ၽွင်းၶၢဝ်းမႆႈ ႁႅင်းလူမ်းမႆႈသုင်ၼႆႉ  တေၵႆႉဢွၼ်ၵၼ်ပဵၼ်လူမ်းယွၼ်ႉမႆႈႁႅင်း (Heat Stroke)။ ပိူင်လူင် ပဵၼ်ဢၼ်မီးၽေးတေႃႇ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႄႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢႃယုယႂ်ႇၶဝ် ႁၢဝ်ႈႁႅင်း။

ပေႃးဢဝ်ၸွမ်း သၽႃႇဝမၼ်းဝႃႈၸိုင် ႁႅင်းလူမ်းမႆႈ ၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ တေလႅၵ်ႈလၢႆႈ ယူႇသဝ်း ၵႂႃႇႁႂ်ႈမႅၼ်ႈၸွမ်းၼင်ႇ ႁႅင်းလူမ်းမႆႈတၢင်းၼွၵ်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ သင်ႁႅင်းလူမ်းမႆႈၸိူဝ်းမီးဝႆႉၾၢႆႇၼွၵ်ႈ ၼၼ်ႉ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉပုင်ႈၶိုၼ်ႈသုင်မႃးၸိုင် ႁႅင်းလူမ်းမႆႈၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းၵူၼ်းႁဝ်း တေလႅၵ်ႈလၢႆႈၵႂႃႇၸွမ်း ယၢပ်ႇလႄႈ ၸင်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်မႃး Heat Stroke (ပဵၼ်လူမ်းယွၼ်ႉမႆႈႁႅင်း)။

ႁႅင်းမႆႈတူဝ်းၶိင်းၵူၼ်းႁဝ်း (body temperature) ၼႆႉ ၽတ်ႉၽဵင်ႇတေမီးမွၵ်ႈ 98° F ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ သင်ဝႃႈ လူမ်းမႆႈၵိုင်ႉၵၢင်ႉပုင်ႈၶိုၼ်ႈသုင်ၵႂႃႇမွၵ်ႈ 104 – 105 ° F  ၸိုင် တူဝ်ၶိင်းၵူၼ်းႁဝ်း တေဢမ်ႇၵုမ်း လႆႈ ႁႅင်းလူမ်းမႆႈ။ ၽွင်းၼၼ်ႉ ၾၢင်ႁၢင်ႈၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၵွင်ႉၸွမ်း သဵၼ်ႈဢဵၼ်ဢႃႇရူင်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၾၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ် Heat Stroke ၼၼ်ႉၵေႃႈတေၼႄဢွၵ်ႇမႃး။

လွင်ႈပဵၼ်လူမ်းယွၼ်ႉမႆႈ  Heat Stroke ၼႆႉ  လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၵူၼ်းလူင် ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈ ၵူႈသႅၼ်းပၢၼ်။ မႄႈမၢၼ်း၊ မႄႈသွမ်ၼူမ်းလုၵ်ႈ၊ ၵူၼ်းၸိူဝ်းမီးဝႆႉတၢင်းပဵၼ်လိူတ်ႈသုင်၊ လူမ်းႁူဝ်ၸႂ်၊ ယဵဝ်ႈဝၢၼ် ၊ တၢင်းပဵၼ်မၢၵ်ႇၵႅဝ်း လႄႈ တၢင်းပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ တေၵႆႉပဵၼ်ၼမ်လိူဝ် ၵူၼ်း တၢင်ႇၸိူဝ်း။ ၵွပ်ႈၼၼ် ထုၵ်ႇလီသႂ်ႇၸႂ်လုမ်းလႃးတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ၊ ယူတ်းယႃႁႂ်ႈၶိုတ်းတၼ်းၸွမ်း ၶၢဝ်း ယၢမ်း။ သင်ယူတ်းယႃတူၵ်းလိုၼ်းၸိုင် ၸၢင်ႈမီးၽေးထိုင် လူႉသုမ်းဢသၢၵ်ႈသၢႆၸႂ်ၵွၼ်ႇ။

လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၸိူဝ်းပီးလူၼ်ႉလိူဝ်၊ ၸိူဝ်းၵိၼ်လဝ်ႈ ၶိူင်ႈမဝ်းမိင်းဝႆႉၼမ်၊ ၸိူဝ်းယၢမ်ႈယူႇသဝ်း ၼႂ်း ပိုၼ်ႉတီႈၵတ်းသေ တိုၵ်ႉၶၢႆႉၵႂႃႇယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈမႆႈၸိူဝ်းၼႆႉ တေၸၢင်ႈပဵၼ်လူမ်းယွၼ်ႉမႆႈႁႅင်း လႄႈ ထုၵ်ႇလီသႂ်ႇၸႂ်လုမ်းလႃးပၢႆးယူႇလီတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလီလီ။

သင်မႆႈႁႅင်းၸိုင် တေၵႆႉပဵၼ် ပေႃႇပိုၼ်ႉၶၼ် ၊ ႁိူဝ်ႉမွႆႈ ဢမ်ႇမီးဢဵၼ်မီးႁႅင်း လႄႈ ပဵၼ်လူမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။

သင်ပဵၼ်ၵူၼ်းၸိူဝ်း ယူႇသဝ်းဝႆႉ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်မႆႈ ဢမ်ႇၼၼ် လႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းလႅတ်ႇၼႆၸိုင် ထုၵ်ႇလီႁူႉဝႃႈ လွင်ႈတၢင်းပဵၼ်ဢၼ်ၸၢင်ႈမႃးၸွမ်း ယွၼ်ႉမႆႈႁႅင်း။ သင်ႁူႉသေ တၼ်းယူတ်းယႃၶိုတ်း ၵွၼ်ႇငဝ်းလၢႆးပႆႇႁၢင်ႈႁၢႆႉႁႅင်းၼၼ်ႉ ၸင်ႇတေလွတ်ႈၽေး။

ၾၢင်ႁၢင်ႈ လွင်ႈပဵၼ်လူမ်းယွၼ်ႉမႆႈႁႅင်း Heat Stroke ၼႆႉ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၵၢမ်ႈၼိူဝ်ႉတေၸဵပ်းသေ ပေႃႇပိုၼ်ႉၶၼ်၊ ယွၼ်ႉမႆႈႁႅင်းသေ မဝ်း၊ ႁူဝ်ၶႆႈ၊ ႁိူဝ်ႇဢွၵ်ႇၼမ်ႁႅင်း လႄႈ ၽိဝ်ၼိူဝ်ႉၼင်မႆႈသေႁႅင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။

သင်ဝႃႈ ပဵၼ်လူမ်းယွၼ်ႉမႆႈႁႅင်း Heat Stroke ၸိုင် ၼႅတ်ႈဢွၼ်ၵၼ်သူင်ႇၵႂႃႇႁွင်ႈယႃ ႁူင်းယႃၼႆႉ လီယူႇသေတႃႉၵေႃႈ တႃႇၵူၼ်းပဵၼ် ၸိူဝ်းၵိုင်ႉၵၢင်ႉပဵၼ်ၼၼ်ႉတႄႉ ထုၵ်ႇလီၸႂ်ႉလွၵ်းလၢႆးႁူဝ်တီးသေ ယူတ်းယႃပၼ် ႁႂ်ႈပေႃးယူႇငၢႆႈလူမ်ၸႂ်မႃးယူႇ။

လွၵ်းလၢႆးလုမ်းလႃးႁူဝ်တီးသမ်ႉ – ႁႂ်ႈဢဝ်ၵူၼ်းပဵၼ် ၶၢႆႉၵႂႃႇယူႇသဝ်းဝႆႉ ဢွင်ႈတီႈမီးၽတ်ႉလူမ်း ဢမ်ႇၼၼ် မီးဢႄးၵွၼ်း၊ ဢဝ်ၵူၼ်းပဵၼ်ၶၢႆႉၵႂႃႇယူႇသဝ်းၼွၼ်းဝႆႉၼႂ်းႁူမ်ႈသေ ဢဝ်ၼမ်ႉၵတ်းၽွၵ်း ပၼ်ၸွမ်းၼႃႈ လႄႈ တူဝ်ၶိင်း၊ သင်ၵူၼ်းပဵၼ်ဢမ်ႇလိုမ်းတူဝ်ၸိုင် ႁႂ်ႈပၼ်ၵိၼ်ၼမ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် ၼမ်ႉ ထၢတ်ႈၵိူဝ်ၼမ်ၼမ်၊ ၼင်ႇႁိုဝ်လူမ်းမႆႈတေတူၵ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈထွတ်ႇပၼ်သိူဝ်ႈၶူဝ်းယဝ်ႉ ဢဝ်ၽႅၼ်ႇ ၸုပ်ႉၼမ်ႉသေ ၸဵတ်ႉထူပၼ်ၸွမ်းၵိင်ႇႁေႉ၊ ဝၢင်ႈၶႃ လႄႈ ၸွမ်းၶေႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၵွၼ်ႇၵူၼ်းပဵၼ် ပႆႇပဵၼ်ၵိၼ်းႁႅင်း ပႆႇထိုင်ၸၼ်ႉလိုမ်းတူဝ်ၵႂႃႇၼၼ်ႉ သင်လုမ်းလႃးပၼ်ၼင်ႇလၢတ်ႈ မႃးၸိုင် တေယူႇငၢႆႈလူမ်ၸႂ် သၢၵ်ႈသႃၵႂႃႇၶိုၼ်းယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ သင်ဝႃႈ လူမ်းမႆႈဢမ်ႇယွမ်းၵႂႃႇသေ ႁိူဝ်ႇဢွၵ်ႇၼမ်ႁႅင်းၼႆၸိုင် ထုၵ်ႇလီဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇတီႈ ႁွင်ႈယႃႁူင်းယႃဝႆးဝႆး။

ၶေႃႈထုၵ်ႇလီၾၢင်ႉသမ်ႉ ၵူၼ်းပဵၼ်လူမ်းယွၼ်ႉမႆႈႁႅင်း Heat Stroke ၼႆႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီၵိၼ် ၼမ်ႉထၢတ်ႈၵိူဝ် ဢၼ်ပဵၼ်သႅဝ်ဢၢႆမၢၵ်ႇမႆႉ (သီးစုံဓာတ်ဆား)။ သင်ဝႃႈ ထူပ်းႁၼ်ပဵၼ်ၾၢင်ႁၢင်ႈ တၢင်းပဵၼ်  Heat Stroke ယဝ်ႉၼႆၸိုင် လူဝ်ႇလႆႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ႁႅင်းလူမ်ႈမႆႈယွမ်းၵႂႃႇၶိုၼ်း ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 30 မိၼိတ်ႉ၊ သင်ၶၢဝ်းယၢမ်းႁိုင်ၵႂႃႇၸိုင် ၸၢင်ႈမီးၽေးထိုင်သၢႆၸႂ်လႄႈ ထုၵ်ႇလီလႆႈၾၢင်ႉတေႉတေႉ ၼႆယဝ်ႉ။