သိုၵ်းမၢၼ်ႈတႄႉ မူႇလႂ်ၸုမ်းလႂ် ၶႂ်ႈမၵ်းမၼ်ႈ ဢမ်ႇမၵ်းမၼ်ႈၵေႃႈ ၵၢၼ်ဢၼ်မၼ်းႁဵတ်းလႆႈၼၼ်ႉ ႁဵတ်းၵႂႃႇယူႇၶိူဝ်းယႂ်း ။ ဢၼ်တၢင်ႇမူႇတၢင်ႇၸုမ်းၵႆႉတၵ်ႉဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸွမ်းပၵ်းပိူင် ဢမ်ႇၸႂ်ႈတၢင်းၵၢၼ်ၼႆၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇသူၼ်ၸႂ် ဢမ်ႇသႂ်ႇၸႂ် ။ သမ်ႉပၢႆ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇႁႂ်ႈၸုမ်းပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းၸိူဝ်းၽွမ်ႉၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈ လူင်းသူၼ်းတုမ်ႁႃသဵင်လႆႈ ၼႆလူးၵွၼ်ႇ ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းယွင်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၼႆႉ ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈတႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မႃးတိတ်းပၢႆႉပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉ...

ယႃႇဢၢင်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ တေမူၺ်ႉၵျႃႊၽျႅၼ်ႉၼႆသေ တိုၵ်းတေႃးၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ဝႃႈ ၼႆႉ ပဵၼ်ၶေႃႈပူင် ၶွင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶႄႇ ၸီႉသင်ႇတီႈၸိူဝ်းႁူဝ်ၼႃႈ FPNCC ဢၼ်ၵႂႃႇၶိုၼ်ႈ ပၢင် ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉၵၢၼ်မိူင်းၾိင်ႈၶႄႇ တီႈၶုၼ်းမိင် ၼႂ်းလိူၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉယဝ်ႉ။ တီႈၼၼ်ႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၼႂ်းငဝ်ႈငုၼ်းပႃႇတီႇၶွမ်ႇမိဝ်ႇၼိတ်ႉ ၸီႉသင်ႇပၼ်ၾၢင်ႉၵမ်းသိုဝ်ႈတႄႉ ၸုမ်းလႂ်ဢမ်ႇဝႃႈ ယႃႇပေပူၵ်းပၢႆႉၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၵျႃႊၽျႅၼ်ႉသေ ၶိုင်တိုၵ်းတပ်ႉၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊသိုၵ်းမၢၼ်ႈ၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ယႃႇပေၵပ်းၵၢႆႇၸွမ်း NUG, US...

တႃႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေပၵ်းသဝ်းၵႂႃႇလႆႈၶၢဝ်းႁိုင် ၵိုၵ်းလုမ်ႈၾႃႉၵႂႃႇၼၼ်ႉ ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်းလႄႈၵူႈၶိူဝ်းၵူၼ်း ၸင်ႇဢွၼ်ၵၼ်ဝႆႉၼမ်ႉၼၵ်းႁႃလၢႆးတၢင်းႁၵ်ႉသႃၽႂ်မၼ်း ။ ဢိင်ၼိူဝ် ဝၢၼ်ႈမိူင်းမီးပိူင်ၽွင်းငမ်းလီဢမ်ႇလီၼၼ်ႉသေ လၢႆးႁၵ်ႉသႃၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းၽႂ်မၼ်းၵေႃႈပိူင်ႈၵၼ် ။ ပိူင်ၽွင်းငမ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈတႄႉ ယႃႇဝႃႈတေသႂ်ႇၸႂ်ၼိူဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၵဝ်ႇၵႄႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းလႃႈ ဢၼ်မီးၵိုၵ်းမိူင်းယူႇၼၼ်ႉ ယင်းဢမ်ႇမေႃဝႆႉၼမ်ႉၼၵ်းႁၵ်ႉသႃ ။ မိူၼ်ၼင်ႇ မိူင်းၼၢႆး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်မီးၶူဝ်းၶွင်ၵိုၵ်းပိုၼ်းတင်းၼမ်တင်းလၢႆ ။ ဢမ်ႇမီးပၵ်းပိူင်လီလီ ဢၼ်တေမႃးႁူမ်ႈငမ်းတူၺ်းထိုင်လုမ်းလႃးပၼ်လႆႈ ။ ၼင်ႇႁိုဝ်...

ၸုမ်းၾၢႆႇၸွႆႈထႅမ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ (UNICEF) ႁၢႆးငၢၼ်းဝႃႈ - ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ပီးလူၼ်ႉပူၼ်ႉလိူဝ် မီးၼမ်မႃးၵူႈမိုဝ်ႉၵူႈဝၼ်း။  ပဵၼ်ဢၼ်လီတူၵ်းၸႂ်လႂ်တိုၼ်ႇ။ လ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢႃယု ၼႂ်းၵႄႈ 5 ၶူပ်ႇထိုင် ႁိမ်းႁွမ်း 19 ပီ ( ၼႂ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ 10 ၵေႃႉ ၼၼ်ႉ တႃႇ...

မိူင်းတႆးၼႆႉ သၽႃႇဝသိင်ႇဝႅၼ်ႉလွမ်ႉၶႅမ်ႉ ၼမ်ႉလိၼ်ႁိၼ်ၽႃလီလႄႈ မၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉ ဢၼ်ဢွၵ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းတႆး ၵေႃႈ မီးၼမ်ႉလႅမ်ႉဢၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း။ ၽႂ်ႁွတ်ႈထိုင်လႆႈၸိမ်းလႆႈၵိၼ်ၵေႃႈ ယွင်ႈဢၢမ်း ။ ဢိင်ၼိူဝ်ၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇသေ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးမေႃလိူၵ်ႈၽုၵ်ႇၽၵ်းၽုၵ်ႇမၢၵ်ႇဢၼ်ၵိုင်ႇလႅပ်ႈ ။ ယၢမ်းလဵဝ်  ၵၢပ်ႈဝၢၼ်ႈပၢၼ်မိူင်းသုၵ်ႉ ၊ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ပိူင်ႈမႃးတင်းၼမ်သေတႃႉ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ပႆႇၽႃႈပႅတ်ႈၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ယွၼ်ႉဝႃႈ ပဵၼ်ၶူဝ်းပူၺ်ႈ ဢၼ်ပူႇဢွၼ်ႁဵတ်းမႃး...

တႆးၼႆႉပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ် ပဵၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းယဵၼ်ႇငႄႈလႄႈမီးၾိင်ႈထုင်းဢၼ်လီႁၵ်ႉမႃးတႃႇသေႇ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈတႆးၼႆႉ ယုမ်ႇယမ်ၼိူဝ်သင်ၵေႃႈမီးလွင်ႈမၼ်ႈၵိုမ်း။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈယုမ်ႇယမ်သေၵေႃႈမီးပၢင်ၵႅဝ်ႈ (ဢၼ်တႆး ႁွင်ႉဝႃႈပွႆး) သႅၼ်းလဵၵ်ႉသႅၼ်းယႂ်ႇ ၼၼ်ႉၵေႃႈၶႂ်ႈဝႃႈမီးၵူႈလိူၼ်။   ပွႆးသႅၼ်းလဵၵ်ႉၼႆႉ  တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၶၢဝ်းၾူၼ် ၾူၼ်ဢမ်ႇတူၵ်းလႄႈႁဵတ်းပွႆးပွႆႇၼူၾႆးယွၼ်းၾူၼ်  ပွႆးလၵ်ႉၶူၵ်ႉမႄႈမၢႆႈယွၼ်းၾူၼ် ။ ပွႆးယႂ်ႇသမ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇပွႆးဢွၵ်ႇဝႃႇ ပွႆးပီမႂ်ႇ ပွႆးသၢင်ႇလွင်း ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႇၵႂႃႇ မီးထႅင်ႈတင်းၼမ် ။...

မိူဝ်ႈလိူၼ်သႅပ်ႊထႅမ်ႊပိူဝ်ႊ 12 ဝၼ်း ပီ 2025 ႁွင်ႈၵၢၼ်သိုဝ်ႇ BBC ႁၢႆးငၢၼ်းဝႃႈ ၵေႃႉၸမ်ၸႂ် လႄႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းဢၼ်မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ဝႆႉဝၢင်းၸႂ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်း ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ၵဝ်ႇ ဢူးဢွင်ႇလိၼ်းတူၺ်း လႄႈ ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် ၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေယူႇၼႂ်းပႃႇတီႇ သၢင်ႇသီႈ (USDP) သေ ၶဝ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၸွမ်း ၼႆယူႇ။  ဝၢႆးလင်ၼၼ်ႉထႅင်ႈဝၼ်းၼိုင်ႈ လႆႈငိၼ်းၶၢဝ်ႇဝႃႈ...

ၼႂ်းပီ 2025 ၼႆႉ ၸိုဝ်ႈသဵင်တႆးၼႂ်းမိူင်းထႆး လူႉယွၼ်ႉ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇၸိူဝ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်း။ တူၺ်းၼႂ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇထႆးဢၼ်လႂ်ၵေႃႈ ႁၼ်ၸီႉၸမ်ဝႃႈႁင်းတႆးသမ်ႉပေႃးဢမ်ႇမီးတီႈလီၵိၼ်လီဢဝ် ။ ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၸိူဝ်းမႃးထင်သဝ်းယူႇၼႂ်းမိူင်းထႆးၵေႃႈ လႆႈၼႃႈလဵၵ်ႉတႃၼွႆႉ ၵႂႃႇလႂ်ပႆလႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇထၢင်ႇႁၢင်ႈ ။ လႆႈၵူဝ် ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆးၶဝ်လိုပ်ႈလမ်းၵူတ်ႇထတ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းဢၼ်ယူႇၼႂ်းမိူင်းထႆးၼႆႉ ဢမ်ႇၵွမ်ႉမီးၵူၼ်းၸိူဝ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၵူၺ်း ၵူၼ်းၸိူဝ်းမီး ၼမ်ႉၸႂ်လီ ၸိူဝ်းမီးသိလ်မီးထမ်းၵေႃႈ တိုၵ်ႉမီးတင်းၼမ်ယူႇ။ ၼႂ်းတႆးယၢၼ်မိူင်းႁဝ်းၼႆႉ ...

ၼင်ႇႁိုဝ် ၸိုင်ႈမိူင်းၼိုင်ႈလုၵ်ႈ တေၵတ်းယဵၼ်ၼိမ်တဵင်ႈၼၼ်ႉ ပိူင်လူင်မၼ်း လၵ်းသင်ႉလူင် 3 ယိူင်ႈ တေလႆႈမီးဢႃႇၼႃႇၽဵင်ႇၵၼ် တေလႆႈမီးႁႅင်းၵွၼ်းၵိူင်ႈၵၼ်လႆႈ ၼႆ ၽူႈမီးတၢင်းႁူႉၵၢၼ်မိူင်းၶဝ်ၵႆႉတူၵ်ႇလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။ ၼႂ်းလၵ်းသင်ႉလူင် 3 ယိူင်ႈၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၾၢႆႇႁႅၼ်းၾိင်ႈမိူင်း(ဢမ်ႇၼၼ်ၾၢႆႇပၵ်းပိူင်ၸိုင်ႈမိူင်း) ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းလႄႈ ၾၢႆႇတတ်းသိၼ် ။ ပၢၼ်မႂ်ႇၼႆႉ ပၢႆၼပ်ႉပႃးထႅင်ႈလၵ်းသင်ႉမႂ်ႇ ဢၼ်တေၸၢင်ႈပၵ်းတႃပႂ်ႉတူၺ်း လွင်ႈၽိတ်းလွင်ႈထုၵ်ႇၶဝ်။ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ  ။...

ၵူၼ်းမိူင်းၶႄႇ ၸိူဝ်းသိုဝ်ႉႁွင်ႈသဝ်း/ႁွင်ႈၶွၼ်ႊတူဝ်ႊ ၼႂ်းဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇ မိူင်းထႆး ယွမ်းလူင်းၵႂႃႇႁႅင်းသေ ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ လႄႈတင်း ၵူၼ်းမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊသမ်ႉ တိူဝ်းသိုဝ်ႉၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃးၼႆ ဢိင် ဢၢင်ႈၶေႃႈမုၼ်းတီႈ လွၵ်းၵၢတ်ႇသိုဝ်ႉၶၢႆတီႈလိၼ်ႁိူၼ်းယေး မိူင်းထႆးသေ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ The Nation ႁၢႆး ငၢၼ်းဝႆႉၼင်ႇၼႆ။ တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈလၢႆပီ ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ လႄႈတင်း ၵူၼ်းမိူင်းဝၼ်းတူၵ်းၶဝ် တၢင်းၼမ်တၢင်းလၢႆ ဢွၼ်ၵၢၼ်သိုဝ်ႉ...

ပေႃးထိုင်ၼႂ်းမိူင်းထႆးသေ ႁွတ်ႈၽႅဝ်ဝဵင်းၵဵင်ႈမႂ်ႇ - ၵဵင်းႁၢႆးမိူဝ်ႈလႂ်ဢမ်ႇဝႃႈ-ပေႃးလႆႈလတ်းလဵပ်ႈၵႂႃႇႁိမ်းႁုၼ်ႇႁၢင်ႈတွင်း လူင်ပေႃႈၶုၼ်မင်းရၢႆး (ၵဵင်းႁၢႆး) လႄႈသင်၊ ႁိမ်း ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈႁေႃၶမ်းသၢမ်ၸဝ်ႈ-ပေႃႈၶုၼ်ၽႃမိူင်း၊ ပေႃႈၶုၼ်ငမ်းမိူင်းလႄႈပေႃႈၶုၼ်မင်းရၢႆး (ၵဵင်းမႂ်ႇ) လႄႈသင်-ယုၵ်ႉမိုဝ်းၼပ်ႉယမ်တၵ်ႉဝႆႈတႃႇသေႇ။ ၵွပ်ႈသင်?။ မိူင်းပိူၼ်ႈဢမ်ႇလႆႈပဵၼ်ၶီႈၶႃႈၵူၼ်းတၢင်ႇၸၢတ်ႈလႂ် ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၵူၼ်း မိူင်းတႆး ႁဝ်းသေပိူၼ်ႈမီးဝၢၼ်ႈမီးမိူင်း ပူတ်းပွႆႇလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃ ထၢင်ႇႁၢင်ႈၵတ်းယဵၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးၼႆႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈပိူၼ်ႈမီးၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်လီ၊ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ၊ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၸႅတ်ႈၸၢင်ႇ၊ ၽူႈ ဢွၼ်ႁူဝ်ႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႄႉတႄႉ-...

ၼင်ႇႁိုဝ်တေၼွၼ်းလပ်းလႆႈလီၼၼ်ႉ ဢၼ်ၵိုင်ႇလီပဵၼ်တႄႉ မွတ်ႇၾႆးသေၼွၼ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူၼ်း ႁဝ်း ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်လႆႈၵူႈၵေႃႉ၊ မၢင်ၵေႃႉမွတ်ႇၾႆးသေၼွၼ်း ဢမ်ႇလႆႈ။ မၢင်ၸိူဝ်း ယွၼ်ႉၵူဝ် လွင်ႈ လပ်း သိင်ႇလႄႈ ၸင်ႇတႆႈၾႆးဝႆႉသေၼွၼ်း။ လွင်ႈတႆႈၾႆးဝႆႉသေၼွၼ်းၼႆႉ သင်ဢဝ်ၾၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ၶဝ်ဝႃႈၸိုင် ဢမ်ႇပေႃးလီၼႆသေတႃႉ သင်ဝႃႈဢမ်ႇမေႃမွတ်ႇၾႆးသေၼွၼ်းလူး သမ်ႉတေလႆႈႁဵတ်းႁိုဝ်?    သၢႆလႅင်းၾႆး လႄႈ ၵၢၼ်ၼွၼ်း သၢႆလႅင်းၾႆး...

လူမ်းလႅင်ႉလူင် တၢႆႊၾုၼ်ႊ ရႃႊၵႃႊသႃႊ ဢၼ်ၽတ်ႉထွင်းၵႂႃႇ ၼႂ်းႁၢင်လိူၼ် September ၼႆႉ ဢဵၼ် ႁႅင်းယႂ်ႇပဵင်းၵၼ်တၢင်း လူမ်ႉလႅင်ႉ Hurricane ၸၼ်ႉထီႉ 5 ၊ ပဵၼ်လူမ်းလႅင်ႉ ဢဵၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇ လိူဝ်ပိူၼ်ႈ သုတ်းၼႂ်းပီ 2025 သေဢမ်ႇၵႃး ယူႇသဝ်းလႆႈ ၼႂ်းပၢင်လၢႆႇၶႄႇပွတ်းၸၢၼ်း ႁိုင်ပဵၼ်လၢႆလၢႆဝၼ်း ဝႃႈၼႆ။လူမ်းလႅင်ႉလူင်...

လွင်ႈၵၢၼ်ၵူမ်ၵဵဝ်ၵူၼ်ႇပင်း  မိူင်းတႆးၼႆ့ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ်ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈၼႂ်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျႅၼ်ႇမႃႇသေတႃႉ  မိူင်းတႆး ဢမ်ႇမီးလွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈမႃးပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ် ၊ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈသုၼ်ႇလႆႈပိုၼ်ႉထၢၼ် ၊ ၵွပ်ႈၼၼ် ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ် လႆႈထူပ်းၵၢၼ်မိူင်းႁုၵ့်ႁၢႆႉလူင်မႃး  ၶိူဝ်းယႂ်း ။ ပၢၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်း (Political conflicts) ၼၼ့်  တႄႇတီႈၵၢၼ်မိူင်းၼင်ႇၵၼ် ဢမ်ႇၵူမ်ၵဵဝ်ၵၼ် ၼႆ လၢတ်ႈလႆႈၼင်ႇၼႆ။ ယွၼ်ႉသင်လႄႈ မိူင်းတႆးဢမ်ႇတွၼ်ႉမီးလွင်ႈငမ်းယဵၼ်မႃး ၸဵတ်းပႅတ်ႇသိပ်းပီ။   ပေႃးတူၺ်းပိုၼ်းလင်ၶိုၼ်း ၼင်ႇလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် 1947 ၼၼ့် ၊ မၵ်းမၢႆဝႆ့ဝႃႈ ပေႃးႁူမ်ႈၵၼ်ဢဝ်လွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃယဝ်ႉတဵမ် 10 ပီ ၊ ၶႂ်ႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၵေႃႈလႆႈ ၼႆသေတႃႉ ၼင်ႇၵႂၢမ်းမၼ်ႈၼႂ်း လိၵ်ႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇၼၼ့် မၢၼ်ႈဢမ်ႇၽေႃႇၼမ့်ၽေႃႇတူဝ် သေဢမ်ႇၵႃး ၊ ဝၢႆး 1962 ၼေႇဝိၼ်း (Nay Win) ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇယဝ့် ၊ ပူၼ့်ပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၼိူဝ် ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁၢဝ့်ႁႅင်းၼၼ့် ပဵၼ်ၵၢၼ်ထႅင်ႈႁႅင်းလွင်ႈၸတ့်တႅၵ်ႇၵၢၼ်မိူင်း တၢင်းပိုၵ်းယူႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆ့ ၼွၵ်ႈလိူဝ်သေၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆး မီးဝႆ့ၼင်ႇ ၵူၼ်းၶိူဝ်း လႃးႁူႇ ၊ ဢၶႃႇ ၊ လွႆ ၊ ဝႃႉ ၊ တဢၢင်းပလွင်ႈ ၊ ပဢူဝ်း ၊ ၵဝ်ႈၵၢင့် ၊ ပလၢင်ႇ ၸႃႉၵႂႃႇတၢင်းၼမ်။ ၵွပ်ႈၼႆ့ ပၢႆးဝူၼ့်လႄႈၾၢႆႇယၢမ်ႈ ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၵေႃႈ ပိူင်ႈၵၼ်။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၵႄႈၵၢင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ လႄႈ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း သၢင်ႈလွင်ႈယုမ်ႇယမ်ၵၼ်ဢမ်ႇလႆႈ ၊ ၾၢႆႇၼိုင်ႈသမ့် ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼင်ႇၵၼ်ၵေႃႈ ၶေႉၶဵင်ႇဢႃႇၼႃႇသေ ၶႂၢၵ်ႈၼႃႈတီႈၵုမ်းၵမ်ၽႂ်မၼ်း။ ၵွပ်ႈၼၼ် ပၢၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်း သုၵ့်ယုင်ႈလိူတ်ႇမႆႈႁႅင်းသေ ႁၢင်ႇၵႆ ၵၢၼ်ၵူမ်ၵဵဝ်သေဢမ်ႇၵႃး တေလႆႈဝႃႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵၢၼ်ၵူမ်ၵဵဝ်ၼႂ်းမိူင်းတႆး ၵူၼ်ႇပၢင်း ၵႂႃႇၵေႃႈဝႃႈလႆႈ။ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇလုၵ့်ၽိုၼ့်သမ့် ၼမ် ၊ ၶဝ်ၼင်ႇၵၼ် ႁိမ်ၵၼ်ၼႃႈတီႈၵုမ်းၵမ် ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈၶူဝ်းၶွင်သၽႃႇဝ ဢၼ်မီးၼႂ်းၽႅၼ်ႇလိၼ်မိူင်းတႆးၼၼ့် ၼင်ႇၶွင်ပူၺ်ႈၶဝ်သေ ႁဵတ်းသၢင်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီး လႄႈ ပၢင်တိုၵ်းၵေႃႈဢမ်ႇမေႃယဝ့်မေႃဝၢႆး။ ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ့်တီႈတင်းၼမ် ထူပ်းလွင်ႈမိပ်ႇငႅၼ်းၵူႈၾၢႆႇၾၢႆသေ လႆႈၼီလႆႈပၢႆႈယၢၼ်ႁိူၼ်းယေးၶူဝ်းၶွင်လႄႈဝၢၼ်ႈၵိူတ်ႇမိူင်းၼွၼ်း တီႈၾင်ႁူၵ်ႉၾင်ႁေႇ    သွင့်ပၢႆႈႁႃတီႈလွတ်ႈၽႄးၶဵၼ်။ ၵွပ်ႈၼႆ လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီး  တူၵ်းတႅမ်ႇတူၵ်းလႃႈ ဢမ်ႇၶိုတ်းပဵင်းပိူၼ်ႈ။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႄႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢမ်ႇယုမ်ႇယမ်ၵၼ်လႄႈ လွင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်း...

ဝၼ်းတီႈ 8 လိူၼ်သႅပ်ႊတိၼ်ႊပိူဝ်ႊၼႆႉ  UNESCO မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် ဝၼ်းၵူၼ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ၵူႈမိူင်းမိူင်း တေလႆႈမေႃလိၵ်ႈလၢႆး  ဝႃႈၼႆ။ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼႆႉ ဝၢႆးသေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းယဝ်ႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁိမ်းၸမ် 7 လၢၼ်ႉၵေႃႉ လႆႈသုမ်းသုၼ်ႇႁဵၼ်းသွၼ် ငဝ်ႈၶၢမ်ႇပိုၼ်ႉပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇဝႆႉယူႇ - ၸုမ်း ISP Myanmar ၵဵပ်း ၶေႃႈမုလ်း...