ဝၼ်းတီႈ 13 လိူၼ် 10 ၵလႃး ပီ 2019 ၼႆႉပဵၼ်ဝၼ်းလိူၼ် 11 မူၼ်းတႆးလူင်လႄႈပဵၼ် လိူၼ် 12 မူၼ်းတႆးလိုဝ်ႉ တႆး ၶိုၼ်၊ သမ်ႉပဵၼ်လိူၼ်ၸဵင်မူၼ်းတႆးယူၼ်း(ၵဵင်းမႆႇ-ၵဵင်းႁၢႆး)။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ဝၼ်းဢွၵ်ႇဝႃႇသႃၸၢဝ်းပုတ်ႉထသႃသ ၼႃးတင်းလုမ်ႈၾႃႉ ဢမ်ႇဝႃႇၼိၵၢႆလႂ်၊ ပိူင်လူင်မၼ်းတႄႉပဵၼ်ၼိၵၢႆထေရဝႃတ 5 မိူင်းယဝ်ႉ(သြီလင်းၵႃ-ထႆး-လၢဝ်း-ၶမဵၼ်လႄႈ မၢၼ်ႈ)။...

ပိူဝ်ႈတႃႇ ဝူင်ႈၼႆႉတႄႉ ႁဝ်းၶႃႈ ၶႂ်ႈဢုပ်ႇၸွမ်း လွင်ႈပၢႆးပၺ်ၺႃ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးႁဝ်း ပဵၼ်ႁိုဝ်၊ မီးႁိုဝ်ဝႆႉ ဢၼ်ဝႃႈ ၼၼ်ႉ။ ပိူင်ၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ၺႃၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ (သျှမ်းအမျိုးသားပညာရေး မူဝါဒ) ၸွင်ႇႁဝ်းၶႃႈ ပႃႈမီးဝႆႉၼႄႇ၊ ဢၼ်မီး ဝႆႉသမ်ႉ ပဵၼ်ႁိုဝ်၊ မီးႁိုဝ် ႁဝ်းၶႃႈယွၼ်း လၢတ်ႈလႆႈၸွမ်းပွတ်းဢွၼ်ႇတွၼ်ႈၼိုင်ႈ။ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ၺႃၼႆႉမႃး ႁဝ်းၶႃႈ ပေႃးဝႃႈဢမ်ႇႁူမ်ႈၵၼ် တမ်းဝၢင်းလႆႈပိူင်ၵၢၼ်...

ပေႃးတူၵ်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈ တႆး ၊ ၵမ်ႈၼမ်တေ မိုတ်ႈသူပ်းသေ ထၢမ်ၵၼ်ဝႃႈ သူပဵၼ်တႆးသင်။ တႆး တီႈလႂ်။ ၶေႃႈၵႂၢမ်းတင်းယၢမ်ႈၼႆႉ ၽူႈႁၵ်ႉၸၢတ်ႈၵမ်ႈၼမ် ၶႂ်ႈၶိုင်ယႃႉပႅတ်ႈ ယွၼ်ႉဢမ်ႇၶႂ်ႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတႆးတႅၵ်ႇၵၼ်ၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ သုၼ်ႇတူဝ်တႆးၵေႃႈ သမ်ႉဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်တီႈၵိူတ်ႇ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ၊ သူင်လၢတ်ႈၵၼ်ဝႃႈ ႁဝ်းပဵၼ်တႆး တီႈၼၼ်ႈတီႈၼႆႈ။ ယွၼ်ႉၼၼ် ၶိူဝ်းတႆး တင်းလၢႆၸင်ႇပဵၼ်မႃး တႆးၼိူဝ်...

ၾၢင်ႁၢင်ႈဢၼ်ၼႄထိုင်လွင်ႈပဵၼ်တႆးၼၼ်ႉ တၵ်းဢမ်ႇပူၼ်ႉလႆႈၶူဝ်းၼုင်ႈတၢင်းဝႆ ဢမ်ႇလႆႈႁၼ်လိၵ်ႈ ဢၼ်မၼ်းတႅမ်ႈ ဢမ်ႇလႆႈငိၼ်းသဵင်ဢၼ်မၼ်းလၢတ်ႈၼႆၵေႃႈ ၼႂ်းၸႂ်တိုၼ်းထၢင်ႇထိူမ်ဝႃႈ ၵူၼ်းၵေႃႉၼၼ်ႉပဵၼ်တႆး ၼႆယူႇယဝ်ႉ။ ႁူမ်ႈဝႃႈၵူၼ်းၵေႃႉၼၼ်ႉဢမ်ႇၸႂ်ႈတႆး ဢမ်ႇသူၼ်ၸႂ်လွင်ႈပိုၼ်းတႆး ဢမ်ႇႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး ႁိုဝ် တိူၵ်ႈတီႈဝႃႈ ပဵၼ် ၶဵၼ်လူင်တႆးၵေႃႈယဝ်ႉ လႆႈဝႃႈၵူၼ်းၵေႃႉၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈမၼ်းၼုင်ႈၼႆ ပွင်ႇဝႃႈ မႅတ်ႇပႅင်းပႂ်ႉပႃးပၼ် ၾိင်ႈၶူဝ်းၼုင်ႈ တႆးယဝ်ႉ။ ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီ ႁၼ်ႁၢင်ႈဝူင်ႇဝွၵ်ႇၼႄထိုင်လွင်ႈမၼ်းပဵၼ်တႆးယူႇ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၶူဝ်းတႆး...

တႅင်တဝ်ႈ ႁိုဝ် တႅင်ၸမ်ႇပူႇၼႆႉ ပဵၼ်မၢၵ်ႇဝၢၵ်ႈႁၢၵ်ႈႁူဝ်ဢၼ်မီးဢရသႃႇၸဵမ်းဝၢၼ်၊ မီးၼမ်ႉတွၼ်းၽွၼ်းလီ တေႃႇတူဝ်ၶိင်းၵူၼ်းႁဝ်းတႄႉတႄႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ႁဝ်းဢွၼ်ၵၼ်မႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း တင်ႈတႄႇလၢႆးၽုၵ်ႇမၼ်း တေႃႇထိုင်ၶၢဝ်းလႆႈၵိၼ်လႆႈလူႇလႆႈတၢၼ်းၵၼ်။ လၢႆးၽုၵ်ႇတႅင်တဝ်ႈ 1. ၼႂ်းသူၼ်ႁိူၵ်ႈႁဝ်းၼၼ်ႉ ၶုတ်းႁဵတ်းတိူၵ်ႇၶူၺ်လိၼ်တႅဝ်းယၢဝ်းယၢဝ်း တၢင်းၵႂၢင်ႈမွၵ်ႈသွင်သွၵ်ႇ၊ ၼႂ်းၵၢင်ၶုတ်းပဵၼ်ႁွင်ႈဢွၼ်ႇဝႆႉ။ သၢင်ႇထုၵ်ႇသုတ်း ႁႂ်ႈပဵၼ်လိၼ်ၽုၺ်ႈလိၼ်ၽူင်း လိၼ်လေႃးသၢႆး။ 2. ၼိူဝ်တိူၵ်ႇၶူၺ်လိၼ်ၼၼ်ႉ ၶုတ်းပဵၼ်လုၵ်းဢွၼ်ႇတႃႇသႂ်ႇၾုၼ်ႇ ၶီႈဝူဝ်းၶီႈၵႂၢႆး ၶီႈမူၵေႃႈလႆႈ။ ၾုၼ်ႇၼႆႉၸႂ်ႉၾုၼ်ႇထၢတ်ႈၵေႃႈလႆႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈႁႂ်ႈလီသုတ်း ၸႂ်ႉၾုၼ်ႇၶီႈဝူဝ်းၶီႈၵႂၢႆးၶႅမ်ႉသုတ်း...

ၸိုဝ်ႈ            ၼၢင်းၶမ်းၵူႇ ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ  ၼၢင်းၶမ်းၵူႇ ပေႃႈၸိုဝ်ႈ       ၸဝ်ႈၵၢင်းသိူဝ် မႄႈၸိုဝ်ႈ        ၼၢင်းသႅင်သူၺ်ႇ ၵိူတ်ႇ            ၵေႃးၸႃႇ ပီ 1215 လိူၼ်...

ၸွမ်းၼင်ႇ ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ၵူၼ်းထွမ်ႇငိၼ်းၶၢဝ်ႇငၢဝ်းႁဝ်းၶႃႈ တေႁူႉၸွမ်းၵၼ်ယူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၼႂ်းပီ 2021 ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ၾၢႆႇၼၼ်ႉ ပီ 2021 ၵႂႃႇၼႆႉ ၽႅၼ်ၵၢၼ်ၵွတ်ႇလူၵ်ႈၶွင်မိူင်းၶႄႇ ဢၼ်တေလုၵ်ႉတီႈၼႂ်းမိူင်းၶႄႇယဝ်ႉ လတ်းၽၢၼ်ႇၼႂ်းမိူင်းတႆး ႁွတ်ႈၽႅဝ်ၵႂႃႇမိူင်းရၶႅင်ႇ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၶၢမ်ႈပႃးၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇသေယဝ်ႉ ႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးႁွတ်ႈၽႅဝ် ၵႂႃႇတၢင်း လူၵ်ႈၵမ်ႇၽႃႇလူင်သေ ပၼ်ႇမႃးပဵၼ်ၼိုင်ႈႁွပ်ႈ ႁႂ်ႈပဵၼ်ၽႅၼ်ၵၢၼ် ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးယႂ်ႇလူင် ဢၼ်ၼၼ်ႉ...

ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ် ဢၼ်လႆႈပဵၼ်ၵႂႃႇ ၼႂ်းၵႄႈတပ်ႉသိုၵ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇလႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မွၵ်ႈၽၢၵ်ႇ လိူၼ် 20 ဝၼ်း ပူၼ်ႉမႃး ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇလၢႆလၢႆဝဵင်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၺႃး ၸၢၵ်ႇပၢင်တိုၵ်း၊ လူႉတၢႆမၢတ်ႇၸဵပ်း၊ လႆႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်းသိူဝ်။ တုမ်ႉတိူဝ်ႉလွင်ႈယူႇလွင်ႈၵိၼ်လႄႈ လွင်ႈၽုၵ်ႇသွမ်ႈ။ ဝၢႆးလင်ပၢင်တိုၵ်းယဵၼ် ၵၢၼ်ယူႇၵိၼ်ၵူၼ်း မိူင်းမီးၸိူင်ႉႁိုဝ်။ ၸၢႆးဝၼ်းလႅင်းၶမ်း ၽူႈတႅၼ်းသၽႃးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၶဵတ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈမၢႆ 3 (လႃႈသဵဝ်ႈ) ၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်းပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ...

ပီ 2019 လိူၼ်ထူၼ်ႈ 9 ဝၼ်းတီႈ 26 ၼႆႉ ယူႇတီႈလုမ်းၽွင်းတၢင်မိူင်းဢမေႊရိၵၼ် ဢၼ်ပၵ်းလုမ်းဝႆႉတီႈမိူင်းမၢၼ်ႈဢွၵ်ႇ လိၵ်ႈမႃး ဢွၵ်ႇၶေႃႈပၼ်ၾၢင်ႉထိုင် ပူၵ်ႉၵူဝ်ႇသုၼ်ႇၵူၼ်းလႄႈ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈပႃးတင်းၸိူဝ်းပဵၼ်လုၵ်ႈၸုမ်း ဢၼ်ၸိူဝ်း ႁပ်ႉ ၵၢၼ်ၼႂ်းလုမ်းၶဝ်လႄႈသင်၊ ၸိူဝ်းဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈတင်းၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ်ၼၼ်ႉ။ ႁဵတ်းသင်လႄႈဝႃႈၸိူင်ႉၼၼ်လႃႇၼႆ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၶဝ်လႆႈၶၢဝ်ႇဝႃႈ ၼႂ်းပီ 2019 လိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႊသ် 30 ဝၼ်း ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်...

ယႃႈမဝ်းၵမ်ႁိုဝ် ၶိူင်ႈမဝ်းမိင်း ဢၼ်ဢွၵ်ႇႁႅင်းတေႃႇဢွၵ်းဢေႃ တင်းမူတ်းၼႆႉ ပေႃးမႃးၸႅၵ်ႇယႅၵ်ႈႁဵတ်းႁူဝ်ႁုပ်ႈ မၼ်းတူၺ်း လၵ်းလၵ်းမၼ်းလႆႈႁၼ် 4 သႅၼ်း။ သႅၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ယႃႈသင်လၢႆလၢႆႁဝ်းမႃးၽွမ်ႉၵၼ် လဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း။ (1) ယႃႈမဝ်းၵမ်သႅၼ်းဢွၵ်ႇႁႅင်းတဵၵ်းဢွၵ်းဢေႃ။ ယႃႈမဝ်းၵမ်သႅၼ်းမီးႁႅင်းတဵၵ်းဢွၵ်းဢေႃၼႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇ-ၾိၼ်ႇ ႁိုဝ် ယႃႈၾိၼ်ႇလမ်၊ မေႃႊၾိၼ်ႊ၊ ႁေႊရူဝ်ႊဢိၼ်ႊ၊ ယႃႈၼွၼ်းလပ်း၊ ယႃႈၵိုတ်းလိုဝ်ႈဢွၵ်းဢေႃ၊ ယႃႈဢိုၼ်းၵွမ်ႇဢွၵ်းဢေႃ။ လဝ်ႈႁႅင်ႈ၊ ၶိူင်ႈၵိၼ်ၼမ်ႉသူတ်ႉဢၼ်မဝ်းမိင်းၵူႈၸိူဝ်ႉၵူႈပိူင် (လဝ်ႈ၊...

ၵၢပ်ႈဝၢၼ်ႈပၢၼ်မိူင်းမိူဝ်ႈလဵဝ် ယူႇၼႂ်းၵၢပ်ႈပၢၼ်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီသၢဝ်းဢဵတ်း လုၵ်ႈဢွၼ်ႇသႅၼ်းႁၢတ်ႈႁၢႆး ၸၢႆးယိင်းထုၵ်ႇ ၵုမ်းငမ်း မဝ်းမိင်း လူင်လႆ ၸူမ်ဢုင်ၼုၵ်းၼဝ်ႈၼႂ်းဢွင်ႈ တႂ်ႈဢမ်းၼၢၸ်ႈ ဢၢႆႊထီႊ (IT) သေ လိုမ်းလႅမ်ႉ လေးလႅမ်း ၸိမ်းဢရသႃႇတၢင်းဝၢၼ်ၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆး လိၵ်ႈလၢႆးၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေ သၢင်ႇတေႃႇတၢင်းလႂ် လၢႆးလႂ်ၵေႃႈ ဝၵ်ႉတၢဝ်းလၢၵ်ႈဢဝ်လိၵ်ႈလၢႆးၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၽႃးသႃလႂ် ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵႂႃႇသိုဝ်ႈၼႃႈတၼ်းတႃၽႂ်မၼ်း ဢမ်ႇတၼ်းၶုၵ်းၸႂ်လႆႈ လုၵ်ႈလၢၼ် ဢၼ်ပႆတိတ်းတၢမ်ၸွမ်းႁွႆးမႃးပႃႈလင်။ ၽႂ်ၽႂ်ၵေႃႈ ၵုမ်ႇမိုင်ႉလုၵ်ႉၾိုၼ်ႉတေႃႇသူႈတႃႇပၢၵ်ႇတွင်ႉႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်း၊...

1962 လိူၼ်မၢတ်ႊၶျ် 2 ဝၼ်း၊ ၵၢင်ၼႂ်မိူင်းၸမ်လႅင်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်းလူင် ၸွမ်သိုၵ်းၼေႇဝိၼ်း ဢွၼ်ဢဝ်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁုပ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ/ ဢမ်းၼၢၸ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ပတ်းပိုၼ်ႉ။ တီႉၺွပ်းဢဝ် ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ဢိၵ်ႇၸဝ်ႈၾႃႉတႆးတင်းၼမ်၊ မိူၼ်ပိူၼ်ႈၵျေႃးႁူၺ်းၵႅတ်ႇႁႅတ်ႉဝႅတ်ႉပၢႆးလိုပ်ႈၶင်ၵႆႇၶင်ၼူၵ်ႉ ၼႂ်းလဝ်ႉၼႂ်းသွင်းသေ တီႉၺွပ်းဢဝ်ဢၢၼ်ႇႁူဝ်သိပ်းမၼ်း။ ပေႃးလၢတ်ႈမႃးလွင်ႈၼႆႉၸိုင် သမ်ႉတေလႆႈတေႃႉတႆႇၶႆႈၼႄ ပိုၼ်းလွင်ႈပဵၼ်မႃးတၢင်းလင် ပိူင်ပဵၼ်ဢၼ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ။ ဢွၼ်ၼႃႈၼၼ်ႉ 1962 ၼႂ်းၵၢင်လိူၼ်ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊ မိူဝ်ႈပဵၼ်ပၢင်ၵုမ်သၽႃးပႃႇလီႇမၼ်ႇ...

ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇၼႆႉ ပေႃးတူၺ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း ၶႅၼ်းႁၢင်ႈႁၢႆႉသေၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈလၢႆပုၼ်ႈ။ ဢၼ်လီမႆႈၸႂ်တႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇတႆးႁဝ်း မီးတင်းၼမ်။ ပၼ်ႁႃဢၼ်ႁၼ်တႂ်ႈတႃတႄႉ ပဵၼ်လွင်ႈပေႃႈမႄႈ ဢမ်ႇပွင်ႇၸႂ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇလႄႈ ဢမ်ႇႁၼ်ဝႃႈမၼ်းလမ်ႇလွင်ႈတႃႇလုၵ်ႈလၢၼ်ၶဝ် ပိူင်ၼိုင်ႈ။ ထႅင်ႈပိူင်ၼိုင်ႈ ပဵၼ်ၵွပ်ႈလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၼႂ်းၼႃႈႁိူၼ်းၵေႃႈပႃး၊ ပၼ်ႁႃၼႃႈႁိူၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပႃးၸဵမ်ၵႆႉၶၢႆႉတီႈယူႇ တၼ်းသဝ်းလႄႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢမ်ႇၸၢင်ႈသိုပ်ႇၵၢၼ်ႁဵၼ်း၊ ငဝ်းလၢႆးဝၢၼ်ႈမိူင်းဢမ်ႇၼိမ်၊ ပၼ်ႁႃယႃႈမဝ်းၵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ တုမ်ႉတိူဝ်ႉပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းပတ်းပိုၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢၼ်ႈဢၼ်ယူႇၵႆဝဵင်းမၢင်တီႈ ဢမ်ႇမီးႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢမ်ႇၶဝ်ႈထိုင်၊ တီႈမီးႁူင်းႁဵၼ်းၵေႃႈ...

ၶေႃႈမုလ်း - ပပ်ႉမႅၵ်ႉၵသိၼ်းၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ မၢႆ 15, March 2019

(ၽွၼ်းလီထူဝ်ႇပူင် တေႃႇတူဝ်ၶိင်း) ထူဝ်ႇပူင်ၼႆႉ ပဵၼ်ဢႃႈႁႃႇရတၢင်းၵိၼ် ဢၼ်မီးထၢတ်ႈပၼ်ၼမ်ႉတွၼ်းၽွၼ်းလီ တေႃႇတူဝ်ၶိင်းၵူၼ်းႁဝ်း တင်းၼမ်။ မိူၼ်ၼင်ႇမီးထၢတ်ႈ ဢၼ်ပႃးၵိူဝ်ဝၢၼ်လႄႈပႅင်ႈ (Carbohydrate) ၊ သဵၼ်ႈယႂ်း၊ ထၢတ်ႈၵိူဝ် (Protein) ၊ ၶႆမၼ်း၊ ထၢတ်ႈၵမ်ႉလုပ်ႇၵႅၼ်ႇၶႅင် (Calcium) ၊ ထၢတ်ႈလဵၵ်း၊ ထၢတ်ႈတွင်း (Phosphorus) ၊ ဝီႊတႃႊမိၼ်ႊဢေႊ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ထူဝ်ႇပူင်ၼႆႉ...