ပေႃးထိုင်မႃး ၶိင်ႇမွၵ်ႇမႆႉပႅၵ်ႇ ဢွၵ်ႇတုမ်ႇၵီႈမႃး ၽွင်းမွၵ်ႇၵွၼ်ၵီႈပူင်းၼိူဝ်တူၼ်ႈ ၽွင်းမွၵ်ႇမၢၵ်ႇမၼ်ႉ မၢၵ်ႇမူၼ်ႇပူင်းထႃးၵီႈယူႇၼိူဝ်တူၼ်ႈၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်ပူႇမွၼ်ႇၼၢႆးယႃႈ ၸၢဝ်းလႃးႁူႇ တေဢွၼ်ၵၼ် မၵ်းမၼ်ႈဝႃႈ ထိုင်ၶၢဝ်းႁပ်ႉပီမႂ်ႇ ၵိၼ်လဵင်ႉၶဝ်ႈမႂ်ႇၼမ်ႉမႂ်ႇမႃးၵူႈပီပီ။ထိုင်မႃး ပီ 2026 ၼႆႉ တီႈမိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၼႆႉၵေႃႈ ပီႈၼွင်ႉၸၢဝ်းလႃးႁူႇႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်း ပဵၼ် ပွၵ်ႈၵမ်း 42 ။ ဢၼ်လၢၵ်ႇလၢႆးၵေႃႈ မီးၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃးပိုတ်ႇပၢင်ပွႆးပီမႂ်ႇလႃးႁူႇပၼ်တီႈၵဵင်းတုင် ။

ၶၢဝ်းႁပ်ႉပီမႂ်ႇလႃးႁူႇထိုင်မႃး ပီလႂ်ၵေႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ်ၾိင်ႈၸၢဝ်းလႃးႁူႇပေႃးတေဢမ်ႇႁၢႆၼၼ်ႉ ၽူႈသူင်ႁၵ်ႉၾိင်ႈငႄႈလိၵ်ႈလၢႆးလႃးႁူႇၶဝ် တေဢွၼ်ၼမ်းၸတ်း ၾိင်ႈၵိၼ်လဵင်ႉ ၶဝ်ႈမႂ်ႇၼမ်ႉမႂ်ႇ ၊ ၾိင်ႈၵၼ်ႇတေႃးလမ်ႁူဝ်ယွၼ်းၼွမ်းသုၵ်ႈလၢင်ႉတိၼ်လၢင်ႉမိုဝ်းပၼ်ၽူႈယၢမ်ႈမီးၵုင်ႇမုၼ် ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ၽူႈဢၼ်ၵိုင်ႇလီၼပ်ႉယမ် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ။

တေႃႈၼင်ႇ ၸၢဝ်းလႃးႁူႇၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းၵႄႈတၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း သင်ဝႃႈ တၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝႆႉ ထဝ်ႈႁႆႈထဝ်ႈၼႃး ၵၢင်ႉၵႄႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆၸိုင် ယင်းဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇသုၵ်ႈတိၼ်လၢင်ႉမိုဝ်းယွၼ်းၼပ်ႉယမ်ၵႃႇရဝလူးၵွၼ်ႇ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈဝႆႉၼပ်ႉယမ်ၵၼ်ႇတေႃးၵူၼ်းၶိူဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵူၺ်း ။

မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ၵႆႉတူၵ်ႇတၵ်ႉဝႃႈ ၸၢဝ်းလႃးႁူႇၼႆႉ ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢွၼ်ႇၼႆသေတႃႉ ၵၢပ်ႈယၢမ်းလဵဝ် ပီႈၼွင်ႉလႃးႁူႇၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်တူင်ႉတိုၼ်ႇ ၵွင်ႉၵၢႆႇၸူးၵၼ်ၵူႈတီႈၵူႈလႅၼ်။
ၸၢဝ်းလႃးႁူႇၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ် ၼမ်ႉလိၼ်ႁိၼ်ၽႃ တီႈယူႇတီႈၵိၼ်ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်သေ ၶေႃႈလၢတ်ႈတင်းၸႃ ၊ ၶူဝ်းၼုင်ႈတင်းမႆ ၊ တေပိူင်ႈပၼ် ၸင်ႇၼၼ် သင်ၸႅၵ်ႇသေ သၢႆၶိူဝ်းလႃးႁူႇသေတူၺ်းၸိုင် မီး ထိုင် 30 ၶိူဝ်းလူးၵွၼ်ႇ ။

ၵမ်ႈၼမ် တေလႆႈႁၼ် ၸၢဝ်းလႃးႁူႇ ယူႇဝႆႉ ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ ၊ မိူင်းထႆး ၊ လၢဝ်း ၊ ဝႅတ်ႉၼၢမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉသေ သင်ပဵၼ်ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၵေႃႈ လႆႈႁၼ်ၼႂ်းမိူင်းတႆး မီးၼမ်သေပိူၼ်ႈ ၵမ်ႈၼမ် ႁၼ်ယူႇၸွမ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း ဢၼ်ယူႇၸွမ်းတူၼ်းလွႆသုင်ၵေႃႈ တိုၵ်ႉမီးၼမ် ။

ၸွမ်းၼင်ႇ ငဝ်းလၢႆးလုမ်ႈၾႃႉလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၸၢဝ်းလႃးႁူႇၵေႃႈ မီးၾိင်ႈယူႇၵိၼ်ထၢၼ်ႈသုင်မႃး ။ ၸဵမ်ဢဝ် ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၊ ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ၊ ၵၢၼ်ပၢႆးမွၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၶိုၼ်ႈသင်ႉၶိုၼ်ႈသုင်မႃးတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ။
မိူၼ်ၼင်ႇ ၼႂ်းပွႆးၼႂ်းလၢမ်း ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈလႃးႁူႇၼႆၸိုင် တေမီးမႃး ၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင် ၵၢၼ်ၼႄၾိင်ႈထုင်းႁိတ်ႈႁွႆးဢၼ်ၵိုင်ႇငၢမ်ႇတၢင်းငဝ်းလၢႆးလုမ်ႈၾႃႉ ။

မိူၼ်ၼင်ႇ ၼႂ်းမိူင်းၸိုင်ႈထႆးၵေႃႈ ၶၢဝ်းယၢမ်းမိူဝ်ႈလဵဝ် မႅၼ်ႈၽွင်းၸတ်းပၢင်ႁူမ်ႈၸူမ်းပီမႂ်ႇၵၼ်ၵူႈတူင်ႇတၢင်ႇ။
မိူဝ်ႈပီၵၢႆ 2025 ၼႆႉၵေႃႈ ၸၢဝ်းလႃးႁူႇ ၵူႈမိူင်းမိူင်း ၸတ်းပၢင်ႁူပ်းထူပ်းၵၼ် တီႈဝဵင်းၵဵင်းႁၢႆး ၸိုင်ႈထႆး ၼႂ်းတိုဝ်ႉတၢင်းပီမႂ်ႇ။ တူဝ်တႅၼ်း ၸုမ်းႁၵ်ႉသႃၾိင်ႈငႄႈ လိၵ်ႈလၢႆးၸၢဝ်းလႃးႁူႇ ၸိူဝ်းဢၼ်မီးၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ၊ မိူင်းထႆး ၸိူဝ်းမီးၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လႄႈ လၢႆတီႈလၢႆတၢင်းၵေႃႈ မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ဝႃႈၼႆ ။

ၾိင်ႈပီမႂ်ႇလႃးႁူႇၼႆႉ ပီႈၼွင်ႉၸၢဝ်းလႃးႁူႇ တေဢဝ်မၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉ ၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ် ဢၼ်လႆႈမႃးၼႂ်းႁႆႈ ၼႂ်းသူၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉသေ မႃးလဵင်ႉလူၸႃႇၵပီႈၼွင်ႉၶႅၵ်ႇ ။ ပိူင်လူင် တေလဵင်ႉလူ ၶဝ်ႈပုၵ်းငႃးလေႃ၊ ၼိူဝ်ႉမူ ၸိူဝ်းၼႆႉ ။ ဢၼ်လၢၵ်ႇလၢႆးၵေႃႈ မိူဝ်ႈတွၼ်ႈၶဝ်ႈပုၵ်းလႄႈ ၼိူဝ်ႉမူ ပၼ်ပီႈၼွင်ႉၶႅၵ်ႇၼၼ်ႉ ၶဝ်တေသႂ်ႇပႃးယွတ်ႈမႆႉပႅၵ်ႇသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ၶွင်ၾၢၵ်ႇတွၼ်ႈႁၢင်ႈလီ ။

တႃႇတေမူၼ်ႈၸႂ်ပၼ် ပီႈၼွင်ႉမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပီမႂ်ႇၼၼ်ႉ တိုင်ႈပီႇၼမ်ႉတဝ်ႈလႄႈ ႁႆႇၵွင်ႁႆႇသႅင်ႇမိူဝ်ႈ မိူဝ်ႈၵၼ်သေ ယုၵ်ႉတိၼ်ၵႃႈပၼ်ႇမူၼ်း ၸွမ်းၵၼ် ႁႂ်ႈၽဵင်ႇၽဵင်ႇ လီလွမ်လီတူၺ်း ။ ပဵၼ်ဢၼ်ၸၼ်ၸႂ်ပီႈ ၼွင်ႉၶႅၵ်ႇတႄႉတႄႉ။
ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်ၶဝ်ၵႃႈလဵပ်ႈၼၼ်ႉ ၶဝ်တေဢဝ်မႆႉသၢင်းမႆႉပႅၵ်ႇ မႃးပၵ်းလၵ်းၼႂ်းၶိုင်ႈၵၢင် ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်ႁူဝ်မူ (မူပေႃႈ) ႁွႆႈၵိုၵ်းဝႆႉ။ လွင်ႈၼႆႉၼႄဝႃႈ ၸၢဝ်းလႃးႁူႇၼႆႉ မီးၾိင်ႈၵိူဝ်းယမ် ၽီမႃးပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵၢပ်ႈဝၢၼ်ႈပၢၼ်မိူင်းလႅၵ်ႈလၢႆႈလႄႈ ၸိူဝ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈၽႃႇသႃႇၵိူဝ်းယမ်ၵႂႃႇၵေႃႈ မီးတင်းၼမ်တင်းလၢႆ။

လိူဝ်သေမီးလွင်ႈမူၼ်ႈလွင်ႈၵျေႃႇယဝ်ႉ ၽွင်းပီမႂ်ႇၼႆႉ ၸၢဝ်းလႃးႁူႇ မီးၾိင်ႈၼပ်ႉယမ် ၵၼ်ႇတေႃး သုၵ်ႈမိုဝ်းသုၵ်ႈတိၼ်ပၼ် ၵူၼ်းထဝ်ႈၵူၼ်းၵႄႇလႄႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းယၢမ်ႈမီးၵုင်ႇမုၼ် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ယိူင်းဢၢၼ်းႁႂ်ႈပဵၼ်တူဝ်မႂ်ႇၸႂ်မႂ်ႇ ၼႂ်းဝၼ်းပီမႂ်ႇ ။
ပေႃးတူၺ်း ပွတ်းတၢင်းမိူင်းတႆး ပွတ်းဢွၵ်ႇၼႆႉၼႆၸိုင် ၸဵမ်ဢဝ် မိူင်းတူၼ် မိူင်းသၢတ်ႇ တႃႈၶီႈလဵၵ်း တႃႈလိူဝ်ႇ မိူင်းၽျၢၵ်ႈ ၵဵင်းတုင် မိူင်းပဵင်း မိူင်းယၢင်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ယၢမ်ႈၸတ်းမႃးၵူႈပီပီ ပႃးပီၼႆႉ ။
ပီၼႆႉ ပွတ်းတၢင်းမိူင်းတူၼ် တႄႇၸတ်းဝၼ်းတီႈ 19 ထိုင် 26/01/202၆ ၊ မိူင်းသၢတ်ႇသမ်ႉ ဝၼ်းတီႈ 22 ထိုင် 25/01/2026 (ၸတ်းပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်း 6) ဝႃႈၼႆ။

ဢဝ်တိုဝ်ႉတၢင်းပီမႂ်ႇလႃးႁူႇၼႆႉသေ ၼၢင်းယိင်းၸၢဝ်းလႃးႁူႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၾၢၵ်ႇၵႂၢမ်းယွၼ်းသူးပၼ်ပွၼ်းၵႂၢမ်းလီဝႆႉၼင်ႇၼႆ –

ပိူင်လူင်မၼ်း ဢၼ်ယိူင်းဢၢၼ်းသေ ၸတ်းပၢင်ႁူမ်ၸူမ်းပီမႂ်ႇလႃးႁူႇၼႆႉၵေႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ် တေမီးလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်မႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ။ ၸင်ႇၼၼ်လႄႈ ၸတ်းၶူပ်ႇပီလႂ်ၼိုင်ႈပွၵ်ႈ ။ ဢဝ်တိုဝ်ႉတၢင်းၼႆႉသေ ယွၼ်းသူးၵူႈၵေႃႉ ႁႂ်ႈၵတ်းယဵၼ်သိူဝ်းသႃႇ မၢၵ်ႈမီးလီပဵၼ်ၵၼ်သေၵမ်း။

ၵူႈပီတႄႉ ၸတ်းပၢင်ပွႆးယူႇသေတႃႉ တၢမ်တူဝ်ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃးၼႆ ဢမ်ႇပေႃးသူႈမီး ။ မိူဝ်ႈပီၵၢႆ ဝၼ်းတီႈ 7/1/2025 ၼၼ်ႉတႄႉ ၾၢႆႇၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ ၾိင်ႈငႄႈ ၸၢဝ်းလႃးႁူႇ ၼႂ်းဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်း ဢွၵ်ႇ ၸတ်းပၢင်ႁူမ်ၸူမ်းပီမႂ်ႇ ပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်း 5 ၼၼ်ႉတႄႉ မီးၵႅမ်ၸွမ်ႁၢၼ်ၸူဝ်းလၢႆႇ တိူင်းသိုၵ်းသၢမ်ၸဵင်ႇ (တြိဂံဒေသ တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူး ဗိုလ်မှူးချုပ် စိုးလှိုင်) လႄႈ ႁွင်ႈၵၢၼ် တႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လၢႆႁွင်ႈၵၢၼ် ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်းၼႆ ႁွင်ႈၵၢၼ် ၾၢႆႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇမၢၼ်ႈ ႁၢႆးငၢၼ်းဝႆႉ။

ပီၼႆႉသမ်ႉ ၶႂ်ႈလၢၵ်ႇလၢႆးသေၵူႈပီ ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မႃးၵမ်းသိုဝ်ႈ ၼႆယူႇ။ လွင်ႈၼႆႉ ၸၢဝ်းဢၶႃႇ တီႈၵဵင်းတုင်ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄဝႆႉၼင်ႇၼႆ –

တေလႆႈဝႃႈ ပွႆးလႃးႁူႇၼႆႉ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ မႃးပၼ်ႁႅင်းၵႂႃႇဢေႃႈ။ မၼ်းမႃး ပိုတ်ႇပၢင်မၼ်းၵႂႃႇလူး တီႈၵဵင်းတုင်ၼႆႉ။ ဢၼ်ၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈ လၢၵ်ႇလၢႆးၵျႃႉ ပီၼႆႉ ။ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ပွႆးၼႆႉ ႁဵတ်းၸွမ်းဝၢၼ်ႈၽႂ်ဢိူင်ႇမၼ်းၵူၺ်း။ ၼႆႉသမ်ႉ ၵႂႃႇႁဵတ်းတီႈပၢင်ႇၸၼ်ႉၸႄႈဝဵင်းၵမ်းလဵဝ်။ႁဵတ်းမိူၼ်ၼင်ႇ ၸၢဝ်းဢၶႃႇ ၸၢဝ်းတႆးၸိူဝ်းၼႆႉၼႄႈ ။ မိူဝ်ႈပွႆးဢၶႃႇၵေႃႈ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇဢမ်ႇမႃး ၊ ပွႆးတႆးၵေႃႈဢမ်ႇမႃး။ ဢၼ်ပွႆးလႃးႁူႇသမ်ႉမႃး။တေပဵၼ်ယွၼ်ႉ ၸၢဝ်းလႃးႁူႇၶဝ် ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈၼမ်ၵေႃႈ ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈ

မိူဝ်ႈၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ထိုင်မႃးၼႆႉ ၵေႃႇမတီႇၾၢႆႇၸတ်းပၢင်ပွႆးလႃးႁူႇၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ် တုၵ်းယွၼ်းပႃး တႃႇလႆႈမီးဢွင်ႈတီႈလိၼ် ဢၼ်တေသၢင်ႈလႆႈပၢင်ႇတႃႇၸတ်းပၢင်ၶႅၵ်ႇလီပၢင်ၸႃႉလႃးႁူႇၶေႃၶေႃ တီႈပွတ်းတၢင်းမိူင်းတူၼ် ၊ မိူင်းသၢတ်ႇၼၼ်ႉလူးၵွၼ်ႇ ၼႆ ၵူၼ်းၵဵင်းတုင်ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ ။

ဝၢႆးသေ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇမႃး တီႈပၢင်ႁူမ်ၸူမ်းပီမႂ်ႇလႃးႁူႇယဝ်ႉ မၼ်းၵႂႃႇဝႆႈသႃပႃးၽြႃးလူင်တီႈဝတ်ႉၵၢင်မိူင်း ၊ လႄႈ ဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈပႃး လွႆပၢင်ၵႂၢႆး ဢၼ်ၸဝ်ႈသြႃႇဝၸီႇပိၵ်ႉ ၵဵင်းတုင် ဢွၼ်ၼမ်းၵေႃႇသၢင်ႈဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။