ပေႃးထိုင်ၵၢင်ပီမႃးၼႆႉ ၼႂ်း 2-3 ပီၼႆႉ လႆႈႁၼ်ၸဝ်သူၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇၶဝ် လႆႈႁူပ်ႉၽေးၶဵၼ် မူင်ႈမႅင်းၵဝ်းၵိၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ။ ပီၵၢႆလႄႈ ပီၼႆႉ ၶၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇလီသေတႃႉ ယွၼ်ႉမႅင်းယႃႉသူၼ်ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ၊ ပွတ်းၸၢၼ်း ႁၢဝ်ႈႁႅင်းလႄႈ ၶဝ်ႈ ၵၢပ်ႇၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈၶၢႆၼမ်။ လႆႈႁူႉဝႃႈ ဝၢႆးၾူၼ်တူၵ်းၼမ်ႉထူမ်ႈယဝ်ႉ မူင်ႈၵႆႉယႃႉ သူၼ်ဝႃႈၼႆသေတႃႉ လၢႆးႁႄႉၵင်ႈသမ်ႉ တေမီးၸိူင်ႉႁိုဝ်? ၸၢႆးဝၼ်းလႅင်းၶမ်း ၽူႈတႅၼ်းသၽႃးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် လႆႈၶႆႈၼႄသေ ပၼ်တၢင်းၶႆႈၸႂ်ဝႆႉ ၼင်ႇၼႆၶႃႈဢေႃႈ။

ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၶႃႈႁဝ်းၶႆႈသပ်းလႅင်းၼႄ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈမူင်ႈမႅင်းဢၼ်မႃးယႃႉၶဝ်ႈၵၢပ်ႇၼႂ်းသူၼ် ႁဝ်းၶႃႈယူႇၼၼ်ႉၶႃႈ ဢေႃႈ။ မူင်ႈမႅင်း ဢၼ်ၼႆႉ ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈမၼ်းလုၵ်ႉတီႈမိူင်းဢမေႊရိၵႃႊမႃး ၾၢႆႇဢိင်းၵလဵၵ်ႈႁွင်ႈဝႃႈ (Fall Armyworm) မူင်ႈ ပွတ်းဢၼ်လုၵ်ႉတပ်ႉ မႃးတၢင်းမူႇတၢင်းၸုမ်း မႃးယႃႉသူၼ်၊ ယႃႉႁႆႈႁဝ်းၼႆၶႃႈဢေႃႈ။ တူဝ်ပွတ်းမၼ်းၶဝ်ႁွင်ႉဝႃႈ FAW ၼႆ ၶႃႈဢေႃႈ။ မိူဝ်ႈပီ 2016 ၼၼ်ႉ မၼ်းတႄႇတူၵ်းၼႂ်းမိူင်းဢႅပ်ႊၾရိၵ။ 2018 သမ်ႉ မၼ်းတူၵ်းၼႂ်းဢေႊသျိူဝ်ႊ၊ မိူင်းဢိၼ်ႊ တီႊယိူဝ်ႊ၊ သီႊရီႊလင်ႊၵႃႊ၊ မိူင်းပင်ႊၵလႃႊတျဵတ်ႊၶျ် ပႃးၸဵမ် မိူင်းၶႄႇ။

တေႃႈလဵဝ် ၼႂ်းမိူင်းႁဝ်းၵေႃႈ မၼ်းၽႅဝ်မႃးယဝ်ႉ၊ လႆႈငိၼ်းၸဝ်ႈသူၼ်ဝႃႈ မူင်ႈမႅင်းၸိူဝ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ဢမ်ႇတွၼ်ႉယၢမ်ႈ ႁၼ်သေပွၵ်ႈၼႆၶႃႈ။ တေႃႈလဵဝ်မၼ်းၶဝ်ႈထိုင်မႃးမိူင်းတႆးသေမႃးယႃႉၶဝ်ႈ၊ ၽၵ်းၶဵဝ် ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈ ၵုၺ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ဢၼ် မၼ်းယႃႉၼႆႉ တေမီးယူႇမွၵ်ႈ 80 မဵဝ်းၼႆႉၶႃႈ။ ပေႃးယဝ်ႉၵေႃႈၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း ၼိုင်ႈၶိုၼ်းၵူၺ်း မိၼ်လႆႈၵႆမွၵ်ႈ 100 ၵီႊလူဝ်ႊ မီႊတိူဝ်ႊ တေမီးယူႇမွၵ်ႈ 60 လၵ်းၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၸိူဝ်ႉမၼ်းၵေႃႈၽႄႈတိူၼ်းဝႆးၼႃႇ။ မၼ်းတေလႄႇယႃႉတူၼ်ႈၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ ၸဵမ် မိူဝ်ႈတႄႇဢွၵ်ႇတူၼ်ႈမၼ်းမႃးသေ တေႃႇပေႃးထိုင် တူၼ်ႈပေႃးယႂ်ႇ လႆႈႁၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်။

မိူဝ်ႈမၼ်းတေႇမႃးၶႆႇၸပ်းယူႇတီႈဝႂ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇၼၼ်ႉ တူဝ်မၼ်းလဵၵ်ႉႁႅင်းၼႃႇဢႃးလႃးတူၺ်းပေႃးဢမ်ႇၶႂ်ႈႁၼ်သေတႃႉၵေႃႈ တႄႇၶႃႈမၼ်းလႆႈငၢႆႈငႅမ်ႈလိူဝ်ပိူၼ်ႈ။ ၵွပ်ႈသင်လႃႇၼႆ မူင်ႈမႅင်းၼႆႉ မၼ်းတေၵႆႉယူႇတၢင်းလင်ဝႂ်ၶဝ်ႈ ၵၢပ်ႇဝႆႉ မၼ်းတေ ဢမ်ႇႁၼ် ပေႃးႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇၽိုၼ်ႉတူၺ်းတီႈငဝ်ႈဝႂ်မၼ်းၼၼ်ႉ။ ပေႃးၽိုၼ်ႉတူၺ်းလီလီၼႆ တေလႆႈ ႁၼ်ၶႆႇမၼ်း၊ တေ လႆႈပိတ်းပႅတ်ႈ။ မူင်ႈမႅင်းမဵဝ်းၼႆႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ရႃႇသီႇဢုတု ဢမ်ႇမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈလႄႈ ၶႆႇ(ၸိူဝ်ႉ) မၼ်းမႃးၸွမ်းလူမ်း။ ၸိူင်ႉ ၼၼ်လႄႈ ဢၼ်ၼႆႉပေႃးႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇၶႃႈႁႅမ်မၼ်း ပေႉမၼ်းလႆႈ ၸဵမ်မိူဝ်ႈတႄႇၸပ်းၼၼ်ႉ ပေႃးၼႆၸိုင် မၼ်းတေၸၢင်ႈ တိူဝ်ႉ သူၼ်ႁဝ်းၶႃႈသေ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇႁဝ်းၶႃႈတၢၼ်ႇဢွၵ်ႇၼမ်ၵေႃႈ မၼ်းတေဢွၵ်ႇဢေႇ။ ႁဝ်းၶႃႈ တေလႆႈႁူႉလွၵ်းလၢႆးမၼ်း တႃႇတေၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈၼႆၶႃႈဢေႃႈ။

ၵွၼ်ႇႁဝ်းၶႃႈတေႁႃလၢႆးၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈလူဝ်ႇႁူႉၸၵ်းတူဝ်မူင်ႈမႅင်းၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ဝႆႉ။ ႁၢင်ႈ ၾၢင်မၼ်းၼႆႉ ႁူဝ်မၼ်းတေမိူၼ်ႁူဝ်ၽိူၵ်ႇ တေမိူၼ်တူဝ်လိၵ်ႈၾၢင်ႁၢင်ႈ Y ပိၼ်ႈ ၽူၼ်ဝႆႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈတီႈတူဝ်မၼ်း တီႈပုမ်မၼ်းၼၼ်ႉ တေႁၼ်မီးႁွႆး 8 ႁွႆး မိူၼ်သီႇၸဵင်ႇဝႆႉ ပေႃးယဝ်ႉၵေႃႈတီႈ ၵွင်းလင်မၼ်းၼၼ်ႉ တေလႆႈႁၼ်ပႃးထႅဝ် လမ်ယၢဝ်းယၢဝ်းဝႆႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ သီတူဝ်မၼ်းတေဢမ်ႇပေႃးလမ် ႁိူဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်း။

ပေႃးပဵၼ်မူင်ႈမႅင်းတူဝ်ပေႃႈၼႆႉသမ်ႉ ပၢႆပိၵ်ႇၾၢႆႇၼႃႈမၼ်းလႄႈ ယဝ်ႉၵေႃႈ ပိၵ်ႇၼႂ်းၵႄႈမၼ်း တေမီးယူႇမိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ သီၶၢဝ် 3 ၸဵင်ႇဝႆႉ မၼ်းတေပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်တင်း မႅင်းတၢင်ႇတူဝ် ဢၼ်ၼႆႉႁဝ်းၶႃႈတေၸၢင်ႈတူၺ်းႁၼ်ႁူႉလႆႈ။

ၵမ်းၼႆႉမၼ်းႁဵတ်းႁိုဝ်တႄႇၸႃႉယႃႉလႃႇၼႆ – ပေႃးဝႃႈမၼ်းၸပ်းၵၼ်ယဝ်ႉ မၼ်းတေမႃးၽႄႈၶႆႇဝႆႉ တီႈဝႂ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇယဝ်ႉၼႆ မႅင်းဢွၼ်ႇဢၼ်တႄႇတႅၵ်ႇၶႆႇၼၼ်ႉၵူၺ်းၵေႃႈ ၶဝ်ၵိၼ်ဝႂ်ၶဝ်ႈ ၵၢပ်ႇႁဝ်းၶႃႈၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ တေၵိၼ်ၸွမ်းဝႂ်ဢွၼ်ႇမၼ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဝႂ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇၵေႃႈ တေသိၵ်ႇယွၵ်းသေ တေလႆႈ ႁၼ်ပႃးၶီႈဢွၼ်ႇၶဝ် တီႈဝႂ်ၼၼ်ႉ ၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉၶႃႈ။

ပေႃးမၼ်း ၽႄႈၼမ် ဢမ်ႇတၼ်းလႆႈၶႃႈႁႅမ်မၼ်းၸိုင် မၼ်းတေၸၢင်ႈယႃႉတူၼ်ႈၶဝ်ႈၵၢပ်ႇၼႆႉ ႁႂ်ႈပၢႆတၢင်းၼိူဝ်မၼ်းၼႆႉ ၸၢင်ႈလူႉၸၢင်ႈတၢႆ တေလႆႈႁၼ်ဝႆႉၸိူင်ႉၼၼ်။

မူင်ႈမႅင်းၼႆႉ မၼ်းႁဵတ်းႁိုဝ်လႄႈ ပၼ်ႇတူင်ႇယူႇဝႆႉလႃႇၼႆ ပေႃးၼႆၸိုင် မႄႈမၼ်းၼႆႉ ပေႃးလႆႈမႃးၶႆႇဝႆႉယဝ်ႉ 2-3 ဝၼ်း ၵူၺ်း ၶႆႇမၼ်းတႅၵ်ႇသေ ပဵၼ်မႃးမႅင်းတူဝ်လဵၵ်ႉလဵၵ်ႉဢွၼ်ႇ မွၵ်ႇတူဝ်ၼွၼ်ၼၼ်ႉသေ မၼ်းတေမီးယူႇ 6 ၸၼ်ႉ။ တႄႇ ဢဝ်ၼၼ်ႉမႃးသေ တင်းႁိုင် 14 ဝၼ်း တေႃႇ 22 ဝၼ်း ၼႂ်းၵႄႈၼၼ်ႉ တေပဵၼ်မႃးမႅင်းဢၼ် ယူႇလႆႈၼႂ်း ဝႂ်မၼ်း။ ပေႃး ၼၼ် မွၵ်ႈ 7 ဝၼ်း 14 ဝၼ်းၵႃႈၼႆႉၵူၺ်း မၼ်းပေႃးပဵၼ်တူဝ်ယႂ်ႇယဝ်ႉၶႃႈ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ပေႃးမႃးၼပ်ႉတူၺ်းၼႆ ဢႃယု မၼ်းတေယၢဝ်းတေယူႇလႆႈ ၼႂ်းၵႄႈ 26 ဝၼ်း ထိုင် 42 ဝၼ်း ၵႃႈၼႆႉ။

လၢႆးၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈမၼ်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၸဝ်ႉလႆႈၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ႁႂ်ႈမၼ်းၸဝ်ႉၸဝ်ႉၶႃႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း မူင်ႈမႅင်းဢၼ်ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇ ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈ တေလႆႈပတ်းၽဵဝ်ႈ၊ လွင်းပၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ၊ ယႃႇပေႁႂ်ႈ မၼ်းႁူၵ်ႉ။ ႁဝ်းၶႃႈၵိုင်ႇလီၽဵဝ်ႈ တူၼ်ႈႁႅင်ႈမၼ်း ယုၵ်းယၵ်းမၼ်း ၼႂ်းသူၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၽဝ်ပႅတ်ႈ လီလီငၢမ်း ငၢမ်း။ ၵမ်ႈၽွင်ႈတႄႉၵေႃႈ ပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ႁႂ်ႈၽုၵ်ႇလေႃးၵၼ် ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇၼႄႇ ထူဝ်ႇၼဝ်ႈၼႄႇ ထူဝ်ႇလိၼ်ၼႄႇ ႁဝ်း ၶႃႈႁႂ်ႈၽုၵ်ႇသွမ်ႈဢမ်ႇပေႃးယၢၼ်ၵၼ် ႁဝ်းၶႃႈၸၢင်ႈၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈမဵဝ်းၼိုင်ႈ။ ပေႃးဝႃႈ ပဵၼ်မႅင်းၼွၼ်ဢွၼ်ႇမၼ်း ၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈၸၢင်ႈထုၺ်ထႆႇလိုၵ်ႉလိုၵ်ႉသေ ထူမ်ႈပႅတ်ႈ။

ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပၢၼ်မႅင်း တူဝ်လဵၵ်ႉလဵၵ်ႉဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ လီသိတ်းယႃႈယႃၶႃႈပႅတ်ႈၶႃႈဢေႃႈ။ ၽွင်းတူဝ်လဵၵ်ႉလဵၵ်ႉဢွၼ်ႇၼႆႉ ၵူၺ်းပေႃးသိတ်းပႅတ်ႈၵေႃႈမၼ်းတေၸၢင်ႈတၢႆ၊ ပေႃးတူဝ်ယႂ်ႇမႃးမၼ်းတၢႆယၢပ်ႇၶႃႈ။ ထႅင်ႈလၢႆးၼိုင်ႈၵေႃႈႁဝ်းၶႃႈတိၼ်း ပႅတ်ႈ ယွတ်ႈၶဝ်ႈၵၢပ်ႇႁဝ်းၸဵမ်မိူဝ်ႈမၼ်းမႃးၸပ်းၶႆႇၼၼ်ႉ။ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ဢဝ်ၽွင်သပ်ႉပျႃႇလႂ်၊ ယႃႈလႅင်လႂ်၊ ယေႇမႆႉ (ၶီႈလိူဝ်ႈ) လႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼွၵ်းၼမ်ႉသေ သိတ်းပၼ်ၸွမ်းယွတ်ႈၶဝ်ႈၵၢပ်ႇႁဝ်း၊ ႁူတ်းပၼ်ၸွမ်းငဝ်ႈမၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵေႃႈ ၸၢင်ႈၶႃႈမူင်ႈမႅင်းတၢႆလႆႈၶႃႈ

ထႅင်ႈလၢႆးၼိုင်သမ်ႉ ၽဵဝ်ႈပႅတ်ႈမႄႈမၼ်းၵေႃႈ တေၶႅၼ်းၶႃႈဢေႃႈ။ ပေႃးဢမ်ႇၼၼ်တႄႉ မႄႈမၼ်းၸၢင်ႈမႃးၶႆႇၼႂ်းသူၼ် ယဝ်ႉ မၼ်းတေၸၢင်ႈလၢမ်းၽႄႈသူၼ်ႁိမ်းႁွမ်းၵႂႃႇဢၼ်ၼႆႉလၢႆးၼိုင်ႈ။

ပေႃးတေသိတ်းယႃႈၶႃႈမႅင်း ႁႂ်ႈၸႂ်ႉသိတ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉၸဝ်ႉ လႄႈ ႁူဝ်ၶမ်ႈၵူၺ်းၶႃႈ။ ပေႃးဝႃႈၶၢဝ်းၵၢင်ဝၼ်းၼႆႉ မၼ်းၸၢင်ႈ ပဵၼ်ၽေးတေႃႇတူဝ်ၵူၼ်းၼႆလႄႈ ယႃႇပေသိတ်းၶႃႈ။

လွင်ႈၼိုင်ႈၵေႃႈ မူင်ႈမႅင်းၼႆႉသမ်ႉ မၼ်းမေႃလိုၼ်ႈယႃႈယႃ၊ ပေႃးမၼ်းလိုၼ်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉ သိတ်းၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈမၼ်းဢမ်ႇတၢႆ။ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈတေၸႂ်ႉယႃႈၶႃႈမႅင်း တေလႆႈတူၺ်း ဢၼ်ပိူၼ်ႈၼႄဝႆႉ လီလီသေႁဵတ်းၸွမ်းၽဵၼ်ႈၽဵၼ်ႈ။ ယႃႇပေၸႂ်ႉယႃႈ ယႃမဵဝ်းလဵဝ်၊ ႁႂ်ႈလႅၵ်ႈယႃႈယႃ သိတ်းတူၺ်း 2-3 မဵဝ်း။ ဝၼ်းမဵဝ်းမဵဝ်း၊ ယႃႇႁႂ်ႈမၼ်းမိူၼ်ၵၼ်ၵူႈဝၼ်း။ ပေႃးၸိူင်ႉၼႆ မူင်ႈမႅင်း မၼ်းၵေႃႈ တေၸၢင်ႈတိူဝ်ႉလႆႈ/ တၢႆလႆႈ။

ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈယႃႈယႃ ၶႃႈမူင်ႈမႅင်းၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ယႃႈယႃမဵဝ်း ဢၼ်ၵွင်ႉသၢၼ်ဢၼ်ႁႅင်းၼႃႇၶႃႈ။ ႁဝ်းၶႃႈသမ်ႉမႆႈၸႂ် ၵူဝ်မၼ်း တုမ်ႉတိူဝ်ႉပႃးၵူၼ်းၸင်ႇဝႃႈ မိူဝ်ႈသိတ်းယႃၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ၼုင်ႈၶူဝ်းႁူမ်ႇလူမ်ႈလူမ်ႈသေ ၸင်ႇသိတ်း။ ယူႇတၢင်းႁူဝ် လူမ်းသေသိတ်း။ ပေႃးဝႃႈႁဝ်းၶႃႈတေႃႇလူမ်းသေသိတ်း မၼ်းၵေႃႈတေပိဝ်ၶဝ်ႈပၢၵ်ႇၶဝ်ႈၶူႈၼင်ႁဝ်းၶိုၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉႁဝ်းၶႃႈ မႆႈၸႂ်ၵူႈမဵဝ်းလႄႈ ႁဝ်းၶႃႈၸင်ႇလႆႈသပ်းလႅင်းလၢတ်ႈၼႄပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ၼင်ႇဢၼ် ႁဝ်းၶႃႈယိုၼ်းမိုဝ်းတၢဝ်း ထိုင်လႆႈ ႁူႉႁၼ်ၸွမ်း၊ ႁႂ်ႈၸဝ်ႈသူၼ်ႁဝ်း ဢွၼ်ၵၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းၼမ်ၼမ် ထွမ်ႇတူၺ်းၼမ်ၼမ် ၶတ်းၸႂ်ၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵၢင်ႈႁႂ်ႈဢွင်ႇ ပေႉလႆႈသေၵမ်း ၶႃႈၶဝ်တႄႉၶႂ်ႈသင်ႇလၢတ်ႈၸိူင်ႉၼႆၶႃႈ။

ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေပေႉမူင်ႈမႅင်းလႆႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈႁႃၸႂ်ႉလၢႆးၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်းၶႃႈယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၵဵပ်းၶႆႇမၼ်းၵေႃႈၵဵပ်း။ မိူဝ်ႈ ပိတ်းပႅတ်ႈယွတ်ႈမၼ်းၵေႃႈ လူဝ်ႇႁဵတ်း။ တႆႈၾႆးသေ ၺွပ်းမႄႈမၼ်းၵေႃႈလူဝ်ႇႁဵတ်း။ သိတ်းယႃႈယႃၶႃႈမႅင်းၵေႃႈလူဝ်ႇ သိတ်းၶႃႈယဝ်ႉ။ ပေႃးဢမ်ႇၼၼ် တေၸၢင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ လွင်ႈၽုၵ်ႇ သွမ်ႈ ၵူဝ်ဢမ်ႇလႆႈမၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉ။

ပိူင်ယႂ်ႇမၼ်းတႄႉ ႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈတူၺ်းယူႇဢမ်ႇထၢတ်ႇ။ တီႈဢေႇသုတ်းမၼ်း 1 ဝၼ်း 2 ဝၼ်း 3 ဝၼ်း၊ ဝၼ်းလႂ်ၼိုင်ႈ ပွၵ်ႈ ႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈလူင်းတူၺ်း။ မၼ်းၸင်ႇတေၸၢင်ႈၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈ မၼ်းလႆႈ။ မီးသင်မႃးၵေႃႈ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇ ပွင်ႇၸႂ်ၼၼ်ႉ ၵပ်းသိုပ်ႇၵႂႃႇတီႈၾၢႆႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈၶဝ် ၵူႈၶိင်ႇၵူႈယၢမ်း ၼင်ႇႁိုဝ် တေပဵၼ်တၢင်းႁူႉ တွၼ်ႈတႃႇၸဝ်ႈႁႆႈ ၸဝ်ႈ ၼႃးၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈၼႆသေ ၸင်ႇလႆႈပိုၼ်ၽႄႈၶေႃႈမုလ်းၼႄ မီးၼင်ႇၼႆၶႃႈ။