မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼႆႉ ယူႇဝႆႉတႂ်ႈမိုဝ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ မၼ်းၶႂ်ႈၸႅၵ်ႇၶႂ်ႈထႅၵ်ႇၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ ၵမ်ႈၸႂ်မၼ်းဝႃႈ။ မီးဝႆႉလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸူဝ်ႈၵၢင် NUG ဝႆႉယူႇဝႃႈၼႆသေတႃႉၵေႃႈ သမ်ႉဢမ်ႇၵုမ်းသင်ၼႂ်းမိူင်းလႆႈလႄႈ ဢမ်ႇထၢင်ႇႁၢင်ႈလႆႈလူင်းမိုဝ်းၵႅဝ်ၸွမ်းၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်းၵႃႈႁိုဝ် ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈ လူတ်းယွၼ်ႇပၼ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈၵၢၼ်မိူင်းဝႃႈၼႆသေတႃႉ ဢၼ်ပႆႇလွတ်ႈၵေႃႈတိုၵ်ႉၼမ်။ ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ ပႆႇၸၢင်ႈတမ်းၸႂ်လႆႈ ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းႁဵတ်း CDM သေ သၢၼ်ၶတ်းသိုၵ်းယိုတ်းမိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ တိုၵ်ႉလႆႈၵူဝ်။ ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈၵေႃႈ ပိူင်ၵဵပ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈတိုၵ်ႉမီးယူႇလႄႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵေႃႈ ဢမ်ႇထၢင်ႇၵႂႃႇမႃးၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၼႂ်းမိူင်း...

ပေႃးၸႂ်ႉၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ ၽၢႆႈလူင် ႁိုဝ်ဢမ်ႇၼၼ် ၶီႈ ၼႆ ၵမ်ႈၼမ် တေႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ပဵၼ်မဵဝ်းဝူၺ်ႇ လီႁင်ႈ ၼႆသေ ဢမ်ႇသူႈလႆႈၸႂ်ထွမ်ႇငိၼ်းလၢတ်ႈၸႃၵၼ်။ ပေႃးပဵၼ်ၶီႈၵူၼ်းၼႆ ၵူၼ်းႁဝ်းယိင်ႈၶႅၼ်းမၵ်းမၼ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်သိင်ႇၶွင်ၸၼ်ႉတႅမ်ႇသုတ်းၼႂ်းလေႃးၵ ၼႆႉဝႆႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ဝူၺ်ႇႁင်ႈ ဝႃႈၼႆသေတႃႉၵေႃႈ ၽၢႆႈလူင်ၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ သမ်ႉတိုၵ်ႉမီးၽွၼ်းလီ တႃႇပၢႆးယူႇလီယူႇ- ပေႃးလၢတ်ႈဝႃႈၼႆ ၽႂ်ၵေႃႈတေၶႆႈၶူဝ်။ ၸႂ်ႈၶႃႈဢေႃႈ...

ထွႆႈၵႂၢမ်း လီ ၸႃႉ တေလုၵ်ႉတီႈႁူဝ်ၸႂ် သူင်ႇၸူးဢွၵ်းဢေႃ လုၵ်ႉတီႈဢွၵ်းဢေႃသေ သင်ႇဢွၵ်ႇမႃးပဵၼ်ထွႆႈၵႂၢမ်း ။ ၶေႃႈၵႂၢမ်း ၸင်ႇဝႃႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်လၢတ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၶပ်ႉ သၢင်ႈၶူင်ဢွၵ်ႇမႃးၼႂ်းဢွၵ်းဢေႃၼၼ်ႉယဝ်ႉ ။ မိူဝ်ႈမီးၸႂ်လီ ဢွၵ်းဢေႃၵေႃႈလီ မိူဝ်ႈဢွၵ်းဢေႃလီ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၸႃဢွၵ်ႇမႃးၵေႃႈလီ ။ ၼွၵ်ႈသေဢမ်ႇပဵၼ်ၽေး(ၽိတ်းၽႆးယ်)တေႃႇၽႂ်ယဝ်ႉ ယင်းတေသူင်ႇၽွၼ်းလီသူႇပိူၼ်ႈတင်းၼမ်လူးၵွၼ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးၸႂ်ဢမ်ႇလီ ဢွၵ်းဢေႃၵေႃႈတေဢမ်ႇမီးလွင်ႈလီ။ ၵၢၼ်လၢတ်ႈၸႃၵေႃႈတေဢမ်ႇလီ။...

တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 18-20 /11/2025 ၶၢဝ်းတၢင်း 3 ဝၼ်း တပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ် ၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်း ႁူင်းၵေႃႇၵၢႆႇ ၼႂ်းဝဵင်းမႂ်ႇ သူၺ်ႇၵူၵ်ႉၵူဝ်ႇ တီႈမျႃႉဝတီႇ ၼႂ်းၸေႈမိူင်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵျႃႊၽျႅၼ်ႉ ၽူင်ႉပၢႆႈၵူႈႁူးၵူႈတၢင်း။ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ တၼ်းလႆႈပၢႆႈလီလီ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ ၵၢၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဢမ်ႇမီး။ သင်ဝႃႈ ပၢႆႈလႄႈ မေႃသဵင်ႈမေႃမူတ်း...

ပၢၼ်သိုဝ်ႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင် ၸႂ်ႉတိုဝ်းဢိၼ်ႊထိူဝ်ႊၼႅတ်ႊ (Internet) လႆႈၵူႈတီႈ ၵူႈၸွၵ်ႉ ၵူႈၸဵင်ႇငၢႆႈ လူမ်ၼႆႉ ပၢႆးဝူၼ်ႉၵူၼ်းႁဝ်းၵေႃႈ မီးၸေးၵူႈလၢႆး၊ လွၵ်းလၢႆးပၢႆးသၢင်ႈ လွင်ႈၵူၼ်းႁဝ်းၶိုင်ပွင်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢွၵ်ႇမႃးၸေးမဵဝ်း။ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်း၊ ၽႃႇသႃႇၵိူဝ်းယမ်၊ ၶိူဝ်းၵူၼ်း၊ ပၢႆးဝူၼ်ႉၵူၼ်းႁဝ်းၵေႃႈ ယၢႆႈပိူင်ႈႁိူင်ႈ ၵၼ်မႃးတေႉတေႉ။ ဝၢႆးလင် ၸူဝ်ႈပၢၵ်ႇပီ 21 မႃးၼႆႉ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (မိူင်းမၢၼ်ႈ) ၵေႃႈ...

မိူဝ်ႈလိူၼ် ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊ ပီ 1960 မီးၼၢင်းယိင်းသၢမ်ၵေႃႉ ဢၼ်ယူႇသဝ်းဝႆႉမိူင်း Dominican လႆႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပႃးၼႂ်းၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင် ၵၢၼ်မိူင်းလႄႈ ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉသၢၼ်ၶတ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းမႃး ။ ထိုင်မႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 25 လိူၼ် ၼိူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ပီ 1960 ၼၼ်ႉၶဝ်ပီႈၼွင်ႉလႆႈထုၵ်ႇႁဵတ်းႁၢႆႉ ၶႃႈႁႅမ်တၢႆ ၊ လွင်ႈၼႆႉႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ႁႅင်းဢီး ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၸဝ်ႈဢႃၼႃႇသိုၵ်း တူင်ႉတိုၼ်မႃးတႄႉတႄႉလႄႈ ...

သိုၵ်းမၢၼ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ တေဢဝ်ပိူင် ပိူင်လိူၵ်ႈတင်ႈၸွမ်းပုၼ်ႈသုၼ်ႇ Proportional Representation (PR) သေ လိူၵ်ႈတင်ႈ ။ သမ်ႉတေဢဝ် ပိူင်ႈ PR ၼႆႉသေ လေႃးပႃး ပိူင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၽူႈပေႉၵိၼ်ၶၢတ်ႇ FPTP ၼႆထႅင်ႈလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းတေပၼ်သဵင်ၵေႃႈၵႂင် ။ ၸိူဝ်းတေပဵၼ်ၼေႃႇၽူႈတႅၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈလူင်းသပ်းလႅင်းၼႄ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလႆႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင် ။...

ၸၢဝ်းတႆးၼႆႉ ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းယႂ်ႇၼႆ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပူႇပၢၼ်မွၼ်ႇၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်လၢတ်ႈၵၼ်မႃး ထိုင်ၸူဝ်ႈလုၵ်ႈလၢၼ်လိၼ် ။ ဢိင်ၼိူဝ် ၼမ်ႉတီႈၵိၼ် လိၼ်တီႈၵိူတ်ႇႁဝ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈတီႈလဵဝ်ၵၼ်သေ သဵင်လၢတ်ႈလႄႈ ၶူဝ်းၼုင်ႈႁဝ်း တေပိူင်ႈၵၼ်ဢိတ်းဢီႈ သေတႃႉ ယူႇဝၢၼ်ႈလႂ်မိူင်းလႂ်ၵေႃႈ ယင်းတိုၵ်ႉဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်သေႁွင်ႉတူဝ်ၵဝ်ႇဝႃႈ ပဵၼ်တႆး ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တႆးတႄႉႁွင်ႉတူဝ်ၵဝ်ႇဝႃႈပဵၼ်တႆးၼႆယူႇသေတႃႉ တၢင်ႇၶိူဝ်းတၢင်ႇမိူင်း ဢမ်ႇႁွင်ႉတႆး ဝႃႈတႆး။ ၶင်ႁွင်ႉၸွမ်းၼင်ႇၶဝ်ယၢမ်ႈႁွင်ႉမႃးပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်ၼၼ်ႉၵူၺ်း။ မိူၼ်ၼင်ႇ...

ၼၢင်းယိင်းၵေႃႉၼႆႉ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ ၶျႄႊလႃႊမၼ်ႊ Chella Man ဢႃယု 26 ပီ ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ပဵၼ်ၵူၼ်းမီးၸိုဝ်ႈသဵင်ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၸုမ်းပၢႆးမွၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇလဵၼ်ႈၸိူင်းလႂ် ႁဵတ်းမေႃႊတႅလ်ႊ (model) လႂ် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ တႃႇမၼ်းၼၢင်းတေလႆႈမႃးၸၢတ်ႈပၢၼ် ဢၼ်ဢွင်ႇမၢၼ်ၸိူင်ႉၼႆမႃး မၼ်းၼၢင်းလႆႈလတ်းၶၢမ်ႈလွင်ႈတၢင်းတုၵ်ႉ လွင်ႈၵိၼ်းၸႂ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်လၢႆလၢႆၼႆ ႁဝ်းမႃးတူၺ်းၸွမ်းၵၼ်ၶႃႈ ။ ၶျႄႊလႃႊမၼ်ႊ Chella Man ၼႆႉ...

သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ တေၸတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပၢႆပီ 2025 ၼႆႉၼႆလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းမၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ သူၼ်ၸႂ် မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇသူၼ်ၸႂ် ။ ၼႂ်းပိူင် ဢၼ်တေလိူၵ်ႈတင်ႈၼၼ်ႉ သမ်ႉပႃးဝႆႉဝႃႈ ပိူင် First-Past-the-Post (FPTP) ပိူင်ၽူႈပေႉၵိၼ်ၶၢတ်ႇ ၾၢႆႇမၢၼ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ အနိုင်ရသူ အကုန်ယူစနစ် လႄႈ ပိူင် PR (Proportional...

ဝၢၼ်ႈမိူင်းၵေႃႈလူႉ ၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇၵေႃႈပိူင်ႈလၢၵ်ႇမႃးႁႅင်းလႄႈ ၸိူဝ်းလႆႈပိုင်ႈၵၢၼ်ၽုၵ်ႈသွမ်ႈသေ လဵင်ႉလူၼႃႈႁိူၼ်းယူႇၵူႈပီပီၼၼ်ႉ ပီ 2025 ၼႆႉ ၵိၼ်းၸႂ်တႄႉတႄႉ ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸဝ်ႈၼႃးမိူင်းၼၢႆးၵေႃႈ ပီၼႆႉ ၵိၼ်းၸႂ်လၢႆလွင်ႈ ယွၼ်ႉၾူၼ်ၼမ် ၼမ်ႉၵႆႉထူမ်ႈၵေႃႈပိူင်ၼိုင်ႈ ၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢွၵ်ႇပိူင်ႁႄႉႁၢမ်ႈလၢႆလွင်ႈၵေႃႈပိူင်ႈၼိုင်ႈလႄႈ တႃႇမီးငိုၼ်းပၼ်ႇၵၢၼ်ၼႂ်းၼႃႈႁေႃတေႃႈႁိူၼ်းဢမ်ႇငၢႆႈ ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁၢမ်ႈတေႃႉသူင်ႇၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၶၢႆတၢင်ႇတီႈလႄႈ တႃႇတေမီးငိုၼ်း...

လၢႆလၢႆၵေႃႉ မိူဝ်ႈလႆႈယိၼ်းဝႃႈ - "ဝၼ်းငၢၼ်း(ပွႆး)ပီမႂ်ႇတႆး" ၼႆတေၵႂႃႇႁၼ်ၾၢင်ႁၢင်ႈငၢၼ်း(ပွႆး) တီႈလႂ် မိူဝ်ႈလႂ် ၼၵ်ႉႁွင့် (ၽူႈႁွင်ႉ ၽဵင်းၵႂၢမ်း) မီးၽႂ် ပဵၼ်ၽႂ်ၼႆၵမ်းလဵဝ် တေဢမ်ႇၵႂႃႇဝူၼ်ႉထိုင်ဝႃႈ ၼႂ်းငၢၼ်း(ပွႆး)ၼၼ်ႉ မီးသင်လၢႆလၢႆ။ ငၢၼ်း(ပွႆး) ပီမႂ်ႇတႆးၼႆ့ ႁူမ်ႈဝႃႈပဵၼ်ငၢၼ်း(ပွႆး) ၾိင်ႈႁိတ်ႈ(ၾိင်ႈထုင်း) ၼႆၵေႃႈ ၽူႈတေဝူၼ့်ၶဝ်ႈၸႂ်ထိုင် ငဝ်ႈလိူင်ႈတူၼ်ႈတေႃမၼ်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းၾိင်ႈႁိတ်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၼ်ၼႂ်းငၢၼ်း(ပွႆး)ဝၼ်းပီမႂ်ႇၼၼ့်မီးသင်...

တႄႇႁူဝ်ပီ 2025 တေႃႇ ပီ 2026 ၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်တင်းသဵင်ႈ လႆႈႁူပ်ႉလႆႈၺႃး လႆႈႁၼ် လႆႈဢၢၼ်ႇၶၢဝ်ႇ ၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၵွင်ႉၸွမ်း ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း လႄႈ ၸုမ်းသိုၵ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ တိုၵ်းၵၼ်၊ ယိုဝ်းၵၼ်၊ ၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင်တၢႆ၊ တီႉၺွပ်းဢဝ်ယဵတ်ႈၶွၵ်ႈ၊ တဵၵ်းတဵင်ၵူၼ်းမိူင်းႁႂ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈမဵဝ်းၼိုင်ႈယဝ်ႉလွင်ႈၼိုင်ႈ ဢမ်ႇသုတ်းဢမ်ႇသဵင်ႈ ဢမ်ႇယဝ်ႉဢမ်ႇဝၢႆးသေပွၵ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈငမ်းယဵၼ်၊ လွင်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ ...

ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းၼိုင်ႈၵေႃႉၼႆႉ ၼွၵ်ႈလိူဝ်တႃႇႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉယဝ်ႉ တႃႇယူႇသဝ်းလႆႈလူၺ်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈလႄႈ လွတ်ႈၽေးၼၼ်ႉၵေႃႈၵႃႈလႆႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၶဝ်ႈပၵ်းပိူင်ၸိုင်ႈမိူင်းတီႈဢၼ်ႁဝ်းႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉၼၼ်ႉ။ ၼႂ်းၵၢပ်ႈပၢၼ် ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ မိူင်းထႆး- မိူင်းၶႄႇ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းဢၼ်ၶိုတ်းၵၢပ်ႈတၼ်းပၢၼ် - ၼႂ်းၵၢၼ်တႃငၢၼ်း ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၸႂ်ႉဢိၼ်ႊထိူဝ်ႊၼႅတ်ႊ - လဵၵ်ႉယႂ်ႇၼုမ်ႇထဝ်ႈၵူႈသႅၼ်းပၢၼ် ၸႂ်ႉဢႅပ်ႊပလီႊၶေႊသျိၼ်ႊတႂ်ႈတႂ်ႈၼိူဝ်ၼိူဝ် သိုဝ်ႉၸၢႆႇ ၵႃႉၶၢႆ တိတ်းတေႃႇသိုဝ်ႇသၢၼ်ၵၼ်။ တွၼ်ႈတႃႇႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဝတ်းဝႂ်တႃႇယူႇသဝ်းတႃႇ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ မၢင်တီႈ မၢင်ၶၵ်ႉတွၼ်ႈလႆႈၸႂ်ႉဢႅပ်ႊ...

ပေႃးလၢတ်ႈလွင်ႈ တႆး-ထႆး-လၢဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆ ၵမ်ႈၼမ်တေဝႃႈ ပဵၼ်သၢႆငိူၼ်ႈၶိူဝ်းလဵဝ်ၵၼ် ။ ၼႂ်းၵႄႈၼၼ်ႉ ၵူၼ်း ၸိူဝ်းဢၼ်ဝႃႈ တႆးလႄႈမၢၼ်ႈၵေႃႈ ပဵၼ်သၢႆၶိူဝ်းလဵဝ်ၵၼ်ၼႆၵေႃႈမီး ယွၼ်ႉဝႃႈႁဝ်းလႆႈယူႇၶူၼ်းၶဝ်းလေႃးၵၼ် ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးထတ်းတူၺ်း DNA တႄႉ ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉၶဝ်လၢတ်ႈဝႃႈ မၢၼ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇပႃးၼႂ်းၸုမ်း တႆးၵတႆး။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ၸၢဝ်းတႆး/ထႆးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶိူဝ်းလဵဝ်ၵၼ်တင်းမၢၼ်ႈၼႆ...