ဢိင်ၼိူဝ် ဝၢၼ်ႈမိူင်းတူဝ်ၵဝ်ႇ ဢမ်ႇၵတ်းယဵၼ် ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉယၢပ်ႇသေ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၶၢႆႉၸူးမိူင်းထႆးယူႇၵူႈပီပီ ။ မွင်းဝၢၼ်ႈမိူင်းၵတ်းယဵၼ်ႁိၼ်ႉၼွၼ်းၸင်ႇၶိုၼ်းပွၵ်ႈၼႆသေတႃႉ ထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပႆႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈ ။ပေႃးတူၺ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႂ်ႇ ၸိုင်ႈထႆးၼႆႉ ၵူၼ်းတႆးမီးၼပ်ႉႁူဝ်သႅၼ် ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်သႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇၵေႃႈ မၢင်ၸိူဝ်းသၢင်ႈၸိုဝ်ႈလီ မၢင်ၸိူဝ်းသၢင်ႈၸိုဝ်ႈလူႉ။ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၸိူဝ်းၶတ်းၸႂ်ဝႄႈၵၢၼ်မိူၵ်ႈမႂ်ႈၵေႃႈ ယင်းတိုၵ်ႉမီး။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးၸိူဝ်းသူင်လဵၼ်ႈႁႅင်းၶဝ် ႁွင်ႉႁူၺ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇၵူႈတူင်ႇတၢင်ႇ ၸိူဝ်းလုၵ်ႉမိူင်းတႆး ႁိုဝ်ဢမ်ႇၼၼ်...

ဝၼ်းတီႈ 1 ၾႅပ်ႊပိဝ်ႊရီႊ ၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ ၵုမ်းၵႅဝ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းမႃး ၶွပ်ႈတဵမ် 5 ပီ။  မိူဝ်ႈတႄႇ ယိုတ်းမိူင်း ပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈဝႃႈ  6 လိူၼ် ယေႈပီ တေၸတ်းပၼ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆသေတႃႉ တိုတ်ႉၼူင်ႇ ယိုတ်ႈယၢဝ်း ထိုင်မႃးၶၢဝ်းတၢင်း ႁႃႈပီၸင်ႇၸတ်းလႆႈ။ ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈၵႂၢမ်း တဵင်ႉသီႇၵျုၼ်ႊ ၽွင်းၶဵဝ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမိူင်းၶႄႇ ၵဵဝ်ႇၵပ်းၵုၼ်ဢေႊသျိူဝ်ႊ တင်း...

ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈၶွင်ႈၶမ်လၢႆလွင်ႈတီႈၸၢၵ်ႈတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် ၊ ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်မႃးတႄႉ ၾၢႆႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၶဝ် ဢွၼ်မူၼ်ႉမႄးႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉၽွင်ႈယဝ်ႉလႄႈ ပၼ်ႁႃဢမ်ႇၼမ်ပဵင်းပွၵ်ႈၼိုင်ႈၼၼ်ႉ ၼႆယူႇ ။ ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်ၼၼ်ႉ ၾၢႆႇၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈတႄႉဝႃႈ ႁႂ်ႈမီးလွင်ႈပူင်ႇသႂ်ၼႂ်းၵၢၼ်ၶႄႉၶႅင်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈ ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈၶႅပ်းသဵင်လူင်ႈၼႃႈၼၼ်ႉသမ်ႉ ပႃႇတီႇၸိူဝ်းၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈ ဢမ်ႇလူင်ႉလႅင်းၵၼ် ။ ဝၢႆးသေ ပႃႇတီႇတင်းသၢမ်ၵမ်း ယဝ်ႉတူဝ်ႈယဝ်ႉ တႅၼ်းၽွင်းၼႂ်းၽႃး ဢၼ်လႆႈတီႈယူႇၼမ်သုတ်းသမ်ႉ ပဵၼ်ဝႆႉ ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ ။ ၼႂ်းတႅၼ်းၽွင်း...

မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ် ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၶိူဝ်းၵူၼ်းၼႆသေ ယူႇတီႈလုမ်းတတ်းသိလ်တြႃး ICJ ဢၼ်မီးတီႈ ၼႄႊထိူဝ်ႊလႅၼ်ႊ ၼၼ်ႉ ပိုတ်ႇဢမူႉၶၻီး တႃႇဢဝ်တၢင်းၽိတ်းဝႆႉ ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတႄႉ မႅၼ်ႈၽွင်းႁႃလၢႆးတၢင်းတႃႇ ပၢၵ်ႈပႅတ်ႈတၢင်းၽိတ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ တိုၵ်ႉသုၵ်ႉၸွမ်း ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ႁႂ်ႈၵူႈၸိုင်ႈမိူင်းႁပ်ႉပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ။ ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးလၢႆလွင်ႈသေ တႃႇႁႂ်ႈလုမ်ႈၾႃႉႁၼ်လီၼိူဝ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ သင်ၶၸဝ်ႈလႄႈၵူၼ်းမိူင်းမၢင်ၸိူဝ်း ၸိူဝ်းပဵၼ်ၶွၼ်ႉတဝ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ...

ပေႃးထိုင်မႃး ၶိင်ႇမွၵ်ႇမႆႉပႅၵ်ႇ ဢွၵ်ႇတုမ်ႇၵီႈမႃး ၽွင်းမွၵ်ႇၵွၼ်ၵီႈပူင်းၼိူဝ်တူၼ်ႈ ၽွင်းမွၵ်ႇမၢၵ်ႇမၼ်ႉ မၢၵ်ႇမူၼ်ႇပူင်းထႃးၵီႈယူႇၼိူဝ်တူၼ်ႈၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်ပူႇမွၼ်ႇၼၢႆးယႃႈ ၸၢဝ်းလႃးႁူႇ တေဢွၼ်ၵၼ် မၵ်းမၼ်ႈဝႃႈ ထိုင်ၶၢဝ်းႁပ်ႉပီမႂ်ႇ ၵိၼ်လဵင်ႉၶဝ်ႈမႂ်ႇၼမ်ႉမႂ်ႇမႃးၵူႈပီပီ။ထိုင်မႃး ပီ 2026 ၼႆႉ တီႈမိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၼႆႉၵေႃႈ ပီႈၼွင်ႉၸၢဝ်းလႃးႁူႇႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်း ပဵၼ် ပွၵ်ႈၵမ်း 42 ။ ဢၼ်လၢၵ်ႇလၢႆးၵေႃႈ မီးၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃးပိုတ်ႇပၢင်ပွႆးပီမႂ်ႇလႃးႁူႇပၼ်တီႈၵဵင်းတုင် ။ ၶၢဝ်းႁပ်ႉပီမႂ်ႇလႃးႁူႇထိုင်မႃး...

ပေႃးဢဝ် ပိူင်ၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်ငဝ်းလၢႆးဝၢၼ်ႈမိူင်းၼိမ်သဝ်းဝႃႈတႄႉ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၸိုင်ႈထႆးၼႆႉ တေဢၢၼ်းၸတ်းၼႂ်းပီ 2027 မွၵ်ႈလိူၼ်မေႊၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆသေတႃႉ ဢိင်ၼိူဝ် ၵၢၼ်မိူင်းၵိုင်ႉၵၢင်ႉမီးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈသေ ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၸိုင်ႈထႆး ၸင်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတေၸတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႂ်းပီ 2026 ၼႆႉ ။ ၵၢၼ်မိူင်းၼႂ်းၸိုင်ႈထႆးၼႆႉ မၼ်းၸၢင်ႈတုမ်ႉယွၼ်ႈထိုင်မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း ပႃးၸဵမ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၼႂ်းထႆး မီးႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းၼမ် ။ ပႃႇတီႇ ဢၼ် တူင်ႉတိုၼ်ႇလႄႈ...

ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈတွပ်ႇဢၼ်လႆႈမႃးမိူဝ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပွၵ်ႈၵမ်း 1 တင်း ပွၵ်ႈၵမ်း 2 ၼၼ်ႉ ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ ဢွင်ႇပေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈသေ ၼေႃႇၽွင်းတႅၼ်းၶဝ် လႆႈတီႈယူႇဝႆႉ ၼႂ်းသၽႃးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း၊ သၽႃးၸႄႈမိူင်းလႄႈ တိူင်း တင်း သၽႃးၸၢဝ်းၶိူဝ်းဝႆႉ ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်း။ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ ပွၵ်ႈၵမ်း 1 တင်း ပွၵ်ႈၵမ်း 2 တႄႉ...

ၶၢဝ်းတၢင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းမႃးသေ ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ၽူင်ႉပၢႆႈၶဝ်ႈမိူင်းထႆးၼမ် ။ မိူဝ်ႈ 1996-97 ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ၵမ်ႈၼမ် တေပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးၵူၺ်း ဢၼ်ၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင် ပၢႆႈၸူးမိူင်းထႆး ။ ပွတ်းတၢင်းမိူင်းမၢၼ်ႈ တေဢမ်ႇသူႈပၢႆႈၶဝ်ႈထႆး ။ ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းမႃးၶၢဝ်းတၢင်း 4-5 ပီၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈပတ်းပိုၼ်ႉ ၶၢႆႉၶဝ်ႈမိူင်းထႆးၼမ် ။ ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈဢၼ်ၶဝ်ႈမိူင်းထႆး...

မၢၵ်ႇၸွၵ်း မီးၼမ်ႉလႅမ်ႉဢရသႃႇၸဵမ်းသူမ်ႈ ၵိၼ်ဝၢၼ်ၼႆ တေႁူႉၵၼ်ၵူႈၵေႃႉယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်ပဵၼ် ပိူၵ်ႇမၢၵ်ႇၸွၵ်းတႄႉ  ၵူၼ်းၵိၼ်မၼ်းမီးၵမ်ႈဢေႇၵူၺ်းလႄႈ ၼမ်ႉလႅမ်ႉဢရသႃႇမၼ်းမိူၼ်ႁိုဝ်ၼႆ တေ ဢမ်ႇပေႃးမီးၽႂ်ႁူႉ။ ယႃႇပေဝႃႈ ၼမ်ႉလႅမ်ႉဢရသႃႇပိူၵ်ႇမၢၵ်ႇၸွၵ်းလႃႈ၊ တေႃႈၼင်ႇၵူၼ်းၸိူဝ်းႁူႉဝႃႈ ပိူၵ်ႇမၢၵ်ႇၸွၵ်းၵိၼ် လႆႈဢိူဝ်ႈၼႆၼၼ်ႉ ယင်းတေဢမ်ႇပေႃးမီးၼမ်။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ တေဢွၼ်မႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းဝႃႈ ပိူၵ်ႇမၢၵ်ႇၸွၵ်း ၸွင်ႇၵိၼ်လႆႈ ? ပေႃးၵိၼ်သမ်ႉ တေမီးၽွၼ်းလီၸိူင်ႉႁိုဝ် ၼႆၼၼ်ႉယူႇ။ ပိူၵ်ႇမၢၵ်ႇၸွၵ်း...

တႆးၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၵိုၵ်းပိုၼ်း၊ တႆးၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းယႂ်ႇ ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵိုၵ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆသေ တႆးၼင်ႇၵၼ်ၵႆႉတူၵ်ႇ တၵ်ႉလၢတ်ႈဢုပ်ႇဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်မႃး ၸဵမ်ပူႇပၢၼ်မွၼ်ႇ ။ ထိုင်ၵၢပ်ႈပၢၼ်မႂ်ႇၼႆႉၵေႃႈ တိုၵ်ႉသူင်မိုတ်ႈမၵ်ႉ သိူဝ်းလူၼ်း ၸွမ်းပိုၼ်းၵဝ်ႇၵေႃႈမီးၼမ်။ မၢင်ၸိူဝ်းယွင်ႇပိုၼ်းလၢႆလၢႆ ဢမ်ႇၶိုင်သင်ၵေႃႈမီး၊ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ ယုၵ်ႉမုၼ်း ၾိင်ႈထုင်း ၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေ သိုပ်ႇတႅမ်ႈပိုၼ်း ႁႂ်ႈၵိုၵ်းလုမ်ႈၾႃႉၵႂႃႇထႅင်ႈၵေႃႈမီး ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ပွတ်းတၢင်းဝဵင်းၵဵင်းတွင်း...

သိုၵ်းမၢၼ်ႈတႄႉ ႁႃႁူးဢွၵ်ႇလွတ်ႈပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်းၼႆသေ ႁူၺ်းဢဝ်ပႃႇတီႇဢၼ်တေၽွမ်ႉၸွမ်းသေ ဢွၼ်ၼမ်းၸတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ။ ဢၼ်ၸတ်းယဝ်ႉၵႂႃႇ 2 ပွၵ်ႈၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ်ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈၼမ်းၼႃႈပေႉဝႆႉၵူၺ်း။ ပွၵ်ႈၵမ်း 3 ၼႆႉၵေႃႈ ၵမ်ႈၼမ် ႁၼ်ဝႆႉ ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈၵူၺ်း ။ တႃႇပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈတေပေႉလႆႈၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈတိုၼ်းၽႅၼ်ဝႆႉမူတ်းယဝ်ၼႆ ၵူၼ်းဢၼ်ႁၼ်ၸိူင်ႉၼႆၵေႃႈလၢတ်ႈ။ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈဝႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈယွၼ်ႉပိူၼ်ႈ ပဵၼ်ယွၼ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢမ်ႇၽွမ်ႉၵၼ်ၵူၺ်း ၸင်ႇသုမ်း ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမီး။...

တႃႇၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်လႆႈ ၼႂ်းၵၢပ်ႈယၢမ်းလဵဝ် တၵ်းလူဝ်ႇမီးၼႅင်ႈသၢၼ်ၵႂၢင်ႈၶႂၢင် ။ လူဝ်ႇသၢင်ႈလွင်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်း ၊ လူဝ်ႇမီးမိၵ်ႈသႁၢႆလီၼမ် ၼႆ ၵႆႉလႆႈငိၼ်းၸိူင်ႉၼႆ ။ မၢင်ၸိူဝ်း ဢဝ်ၶေႃႈဢၢင်ႈဝႃႈ သၢင်ႈလွင်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်းၵၼ် သၢင်ႈလွင်ႈၸမ်ၸႂ်ၵၼ်ၼႆသေ ဢဝ်သူပ်းဢဝ်ၵႂၢမ်း ယဝ်ႉယွၵ်ႇၵၼ် ပူၼ်ႉတီႈ ထိုင်တီႈၽိတ်းၸႂ် ၵၼ်ၵေႃႈမီး။ လွင်ႈ လၢတ်ႈၸႃ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈမၢင်တွၼ်ႈ ပေႃးဢမ်ႇၾၢင်ႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈပဵၼ်လွင်ႈလူလၢႆၵၼ်...

သင်ႁၼ်ဝႃႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇသႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇ မေႃႁႃၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇဝႃႈ ၼႂ်းၼႃႈႁိူၼ်းလႄႈတူင်ႇၵူၼ်း ဢွၼ်ႁပ်ႉႁၼ်လီ ဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်ၸွမ်း ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵွမ်ႉၵူၺ်း မေႃႁၼ်ဝႃႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈငိုၼ်းၼႆသေ ဢမ်ႇထတ်းသၢင်တူၺ်း ၵၢၼ်လီၵၢၼ်ႁၢႆႉသင်ၼၼ်ႉတႄႉ ၵႆႉၸၢင်ႈပိူင်ႈႁွႆးမၼ်း ။ ၵၢပ်ႈယၢမ်ႈ လဵဝ်တႄႉ ၵၢၼ်သမ်ႉမီးၸေး ပေႃးႁဵတ်းဢမ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းပိူင်ၵေႃႈမီးၽေး ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ယိင်းဢွၼ်ႇ ပွတ်းတၢင်းလႃႈသဵဝ်ႈၼႆႉ...

တပ်ႉသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်မၢႆတွင်း ၶိုၼ်းတင်ႈၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 1။ ၶိုၼ်းၶွတ်ႇၽွတ်ႈတမ်းဝၢင်းဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇဝဵင်း လၢႆးမႂ်ႇမႂ်ႇ။ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 1 ၼႆႉပႃးဝႆႉ ၸႄႈတွၼ်ႈ 4 ဢၼ်လႄႈ ဝဵင်းလူင် 1 ဝဵင်း။ ၼႂ်းၾၢင်ႁၢင်ႈၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းဢၼ်မႂ်ႇၼႆႉ ၶဝ်ဢဝ် ဝဵင်းလၢဝ်ႇၵၢႆး (ဢၼ်ၶဝ်ယိုတ်းလႆႈၽွင်းၽႅၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 )ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝႆႉဝဵင်းလူင်ၶဝ်။ ၸႄႈတွၼ်ႈ 4 ဢၼ်ၼႂ်းပိူင်ၽွင်းငမ်း MNDAA ပေႃးတူၺ်းၶိုၼ်းၼႂ်းပိူင်ပိုင်းလၵ်းမိူင်း2008 ၼၼ်ႉတႄႉၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ...

ထုင်ႉၼမ်ႉမႃႉ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈ 2004 ပုၼ်ႉမႃး ၵမ်းၵမ်းဝႃႈ မီးပၼ်ႁႃ ၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ် ။ ၵူၼ်းမိူင်း လုၵ်ႉႁိုၼ်ႇသၢၼ်ၶတ်းမႃး လၢႆပွၵ်ႈလၢႆၵမ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇႁၼ်ၵိုတ်းယင်ႉၵႂႃႇတင်းပိုၵ်း ။ တေႃႇထိုင်ငဝ်းလၢႆးမိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈ ပၼ်ႁႃပႆႇယဝ်ႉပႆႇဝၢႆး ။ ၼႂ်းထုင်ႉၼမ်ႉမႃႉၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ် ၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼႆႉသေ ဢမ်ႇလၢႆးဢွမ်ႈၵေႃႈ ၵမ်းသိုဝ်ႈ...