TAG
withaudio
လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸိူဝ်းပီးလူၼ်ႉလိူဝ် ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ၼမ်မႃးၵူႈမိုဝ်ႉၵူႈဝၼ်း
ၸုမ်းၾၢႆႇၸွႆႈထႅမ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ (UNICEF) ႁၢႆးငၢၼ်းဝႃႈ - ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ပီးလူၼ်ႉပူၼ်ႉလိူဝ် မီးၼမ်မႃးၵူႈမိုဝ်ႉၵူႈဝၼ်း။ ပဵၼ်ဢၼ်လီတူၵ်းၸႂ်လႂ်တိုၼ်ႇ။ လ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢႃယု ၼႂ်းၵႄႈ 5 ၶူပ်ႇထိုင် ႁိမ်းႁွမ်း 19 ပီ ( ၼႂ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ 10 ၵေႃႉ ၼၼ်ႉ တႃႇ...
ၵၢၼ်လီၼႆႉ တူဝ်တၢႆၸိုဝ်ႈဢမ်ႇႁၢႆ ၊ ၵၢၼ်ႁၢႆႉၼႆႉ တူဝ်ပႆႇတၢႆၸိုဝ်ႈၼဝ်ႈဝႆႉဢွၼ်တၢင်း
ၼႂ်းပီ 2025 ၼႆႉ ၸိုဝ်ႈသဵင်တႆးၼႂ်းမိူင်းထႆး လူႉယွၼ်ႉ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇၸိူဝ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်း။ တူၺ်းၼႂ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇထႆးဢၼ်လႂ်ၵေႃႈ ႁၼ်ၸီႉၸမ်ဝႃႈႁင်းတႆးသမ်ႉပေႃးဢမ်ႇမီးတီႈလီၵိၼ်လီဢဝ် ။ ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၸိူဝ်းမႃးထင်သဝ်းယူႇၼႂ်းမိူင်းထႆးၵေႃႈ လႆႈၼႃႈလဵၵ်ႉတႃၼွႆႉ ၵႂႃႇလႂ်ပႆလႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇထၢင်ႇႁၢင်ႈ ။ လႆႈၵူဝ် ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆးၶဝ်လိုပ်ႈလမ်းၵူတ်ႇထတ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းဢၼ်ယူႇၼႂ်းမိူင်းထႆးၼႆႉ ဢမ်ႇၵွမ်ႉမီးၵူၼ်းၸိူဝ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၵူၺ်း ၵူၼ်းၸိူဝ်းမီး ၼမ်ႉၸႂ်လီ ၸိူဝ်းမီးသိလ်မီးထမ်းၵေႃႈ တိုၵ်ႉမီးတင်းၼမ်ယူႇ။ ၼႂ်းတႆးယၢၼ်မိူင်းႁဝ်းၼႆႉ ...
ထုၵ်ႇလီတႆႈၾႆးသေၼွၼ်းႁႃႉ ဢမ်ႇၼၼ် ထုၵ်ႇလီမွတ်ႇၾႆးသေၼွၼ်း ?
ၼင်ႇႁိုဝ်တေၼွၼ်းလပ်းလႆႈလီၼၼ်ႉ ဢၼ်ၵိုင်ႇလီပဵၼ်တႄႉ မွတ်ႇၾႆးသေၼွၼ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူၼ်း ႁဝ်း ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်လႆႈၵူႈၵေႃႉ၊ မၢင်ၵေႃႉမွတ်ႇၾႆးသေၼွၼ်း ဢမ်ႇလႆႈ။ မၢင်ၸိူဝ်း ယွၼ်ႉၵူဝ် လွင်ႈ လပ်း သိင်ႇလႄႈ ၸင်ႇတႆႈၾႆးဝႆႉသေၼွၼ်း။ လွင်ႈတႆႈၾႆးဝႆႉသေၼွၼ်းၼႆႉ သင်ဢဝ်ၾၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ၶဝ်ဝႃႈၸိုင် ဢမ်ႇပေႃးလီၼႆသေတႃႉ သင်ဝႃႈဢမ်ႇမေႃမွတ်ႇၾႆးသေၼွၼ်းလူး သမ်ႉတေလႆႈႁဵတ်းႁိုဝ်? သၢႆလႅင်းၾႆး လႄႈ ၵၢၼ်ၼွၼ်း သၢႆလႅင်းၾႆး...
ပိုၼ်ႉထၢၼ်ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈဝႆႉၸႂ်သိုဝ်ႈယူဝ်းတေႃႇၵူၼ်းမိူင်း
ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်ၼမ်ၶဝ်ဢမ်ႇသိုဝ်ႈယူဝ်းပေႃးဝႃႈၼႆ ၸၢင်ႈတေမီးၵႂၢမ်းထၢမ်ၶိုၼ်းဝႃႈ ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းၼႃႇ ၸွင်ႇမၼ်းသမ်ႉသိုဝ်ႈယူဝ်းႁိုဝ်ၼႆယူႇ၊ တပ်ႉသိုၵ်းၼႆႉ ဢမ်ႇတၢပ်ႈမုင်ႈမွင်းလွင်ႈသိုဝ်ႈယူဝ်းတီႈမၼ်းလႄႈ ၼႂ်းႁူဝ်ၶေႃႈၼႆႈလွတ်ႈဢုပ်ႇပႃးမၼ်းယဝ်ႉ ၶႂ်ႈဝႃႈ ၼႆယူႇ။ ၵဵဝ်ႇၵပ်း ၵၢၼ်ၶတ်းၶၢၼ်ႉတေႃႇ ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်းၶဝ်သေ ဢူးဝိၼ်းတိၼ်ႇ (ဦးဝင်းတင်) ယၢမ်ႈဝႃႈဝႆႉတႄႉ “ပေႃးဢမ်ႇသိုဝ်ႈယူဝ်း၊ လိူဝ်ၼႆႉ ပေႃးဢမ်ႇႁူႉၸၵ်းၵေႈၸူးၵၼ် တေတူၵ်းသုမ်းၵွႆး” ၼႆဝႃႇ။ ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼႆႉ ယိုင်ႈၶႅၼ်းလူဝ်ႇလႆႈသိုဝ်ႈယူဝ်း၊ ယိုင်ႈၶႅၼ်းလူဝ်ႇလႆႈႁူႉၸၵ်းလွင်ႈၵေႈၸူးယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ ႁဵတ်းပုၼ်ႈတႃႇၽႂ်၊ ပိူင်ယႂ်ႇသုတ်း...
ႁွႆးၸတ့်ၵၢၼ်မိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ၵူမ်ၵဵဝ်ၵူၼ်ႇပၢင်း
SHAN -
လွင်ႈၵၢၼ်ၵူမ်ၵဵဝ်ၵူၼ်ႇပင်း မိူင်းတႆးၼႆ့ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ်ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈၼႂ်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျႅၼ်ႇမႃႇသေတႃႉ မိူင်းတႆး ဢမ်ႇမီးလွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈမႃးပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ် ၊ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈသုၼ်ႇလႆႈပိုၼ်ႉထၢၼ် ၊ ၵွပ်ႈၼၼ် ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ် လႆႈထူပ်းၵၢၼ်မိူင်းႁုၵ့်ႁၢႆႉလူင်မႃး ၶိူဝ်းယႂ်း ။ ပၢၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်း (Political conflicts) ၼၼ့် တႄႇတီႈၵၢၼ်မိူင်းၼင်ႇၵၼ် ဢမ်ႇၵူမ်ၵဵဝ်ၵၼ် ၼႆ လၢတ်ႈလႆႈၼင်ႇၼႆ။ ယွၼ်ႉသင်လႄႈ မိူင်းတႆးဢမ်ႇတွၼ်ႉမီးလွင်ႈငမ်းယဵၼ်မႃး ၸဵတ်းပႅတ်ႇသိပ်းပီ။ ပေႃးတူၺ်းပိုၼ်းလင်ၶိုၼ်း ၼင်ႇလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် 1947 ၼၼ့် ၊ မၵ်းမၢႆဝႆ့ဝႃႈ ပေႃးႁူမ်ႈၵၼ်ဢဝ်လွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃယဝ်ႉတဵမ် 10 ပီ ၊ ၶႂ်ႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၵေႃႈလႆႈ ၼႆသေတႃႉ ၼင်ႇၵႂၢမ်းမၼ်ႈၼႂ်း လိၵ်ႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇၼၼ့် မၢၼ်ႈဢမ်ႇၽေႃႇၼမ့်ၽေႃႇတူဝ် သေဢမ်ႇၵႃး ၊ ဝၢႆး 1962 ၼေႇဝိၼ်း (Nay Win) ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇယဝ့် ၊ ပူၼ့်ပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၼိူဝ် ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁၢဝ့်ႁႅင်းၼၼ့် ပဵၼ်ၵၢၼ်ထႅင်ႈႁႅင်းလွင်ႈၸတ့်တႅၵ်ႇၵၢၼ်မိူင်း တၢင်းပိုၵ်းယူႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆ့ ၼွၵ်ႈလိူဝ်သေၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆး မီးဝႆ့ၼင်ႇ ၵူၼ်းၶိူဝ်း လႃးႁူႇ ၊ ဢၶႃႇ ၊ လွႆ ၊ ဝႃႉ ၊ တဢၢင်းပလွင်ႈ ၊ ပဢူဝ်း ၊ ၵဝ်ႈၵၢင့် ၊ ပလၢင်ႇ ၸႃႉၵႂႃႇတၢင်းၼမ်။ ၵွပ်ႈၼႆ့ ပၢႆးဝူၼ့်လႄႈၾၢႆႇယၢမ်ႈ ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၵေႃႈ ပိူင်ႈၵၼ်။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၵႄႈၵၢင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ လႄႈ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း သၢင်ႈလွင်ႈယုမ်ႇယမ်ၵၼ်ဢမ်ႇလႆႈ ၊ ၾၢႆႇၼိုင်ႈသမ့် ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼင်ႇၵၼ်ၵေႃႈ ၶေႉၶဵင်ႇဢႃႇၼႃႇသေ ၶႂၢၵ်ႈၼႃႈတီႈၵုမ်းၵမ်ၽႂ်မၼ်း။ ၵွပ်ႈၼၼ် ပၢၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်း သုၵ့်ယုင်ႈလိူတ်ႇမႆႈႁႅင်းသေ ႁၢင်ႇၵႆ ၵၢၼ်ၵူမ်ၵဵဝ်သေဢမ်ႇၵႃး တေလႆႈဝႃႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵၢၼ်ၵူမ်ၵဵဝ်ၼႂ်းမိူင်းတႆး ၵူၼ်ႇပၢင်း ၵႂႃႇၵေႃႈဝႃႈလႆႈ။ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇလုၵ့်ၽိုၼ့်သမ့် ၼမ် ၊ ၶဝ်ၼင်ႇၵၼ် ႁိမ်ၵၼ်ၼႃႈတီႈၵုမ်းၵမ် ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈၶူဝ်းၶွင်သၽႃႇဝ ဢၼ်မီးၼႂ်းၽႅၼ်ႇလိၼ်မိူင်းတႆးၼၼ့် ၼင်ႇၶွင်ပူၺ်ႈၶဝ်သေ ႁဵတ်းသၢင်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီး လႄႈ ပၢင်တိုၵ်းၵေႃႈဢမ်ႇမေႃယဝ့်မေႃဝၢႆး။ ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ့်တီႈတင်းၼမ် ထူပ်းလွင်ႈမိပ်ႇငႅၼ်းၵူႈၾၢႆႇၾၢႆသေ လႆႈၼီလႆႈပၢႆႈယၢၼ်ႁိူၼ်းယေးၶူဝ်းၶွင်လႄႈဝၢၼ်ႈၵိူတ်ႇမိူင်းၼွၼ်း တီႈၾင်ႁူၵ်ႉၾင်ႁေႇ သွင့်ပၢႆႈႁႃတီႈလွတ်ႈၽႄးၶဵၼ်။ ၵွပ်ႈၼႆ လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီး တူၵ်းတႅမ်ႇတူၵ်းလႃႈ ဢမ်ႇၶိုတ်းပဵင်းပိူၼ်ႈ။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႄႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢမ်ႇယုမ်ႇယမ်ၵၼ်လႄႈ လွင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်း...
လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈႁိမ်းၸမ် 7 လၢၼ်ႉၵေႃႉ လႆႈသုမ်းသုၼ်ႇႁဵၼ်းသွၼ်လိၵ်ႈလၢႆးဝႆႉ
ဝၼ်းတီႈ 8 လိူၼ်သႅပ်ႊတိၼ်ႊပိူဝ်ႊၼႆႉ UNESCO မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် ဝၼ်းၵူၼ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ၵူႈမိူင်းမိူင်း တေလႆႈမေႃလိၵ်ႈလၢႆး ဝႃႈၼႆ။ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼႆႉ ဝၢႆးသေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းယဝ်ႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁိမ်းၸမ် 7 လၢၼ်ႉၵေႃႉ လႆႈသုမ်းသုၼ်ႇႁဵၼ်းသွၼ် ငဝ်ႈၶၢမ်ႇပိုၼ်ႉပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇဝႆႉယူႇ - ၸုမ်း ISP Myanmar ၵဵပ်း ၶေႃႈမုလ်း...
ၶၢဝ်းၼွၼ်းလႄႈၶၢဝ်းတိုၼ်ႇၼႆႉ လမ်ႇလွင်ႈတႃႇပၢႆးယူႇလီတႄႉတႄႉ
SHAN -
ၸွမ်းၼင်ႇၵႂၢမ်းဢၼ်ၵူၼ်းထဝ်ႈႁဝ်းၶႃႈ ၵႆႉလၢတ်ႈသင်ႇသွၼ်ပွၼ်ႈပၼ်လုၵ်ႈလၢင်းဝႃႈ ႁႂ်ႈမေႃယူႇမေႃၵိၼ် ၼႆၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ႁႂ်ႈၵိၼ်ဢၼ်လီဢၼ်ဝၢၼ် ၵႃႈယႂ်ႇၶၼ်လူင် ။ မၼ်းပွင်ႇႁႂ်ႈႁဝ်းမေႃႁႃၵိၼ်တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်တေ ၵိုင်ႇငၢမ်ႇၸွမ်း ပၢႆးယူႇလီၸဝ်ႈၵဝ်ႇ၊ ႁႂ်ႈၵိၼ်ၸွမ်းၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ တႃႇႁႂ်ႈပၢႆးယူႇလီႁဝ်းတေၶႅမ်ႉ တႃႇႁႂ်ႈ ဢႃယုယိုၼ်းယၢဝ်း။ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈထုၵ်ႇလီလႆႈႁူႉၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်ဢင်ႇၵႃႇ တူဝ်ၶိင်းႁဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉလႄႈ မႃးႁဝ်းၶႃႈလူဢၢၼ်ႇ လဵပ်ႈႁဵၼ်းၸွမ်းၵၼ်ၶႃႈ။ ⏰ 01.00 - 03.00...
ၶူးသၢႆလိူၼ်ၶမ်း ၾၢႆႇပူၵ်းပွင်ပၢႆးပၺ်ၺႃႇၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး လူႉသဵင်ႈ
မိူင်းၵူၼ်း ၶူင်းၵၢင်လူင်ၼႆႉ ၸိူဝ်းႁဝ်းႁႃး မႃးပဵၼ်ၶႅၵ်ႇၵူၺ်း ၊ မီးမိူဝ်ႈမႃးၵေႃႈ မီးမိူဝ်ႈမိူဝ်း ၊ မၢင်ၸိူဝ်းမိူဝ်းၸဝ်ႉ မၢင်ၸိူဝ်းမိူဝ်းလႃႈ ။ ၽႂ်တေမိူဝ်းထႃႈဢွၼ်တၢင်းၼႆ ၽႂ်ႁိုဝ်ႁွၼ်ႇႁူႉ ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၶူးသၢႆလိူၼ်ၶမ်း ၵေႃႉဢၼ် ၸုၼ်ႉပုၼ်ႈသုၼ်ႇတူဝ်သေ ပၵ်းၸႂ်ၼိူဝ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၶတ်းသၢင်ႈ တႃႇလုၵ်ႈလၢၼ်လိၼ်မႃးၶၢဝ်းႁိုင်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉလႆႈလူႉသဵင်ႈၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 25/9/2025...
လူဝ်ႇႁူႉမေႃဢၼ် AI ဢမ်ႇမေႃလႆႈၼၼ်ႉ ၸင်ႇယူႇလွတ်ႈလႆႈၵၢပ်ႈပၢၼ် AI
ၼႂ်းၵၢပ်ႈပၢၼ်မႂ်ႇၼႆႉ ၼႂ်းၼႃႈတီႈၵၢၼ်ငၢၼ်းၵူႈတွၼ်ႈတွၼ်ႈ ၸႂ်ႉဢေႊဢၢႆႊ AI ၶဝ်ႈမႃးႁဵတ်းတႅၼ်း ၵူၼ်းလူၺ်ႈ ဢမ်ႇတၼ်းၾၢင်ႉတူဝ်။ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈဝႃႈ ၵႃႈပေႉၶႂ်ႈႁႂ်ႈဢေႊဢၢႆႊမႃးတႅၼ်း တေဢမ်ႇမိူၼ်ၵူၼ်းလႆႈ ။ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈဝႃႈ တေတႅၼ်းလႆႈမူတ်း ထိုင်တီႈၵူၼ်းတေဢမ်ႇမီးၵၢၼ်ႁဵတ်းၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းမိူဝ်းၼႃႈၼႆယူႇ။ဝႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈလီ ၼႂ်းၵၢပ်ႈလူင် ဢေႊဢၢႆႊၼႆႉ ၵူၼ်းႁဝ်းတိုၼ်းလီႁၵ်ႉသႃဝႆႉ တၢင်းႁူႉတၢင်းမေႃဢၼ်ဢေႊဢၢႆႊ ဢမ်ႇမေႃလႆႈၼၼ်ႉယူႇ။ ပေႃးတူၺ်း ဢၼ် သၽႃး ပၢႆးမၢၵ်ႈမုၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ World Economic...
ပီႈၼွင်ႉၶမ်းတီႈထုင်ႉပူႇတႂ်း ၺႃးၽွၼ်းယွၼ်ႈၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်းမႃးၸဵမ်လႂ် ဢမ်ႇမီးၽႂ်သႂ်ႇၸႂ်
ၽႂ်မီးငိုၼ်းပဵၼ်ၸဝ်ႈ ၽႂ်မီးၶဝ်ႈပဵၼ်ၶုၼ်ၼႆၼၼ်ႉ ပွင်ႇဝႃႈ တႃႇပဵၼ်ၸဝ်ႈပဵၼ်ၸွမ်ၼႆႉ ငိုၼ်းၼႆႉ လမ်ႇလွင်ႈ ယူႇတွၼ်ႈၼိုင်ႈ ။ ၵၢၼ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈပဵၼ်ၶုၼ်ၼႆႉ ၶတ်းၸႂ်မီးငိုၼ်းမီးၶမ်းၵူၺ်းႁိုဝ်တေယဝ်ႉ ။ တၵ်းလႆႈတူၺ်း ထိုင်ပႃးလွင်ႈယူႇလွင်ႈၵိၼ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၸင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ ၶုၼ်လီ ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈသမ်ႉ ၵမ်ႈၼမ်ႁႃသဵၼ်ႈတၢင်း တႃႇမီးၸၼ်ႉမီးထၢၼ်ႈ ပဵၼ်ၸဝ်ႈ ပဵၼ်ၸွမ် ၵူၺ်း ဢမ်ႇတွၼ်ႉသႂ်ႇၸႂ်တႃႇပုၼ်ႈၵူၼ်းၼမ်...
“ၵၢၼ်ၶႃႈတူဝ်တၢႆ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတၢင်းဢွၵ်ႇပၼ်ႁႃ ” (မၢႆတွင်း- ဝၼ်းႁႄႉၵင်ႈၵႅတ်ႇၶႄလွင်ႈၶႃႈတူဝ်တၢႆ World Suicide Prevention Day)
လူၵ်ႈလုမ်ႈၾႃႉလူင်ၼႆႉ ႁိုင်ၼၢၼ်းမႃးၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ လွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉ ၼိူဝ်တူဝ်မီးၸႂ်ၵေႃႈ ၼမ်မႃးၵႃႈၼၼ်ႉ။ ၸႂ်ၵူၼ်းႁဝ်းၵေႃႈ ပိူင်ႈလၢၵ်ႇမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ ။ လွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉၼမ်မႃးလႄႈ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ ယိူၼ်ႉၵၼ်ႈလႆႈ ၊ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ ၸႂ်ယိူၼ်ႉၵၼ်ႈဢႄႇသေ ထိုင်တီႈယွမ်းသုမ်း ။ၵမ်းလိုၼ်းၵေႃႈ ၶႃႈတူဝ်တၢႆၵႂႃႇၵေႃႉလႂ် ၵေႃႉၼၼ်ႉ ။ တႃႇႁႄႉႁၢမ်ႈလႆႈပိူင်ပဵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆသေ ၾၢႆႇလူလွမ်ပၢႆးယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉ WHO ၸင်ႇမၵ်းမၼ်ႈ ဝၼ်းတီႈ...
ဝဵင်းမူႇၸေႊ တီႈပျီႇတူႉၸိတ်ႉလိူင်ႇၼမ်ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၸူၼ်ၵေႃႈလိူင်ႇၼမ်
တႃႈဝၢၼ်ႈမိူင်းၼိုင်ႈလုၵ်ႈ တေယူႇလွတ်ႈလႆႈၼၼ်ႉ ၵၢၼ်ၵႃႉၵၢၼ်ၶၢႆလမ်ႇလွင်ႈတႄႉတႄႉ ။ တီႈဢၼ်ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ ဢွင်ႇမၢၼ်ၼႆႉသမ်ႉပဵၼ်တီႈလႅၼ်လိၼ်။ မိူၼ်ၼင်ႇၽႅၼ်ႇလိၼ်မိူင်းတႆးၼႆႉတိတ်းၸပ်းတင်းမိူင်းၶႄႇ - မိူင်းထႆးလႄႈ ၸင်ႇဝႃႈ ပဵၼ်တီႈငိုၼ်းၶဝ်ႈၼမ်သုတ်းၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်း။ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇလၢႆလၢႆၸုမ်းၵေႃႈၶႂ်ႈလႆႈၽႅၼ်ႇလိၼ်ၸိုင်ႈတႆး- တွၼ်ႈတႃႇယူႇလွတ်ႈလႆႈ။ ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉဝဵင်းဢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉငၢႆႈပဵၼ်ဝဵင်းမူႇၸေႊ- ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းဢိၵ်ႇလၢႆလၢႆဝဵင်းၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ဝႃႉလႄႈမိူင်းလႃး။ ၵူၺ်းၵႃႈၼႂ်းၵႃႈဝဵင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ဢၼ်မီးၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၼမ်ပျီႇတူႉၸိတ်ႉၼမ် ပဵၼ်ဝဵင်းမူႇၸေႊ။ မီးၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉ ၸုမ်းလဵၵ်ႉ ၸုမ်းယႂ်ႇတင်းမူတ်း ဢမ်ႇယွမ်း 40 ၸုမ်း။...
တၢင်းပဵၼ်ၵူၼ်းၼင်ႈႁိုင် ဢွပ်ႉၾိတ်ႉသ်သိၼ်ႊတရူမ်ႊ Office Syndrome
ၵၢပ်ႈဝၢၼ်ႈပၢၼ်မိူင်းလႅၵ်ႈလၢႆႈၵေႃႈ လွင်ႈယူႇလွင်ႈၵိၼ်ၵူၼ်းႁဝ်းၵႃႈလႆႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ။ ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉၵေႃႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈၸွမ်း။ ၵၢပ်ႈယၢမ်းလဵဝ် ၵၢၼ်ဢၼ် ၵူၼ်းႁဝ်းလႆႈၼင်ႈသေ ႁဵတ်းၵေႃႈ မီးတင်းၼမ် ။ ၵွပ်ႈလႆႈၼင်ႈႁိုင် ထပ်းၵၼ်လၢႆပီလၢႆလိူၼ်လႄႈ တၢင်းပဵၼ်ဢၼ်ဢမ်ႇလၢမ်းၶၢတ်ႈလႆႈၵေႃႈ ၸပ်းမႃးၸွမ်း ။ ဢၼ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းၼင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ် ၵႆႉဢွၼ်ၵၼ်ပဵၼ်ၼမ်ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ႁွင်ႉဝႃႈ တၢင်းပဵၼ် ဢွပ်ႉၾိတ်သ်ႉသိၼ်ႊတရူမ်ႊ Office Syndrome ၼႆယဝ်ႉ...
ၸဝ်ႈၼႃး ထုင်ႉပူင်း ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇ ယွၼ်ႉၼမ်ႉထူမ်ႈၼႃးမႃး ႁိုင်လၢႆလိူၼ်
ယၢမ်းလဵဝ် ၸဝ်ႈၼႃးၼႂ်းထုင်ႉပူင်း ၸႄႈဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ဢွၼ်ၵၼ်ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ တႃႇပၢတ်ႇၶဝ်ႈ ယွၼ်ႉၼမ်ႉထူမ်ႈၼမ်ႉၼွင်းဝႆႉ ဝႃႈၼႆ။ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ထုင်ႉပူင်း လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ - “ပဵၼ်ၽွင်းပၢတ်ႇမၼ်းလီလီယဝ်ႉ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၶဝ်ႁွင်ႉၶဝ်ႈၵၢင်ၼၼ်ႉၼႃႇ တူၼ်ႈၶဝ်ႈၼႆႉသမ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇၶၢမ်ႇၼမ်ႉလႆႈ၊ ၼမ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇမူတ်းသႂ်မိူၼ်ၵူႈ ပွၵ်ႈ ပဵၼ်ၼမ်ႉဝူၺ်ႇႁၢင်ႈဝႆႉ သမ်ႉၸႂ်ႉယႃၶႃႈလႄႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈၶူမ်း ပေႃးၵႂႃႇပၢတ်ႇၶဝ်ႈၼႆ၊...
သိုၵ်းၶၢင် ၵဵပ်းသိုၵ်းမႂ်ႇ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းယူႇလႅၼ်ၶႅၼ်ႈတႆး – ၶၢင် ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇ
ပၢၼ်ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈလၢႆၸူဝ်ႈၵူၼ်းမႃး ဢမ်ႇတွၼ်ႉလႆႈယူႇ လူၺ်ႈတၢင်းၵတ်းယဵၼ်လွတ်ႈၶဵၼ်သေပွၵ်ႈ။ ထၢမ်တူၺ်း ၵူၼ်းသႅၼ်းလႂ်ၵေႃႈ ႁူပ်ႉထူပ်းလွင်ႈႁၢႆႉၸႃႉ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းမိူင်းမႃးတႃႇသေႇ။ ၽွင်းသိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းမိူင်း တိုၵ်ႉတိုၵ်းတေႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈယူႇၼႆႉၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈမႆႈၸႂ်လၢႆလွင်ႈ ယူႇမိူင်းလႂ်ၵေႃႈယၢပ်ႇၸႂ် မိူင်း ၼၼ်ႉ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းယူႇၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်တႆး - ၶၢင် မိူၼ်ၼင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းမၢၼ်ႈၸေႊ၊ မၢၼ်ႈဝဵင်းလူင် ၸိူဝ်းၼႆႉ ၺႃးသိုၵ်းၶၢင်တဵၵ်းၵဵပ်းသိုၵ်းလႄႈ ယူႇယၢပ်ႇၵိၼ်းၸႂ်ဝႆႉ ဝႃႈၼႆ။ တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈ...
