ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈထႆး ၵူတ်ႇထတ်းတီႉၺွပ်းလႆႈ ၵူၼ်းလၵ်ႉလွမ်ၶဝ်ႈမိူင်းထႆး တီႈၵဵင်းမႆႇ၊ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ - ဝႃႈၼႆ။ ဝၼ်းတီႈ 27 /06/2019 ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈႁူင်းပလိၵ်ႈ ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇလႄႈ မႄႈႁွင်ႈသွၼ် ႁူမ်ႈၵၼ်ၵူတ်ႇထတ်းတီႉၺွပ်းလႆႈ ၵူၼ်းၶဝ်ႈမိူင်းၽိတ်းပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈ တီႈၸႄႈဝဵင်းႁွတ်ႉ ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး ။ ဢၼ်ပလိၵ်ႈထႆးတီႉလႆႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်   ၼၢင်းဢေးၵီႇ၊ ၼၢင်းၼေႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉတင်းမူတ်းမီး 10...

(ၸၢႆးၽွၼ်းလီ) မိူင်းတႆးၼႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် ဢၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မိူင်းတႆးဢိၵ်ႇ ၸဝ်ႈၾႃႉ၊ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းမိူင်းသၼ်လွႆဢိၵ်ႇတင်းၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မိူင်းမၢၼ်ႈ ၸွမ်သိုၵ်းဢွင်ႇသၢၼ်း ႁူမ်ႈၵၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၵေႃႇတင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႁူမ်ႈၸွမ်းၵၼ်မႃးယဝ်ႉ ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇလႆႈၽဵင်ႇပဵင်း ၵၼ်တင်းမိူင်းမၢၼ်ႈၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ထိုင်မႃးပီ 1962 လိူၼ်မၢတ်ႊၶျ် 2 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈထုၵ်ႇၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ၼေႇဝိၼ်းဢွၼ်ႁူဝ် ႁုပ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းထႅင်ႈယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်ၵေႃႈလႆႈဝႃႈထုၵ်ႇၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်းသိၵ်ႇယႃႉပႅတ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တင်ႈတႄႇၼၼ်ႉမႃးပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းမိူင်းတႆး လႆႈယဵၼ်းပဵၼ်ၶႃႈလိပ်း ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းမႃး။...

ႁူမ်ႈဝႃႈၸဝ်ႈသႅင်ၸိုၼ်ႈ လႆႈသဵင်ႈၵမ်သုတ်းမုၼ်ၵႂႃႇ ၶွပ်ႈတဵမ် 7 ပီ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 15 လိူၼ်သႅပ်ႊထႅမ်ႊၿိူဝ်ႊ ပီ 2011 ယဝ်ႉလႄႈ လႆႈမႃးထတ်းထွင်ၶုၵ်းၶူၼ်ႉ ဝူၼ်ႉႁႃၽွၼ်းၵၢၼ် ၼမ်ႉတိၼ်ၼမ်ႉမိုဝ်း ၵၢၼ်ၽႃသႃ လိၵ်ႈလၢႆး ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ဢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းသၢင်ႈတိုဝ်းၵမ်မႃးၼၼ်ႉ ဢဝ်မႃးဢုပ်ႇလၢတ်ႈပိုတ်ႇပၢၵ်ႇၶႆႈၼႄၵၼ် ၼိုင်ႈပွတ်းၼိုင်ႈတွၼ်ႈ။ ၸဝ်ႈသႅင်ၸိုၼ်ႈၼႆႉ ၵွပ်ႈမီးၸႂ်သူင်တႅမ်ႈႁွင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်းလႄႈ ၵၢၼ်တႅင်ႇတႅမ်ႈႁွင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်းၼၼ်ႉ မီးတၢင်းၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈ...

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 13 သႅပ်ႊထႅမ်ႊၿိူဝ်ႊ 2007 ၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ (UN) ၸတ်းပၢင်ၵုမ်လူင် ၵမ်းထူၼ်ႈ 62 တီႈလုမ်းပွင်ၵၢၼ်လူင်ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ တီႈဝဵင်းလူင်ၼိဝ်ႊယွၵ်ႉ ၸိုင်ႈမိူင်းဢမေႊရိၵႃႊ၊ ႁူမ်ႈလႆႈၸႂ် တႅပ်းတတ်းႁပ်ႉႁွင်းမၵ်းမၼ်ႈလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ ၶေႃႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇ ဝႃႈလူၺ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၶိူဝ်း ၵိုၵ်းပိုၼ်ႉတီႈ (Declaration on the Rights of Indigenous Peoples-UNDRIP)...

“ပိူင်ၽွတ်ႈႁႅၼ်းၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ” ဢၼ်ပိုတ်ႇၸႅင်ႈၼႄဝႆႉ ၼႂ်းလၵ်းမိူင်း (ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း)ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ မၢႆထိုင် ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢၼ်ယိပ်းၸႂ်ႉဢႃႇၼႃႇၾၢႆႇၽွင်းငမ်းယူႇၼၼ်ႉၵူၺ်း။ မၼ်းၸီႉၸႅင်ႈၼႄဢၼ်ဝႃႈ ၾၢႆႇႁႅၼ်းၾိင်ႈမိူင်း၊ ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းလႄႈ ၾၢႆႇတွၼ်ႇၾိင်ႈ(လုမ်းတြႃး)ၶဝ် တင်းသၢမ်ဢၼ်သၢမ်ၾၢႆႇ ႁဵတ်းႁိုဝ်ယိပ်းၸႂ်ႉဢႃႇၼႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉတင်းသဵင်ႈယဝ်ႉ။ တီႈပိူင်ၸဝ်ႈပိူင်ႇၾႃႉငမ်းလိၼ် လႄႈ ပိူင်ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇၶဝ်တႄႉ ဢႃႇၼႃႇႁႅင်းပွင်တင်းသၢမ်ၾၢႆႇၼႆႉ ႁုပ်ႈႁူမ်ႈၵၼ်မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းမိုဝ်း ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းလႄႈ ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇၶဝ်ၵူၺ်းယဝ်ႉ။ တီႈပၢၼ်မိူင်းမႂ်ႇၸင်ႇၼႆႉတႄႉ လႆႈၸႅၵ်ႇၽႄဢႃႇၼႃႇသၢမ်ၾၢႆႇၼၼ်ႉသေ ယိပ်းၸႂ်ႉယဝ်ႉ။...

မိူင်းၼႂ်းၵုၼ်ဢေႊသျိူဝ်ႊၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ႁိုဝ် ASEAN ပဵၼ်ၸုမ်းမိူင်း ဢၼ်ႁၼ်ထိုင်လွင်ႈလမ်ႇလွင်ႈ ပၢႆးပၺ်ၺႃတႄႉတႄႉယူႇ။ ၼင်ႇႁိုဝ်တေပူၵ်းပွင်လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇပၢႆးပၺ်ၺႃၼႆၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၸုမ်းASEAN လႆႈၵေႃႇတင်ႈၶူင်းၵၢၼ် ၼင်ႇႁိုဝ်တေထတ်းသၢင်လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၼႂ်းမိူင်းဢၼ်ယူႇၼႂ်းၵုၼ်ဢေႊသျိူဝ်ႊ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ၊ ၶူင်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉမိူၼ်ၼင်ႇ Programme for International Student Assessment (PISA) လႄႈၶူင်းၵၢၼ် Organization for Economic Co-operation...

ပေႃးထိုင်ၵၢင်ပီမႃးၼႆႉ ၼႂ်း 2-3 ပီၼႆႉ လႆႈႁၼ်ၸဝ်သူၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇၶဝ် လႆႈႁူပ်ႉၽေးၶဵၼ် မူင်ႈမႅင်းၵဝ်းၵိၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ။ ပီၵၢႆလႄႈ ပီၼႆႉ ၶၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇလီသေတႃႉ ယွၼ်ႉမႅင်းယႃႉသူၼ်ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ၊ ပွတ်းၸၢၼ်း ႁၢဝ်ႈႁႅင်းလႄႈ ၶဝ်ႈ ၵၢပ်ႇၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈၶၢႆၼမ်။ လႆႈႁူႉဝႃႈ ဝၢႆးၾူၼ်တူၵ်းၼမ်ႉထူမ်ႈယဝ်ႉ မူင်ႈၵႆႉယႃႉ သူၼ်ဝႃႈၼႆသေတႃႉ လၢႆးႁႄႉၵင်ႈသမ်ႉ တေမီးၸိူင်ႉႁိုဝ်? ၸၢႆးဝၼ်းလႅင်းၶမ်း ၽူႈတႅၼ်းသၽႃးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် လႆႈၶႆႈၼႄသေ...

ပၢင်ၵုမ်ၼွၵ်ႈလႅၵ်ႈ ၽူႈၼမ်းၼႂ်း UPDJC ႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ် တီႈလုမ်းသုၼ်ၵၢင်မႄးလီ ၼႂ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ NRPC တီႈတႃႈၵုင်ႈ တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 2 ဝၼ်း ဝၼ်းတီႈ 13 တင်း 14 လိူၼ်ၵျုၼ်ႊၼႆႉ၊ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ လႆႈၵပ်း သိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ်ဝႆႉ ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် ၸၢႆးငိုၼ်း ၽူႈၼမ်းၼႂ်း မၢႆ...

ဢမ်ႇလႆႈၼပ်ႉသွၼ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ဢမ်ႇလႆႈယင်ႇသဵင်ပဵၼ်လၵ်းပဵၼ်ပိူင်သေ လၢႆလၢႆၵေႃႉၶၢတ်ႈလၢမ်း မၵ်းလၢတ်ႈဢွၵ်ႇပၢၵ်ႇဝႃႈ ႁူဝ်ၵူၼ်းတႆးၼႂ်းမိူင်းတႆး မီး 8 လၢၼ်ႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈဝႃႈ 12 လၢၼ်ႉၵေႃႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မိူဝ်ႈ 2014 ပၢႆလိူၼ်မၢၶျ်ႉၼၼ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈႁဵတ်းၶေႃႈယင်ႇထတ်းၵူၼ်းမိူင်းတႆးဝႃႈ မီး 5 လၢၼ်ႉ 8 သႅၼ်ပၢႆ။ ၼႂ်းၵႃႈတင်းသဵင်ႈၼၼ်ႉ မီးလၢႆၶိူဝ်းၵူၼ်းႁူမ်ႈလူၺ်ႈ။ ႁူမ်ႈဝႃႈၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ်ၸႅၵ်ႇယႅၵ်ႈၽႄဢွၵ်ႇ တႆးၶိုၼ်...

ၸဝ်ႈသိူဝ်ၶၢၼ်ႇၾႃႉ ၽူႈပွင်သၢင်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၵၼ်သၢမ် ၵၼ် (3) တွၼ်ႈ (င) /သိုပ်ႇမႃးၽိုၼ်ပူၼ်ႉ တွၼ်ႈ (င) ထိုင်မႃး 1317 တူဝ်မၼ်းၸဝ်ႈလႄႈ ၸဝ်ႈၼွင်ႉသၢမ်လူင်ၾႃႉ လႆႈၸတ်းႁႅၼ်းသိုၵ်းပဵၼ်သွင်ငႃးသေယဝ်ႉ ၶိုၼ်ႈလွမ်ႉ ၼွင်သႄ ၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၽူႈၵွၼ်းၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းၼွင်သႄ ယုၼ်ၵူၺ်ႉ (Governor General Yun Kuei) ဢမ်ႇတၼ်းႁူႉတူဝ်သေ...

ၾၢင်ႁၢင်ႈယႃႈမႃႉ ယႃႈမႃႉၼႆႉၾၢင်ႁၢင်ႈမၼ်းပဵၼ်မဵတ်ႉသႅၼ်းလဵၵ်ႉ ၵူမ်မူၼ်း-ၽႅပ်ႉ ဝႆႉ။ မီးသဵၼ်ႈၽႃႇသုၼ်ၵၢင်မွၵ်ႈ 6-8 မိလ်လိမဵတ်ႉ၊ တၢင်းၼႃမွၵ်ႈ 3 မိလ်လိမဵတ်ႉ၊ ၼမ်ႉၼၵ်းမွၵ်ႈ 80-100 မိလ်လိၵရမ်ႊ။ မီးသီလၢႆလၢႆသႅၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ သီမၢၵ်ႇၸွၵ်း၊ သီသဝ်ႈ၊ သီၶွင်ႇ၊ သီၶွင်ႇၵမ်ႇ၊ သီလိူင်သဝ်ႈ၊ သီလိူင်လႄႈသီၶဵဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ယႃႈမႃႉၼႆႉ-ဢိင်းၵလဵတ်ႈႁွင်ႉလၢႆၸိုဝ်ႈ- wy, Item, crystal...

ဝၼ်းတီႈ 20/8/2018 ၼႆႉ သင်ႇၶႃႇ ၸဝ်ႈတင်းလၢႆ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၸႅင်ႈထိုင်ၵၼ် ႁႂ်ႈသုတ်ႇမုၼ်း ဝၢၼ်းပရိတ်ႈ ၶၢဝ်းလဵဝ် မိူဝ်ႈ လဵဝ်ၵၼ် ပတ်းပိုၼ်ႉတူဝ်ႈမိူင်းတႆး။ ယိူင်းဢၢၼ်းလူင် ပိူဝ်ႈတႃႇ ဝၢၼ်ႈမိူင်းၵတ်းယဵၼ် ပိူဝ်ႈတႃႇ သိုၵ်းတႆး သွင်ၸုမ်း ဢမ်ႇ ယိုဝ်းၵၼ်ၼႆ ဝႃႇ။ ပေႃးဝူၼ်ႉတူၺ်း တွၼ်ႈတႃႇ...

ၼႂ်းဝူင်ႈၼႆႉ လိူၼ်ၵျုၼ်ႊဝူင်ႈတီႈ 2 ဝၼ်းတီႈ 8 လႄႈ 9 ၸုမ်းဢွၼ်ႁူဝ်ၶၵ်ႉၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် ၶွင်ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်းလူင်း လၢႆးမိုဝ်းဝႆႉ 8 ၸုမ်း ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ 10 ၸုမ်း ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ PPST ၼၼ်ႉ တေၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၵၼ်တီႈ ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆးၼႆသေယဝ်ႉ ယူႇတီႈတပ်ႉမတေႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈသမ်ႉ သၢၼ်ၶတ်းဢမ်ႇႁၼ်လီ၊ ဢမ်ႇႁပ်ႉႁွင်းတုင်းလႆႈလႄႈ...

ပေႃးတူၵ်ႇၶေႃႈၵႂၢမ်းဝႃႈ မၢဝ်း ၼႆ ၵူၼ်းတၢင်ႇၶိူဝ်း ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ တၢင် ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး ၼႆၵမ်းလဵဝ်။ သၢႆၵႄးလူင် မႄႈၼမ်ႉ မၢဝ်းၵေႃႈလီ ၽႅၼ်ႇလိၼ် မိူင်းမၢဝ်း ၵေႃႈယဝ်ႉ တိုၼ်းပွင်ႇဝႃႈ ပဵၼ်မိူင်းတႆး ၵမ်းလဵဝ် လႄႈ တၢင်ႇၶိူဝ်းၵေႃႈလီ ပႃးၸဵမ် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး ပေႃးတႅမ်ႈၵႂၢမ်းမၢၵ်ႇ၊ တႅမ်ႈလိၵ်ႈယွင်ႈ ယေႃးတႆးၼႆ...

ၶေႃႈမုလ်း - ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ မၢႆ 009 September, 2018