂ်ႇ။
ဢူးမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇၵေႃႈ တေႃႈၼင်ႇၼၼ် ၼႂ်းလိူၼ်ၼႃႈၼႆႉ တေၶိုင်ႁွင်ႉၶဝ်ႈသၽႃး တႃႇၽွတ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈယဝ်ႉသေတႃႉ ပႆႇတူၵ်ႇလၢတ်ႈ တႃႇၸႅၵ်ႇဢႃႇၼႃႇသင်ၵၼ်။

တွၼ်ႈတီႈ ဢၼ်တေဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်တင်းဢူးတၢၼ်းသူၺ်ႇတႄႉ ဢူးမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇၼႆႉ တေဢမ်ႇၶၢမ်ႇထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇ တိုၼ်းတေသိုပ်ႇယူႇၵုမ်းၵႂႃႇထႅင်ႈ ။ ပေႃးတူၺ်းငဝ်းလၢႆးမၼ်းတႄႉ လႅပ်ႈတေၸႂ်ႉပိူင်ဢႃႇၼႃႇသုၼ်ႇလဵဝ်(ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအာဏာရှင်စနစ်) ယူႇတီႈၵူၼ်းၵေႃႉလဵဝ်သေ သိုပ်ႇၵုမ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉၵူၺ်းၼႆ – ISP Myanmar ႁၢႆးငၢၼ်းဝႆႉ။

ISP Myanmar ၸီႉၸမ်ႈ ဝႆႉပႃးဝႃႈ – ပေႃးၸွမ်းပိူင် 2008 ဝႃႈတႄႉ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ ႁူမ်ႈၵၼ်ဢဝ်ဢႃႇၼႃႇ ၽွင်းငမ်း ။ တႃႇပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆၵေႃႈ ဢူးတၢၼ်းသူၺ်ႇယၢမ်ႈၶတ်းႁႅင်းမႃး ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးတူၺ်း ပိူင်ၾၢင် မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇတႄႉ ၶႂ်ႈပၢၵ်ႈပႅတ်ႈပိူင်ၼႆႉသေ ၶႂ်ႈမီးဢႃႇၼႃႇ ၽွင်းငမ်းယူႇၵေႃႉလဵဝ်ႁင်းမၼ်း – ဝႃႈၼႆဝႆႉ။

ပေႃးတူၺ်းမိူဝ်ႈပၢၼ် ဢူးတဵင်းၸဵင်ႇၵေႃႈ ၶတ်းၸႂ်ၸႂ်ႉပိူင်ပႃႇတီႇလႄႈတပ်ႉသိုၵ်းၵူမ်ၵဵဝ်ၵၼ်ဝႆႉ။ ၼႂ်းတွၼ်ႈၼႆႉ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၶႂ်ႈၽွင်းငမ်းၽဵၼ်ႈၽဵၼ်ႈ ၊ လိူၵ်ႈလိူၵ်ႈသမ်ႉ ၶႂ်ႈ ဢဝ်ဢႃႇၼႃႇ ၵုမ်းႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၼႂ်းမိူင်း ၊ ၾၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈ လႄႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇလႅၼ်လိၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ပၼ်ၸွမ်သိုၵ်းၶဝ် ၵုမ်းၵမ်ဝႆႉတင်းပိုၵ်း ။

ပေႃးဢဝ် ပိူင်တပ်ႉမၢၼ်ႈဝႃႈတႄႉ ဢၼ်ၶဝ်ၶဝ်ႈယူႇၶူၼ်းၶဝ်းလေႃးၵၢၼ်မိူင်းဝႆႉၼႆႉ ပဵၼ်တႃႇပႂ်ႉပႃးႁၵ်ႉသႃပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း ၼႆမႃးတႃႇသေႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼႂ်းလိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႊ ဝၼ်းတီႈ 18 ပီ 2025 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉတႄႉ ဢူးမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇသမ်ႉ ယၢမ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ဝၢႆးပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈယဝ်ႉ တေဢမ်ႇၵႅဝ်ၸွမ်းၵၢၼ်မိူင်းယဝ်ႉ တေဢဝ်ၾၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈပၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းၵူၺ်းယဝ်ႉ ၼႆယူႇ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ဝၢႆးပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈယဝ်ႉသေ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈ ပႆႇႁၼ်ငဝ်းလၢႆး ဢူးမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ တေဝႄႈပၼ်ၵၢၼ်မိူင်း ။ တိုၵ်ႉၼႄငဝ်းလၢႆး တေသိုပ်ႇယူႇထႅင်ႈ တေႃႇထိုင် လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ထိုင်တီႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ ။
တႃႇမၼ်းတေသိုပ်ႇယူႇလႆႈထႅင်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ မၼ်းဢမ်ႇပႂ်ႉတေႃႇပေႃးမီးသၽႃး ၊ သမ်ႉပေႃး ၼႅတ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ပိူင်ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၶွင်ႇသီႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပြည်ထောင်စုအတိုင်ပင်ခံကောင်စီဥပဒေ ။

ၸင်ႇၼၼ်လႄႈ ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈလႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ တိုၼ်းတေၵူမ်ၵဵဝ်ပဵၼ်ဢၼ်လဵဝ်ႁႃႉ ဢမ်ႇၼၼ် ဢူးမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ တေဢဝ်ဢႃႇၼႃႇၽွင်းငမ်းႁင်းမၼ်းၵူၺ်းႁႃႉၼႆၼၼ်ႉ ပႆႇတႅၵ်ႇလႅင်း ယွၼ်ႉဝႃႈ ၽႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇလၢတ်ႈဢွၵ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်သေၵေႃႉ ။
တေဝႃႈ ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈလႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းဢမ်ႇၶဝ်ႈၵၼ်ၼႆၵေႃႈ သမ်ႉလႆႈႁၼ်ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁႄႉႁၢမ်ႈ ၵႅတ်ႇ ပၢၵ်ႈပႅတ်ႈ ၸုမ်းၸိူဝ်းဢမ်ႇမိူၼ်ၶဝ် ဢမ်ႇႁၼ်လီၶဝ် လၢႆၵမ်း ၊ မိူၼ်ၼင်ႇ ၶၢဝ်းၽွင်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ ပၢၵ်ႈပႅတ်ႈ တေႃႇတႅတ်ႉတႅတ်ႉၶၢႆႇ ပႃႇတီႇ PPP လႄႈသင် မၢပ်ႇၼႄးၵူၼ်းတူင်ႉၼိုင်ၼႂ်းပႃႇတီႇတၢင်ႇဢၼ် သေ ႁႃတၢင်းၽိတ်းသႂ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈသင် မီးမႃးယူႇ။

ၽိူဝ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈယဝ်ႉ တႅၼ်းၽွင်း မီးမႃး 1025 ၵေႃႉ ၼႂ်းၼၼ်ႉ တႅၼ်းၽွင်းပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ မီးထိုင် 739 ၵေႃႉ။ ၸင်ႇၼၼ် လႄႈ ႁဵတ်းႁိုဝ်ၵေႃႈ ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈလႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းဢၼ်ဢဝ် တီႈယူႇဝႆႉ 25 % ၼၼ်ႉၵူၺ်း ဢၼ်တေမီးဢႃႇၼႃႇယႂ်ႇၵႂႃႇထႅင်ႈ ဢမ်ႇလၢတ်ႈၵေႃႈ ပေႃးႁူႉၽႂ်မၼ်း။

မိူဝ်ႈၵႃႈၵွၼ်ႇပူၼ်ႉမႃး ၼႂ်းသၽႃးၼႆႉ မီးပႃႇတီႇယႂ်ႇလူင် ဢၼ်တေၶတ်းၶၢၼ်ႉ ထတ်းသၢင်ၵၼ်လႆႈလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းမီးတၢင်းမုင်ႈမွင်း တႃႇပိုတ်ႇဢူၵ်းပိုတ်ႇၸႂ်လႆႈယူႇ။ ပွၵ်ႈၼႆႉတႄႉ သင်မီးမႃးသၽႃးၵေႃႈ ၸဵမ်ဢဝ် ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇမီးလႄႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈသၢင်ႇသီႈၵူၺ်း ဢၼ်တေသိုပ်ႇယိုၼ်းယၢဝ်းၵႂႃႇထႅင်ႈၶၢဝ်းႁိုင် – ၼႆ ISP Myanmar ထတ်းသၢင်ဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈ ဢူးၶိၼ်ႇယီႇ ႁူဝ်ပဝ်ႈ ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ လႄႈ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ဢူးမျႅတ်ႉႁဵင်း ဢၼ်ၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈ ပွၵ်ႈၼႆႉ ၼႆႉသမ်ႉ လွၼ်ႈၶူဝ်းသိုၵ်းသေ လႅၼ်ႈၶဝ်ႈၵၢၼ်မိူင်းမႃးၵူၺ်း ။ ၶဝ်ပဵၼ် သိုၵ်း ဢၼ်ၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇမႃးတီႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ၵၢၼ်သိုၵ်း ၸုပ်ႈ 17 ၼၼ်ႉမႃး ။ ဢူးမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇသမ်ႉ ပဵၼ်ၸုပ်ႈ 19 ။

ဢၼ်ၶဝ် ၸၼ်ၵၼ်ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ တိုၼ်းပဵၼ်သၢႆလဵဝ်ၵၼ်။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ဢူးမျႅတ်ႉႁဵင်းလႄႈ ဢူးၶိၼ်ႇယီႇၼႆႉသမ်ႉ ပေႃးဢဝ်ၸုပ်ႈမၼ်းဝႃႈ ယႂ်ႇလိူဝ်သေ ဢူးမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇလႄႈ ၸွင်ႇသမ်ႉ တေယိုၼ်ႈမွပ်ႈ ထႅၵ်ႇမႅင်ႇ ဢႃႇၼႃႇၵၼ်လႆႈငၢႆႈငၢႆႈႁိုဝ်ၼႆၼၼ်ႉ ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၵၢၼ်မိူင်းၶဝ် ပႂ်ႉတူၺ်းဝႆႉယူႇ။

ဢၼ်ႁူႉလီသေပိူၼ်ႈသုတ်းၵေႃႈ ၼွၵ်ႈလိူဝ်သေ ၶဝ်ၼင်ႇၵၼ် ၽႂ်တေႁူႉၸွမ်း ၊ တေႃႈၼင်ႇ ဢူးၶိၼ်ႇယီႇ ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ ပေႉဝႆႉတီႈၼင်ႈၼမ် ဢွင်ႇပေႉဝႆႉ ယင်းပႆႇဢွၵ်ႇသဵင်လၢတ်ႈသင်တီႈၵူၼ်းမိူင်း ၼႆ သိုဝ်ႇ BBC ႁၢႆးငၢၼ်းဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
တေႃႈၼင်ႇ တႅၼ်းၽွင်း ဢၼ်ဢွင်ႇပေႉ ယင်းဢမ်ႇၸၢင်ႈတူၵ်ႇ ၸၢင်ႈလၢတ်ႈသင်လႄႈ ပႃႇတီႇၸိူဝ်းဢမ်ႇပေႉသေ လႆႈတီႈယူႇဝႆႉဢိတ်းဢွတ်းတႄႉ ႁိုဝ်တေၸၢင်ႈတၵ်းသဵင်သင်ၼႆႉ ၵူၼ်းတူင်ႉၼိုင်ၼႂ်းပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ၵူၼ်းဢၼ်ယၢမ်ႈပဵၼ် တႅၼ်းၽွင်းၼႂ်းမိူင်းတႆး မိူဝ်ႈပီ 2015 ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉၵေႃႈ လၢတ်ႈဝႃႈ _ “ ၵႃႈၶႂ်ႈႁႂ်ႈပႃႇတီႇဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းလိူၵ်ႈ ၶႂ်ႈပေႉၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ဢမ်ႇၽွတ်ႈလႆႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈႁင်းၵူၺ်း။ ၵႃႈလႆႈဢဝ် လၵ်းမိူင်း 2008 ဝႃႈၵူၺ်း ။ မႄးပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်းၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ၸိူဝ်းၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈၵေႃႈ လႆႈၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ ဢဝ်ဝႆႉၵွၼ်ႇလႃႈ ။ သင်ဝႃႈ တေၸၢင်ႈလႆႈ ၸၼ်ႉထၢၼ်ၽွင်းလူင်ၼႆၵေႃႈ ႁႂ်ႈမေႃလိူၵ်ႈဢဝ် ႁွင်ႈၵၢၼ်ဢၼ်တေပူၵ်းပွင်ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈတႄႉတႄႉၼၼ်ႉ ၸင်ႇတေသၢင်ႇထုၵ်ႇ ။ ႁဝ်းလူဝ်ႇမေႃ ၸႂ်ႉပိူင်ၶဝ်ၼၼ်ႉသေ ၶိုၼ်းႁူမ်ႇငမ်းပၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၵူၺ်း ။ လူဝ်ႇဝူၼ်ႉမွၵ်ႈၼႆႉၵူၺ်း ” – ဝႃႈၼႆ။

ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးတႄႉ ငိၼ်းၶၢဝ်ႇလိုဝ်းၵၼ်ဝႃႈ ၼႂ်းပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူဝ်ႇ ၼႆႉ ၸၢင်ႈတေလႆႈၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၽွင်းလူင် ႁွင်ႈၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းတႆးသေဢၼ်ဢၼ်ယူႇ ။ ၵွပ်ႈၼၼ် သင်ဝႃႈ ၸၢင်ႈလႆႈတီႈယူႇၵေႃႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈလိူၵ်ႈဢဝ် ႁွင်ႈၵၢၼ် ဢၼ်တေလူင်းမိုဝ်းႁဵတ်းပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈတႄႉတႄႉ တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း တႅၼ်ႈ ႁွင်ႈ ၾၢႆ ၼမ်ႉ သဵၼ်ႈတၢင်း ၾႆး လႄႈ ပူၵ်းပွင်ၵၢၼ်ႁုၼ်ႈမုၼ်းၵူၼ်မိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆ ၵူၼ်းမိူင်းတႄႉ တုၵ်းယွၼ်းဝႆႉၼင်ႇၼႆ။