Wednesday, January 28, 2026

CATEGORY

Uncategorized

“ၶုမ်ၵုတ်း ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်း ပိူင်းပၼ်ၶိုၼ်းပိုၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ”

ဝၼ်းတီႈ 11/7/2019 ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းမၢႆတွင်း ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်း ႁိုဝ် ၸဝ်ႈမူဝ်ႁိူင်း ၸဝ်ႈၽူႈၵိုၵ်းပိုၼ်း ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ။ ၸိုင်ႈတႆးၼၼ်ႉ လူႉၶွႆႈသုတ်းမုၼ်တဵမ် 28 ပီ။ ပေႃးထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ 11 လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊၵူႈပီ မီးလုၵ်ႈၼွင်ႉပွင်ႈပၢႆလႆႈၵႂႃႇ တီႈၶုမ်ၵုတ်းၸဝ်ႈဢၼ်တင်ႈဝႆႉတီႈလႅၼ်လိၼ်တႆး - ထႆး ၼၼ်ႉသေ တၵ်ႉယမ် ၶႆႈၶိုၼ်းပိုၼ်းၸဝ်ႈလႄႈ လူႇၶဝ်ႈၼမ်ႉ...

လၵ်းၸဵင်လိၵ်ႈလၢႆးၵႂၢမ်းလၢတ်ႈတႆးၶႅင်လႅင်းၸွင်ႇႁဝ်းၶႅင်ႁႅင်းႁၵ်ႉသႃလႆႈ

တႃႇတေၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမၼ်ႈၵိုၼ်းယိုၼ်းယၢဝ်းလႆႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇဝႃႈၵူၼ်းၶိူဝ်းလႂ်ၶိူဝ်းၼိုင်ႈ တၵ်းမီးလွၼ်ႉၵႅၼ်ၽႃသႃ ၾိင်ႈငႄႈလိၵ်ႈလႆးၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၵူၼ်းၶိူဝ်းၼၼ်ႉ တၵ်းမီးပိုၼ်းမီးလၵ်းမီးၸဵင် ပဵၼ်ပၵ်းၼိုင်ႈပိူင်လဵဝ် ၵၼ်ၵွၼ်ႇၸင်ႇတေၸၢင်ႈပႃးဢဝ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶိုၼ်ႈယႂ်ႇႁိူဝ်ႈႁိူင်းၵိုမ်းမၼ်ႈယၢဝ်းယိုၼ်းယူႇလႆႈၼၢၼ်းႁိုင်။ ႁူမ်ႈဝႃႈၼႂ်းလူၵ်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆးပဵၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၵူၼ်းၶိူဝ်းယႂ်ႇဢၼ်မီးမႃးႁိုင် 4-5 ႁဵင်ပီသေတႃႉ လိုၼ်းလင် မႃးၼႆႉ ယွၼ်ႉၵွပ်ႈဝႆႉဝဝ်ဝၢင် လွၼ်ႉၵႅၼ်ၽႃသႃ ၾိင်ႈငႄႈ လိၵ်ႈလႆးၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်း ဢမ်ႇမီး လၵ်းၸဵင်ၼၵ်းၼႅၼ်ႈတၢႆတူဝ် ၸင်ႇၸူးငၢႆႈ မၵ်ႉငၢႆႈသေလူမ်လၢမ်ၵၼ်မႃး လူၺ်ႈႁဝ်းဢမ်ႇလႆႈတင်ႈၸႂ် ၵေႃႈႁင်းမၼ်း ထုၵ်ႇၾၢႆႇၼိုင်ႈၾၢႆႇလႂ်ယႃႉၵဝ်းၶဝ်ႈၸိမ် တဵၵ်းတဵင်...

ပေႃးၵိၼ်ယႃႈမႃႉၸၢင်ႈပဵၼ်သင် ၵူၼ်းၵိၼ်ယႃႈၾၢင်ႁၢင်ႈပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်?

ၶဝ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈယႃႈမဝ်းၵမ်တင်းလၢႆၼႆႉ ပေႃးဝႃႈမီးလွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း/သူႇ/သမ်း/ၵိၼ်ၵေႃႈ တိုၼ်းမီး လွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ တေႃႇတူဝ်တင်းၸႂ် ၵူၼ်းႁဝ်းယဝ်ႉ။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၾၢင်ႁၢင်ႈလၵ်ႉၶၼႃႇလႄႈ လွင်ႈႁဵတ်းတၢင်းသၢင်ႈ တၢင်းယၢမ်ႈ ၵူၼ်းၵေႃႉသူႇသမ်းၵိၼ်ယႃႈၼၼ်ႉ ပိူင်ႈပႅၵ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးလိူဝ်ၵူၼ်းပၵတိဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ပေႃးၵိၼ်ယႃႈမႃႉၸၢင်ႈပဵၼ်သင်? ၵူၼ်းၸိူဝ်းတိတ်းၸပ်းယႃႈမႃႉၼၼ်ႉ မီးၾၢင်ႁၢင်ႈသွင်ပိူင်- မိူဝ်ႈဢမ်ႇလႆႈၵိၼ်ပဵၼ်ပိူင်ၼိုင်ႈ ပေႃးလႆႈၵိၼ်ယဝ်ႉ ပဵၼ်ပိူင်ၼိုင်ႈ။- (1)မိူဝ်ႈဢမ်ႇလႆႈၵိၼ်ယႃႈၼၼ်ႉ မီးပိူင်ၾၢင်ႁၢင်ႈႁိူဝ်ႉဢူၼ်ႈၼူၼ်းမွႆႈႁၢႆႉႁႅင်း၊ သဝ်ႈငဝ်၊ ၸႂ်သၼ်ႇ၊ ၸႂ်ဢမ်ႇၼိမ်၊ ၸႂ်ပိတ်း ၸႂ်ပွတ်း ၸႂ်ႁၢႆႉ၊ ဢွၵ်းဢေႃႁဵတ်းၵၢၼ်ၽိတ်းပၵတိ၊ ၵႂင်ၵႂင်ၵႃးၵႃး၊...

ပိူင်ပိုင်းလၵ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆး ထိုင်ၶၵ်ႉတွၼ်ႈလႂ် ၽႂ်ႁဵတ်းသင်ဝႆႉ?

ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ် ၸႂ်ယဵၼ်၊ ၽူႈယၢမ်ႈပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၵေႃၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈၸိုင်ႈတႆး (SSCDC) တေႃႉတႆႇၶႆႈလၢတ်ႈၼႄ လွင်ႈတူဝ်ထူပ်းၵၢၼ်ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈ ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆး လႄႈ ငဝ်းလၢႆးယၢမ်းလဵဝ် ထိုင်ၶၵ်ႉတွၼ်ႈလႂ်ဝႆႉယူႇ၊ ၶိုပ်ႈၼႃႈၶိုၼ်ႈသင်ႉၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ၸုမ်းလႂ်သိုပ်ႇႁပ်ႉၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈ ၵႂႃႇထႅင်ႈ၊ ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်းၸႄႈမိူင်းတႆး တေၶဝ်ႈတၢင်းၵၢၼ် ပဵၼ်မၢႆမီႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈမိူဝ်ႈလႂ်?။ ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း (လၵ်းမိူင်း)ၸိုင်ႈတႆး တႄႇၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈမႃးမိူဝ်ႈလႂ်?။ ဢွၼ်ၼႃႈပီ 2000 ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၸဝ်ႈၸၢင်ႉ (ယွင်ႁူၺ်ႈ)...

ပီႈၼွင်ႉတႆးၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းထႆး ၸွင်ႇႁဝ်းမိူၼ်ၸိူင်ႉမႅင်းမဝ်ႈမိၼ်ၶဝ်ႈၾႆး?

ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း ဢၼ်ၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ယူႇၼႂ်းမိူင်းထႆး ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈႁူပ်ႉထူပ်းတၢင်း ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႄႉတႄႉ။ ပိူင်လူင်မၼ်း ပဵၼ်လွင်ႈပၼ်ႁႃဝတ်းဝႂ်ဢၼုၺၢတ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ဢိၵ်ႇ ၶဝ်ႈမိူင်းၽိတ်းမၢႆမီႈ။ ပေႃးဢမ်ႇမီးဝႂ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸိုင် ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵေႃႈ လိူဝ်သေလႆႈၵႃႈႁႅင်းဢေႇယဝ်ႉ ပေႃးဝႃႈၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆး လူင်းၵူတ်ႇထတ်းႁူပ်ႉႁၼ်တီႉၺွပ်းလႆႈၸိုင် ၸၢင်ႈလႆႈတူၵ်းၶွၵ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၺႃးမၢပ်ႇမႂ်ငိုၼ်းၼမ်လိူဝ်ႁႅင်း ၼပ်ႉႁူဝ်မိုၼ်ႇဝၢတ်ႇ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈၺႃးတီႉၺွပ်းပူၼ်ႉၵႂႃႇဢမ်ႇလၢႆဝၼ်းၵူၺ်း ၺႃးတီႉၺွပ်းထႅင်ႈၵမ်းသွင်၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈၺႃးတီႉၺွပ်း ၵုမ်းၶင်တူၵ်းၶွၵ်ႈယဝ်ႉ ဢဝ်မိူဝ်းသူင်ႇတၢင်းလႅၼ်လိၼ်၊ ပဵၼ်ၶၢဝ်းၵိင်းတႆးၼမ်ႉတႃတူၵ်း-မူၵ်းတႃယွႆႉ၊...

ဝဵင်းပၢင်လွင်း

ဝဵင်းပၢင်လွင်း ၸိုင်ႈတႆးၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ၵတ်းယဵၼ်လီ၊ လီယူႇလီလိုဝ်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်းသဝ်းထင်၊ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်မီးတေးႁူတ်ႈသၼ်လွႆလွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉ၊ မီးသၽႃႇဝႁၢင်ႈလီ၊ မုင်ႈတူၺ်းတၢင်းလႂ်ၵေႃႈသႃႇယႃ၊ ပဵၼ်မိူင်းၼမ်ႉလိၼ်ႁိၼ်ၽႃမီးၶွၼ်ႇမီးငႂ်ႈ မၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉလိူင်ႇမၢၵ်ႈ၊ ဢႁႃႇရတၢင်းၵိၼ်ၵုမ်ႇထူၼ်ႈပဵင်းပေႃး ဝဵင်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၢင်လွင်း (ဝဵင်းလွႆလူင်)ၼႆႉ မီးတၢင်းသုင်ၼိူဝ်ၼႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ 4,800 ထတ်း၊ ပေႃးဢဝ်ၶိူင်ႈတႅၵ်ႈ မႆၵႅၼ်ၼႃႈလူၵ်ႈ/လုမ်ႈၾႃႉဝႃႈ တင်ႈယူႇတီႈ Latitude 20.123431, Longitude 96.780974 ။ ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈယၢမ်းလဵဝ်...

မၢဝ်ႇသၢဝ်တႆးလႄႈၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆး

မႆႉသိုပ်ႇမႆႉၵူၼ်းသိုပ်ႇၵူၼ်း တူင်ႇၶိူဝ်းမူၼ်းသိုပ်ႇသၢႆၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၵူၼ်းယႂ်ႇၼႆသေတႃႉ ပေႃးဝၢဝ်ႇသၢဝ်တႆးႁဝ်း ဢမ်ႇဝႆႉလိုၵ်ႉ ၶိုၵ်ႉၶမ်ႇလမ်ႇလွင်ႈဢမ်ႇတူၺ်းႁၼ်ပုၼ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၵၢၼ်ၽႄႈတိုၼ်းၶိူဝ်းၵူၼ်းတႆးႁဝ်းၸိုင် တေလဵၵ်ႉၵေႇ ဢေႇမၢင် လူင်းၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်းယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ၵူၼ်းၼႂ်းလူၵ်ႈၼႆႉ မီးထိုင်ၸမ်ၸမ် 7 ႁဵင်လၢၼ်ႉလႄႈၵၢၼ်ႁိမ်ၵိၼ်ႁိမ်ယူႇ ႁိမ်ႁဵတ်းႁိမ်သၢင်ႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈတၢင်း ၵိၼ်တၢင်းယႅမ်ႉၵေႃႈလီ တီႈယူႇတၼ်းသဝ်းၵေႃႈလီ ပဵၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းယႂ်ႇလူင် တႃႇၼႃႈႁေႃတေႃႁိူၼ်း ႁူမ်ႈတင်း ၵၢၼ်လဵင်ႉလူလုၵ်ႈတဝ်ႈတေႃႇပေႃးႁဵၼ်းယဝ်ႉၸၼ်ႉသုင်သုတ်း ၼင်ႇၵႃႈပွင်ပဵၼ်လႆႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇငၢႆႈငၢႆႈလႄႈလႆႈႁိမ် ယႅင်ႈၵၼ်လၢႆလွင်ႈလၢႆၾၢႆႇ။ ယွၼ်ႉၼၼ်...

ပိူင်ပဵၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းၼႂ်းလုၵ်ႈလိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ

27/07/1942 BIA ပုတ်ႈလၢႆႈၸိုဝ်ႈပဵၼ် တပ်ႉသိုၵ်းၵႅတ်ႇၶႄမိူင်းမၢၼ်ႈ BDA Burma Defence Army ။ 04/07/1943 ၵျပၢၼ်ႇဢဝ်တွၼ်ႈလိၼ်ၵဵင်းတုင် တင်းမိူင်းပၼ်ႇ တတ်းၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းမိူင်းသယၢမ် (ၸိုဝ်ႈၵဝ်ႇမိူင်းထႆးၵူႈပွၵ်ႈ)။ 21-27/07/1946 ပၢင်ၵုမ်ၶွင်ႊသီႊၸဝ်ႈၾႃႉၸိုင်ႈတႆး SSSC တီႈတူၼ်ႈတီး ၶိုၼ်းလိူၵ်ႈတင်ႈၵေႃပွင်ၵၢၼ် 7 ၵေႃႉ။ 19/07/1947 ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်မိူင်းပွၼ် ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း တင်း ၸွမ်သိုၵ်းဢွင်ႇသၢၼ်း ၸုမ်းၽွင်းလူင်ႁူမ်ႈ...

ၸူဝ်ႈပႆႇလႆႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၾႅတ်ႊတရႄႊၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈမုင်ႈမွင်းလႆႈလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းသင်

ပေႃးဝၼ်းတီႈ 8 မႃး သၽႃးမိူင်းတႆး တေမီးပၢင်ၵုမ်ၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ။ ပၢင်ၵုမ်ဢၼ်ၼႆႉ ပိူဝ်ႈတႃႇဢီႈသင်လႃႇၼႆ ႁဝ်းၶႃႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ႁူႉဝႆႉတႄႉ ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသုၼ်ၵၢင် ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၼေႇပျီႇတေႃႇသေယဝ်ႉ တေၸႅၵ်ႇ မႅင်ႇမႃးထႅင်ႈ ငိုၼ်းၸွႆႈထႅမ်ပိူဝ်ႈတႃႇမိူင်းတႆးႁႂ်ႈလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းလွင်ႈႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇထႅင်ႈၼႆ ၸႅၵ်ႇမႃးပၼ်ထႅင်ႈ 23 ပီႊလီႊယၼ်ႊ ပွင်ႇဝႃႈတႄႉ လၢၼ်ႉမၼ်းသွင်မိုၼ်ႇသၢမ်ႁဵင်ပၢႆ။ ငိုၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ တေၸႂ်ႉတိုဝ်းတီႈလႂ်သေယဝ်ႉ သမ်ႉတေႁဵတ်းႁိုဝ် ၸႅၵ်ႇမႅင်ႇၵၼ်ၵႂႃႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ...

ၸဝ်ႈသိူဝ်ၶၢၼ်ႇၾႃႉ ၽူႈပွင်သၢင်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ

ၵၼ် (3) တွၼ်ႈ (ၸ) /သိုပ်ႇမႃးၽိုၼ်ပူၼ်ႉ တွၼ်ႈ (ၸ) ၼႂ်းပီ 1321 ၼႆႉ မၼ်းၸဝ်ႈလႆႈၸတ်း ၸဝ်ႈသၢမ်လူင်ၾႃႉ ၶိုၼ်ႈမိူဝ်းဢဝ်မိူင်းဝူၺ်ႇသႃႇလီႇ၊ ။ ႁႂ်ႈဢွၼ်မိူဝ်းတၢဝ်ႉသိူဝ်ယဵၼ်း၊ တၢဝ်ႉသိူဝ်ႁၢၼ်၊ တၢဝ်ႉၾႃႉလေႃႇ ပဵၼ် 3 ငႃးသိုၵ်း-ဢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ် ၵမ်ႈၽွင်ႈပိူၼ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ- “သၢႆသိုၵ်း”။ တူဝ်မၼ်းၸဝ်ႈယူႇဝႆႉတႅဝ်းလင်သေ ၶပ်းၶိုင်ႁၢင်ႈႁႅၼ်း ပၼ်ၵၢၼ်ငၢၼ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈယဝ်ႉ။ မီးၵူၼ်းၵႆႉယွင်ႈယေႃးၸဝ်ႈသၢမ်လူင်ၾႃႉ...

သၢၼ်မိုဝ်းၶိုၼ်ႈၼႃႈ သၢင်ႈၸၢတ်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇငမ်းယဵၼ်

ၼႂ်းလုၵ်ႈလိူၼ်သႅပ်ႊထႅမ်ႊၿိူဝ်ႊ ပီ 2018 ၼႆႉ ၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈသေ ဢၼ်လႆႈႁၼ်လၢၵ်ႇလၢႆး မီးယူႇလၢႆဢၼ်- (1) ၽူႈၶဵၼ်လူင် ၽူႈၼမ်းမိူင်းၶူဝ်ႊရီႊယိူဝ်းႁွင်ႇ တင်းမိူင်းၶူဝ်ႊရီႊယိူဝ်းၸၢၼ်း ႁူပ်ႉၵၼ်ၵမ်းထူၼ်ႈသၢမ် ၊ (2) ၽူႈၼမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်း ႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ်တီႈ ဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇၼၼ်ႉ တူၵ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ တၵ်းလႆႈႁႃၶေႃႈဢၼ်မိူၼ်ၵၼ် သေႁႃလၢႆးၽွမ်ႉၵၼ်သၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်။ ၶေႃႈတီႈ (1) -...

ၶႃႈၼၢင်းလႄႈၸုမ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ

ဝၼ်းၼၼ်ႉၾႃႉၵေႃႈငိုပ်းၵၢမ်ႈ မီးပႃးဢၢႆၾူၼ် ၽူင်ႉတူၵ်းလူင်းမႃးယူႇၽွင်ၽွင်၊ လူတ်ႉ ဢီႊသူႊၸူႊ ၽိၵ်ႉဢၢပ်ႉ ၶွင်ႉၶိုင်ႈလမ်းၼိုင်ႈ ႁဝ်းၶႃႈၶီႇမႃးၸွမ်း 4 ၵေႃႉ မႃးၵိုတ်းၸွတ်ႈ ၼႃႈႁိူၼ်းလူင် ၵဝ်ႇၵဝ်ႇ လင်ၼိုင်ႈ  ယူႇၶၢင်ႈတူင်ႈၼႃး တီႈဢမ်ႇၸမ်ဢမ်ႇၵႆ ဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇ။ ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ် ၸႂ်ယဵၼ် ၽူႈၵေႃႈတင်ႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၵေႃႉႁေႃႈလူတ်ႉ။ ၸၢႆးယွတ်ႈလၢဝ် ၼင်ႈၶၢင်ႈ ၵူၼ်းႁေႃႈ။ ၶႃႈႁဝ်းၼၢင်းယေႈႁွမ် လႄႈ ၸၢႆးယီႈၽူင်း ၶီႇမႃးၼႂ်းၶွင်ႉဢွၼ်ႇ လင်ၵူၼ်းႁေႃႈ။ ၵႃးလိမ်ႇၶဝ်ႈ မႃး...

ၸၼ်ႉၸွမ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ၊ လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ၵၢၼ်မိူင်း လႄႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵုမ်းၵမ်

ၸၼ်ႉၸွမ်တႃႈၵုင်ႈ ယၢမ်ႈလႆႈၸိုဝ်ႈပဵၼ်ၸၼ်ႉၸွမ်ဢၼ်ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉလိူဝ်ပိူၼ်ႈ ၼႂ်းၵုၼ်ဢေႊသျိူဝ်ႊၸဵင်ႇၸၢၼ်း ဝၼ်းဢွၵ်ႇ ၼႂ်းၸူဝ်ႈပီ 1950 ။ လုၵ်ႈႁဵၼ်းတၢင်ႇဝၢၼ်ႈတၢင်ႇမိူင်း ဢွၼ်ၵၼ်မႃးၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၽႃႇသႃႇ ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၼၼ်ႉတဵမ်ထူၼ်ႈၵူႈပၢႆးပၢႆး။ ၵူၺ်းၵႃႈပၢႆးပၺ်ၺႃမိူင်းမၢၼ်ႈလႆႈတူၵ်းတႅမ်ႇ ဝၢႆးၸုမ်းၸိူဝ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢမ်းၼၢတ်ႈမိူဝ်ႈပီ 1962 ၊ ယိူင်းဢၢၼ်းဢၼ်ၶဝ်ဢိုတ်းႁၢမ်ႈ လွင်ႈပၢႆးပၺ်ၺႃၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၶဝ်ၵူဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း လုၵ်ႉႁိုၼ်ႇၼႄၵၢင်ၸႂ်သၢၼ်ၶတ်းၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပဵၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ မီးႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်ယူႇၼႆသေတႃႉၵေႃႈ ၵမ်ႈၼမ်ႁဵတ်းသၢင်ႈဝႆႉၵႆယၢၼ်ၼွၵ်ႈဝဵင်း လႄႈ ႁဵတ်းၸမ်ဝႆႉႁိမ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။...

ပိူင်ၽွတ်ႈတင်ႈၸိုင်ႈမိူင်း (Form of State)

ၸဝ်ႈပၢႆးမေႃၶဝ် ၵႆႉဢွၼ်ၵၼ်ၼပ်ႉၸႅင်ႈၼႄၸမ်း ပိူင်ၾၢင်ၽွတ်ႈတင်ႈၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ ပဵၼ်သၢႆၸႂ်လၵ်းမိူင်းယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။ လွင်ႈတၢင်းမၼ်းၸိုင် ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ပိူင်ၾၢင်လွင်ႈၽွတ်ႈတင်ႈၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ တႅပ်းတတ်း တူၵ်းလူင်းပၼ် ႁၢင်ႈၾၢင်လႄႈ ပိူင်ၾၢင်တင်းသဵင်ႈတင်းလူင် ၶွင်လၵ်းမိူင်းတင်းယူင်ႉတင်းဢၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထႅင်ႈလၢႆးၼိုင်ႈၸမ်း ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၵဵဝ်ႇၵွင်ႉၵၼ်ဝႆႉတင်း ဢၼ်ဝႃႈ တီႈၵၢၼ်ပူၵ်းတင်ႈၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ တေဢဝ် “ပိူင်ၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်လဵဝ်”သေ ပူၵ်းတင်ႈႁိုဝ်၊ ဢမ်ႇၼၼ် တေဢဝ် “ပိူင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်”သေ ပူၵ်းတင်ႈႁိုဝ်ၼၼ်ႉ ၵမ်းသိုဝ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။ ပေႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း...

ၵႃႇတုၼ်း

တႅမ်ႈႁၢင်ႈ - ႁၢၼ်လဵတ်း ၶေႃႈမုလ်း - ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ မၢႆ 010, October 2018

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း