ဝဵင်းဢၼ်သုင်လိူဝ်ၼႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ 4000 ထတ်းလိူဝ်လိူဝ် ဝဵင်းတူၼ်ႈတီးၼႆႉ ဢွၼ်တၢင်း ယၢမ်ႈၵတ်းယဵၼ်ႁိၼ်ႉၼွၼ်းမႃးတႃႇသေႇ ။ ဝၢႆးသေ ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ဢၼ်ၶိၼ်ႁဵတ်းၸွမ်ၸိုင်ႈယၢမ်းလဵဝ် ယိုတ်းမိူင်းယဝ်ႉတႄႉ မိူင်းလီၵေႃႈ ယဵၼ်းပဵꧣ်မိူင်းႁၢႆႉ။ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းဝဵင်းတူၼ်ႈတီး လႆႈယူႇၸွမ်းလွင်ႈၵူဝ်လွင်ႈႁႄ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ။

ဝဵင်းတူၼ်ႈတီးၼႆႉ ၸဵမ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆး မိူင်းမၢၼ်ႈ မိူင်းတႂ်ႈမိူင်းၼိူဝ် ၽႂ်ႁွတ်ႈၽႅဝ်ယဝ်ႉၵေႃႈ ၵႆႉဢွၼ်ၵၼ်ယွင်ႈဢၢမ်း တၢင်းၵတ်းတၢင်းယဵၼ်ဢွၼ်ႇမၼ်း ။ ၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇလီ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းလၢၵ်ႇလၢႆ လီမူၼ်ႈလီသိူဝ်းတႄႉတႄႉ။
ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ယဵၼ်းပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ် မီးၵူၼ်းမိူင်း ၵူဝ်ႁႄၽေး ဢၼ်ဢမ်ႇၶၢတ်ႈလၢမ်းလႆႈ ။ ၵႂႃႇလႂ်ပႆလႂ်ၵေႃႈ လႆႈၾၢင်ႉ ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၵႆႉမီး ၸူၼ် ၽူႈလၵ်ႉၸၵ်ႉၶုတ်ႈ လွင်ႈတီႉၺွပ်းၵၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉမႃး ၶိူဝ်းယႂ်း။
တေႃႈၼင်ႇ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၵၢင်ဝၼ်းသႅၵ်ႇသႅၵ်ႇ ယင်းၺႃးၶႃႈႁႅမ် ၊ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းၺႃး ၸူၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈၼမ် မၢင်ႁိူၼ်းႁတ်းဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇ မၢင်ႁိူၼ်းဢမ်ႇႁတ်း။

ၼႂ်းႁူဝ်ပီ 2026 လိူၼ်ထူၼ်ႈၼိုင်ႈ ဝၼ်းတီႈ 23 ၼၼ်ႉ တီႈပွၵ်ႉၵၢၼ်ႇၵျီးၼၼ်ႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ 7 ၶူပ်ႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢၼ်တိုၵ်ႉၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉ 2 ၺႃးၸုမ်းဢမ်ႇႁူႉၾၢႆႇ ၶီႇၵႃး ႁွၼ်ႊတႃႊၽိတ်ႉ သေ မႃးၺွပ်းတၢင်ႇၵႃးၵႂႃႇ ။
ပွၵ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸုမ်းဢမ်ႇႁူႉၾၢႆႇၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈဢဝ်ငိုၼ်းမၢၼ်ႈ သၢမ်ႁဵင်သႅၼ်သေ ၵႂႃႇထုတ်ႇဢဝ်ၼႆယူႇ။

ၶၢဝ်ႇတႄႉလိုဝ်းဝႃႈ ၵူၼ်းဢၼ်မႃးၺွပ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵႂႃႇၼၼ်ႉ ပဵꧣ်ၵူၼ်းဢၼ်ယၢမ်ႈၵိၼ်ၸၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်တီႈႁိူၼ်းၵူၺ်းၼႆယူႇ ။ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈဝႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ ၺႃးတီႉၺွပ်းသေတႃႉ ၶိုၼ်းၵႂႃႇထူပ်းႁၼ်သေ ၸွႆႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႆႈၶိုၼ်းတီႈၸႄႈဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈ။ၸွင်ႇပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉသဵင်ႈငိုၼ်းတွင်းၸွမ်းၼမ်ၼႆတႄႉ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ပႆႇၸၢင်ႈယိုၼ်ယၼ် ။

ဝၢႆးသေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းယဝ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းႁႃၵိၼ်ယၢပ်ႇႁႅင်းလႄႈ ၸင်ႇတုမ်ႉတိူဝ်ႉပၢႆးၸႂ်မႃး ၊ ။ ထိုင်တီႈ ႁတ်းႁဵတ်းလွင်ႈဢမ်ႇလီၸိူဝ်းၼႆႉမႃးပႃး။
မိူၼ်ၼၼ်ၼင်ႇၵဝ်ႇ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းဝၢၼ်ႈတိတ်ႉတေႃး ဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်းပတဵင်ႇမႃး ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ဢူးၸူဝ်းတိတ်ႉႁၢၼ်ႇ ၼၼ်ႉၵေႃႈၺႃးတီႉၺွပ်း ၸဵမ် မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 12 လိူၼ်ထူၼ်ႈၼိုင်ႈၼၼ်ႉ။ထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် ပႆႇႁၼ်ၼႆယူႇ။
ၵူၼ်းမိူင်းတႄႉလၢတ်ႈဝႃႈ တူၼ်ႈတီးၼႆႉ ၵွၼ်ႇသိုၵ်းပႆႇယိုတ်းမိူင်းတႄႉ ပႆႇမီးလွင်ႈႁုၵ်ႉႁၢႆႉႁႅင်းၸိူင်ႉၼႆ ၼႆယူႇ ။

ၼႂ်းပၢႆပီ 2025 ၼၼ်ႉၵေႃႈ မွင်ႇဢၼၵ်ႉၵယႄးထႅတ်ႉ ဢႃယု 16 ပီ ဢၼ်တိုၵ်ႉႁဵၼ်းဝႆႉ ၸၼ်ႉ10 ၶီႇရူတ်ႉၶိူင်ႈ ဢွၵ်ႇႁိူၼ်းၵႂႃႇသေ ႁၢႆ ထိုင် 6 ဝၼ်း ၵမ်းလိုၼ်းၵႂႃႇထူပ်းၶၢပ်ႈတူဝ်မၼ်းၸၢႆး ႁူၺ်ႈတီႈၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်းပွၵ်ႉၽြႃးၽိူၵ်ႇ (ၽယႃးၽိဝ်ႇ) ။ ၺႃးၶႃႈဝႆႉ ႁုၵ်ႉႁၢႆႉဝႃႈၼႆ။ ၵမ်ႈၼမ်တႄႉ ထတ်းသၢင်ဝႃႈ ၵူၼ်းၸူၼ်ရူတ်ႉၶိူင်ႈမၼ်းသေ ၶႃႈႁႅမ်ပႃး ၼႆယူႇ။

လွင်ႈၺႃးတီႈၺွပ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႄဝႃႈ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ။ မီးၵူၼ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ လၢႆလွင်ႈလၢႆဢၼ်သေတႃႉ ဢမ်ႇမီးၸုမ်းလႂ် ဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၵႄႈလိတ်ႈ ပၼ် ။
ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်မႃးၼႂ်းၶၢဝ်းၶိဝ်းၼႆႉၵူၺ်း ၼႂ်း ပီ 2024 လိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၼုမ်ႇၸၢႆး ႁူဝ်ပူင်းသွင်ၵေႃႉ ႁၢႆၵႂႃႇ လူၺ်ႈဢမ်ႇတၼ်းႁူႉလွင်ႈႁူႉတၢင်း ။ၸိုဝ်ႈ ၸၢႆးတုမ်လိူၼ်ၶမ်းလႄႈ ၸၢႆးၵျေႃႇမျိၼ်ႉ ။ ထိုင်မႃး ပၢႆ ပီ 2025 ၼၼ်ႉ ၸင်ႇထူပ်းႁၼ် ၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆ ၼုမ်ႇၸၢႆး ၶဝ်သွင်ၵေႃႉ တီႈဝၢၼ်ႈၽႃလၢႆး ၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်ပူင်း ၼႆယူႇ။

ၵူၼ်းတူၼ်ႈတီးလၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – ” ရူတ်ႉၶိူင်ႈႁၢႆ ၵႃးႁၢႆၸိူဝ်းၼႆႉ ႁၼ်ၵူၼ်းလၵ်ႉၼႂ်း CCTV ယူႇသေတႃႉ ၸုမ်းလႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇၸွမ်းဢဝ်လိူင်ႈပၼ်လႆႈ ။ သင်ဝႃႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ် ၺွပ်းလႆႈၵူၼ်းလၵ်ႉၵႂႃႇမွပ်ႈပၼ်ႁူင်းပလိၵ်ႈၵေႃႈ ၶိုၼ်းပွႆႇပၼ်ၶိုၼ်းၵူၺ်း ။ ပေႃးဢမ်ႇၸႂ်ႈလၢႆးလႆႈငိုၼ်းၶဝ် တိုၼ်းဢမ်ႇသူၼ်ၸႂ် ပလိၵ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ” – ဝႃႈၼႆ။

ၼႂ်းၼႃႈတီႈ ပျီႇတူႉၸိတ်ႉ PNO လႄႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵုမ်း ၼႂ်းပွတ်းၸၢၼ်းၼႆႉ သိုၵ်းမႂ်ႇတႄႉ ၵဵပ်းယူႇၶၢဝ်းလႂ်ၶၢဝ်းၼၼ်ႉသေတႃႉ တႃႇၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈပၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းသမ်ႉ ယူပ်ႈယွမ်းဝႆႉ ၼႆ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈ။

ဝၢႆးသေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း 2021 ယဝ်ႉ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ဢၼ်ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်း ဝၢင်းၸႂ်တမ်းၶေႃးသေ မႃးဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇမီး ။ မိူင်းဢၼ်ယၢမ်ႈၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလူၺ်ႈ လွင်ႈၵတ်းယဵၼ်ႁိၼ်ႉၼွၼ်းၵေႃႈ ယဵၼ်းပဵၼ်မိူင်းၾၼ်ႁၢႆႉ ။ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈယူႇလူၺ်ႈၵူဝ်ႁႄၵူၺ်း ။