ၵႃးပိၼ်ႈၶွမ်ႈၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းလူင် တႃႈၶီႈလဵၵ်း - ၵဵင်းတုင် ၼႂ်းဝူင်ႈလဵဝ်ၵူၺ်း ဢမ်ႇယွမ်း 2 ပွၵ်ႈသေ  မီးၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်းလူႉတၢႆၼမ်။ ၼႂ်းလိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊ ပီ 2023 ၼႆႉ ဝူင်ႈလဵဝ်ၵူၺ်း ၵႃးပဵၼ်ၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉ ပိၼ်ႈၶွမ်ႈ ဢမ်ႇယွမ်း 2 ပွၵ်ႈ ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းလူင် တႃႈၶီႈလဵၵ်း - ၵဵင်းတုင် မီးၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်းလူႉတၢႆတင်းၼမ်။ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ...

တႄႇဢဝ် ႁူဝ်လိူၼ် ဢေႊပရိူဝ်ႊမႃး ၽူႈမီးၸၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၼႂ်းတိူင်းသိုၵ်းသၢမ်ၸဵင်ႇၵဵင်းတုင် ဢဝ်ၸၢၵ်ႈမႃးလုတ်ႇလၢင်ႉ ႁဵတ်းလွင်ႈမူတ်းသႂ် ၼမ်ႉၼွင်တုင် ဢၼ်မီးၼႂ်းၵၢင်ဝဵင်းၵဵင်းတုင် ။ ၵူၼ်းၵဵင်းတုင် ၼၢင်းယိင်းဢႃယု 50 ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ- “ ၸႂ်ႈယဝ်ႉဝႃႈ ၶဝ်ႈႁဵတ်းမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ႁူဝ်လိူၼ်ၼႆႉၼေႈ။ ဢမ်ႇယၢမ်ႈႁၼ်ၶဝ်ဢဝ်ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈလူင်ၸိူင်ႉၼႆမႃးလုတ်ႇဢွၵ်ႇသေပွၵ်ႈ။ၵူႈပွၵ်ႈတႄႉ ၶဝ်ဢဝ် ၵႃးၾၢႆႇလိူမ်ႈလႆႇၶဝ်မႃးၽဵဝ်ႈဢဝ်ယုၵ်းယၢၵ်းမၼ်းၵႂႃႇႁဵတ်းၼႆၵွႆး။ မိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ...

သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸၼ်ႉႁူဝ်ႁၢၼ်ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၽႅၼ်ၶေႃးၶႃႈတူဝ်တၢႆ တီႈၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတုင် တီႈတပ်ႉတိူင်းသိုၵ်းသၢမ်ၸဵင်ႇၵဵင်းတုင် ။ မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 22/4/2023 ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 1 မူင်းၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁူဝ်ႁၢၼ် ဢၼ်ယူႇတီႈ  ဝၢင်းၽိုၵ်းၽွၼ်ႉၵၢၼ်သိုၵ်း မၢႆ 11    တပ်ႉတိူင်းသၢမ်ၸဵင်ႇၵဵင်းတုင် ၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတုင် ၽႅၼ်ၶေႃးၶႃႈတူဝ်တၢႆ။ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ - “ ၸႂ်ႈဢေႃႈ မၼ်းၽႅၼ်ၶေႃးတၢႆ ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်တပ်ႉၶဝ်ၼၼ်ႉၵွႆးဢေႃႈၼၼ်ႉ။ၵွပ်ႈသင်လႄႈ...

သိုၵ်းၵဵင်းမႂ်ႇ ၵဵင်းတုင် ပွၵ်ႈၵမ်း 3  ပဵၼ်မိူဝ်ႈပီ 1854 (ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းဢၼ်သိုပ်ႇၵၼ်မႃးပွၵ်ႈၵမ်း 2 ) ၵွပ်ႈဝႃႈ တပ်ႉလူင် ၶွင်ၸဝ်ႈၽူႈၽွင်းမိူင်း (ၵူမ်းလူင်ဝူင်းသႃထိရၢၶျ်ႉ) ဢၼ်ပၵ်းတပ်ႉ လိုဝ်ႈယူႇတီႈမိူင်းၼၢၼ်ႉ (น่าน) မီးၽိုၼ်လိၵ်ႈ ယိုၼ်ႈမွပ်ႈၼွပ်ႇၶုၼ်ႁေႃၶမ်းတူၼ်တီႈ 4 ဝႃႈ - တႃႇတေတိုၵ်းပေႉလႆႈၵဵင်းတုင်ၼၼ်ႉ တၵ်းလႆႈ ထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်း...

ပိုၼ်းငဝ်ႈႁူဝ်ႁႅၵ်ႈႁူဝ်တီး ၶွင်ၽယႃးၵႃဝိလ ၵဵင်းမႂ်ႇယူႇၼႂ်းၽွင်းၾိုၼ်ႉတူဝ်ယူၵ်ႉမုၼ်းဝၢႆးလင်ပူၼ်ႉဢွၵ်ႇၼႂ်းတူင်ႇၶွပ်ႇ တႂ်ႈၵမ်မိုဝ်းၵၢၼ်ၽွင်းငမ်ႊၶွင်မၢၼ်ႈ ၸဝ်ႈၼၢႆးမၢင်ၵေႃႉၶွင်ၵဵင်းတုင် ၸိူင်ႉၼင်ႇၸဝ်ႈမႁႃၶၼၢၼ် ယင်းပႆႇယုမ်ႇယမ် လွင်ႈမၼ်ႈၵိူမ်းၶွင်ၵဵင်းမႂ်ႇလႄႈယင်းပႆႇဝႆႉဝၢင်းၸႂ်ၵဵင်းမႂ်ႇ တေၽႄႇဢမ်းၼၢၸ်ႈထိုင်ၵဵင်းတုင် ၼႂ်းထႃႇၼဢဝ်ၵဵင်းတုင် ၶဝ်ႈပဵၼ်မိူင်းၶိုၼ်ႈလႆႈ မၼ်းၸဝ်ႈဢမ်ႇယွမ်းမႃးၵူမ်ႈႁူဝ်တေႃႇၵဵင်းမႂ်ႇ လႄႈဢၢင်ႈဝႃႈ ၵူဝ်ၸၢင်ႈဢဝ်ၸိူဝ်ႉႁိူဝ်ႇသၢႆၶႆႈ တႆးၶိုၼ်မူၺ်ႉဝွတ်ႈႁၢႆသဵင်ႈၸၢတ်ႉၸိူဝ်ႉၽၼ်း။ ၵွႆးၵေႃႈယင်းဝႆႉလွင်ႈၵိုဝ်းလီၵၼ်တင်းၵဵင်းမႂ်ႇယူႇ။ ၸဝ်ႈမႁႃၶၼၢၼ်တင်ႈပိုၼ်ႉတီႈလွတ်ႈလႅဝ်းယူႇပွတ်းမိူင်းယၢင်း လႆႈထုၵ်ႇမၢၼ်ႈတိုၵ်းတေႃး မိူဝ်ႈပီသႃသၼႃ 2354 (ပီႈၶရိတ်ႉသ် 1811) လႄႈ မၼ်းၸဝ်ႈၸင်ႇယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ်ၵႂႃႇတၢင်းၵဵင်းမႂ်ႇ ၵွႆးၵႃႈ...

ဝၢႆးသေပၢၼ်ၸဝ်ႈဢၢႆႈဢွၼ်ႊလႄႈ ၸဝ်ႈၶႅၼ်လဵၵ်းလုၵ်ႈၸၢႆးၶွင်ၸဝ်ႈၸဵတ်းၽၼ်းတူလၢမ်းၼၢႆဝႃႈ ၵဵင်းတုင်တၵ်း တေတူၵ်းယူႇတႂ်ႈဢူငဝ်းၶွင်ၶႄႇၸူဝ်ႈယၢမ်းၼိုင်ႈ။ လၵ်းထၢၼ်ဢၼ်ၼႄႁႂ်ႈႁၼ်ၸႅင်ႈလႅင်းဝႃႈ မိူင်းၵဵင်းတုင်လႆႈၶိုၼ်း မႃးယူႇတႂ်ႈဢူငဝ်းၶွင်ၵဵင်းမႂ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၼႂ်းၸုပ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႈတိလူၵ်ႉရၢၶျ်ႉ (ပီသႃသၼႃ 1984 – 2030) ပီၶရိတ်ႉသ် 1441 - 1487 မႅၼ်ႈယၢမ်းၵၢပ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႈၽယႃးသီသတ်ႉထမ်းမရႃးၸႃးၸုလႃးမၼီး ၶွင်ၵဵင်းတုင် လွင်ႈၵိူဝ်းလီၵၼ် ၵေႃႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸမ်ၸႂ်ၼႅၼ်ႈၵႅၼ်ႇၵၼ်လီၶိုၼ်ႈမိူၼ်သႁၢႆၵၼ်။ ဝၢႆးလင်ၵၢၼ်ႁူမ်ႇပူၼွၼ်းၽႄး ၸဝ်ႈၽယႃႊသီသတ်ႉထမ်းမရႃးၸႃးၸုလႃးမၼီး ၸဝ်ႈတိလူၵ်ႉရၢၶျ်ႉသၢၼ်သ် မႃး...

မိူင်းၸဵင်း(ၵဵင်း) တုင် မီးလၢႆၸိုဝ်ႈ မိူင်းၶိုၼ် မိူင်းၶေမရတ်ႉထ မီးၶေႃႈယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ပဵၼ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းၸီႉၸႅင်ႈ ၵဵဝ်ႇၵပ်း တီႈမႃး - မႄႈၼမ်ႉသၢႆၼိုင်ႈၼႂ်းၵဵင်းတုင် မီးၵၢၼ်လႆႈၶိုၼ်ႈၶိုၼ်းတၢင်းၼိူဝ်(တၢင်းႁွင်ႇ) ၵွပ်ႈဝႃႈမီးၼႃႈလိၼ် ပွတ်းတႂ်ႈ (တၢင်းၸၢၼ်း)  သုင်ၸၼ်းႁႄႈလိင်ႇၵႂႃႇတၢင်းၼိူဝ်(တၢင်းႁွင်ႇ) လႄႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်တင်းမႄႈၼမ်ႉလၢႆလၢႆသၢႆ ၸင်ႇႁဵၵ်ႈ ၶၢၼ်ၵၼ်ၸွမ်းၼမ်ႉဢၼ်လႆၶိုၼ်ၶိုၼ်ႈ ၶိုၼ်းတၢင်းၼိူဝ်လႄႈႁွင်ႉၸွမ်းသၢႆၼမ်ႉဝႃႈ မိူင်းၶိုၼ် ၽူႈၵူၼ်းဢၼ်ယူႇ ၼႂ်းမိူင်းၼႆႉၵေႃႈ ႁဵၵ်ႈၶၢၼ်ၸွမ်းဝႃႈပဵၼ်“တႆးၶိုၼ်”။ ၼႂ်းပၢၼ်ၸဝ်ႈၽယႃးမင်းရၢႆး ဢဝ်သိုၵ်းတိုၵ်းပေႉၸၢဝ်းလွႆလ(လဝ...

မိူင်းၵဵင်းတုင် ပဵၼ်ၼိုင်ႈၼႂ်းမိူင်းတႆး တင်ႈယူႇသိုဝ်ႈ လတိၸုတ်ႉ latitude 21 ၻီႊၷရီႊ (degree) 17 လိပၻႃႊ minute 48 ၾိလိပၻႃႊ Philippa လႄႈ လွင်ႊတိၸုတ်ႉ Longitude 99 ၻီႊၷရီႊ (degree) 40 လိပၻႃႊ minute တႃဝၼ်းဢွၵ်ႇ...

ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၸဝ်ႈမႁႃၶၼၢၼ် ဢၼ်သၢင်ႈပဵၼ်ဢၼုသႃဝရီႊ ၵိုၵ်းပိုၼ်းဝႆႉယူႇတီႈၽၵ်းတူဝဵင်းပႃႇလႅင် မိူင်းၵဵင်းတုင် ၼၼ်ႉ လႆႈသၢင်ႈၶိုၼ်ႈမႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 20/09/2020 လူၺ်ႈပဵၼ်မဵတ်ႇမၢႆ မိူင်းၵဵင်းတုင် လႄႈ လႆႈၸတ်းပၢင် မင်းၵလ “မူင်းၶူလ်း” (မင်ႇၵလႃႇ) ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈ ၸဝ်ႈၾႃႉၶေမႃးရတ်းထ ၸဝ်ႈၾႃႉၵဵင်းတုင် တူၼ်တီႈ 32 ပဵၼ်ၸဝ်ႈဢၼ် ယုၵ်ႉမုၼ်း မိူင်းၵဵင်းတုင်ႁုၼ်ႈႁိူင်းယိင်ႈယႂ်ႇ။ ဢၼုသႃဝရီႊႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၸဝ်ႈမႁႃၶၼၢၼ် ဢၼ်သၢင်ႈၶိုၼ်ႈမႃး...

သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း သင်ႇၵူၼ်းမိူင်းၵဵင်းတုင် ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်မၢႆတွင်းဝၼ်းၸိူဝ့်ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး လႄႈ ဝၼ်းမိူင်းႁူမ်တုမ်ၶိုၵ့်ယႂ်ႇ ဢၼ်ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 76 ပီတဵမ်ၶိုၵ်ႉယႂ်ႇ ။ ပေႃးထိုင်မႃး ဝၼ်းတီႈ 6 ထိုင် ဝၼ်းတီႈ 12/2/2023  ၶၢဝ်းတၢင်း 6 ဝၼ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁွင်ႈၵၢၼ် ၵူႈၾၢႆႇၾၢႆႇ(ထႃႇၼသႅင်ႇယႃႇ) ႁူမ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၵဵင်းတုင် ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်မၢႆတွင်း ဝၼ်းၸိူဝ့်ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး လႄႈ ဝၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်...

ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ၾၢႆႇတွင်ႈတဵဝ်းလႄႈႁူင်းႁႅမ်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတေၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆးမွၵ်ႇၵွၼ်  တီႈထုင့်လွႆမူၺ်  ဝဵင်းၵဵင်းတုင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၼႂ်း ဝၼ်းတီႈ 19/1/2023 ထိုင် 23/1/2023 ၶၢဝ်းတၢင်း 5 ဝၼ်း  ။ ပွႆးမွၵ်ႇၵွၼ်ၼႆႉပီပူၼ်ႉမႃး ၸတ်းႁဵတ်းယဝ်ႉၵႂႃႇၵမ်းထူၼ်ႈၼိုင်ႈ ၊ ပီၼႆႉတေၸတ်းပၢင်ပွႆးပဵၼ်ၵမ်းထူၼ်ႈ 2 ။ လွႆမူၺ် ၵဵင်းတုင် တေၸတ်း ပၢင်ပွႆးမွၵ်ႇၵွၼ် ပွၵ်ႈၵမ်း 2 ဝၼ်းတီႈ 19/1/2023 ထိုင်...

သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းပွႆႇၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈ ၼႂ်းဝၼ်းလွတ်ႈလႅဝ်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တင်းမူတ်း 7000 ပၢႆ ပတ်းပိုၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်း၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ပႃးမွၵ်ႈ 140 ပၢႆ ပဵၼ်ၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈ ၵဵင်းတုင်လႄႈ ၶွၵ်ႈလႃႈသဵဝ်ႈ  ၵူၺ်းၵႃႈႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၵၢၼ်မိူင်းပႃးမႃးဢမ်ႇတဵမ် 20 ။ မိူဝ်းဝၼ်းတီႈ 4/1/2023  ဝၼ်းလွတ်ႈလႅဝ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈလူင်ၵဵင်းတုင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ လွတ်ႈမႃး 48...

တႄႇဢဝ်ပီ 2021-2022 မႃးၼႆ့ တီႈဝဵင်းၵဵင်းတုင် ၾၢႆႇၾႆးၾႃ့လႄႈ ၶွမ်ႊပၼီႊ ဢိၼ်ႊတၼႅတ်ႉ ဝၢႆႊၾၢႆႊ  ၽႅၼ်သၢႆဝၢႆႊယႃႊ သၢႆၶေႊပႄႊလ်(cable)ၸွမ်းလၵ်းၾႆး ၸွမ်းသဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်းၵၢင်ဝဵင်း၊ ၽႅၼ်ဝႆႉတႅမ်ႇၼႃႇလႄႈ ရူတ်ႉၵႃး ရူတ်ႉၶိူင်ႈၵႂႃႇမႃးယၢပ်ႇ ၸၢင်ႈပဵၼ်ၽေးတေႃႇၵူၼ်းမိူင်း၊ ပေႃးပဵၼ်ရူတ်ႉယႂ်ႇယိင်ႈၶႅၼ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇမႃးၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၸွမ်းၵိဝ်ႇၸွမ်းပွၵ်ႉ  ။ ၵူၼ်း ၵဵင်းတုင်ၵေႃ့ၼိုင်ႈလၢတ်ႈတီႈ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ-“ ၸႂ်ႈဢေႃႈ သဝ်ၾႆးၾႃ့ၵေႃႈ ပေႃးတႅမ်ႇဝႆ့ ယူႇယဝ့်ၼႃႇၼေႃႈ။ သၢႆဝၢႆႊၾၢႆႊသမ့်မႃးၽႅၼ်ၸွမ်းထႅင်ႈ...

......... ပီႈၼွင်ႉတႆး ယူႇၵႃႈလႂ် မႃးလႄႇႁွတ်ႈၵဵင်းတုင် ဢမ်ႇၸႂ်သုင် ႁပ်ႉတွၼ်ႈယူႇဢေႃႈ ၶႅၼ်းတေႃႈႁွတ်ႈမႃးလႄႈ ပွတ်း ဝၼ်းဢွၵ်ႇ ၼမ်ႉၶူင်းႁဝ်း ႁပ်ႉတွၼ်ႈယူႇဢိူဝ်ႈ။ .........  ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆး ယူႇၼမ်ၵိုၼ်း ယိုၼ်ႈတေႃႇထိုင်ယၢမ်းၼႆႉ ယုမ်ႇယမ်ဝႆႉ ပႂ်ႉထႃႈယူႇဢိူဝ်ႈ ၶႅၼ်းတေႃႈႁွတ်ႈမႃးလႄႈ ပွတ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇၼမ်ႉၶူင်းတႄႉ ႁပ်ႉတွၼ်ႈယူႇဢိူဝ်ႈ။ ......... ၵျွင်းၽြႃးလူင် မီးၵၢင် ဝဵင်း...

ၼႂ်းၽွင်းသိုၵ်းလူၵ်ႈ (လုမ်ႈၾႃႉ) ပွၵ်ႈၵမ်း 2 ထႆးၶိုၼ်ႈယိုတ်းၵဵင်းတုင် မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း 4 ၸႄႈတွၼ်ႈ ၽွင်းယူႇ တႂ်ႈၵုမ်းၵမ်ၶွင်ဢင်းၵိတ်းဝႆႉ။ ၶေႃႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇထႆးလႄႈၵျပၼ်ႊတူၵ်းလူင်းၵၼ်ဝႆႉဝႃႈ တၢင်းၾင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇၵျပၼ်ႊ ဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း။ တၢင်းၾၢႆႇဢၼ်ႊၻႃႊမၼ်ႊလႄႈဢၢဝ်ႇထႆးတင်ႈတႄႇႁူဝ်ႁိၼ်လူင်းၵႂႃႇ။ ၾၢႆႇတၢင်းၼိူဝ်ႁူဝ်ႁိၼ် ၶိုၼ်ႈမႃႊႁႂ်ႈပဵၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၶွင်တပ်ႉႁိူဝ်းထႆး။ ထႆးလႆႈၸတ်းတင်ႈတပ်ႉၽႃႊယပ်းၶိုၼ်ႈမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 24 လိူၼ်ၻီႊသႅမ်ႊၿိူဝ်ႊ 1941 လႄႈမီးၸွမ်ႁၢၼ်ၸရုၼ်ႊ ရတ်ႊတၼၵုလ်ႊ သေရီႊရိူင်ႊလိတ်ႊ ပဵၼ်ၸဝ်ႈပွင်ၵၢၼ်သိုၵ်း မီးၼႃႈတီႈၽႅၼ်ၵၢၼ်တိုၵ်းႁူမ်ႈတင်းတပ်ႉၸုမ်း...