မိူဝ်ႈသူဝ်ႊသျႄႊမီႊတီႊယိူဝ်ႊ ပႆႇႁိူင်းတႄႉ ၵမ်ႈၼမ် တေဢွၼ်ၵၼ်တူၺ်းငဝ်းတူင်ႉ ဢၼ်လႆႈဢဝ် ၶႅပ်းၶူၺ်ႇ VCD DVD ၸိူဝ်းၼႆႉ သႂ်ႇၶိူင်ႈတူၺ်း ၸင်ႇလႆႈယဵမ်ႈလႆႈတူၺ်း ငဝ်းတူင်ႉ ။ ၵွၼ်ႇၼႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶႅပ်းၶူၺ်ႇ ဢၼ် ပႃးသၢႆလႅၼ်ႈၾလိမ်ႊ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇၸင်ႇငိၼ်းသဵင်ႁၼ်ႁၢင်ႈလႆႈ ။ မိူၼ်ၼင်ႇၸိူင်းၼႆၵေႃႈ ၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ်ၸိူင်းယၢဝ်းၵူၺ်း ။ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ တူၺ်း 10 မိၼိတ်ႉ 20 မိၼိတ်ႉသေယဝ်ႉတူဝ်ႈ ။ တီႈၵေႇသုတ်းႁိုင် 2 ၸူဝ်ႈမူင်း ။ တႃႇတေလႆႈတူၺ်းၸိူင်းၼိုင်ႈႁူဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇငၢႆႈငၢႆႈ ။ တႃႇတေဢွၵ်ႇမႃးၼိုင်ႈၵမ်းၼၼ်ႉ လႆႈပႂ်ႉႁိုင်ၼပ်ႉလိူၼ်ၼပ်ႉပီ ။

မိူဝ်ႈတူၺ်းၸိူင်းလႂ် ငဝ်းတူင်ႉသေဢၼ်ဢၼ်လႂ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈၸႂ်ယႂ်ႇၸႂ်ယၢဝ်းသေတူၺ်းတႄႉတူၺ်းဝႃႈ ။ ၵၢပ်ႈယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပိၼ်ႈၽူၼ်ၵၼ်တင်းၵၢပ်ႈဢၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ ။ ၼိူဝ်သူဝ်ႊသျႄႊမီႊတီႊယိူဝ်ႊၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ်မီးမႃး ငဝ်းတူင်ႉပိတ်းပွတ်း ၊ ဢမ်ႇလိူဝ် 1 ၼိုင်ႈၼႃးထီးၵေႃႈ လႆႈႁပ်ႉႁူႉၶေႃႈမုလ်းၶၢဝ်ႇသၢၼ် ။ ၶလိပ်ႉဝီႊတီႊဢူဝ်ႊပိတ်းပွတ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးတူၺ်းၼမ် ၸၢင်ႈတိတ်းယိၼ်ႉလႄႈ ၸၢင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉဢွၵ်းဢေႃၼႆယူႇ။

လွင်ႈသူင်မိုတ်ႈၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်လုၼ်ႈမၼ်းသႅၼ်းမၼ်းသေ တေပိူင်ႈၵၼ်။ ၸွမ်းၼင်ႇ တင်းလုမ်ႈၾႃႉ မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉတႄႉ ၵူၼ်းၼႆႉ မီးလုၼ်ႈ X Y ထိုင် Z လႄႈ Alpha ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ။
ၵူၼ်းၵိူတ်ႇ ၼႂ်းၵႄႈ 1965–1980 ၼၼ်ႉ မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် Gen X ၊ Gen Y သမ်ႉ ၵိူတ်ႇ ၼႂ်းၵႄႈ 1981–1996 ၊ Gen Z သမ်ႉ ၵိူတ်ႇၼႂ်းၵႄႈ 1997–2012 ။ ဢႄႊလ်ၾႃႊ Alpha တႄႉ ၸိူဝ်းတိုၵ်ႉၵိူတ်ႇဝၢႆးၼၼ်ႉ ။ ၵၢပ်ႈပၢၼ်ၵေႃႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈ လႄႈ တူဝ်ထူပ်းလုၼ်ႈလႂ်လုၼ်ႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ် ။

ၸင်ႇၼၼ်လႄႈ ပႃးၸဵမ် ၼႂ်းတွၼ်ႈ တူၺ်းၶလိပ်ႊဝီႊတီႊဢူဝ်ႊၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ်လုၼ်ႈၵူၼ်းမၼ်းဝႃႈ တေဢမ်ႇသူင်တူၺ်းမိူၼ်ၵၼ် ။ ပေႃး လုၼ်ႈ X Y ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ၵမ်ႈၼမ်တေသူင်တူၺ်းငဝ်းတူင်ႉဢၼ်ယၢဝ်း ( ၵူၺ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈတင်းမူတ်း) ။
ပေႃးပဵၼ်လုၼ်ႈ Z လႄႈ ဢႄႊလ်ၾႃႊ တႄႉ ၵမ်ႈၼမ် တေသူင်တူၺ်း ၶလိပ်ႉဝီႊတီႊဢူဝ်ႊပွတ်း ။ ပေႃးမႃးတူၺ်း ၼႂ်း Tiktok ၊ Facebook ၊ Youtube ၊ Instagram ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵူၼ်း ၵမ်ႈၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်သူင်တူၺ်း ဝီႊတီႊဢူဝ်ႊပိတ်းပွတ်း ဢၼ်ဢမ်ႇပူၼ်ႉ 1 ၼႃးထီး ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ။

ၵၢပ်ႈပၢၼ်မႂ်ႇၼႆႉ ၵူၼ်းၵမ်ႈၼမ် ၸႂ်ႉတိုဝ်းၾူၼ်း တီႉလၢႆႉ ၵူၺ်းလႄႈ ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပႆႇသူင်ၵၼ်ထၢႆႇဢွၵ်ႇမႃး ၶလိပ်ႉပိတ်းပွတ်းၶလိပ်ႉငဝ်းတူင်ႉပိတ်းပွတ်းၵေႃႈ သမ်ႉပေႃး တီႉလၢႆႉဢမ်ႇယဝ်ႉဢမ်ႇတူဝ်ႈ ။ ဝၢႆးသေ ငဝ်းတူင်ႉပိတ်းပွတ်းၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃးၼိူဝ်သူဝ်ႊသျႄႊမီႊတီႊယိူဝ်ႊၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ ယိင်ႈၶႅၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းတူၺ်းမၼ်း တူၺ်းဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ ၸပ်းသႂ်ႇဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢမ်ႇမေႃယဝ်ႉမေႃဝၢႆးသေပွၵ်ႈ ။
ၵူၼ်းၸိူဝ်းသူင်လဵၼ်ႈတူၺ်း သူဝ်ႊသျႄႊမီႊတီႊယူဝ်ႊ ၵမ်ႈၼမ်တႄႉ ဢွၼ်ၵၼ်ဢွၵ်ႇသဵင်လဵဝ်ၵၼ်ဝႃႈ ၶိုတ်းၸႂ် ၊ ဢမ်ႇလူဝ်ႇပၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းၼမ် ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၶလိပ်ႉငဝ်းတူင်ႉပွတ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပၼ်တၢင်းလဝ်ႇမူၼ်ႈၵူၼ်းၼမ် ၊ ငၢႆႈလူမ်ၸႂ်ၼႆသေတႃႉ မၼ်းၸၢင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉသမႃႇထိ လႄႈ ဢွၵ်းဢေႃ ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆ ဢမ်ႇသူႈၾၢင်ႉႁူႉၵၼ် ။
ယူႇတီႈ Thai PBS သေ လႆႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း ၵူၼ်းလၢႆလုၼ်ႈ ၊ ၼိုင်ႈလုၼ်ႈလႂ် ႁႂ်ႈတူၺ်းသူဝ်ႊသျႄႊမီႊတီႊယူဝ်ႊ ၶၢဝ်းယၢမ်း 15 ၼႃးထီး ။ ၼႂ်းတွၼ်ႈၼႆႉ ၵူၼ်း လုၼ်ႈ Y ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 15 ၼႃးထီးၵူၺ်း တူၺ်းယဝ်ႉငဝ်းတူင်ႉ 8 ၶလိပ်ႉ ၊ လုၼ်ႈ Z သမ်ႉ တူၺ်းယဝ်ႉ 5 ၶလိပ်ႉ ၊ ထႅင်ႈ လုၼ်ႈ Z ၵေႃႉၼိုင်ႈသမ်ႉ တူၺ်း 6 ၶလိပ်ႉ ။

ပေႃးမႃးတူၺ်း လုၼ်ႈ X သမ်ႉ ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း 15 ၼႃးထီးၼၼ်ႉ တၼ်းတူၺ်း 1 ၶလိပ်ႉၵူၺ်း ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ၵေႃႉလႂ်ၵေႃႉၼၼ်ႉ ၸင်ႇၶိုၼ်းလၢတ်ႈၼႄလွင်ႉၶုၺ်ႉႁၼ်ၽႂ်မၼ်း ။
မိူၼ်ၼင်ႇ Y Z ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 15 ၼႃးထီးၵူၺ်း တူၺ်းယဝ်ႉပဵၼ်လၢႆၶလိပ်ႉသေတႃႉ ဢမ်ႇတွင်းလႆႈၵူႈဢၼ် ၊ ဢၼ်ၶဝ်လၢတ်ႈတႄႉဝႃႈ တွင်းလႆႈဢၼ်သူၼ်ၸႂ်မၼ်းၵူၺ်း ၵွပ်ႈဝႃႈ ပေႃးတီႉလၢႆႉလႄႈႁၼ်မႅၼ်ႈ ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇဢမ်ႇသူင်မိုတ်ႈၸိုင် တေလၢႆႉၶၢမ်ႈပႅတ်ႈ ဝႃႈၼႆ။

ၵူၼ်းလုၼ်ႈ X တႄႉ ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း 15 ၼႃးထီးၼၼ်ႉ လႆႈတူၺ်း 1 ၶလိပ်ႉၼၼ်ႉၵူၺ်း ။ မၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ ႁူဝ်ၶေႃႈငဝ်းတူင်ႉႁူဝ်ၼၼ်ႉလႄႈ လွင်ႈတၢင်းမၼ်း လီသူၼ်ၸႂ် ။ လၢတ်ႈပႃးထႅင်ႈဝႃႈ ယၢမ်ႈတူၺ်း ၶလိပ်ႉယၢဝ်းထိုင် 20 30 ၼႃးထီးၸိူဝ်းၼႆႉ ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇသူင်တူၺ်း ၶလိပ်ႉဢၼ်မီးလွင်ႈႁုၵ်ႉႁၢႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။

ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈလႆႈတူၺ်းၶလိပ်ႉပွတ်း ၊ ယၢဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉသေ မေႃယႃယိင်း ဢၼ်လူလွမ်ပၢႆးယူႇလီပၢႆးၸႂ်ၼႂ်းၸိုင်ႈထႆး ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၶိုၼ်းသပ်းၸႅင်ႈၼႄပၼ် ၼင်ႇ တၢင်းတႂ်ႈၼႆႉ ။
သင်ဝႃႈ တူၺ်း ၶလိပ်ႉပွတ်းၼႆၸိုင် ၸၢင်ႈၸပ်းတၢင်းပဵၼ် ဢွၵ်းဢေႃၼဝ်ႈ Brain Rot ၼႆယူႇ ။ ဢွၵ်းဢေႃၵူၼ်းၼႆ ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈလႆႈထူပ်းလႆႈၺႃးသေ မၼ်းတေဢွၵ်ႇပၼ် ထၢတ်ႈလၢႆသႅၼ်း ။ ၵူၼ်းၵၢပ်ႈပၢၼ်မႂ်ႇၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် တူၺ်းၶလိပ်ႉပွတ်းၵူၺ်းလႄႈ ဢွၵ်းဢေႃၵေႃႈ တေဢွၵ်ႇမႃး သၢၼ်(ထၢတ်ႈ) တူဝ်ႊပႃႊမိၼ်ႊ ႁႂ်ႈမႅၼ်ႈၸွမ်းငဝ်းလၢႆး ဢၼ်လႆႈႁၼ်ၼၼ်ႉ ။ သင်တီႉလၢႆၼမ် ႁၼ်ၼမ်ၵေႃႈ ဢွၵ်းဢေႃ တေလႅၵ်ႈလၢႆဝႆး ။

ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ဢွၵ်းဢေႃ လႆႈလႅၵ်ႈလၢႆႈဝႆးလႄႈ သမႃႇထိၵေႃႈဢမ်ႇၼိမ် သမႃႇထိ ပွတ်း ၊ ၸႂ်ၵေႃႈပွတ်း ။ သၢၼ်(ထၢတ်ႈ) ၼႂ်းဢွၵ်းဢေႃ လႅၵ်ႈလၢႆႈဝႆးၼႃႇဢႃးလႃးလႄႈ တေဢမ်ႇၶိုတ်းၸႂ် ။ တူၺ်းဢၼ်လႂ်ၵေႃႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈမၼ်းၸဵဝ်းယဝ်ႉၸဵဝ်းတူဝ်ႈ ၊ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈမၼ်းဝႆး ၶိုတ်းၸႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ လၢတ်ႈလႆႈဝႃႈ ၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ဢွၵ်းဢေႃၼဝ်ႈ။

ၵူၼ်းသႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇ ၵၢပ်ႈပၢၼ်ၼႆႉ ၽိူဝ်သေပဵၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇလႄႈ ၸႂ်ဝႆး ၸႂ်ႁၢဝ်ႈယူႇယဝ်ႉၾၢႆႇၼိုင်ႈ သမ်ႉမႃးသူင်တူၺ်း ၶလိပ်ႉပွတ်းလႄႈ ယိင်ႈၶႅၼ်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈတိတ်းယိၼ်ႉလွင်ႈၽႂ်းလွင်ႈဝႆးထႅင်ႈ ။ ယဵၼ်းပဵၼ်ၵူၼ်းၸႂ်ႁၢဝ်ႈၸႂ်ႁိပ်ႈၸႂ်ႁွၼ်ႉၵႂႃႇတင်းပိုၵ်း ။
ၸင်ႇၼၼ်လႄႈ ၼႂ်းၵူႈဝၼ်းဝၼ်းၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် တေလႆႈႁၼ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၸိူဝ်းလဵၼ်ႈၾူၼ်း လဵၼ်ႈၵဵမ်း ၸိူဝ်ၼႆႉ ပေႃးတႅၵ်ႈၵၼ်တင်း ၵူၼ်းလုၼ်ႈ X Y ၸိူဝ်းၼႆႉ တေပဵၼ်ၵူၼ်းၸႂ်ႁိပ်ႈႁွၼ်ႉၵမ်ႈၼမ် ၊ ဢၼ်လႂ်ၵေႃႈ တေဢမ်ႇသူႈမိူၼ်ၸႂ် ဢမ်ႇပဵင်းၸႂ် ဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၼင်ႇႁိုဝ် တေႁႄႉၵင်ႈလႆႈ တၢင်းပဵၼ်သႅၼ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈတူၺ်းၾူၼ်းၼၼ်ႉ ၵိုင်ႇလီ တင်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းဝႆႉ ။ 30 ၼႃးထီးလႂ် ႁႂ်ႈၾၢင်ႉတိူၼ်းၶိုၼ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ ႁႂ်ႈလိုဝ်ႈသၢႆတႃ ႁႂ်ႈလိုဝ်ႈဢွၵ်းဢေႃ ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ ႁႂ်ႈၽႃႈၾူၼ်းသေ ႁႃႁဵတ်းလွင်ႈတူင်ႉၼိုင် တၢင်ႇဢၼ် ဢၼ်တေဢမ်ႇၵဵဝ်ႇၵၼ်တင်းၾူၼ်းၼၼ်ႉ တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း လူလိၵ်ႈ ၊ လဵၼ်ႈႁႅင်း ၊ ၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉ လႄႈ ႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ်တင်းဢူၺ်းၵေႃႉ ဢူၺ်းသႄႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ။

ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၾူၼ်း ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈလိူၵ်ႈတူၺ်း ဢၼ်မီးၽွၼ်းလီတႃႇတူဝ်ၵဝ်ႇလႄႈ ၵူၼ်းၼမ် ။ ႁႂ်ႈတူၺ်းဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇသူၼ်ၸႂ်တႄႉတႄႉမၼ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ဢၼ်လႂ်လီတူၺ်းၵေႃႈတူၺ်းသေ ဢၼ်လႂ်ဢမ်ႇလႆႈၸႂ်ၵေႃႈ ထႆပႅတ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်တႃႇသေႇ။
တႅၼ်းတီႈ တေတူၺ်း ၶလိပ်ႉဢၼ်ၵဵဝ်ႇလွင်ႈလဝ်ႇမူၼ်ႈတူၼ်ႈၸႂ်ၵူၺ်း ႁႂ်ႈလိူၵ်ႈတူၺ်း ဢၼ်ပၼ်ပၢႆးႁူႉ ၊ ဢၼ်ပၼ်တၢင်းၶႆႈၸႂ် ၊ ဢၼ်ပၼ်တၢင်းဢၼ်ၸၢင်ႈၶူင်သၢင်ႈသေဢၼ်ဢၼ်ၼၼ်ႉ ။

ယႃႇဢမ်ႇလွတ်ႈလႆႈလႄႈ တိုၼ်းဝႃႈ တေလႆႈတူၺ်းၾူၼ်းယူႇၸိုင် ဝၢႆးတူၺ်း 20 ႁိုဝ် 30 ၼႃးထီးယဝ်ႉ ႁႂ်ႈလိုဝ်ႈပၼ် သၢႆတႃလႄႈ ဢွၵ်းဢေႃ 20 သႅၵ်ႉၵၼ်ႉ(ဝိၼႃးထီး) ။ ဢဝ်ၾူၼ်းဝႆႉၵႆၵႆ သေ လုၵ်ႉၸုၵ်း ယိုတ်ႈသဵၼ်ႈယိုတ်ႈသၢႆ ၊ ပႆတၢင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၵူၼ်းပၢၼ်မႂ်ႇၼႆႉ တိတ်းယိၼ်ႉၶလိပ်ႉငဝ်းတူင်ႉပွတ်းယူႇယဝ်ႉလႄႈ တႃႇမူၼ်ႉမႄးတူၼ်ႈတူဝ်ၸႂ်ၽႂ်မၼ်း တေယၢပ်ႇ ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ယႃႇၽုမ်ႈယွမ်းၵၢၼ်ႉ ။ ၶတ်းၸႂ် ၾိုၵ်း ၶတ်းၸႂ်လတ်း ၾိင်ႈယၢမ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁႂ်ႈထိုင်တီႈ ။ ပေႃးထိုင် ၶၵ်ႉဢၼ် ၵုမ်းတူဝ်ၵုမ်းၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႆႈ ၸင်ႇတေဝႄႈလႆႈတၢင်းပဵၼ် ဢွၵ်းဢေႃၼဝ် ၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

ၽူႈမီးတၢင်းႁူႉပၢႆးၸႂ်ၶဝ်ယၢမ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ – “ ဢွၵ်းဢေႃၵူၼ်းႁဝ်း တေဢွၵ်ႇလႆႈထၢတ်ႈၻူဝ်ႊပႃႊမိၼ်ႊ Dopamine လႄႈ ၶူဝ်ႊၻီႊသူလ်ႊ cortisol ။ ဢိင်ၼိူဝ်ၸႂ်တုၵ်ႉၸႂ်သိူဝ်းသေ တေၶၢႆႉလၢႆႈပၼ်ႇပုတ်ႈၵၼ်သေ ဢွၵ်ႇမႃး ႁႂ်ႈၵူၼ်းႁပ်ႉယူႇလႆႈၸွမ်းသၽႃဝဢၼ်ထူပ်းဢၼ်ၺႃးယူႇၼၼ်ႉ ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵၢပ်ႈပၢၼ်မႂ်ႇၼႆႉ ၵူၼ်းၵမ်ႈၼမ် တူၺ်းငဝ်းတူင်ႉပွတ်းၵမ်ႈၼမ် ။ ငဝ်းတူင်ႉပွတ်းၼၼ်ႉသမ်ႉ ပၼ်ၶုၺ်ႉႁၼ်တၢင်းသိူဝ်းၵေႃႈၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉ ၊ ပၼ်ၶုၺ်ႉႁၼ်တၢင်းတုၵ်ႉၵေႃႈ ၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉၵူၺ်းလႄႈ ထၢတ်ႈၼႂ်းဢွၵ်းဢေႃဢၼ်ၵိုင်ႇလီဢွၵ်ႇပဵၼ်ၶၵ်ႉပဵၼ် တွၼ်ႈၼၼ်ႉ မိူၼ်ဢမ်ႇမီးၶိင်ႇမီးၶၢဝ်းမၼ်းသေ သူၼ်ႈသိၼ်းသၢၼ်ၵၼ်မူတ်းလႄႈ ၸင်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ဢွၵ်းဢေႃလႄႈပၢႆးၸႂ်ၵၼ်မႃး ၶိူဝ်းယႂ်း ” – ဝႃႈၼႆ။

ၵူၼ်းၸိူဝ်း တိတ်းႁိၼ်ႉငဝ်းတူင်ႉပွတ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၸႂ်ၽႂ်း ၊ ဢၼ်လႂ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇဢမ်ႇၶိုတ်းၸႂ်ၼၼ်ႉ တေၸႂ်လမ်ငၢႆႈ ၊ ၸႂ်ပိတ်းၸႂ်ပွတ်း ။ ၵမ်းလိုၼ်း ဢမ်ႇၸႂ်ပွတ်းတေႃႇတူဝ်ၵဝ်ႇၵူၺ်း ၊ ဢမ်ႇၸႂ်ပွတ်းတေႃႇၾူၼ်းၵူၺ်း ၸႂ်ပွတ်းတေႃႇၵူၼ်းႁိမ်းႁွမ်းပႃးသေ ဢဝ်ပဵၼ်တၢင်းလိူတ်ႇတၢင်းမႆႈ ။ ယိင်ႈလိူတ်ႇမႆႈ ယိင်ႈဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈထၢတ်ႈၸႂ်တူၵ်း ၵမ်းလိုၼ်း ထိုင်တီႈယူတ်းယႃဢမ်ႇလႆႈလႄႈ ၸိူဝ်းႁဝ်းႁႃး ၵိုင်ႇလီ ၾၢင်ႉၼၵ်းလွင်ႈတူၺ်း ၶလိပ်ႉငဝ်းတူင်ႉပွတ်းတႄႉတႄႉ ၼႆ ၵူၼ်းၸိူဝ်းလဵပ်ႈႁဵၼ်းပၢႆးၸႂ်ၶဝ် ပၼ်ၾၢင်ႉဝႆႉၼင်ႇၼႆ။