ၼႂ်းၵူႈဝၼ်းဝၼ်းၼႆႉ ၵူႈလွင်ႈၵူႈဢၼ် လႅၵ်ႈလၢႆႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးဢမ်ႇထၢတ်ႇဢမ်ႇၶၢတ်ႇ ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၾိင်ႈယူႇၾိင်ႈၵိၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ လႅၵ်ႈလၢႆႈၸွမ်းငဝ်းလၢႆး ဢၼ်ၶိုတ်းၵၢပ်ႈၶိုတ်းၸၼ်ႉလုမ်ႈၾႃႉ ဢမ်ႇယင်ႉဢမ်ႇၵိုတ်း ။ ၾိင်ႈၵဝ်ႇသမ်ႉ တေၸူမ်ႁၢႆၵႂႃႇၸွမ်း ၵူၼ်းႁုၼ်ႈၵဝ်ႇသဵင်ႈမူတ်းတႄႉ ၶိူဝ်းၸၢင်ႈၸူမ်ႁၢႆ ။ ၸင်ႇၼၼ်လႄႈ ဢမ်ႇဝႃႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းလႂ် တိုၼ်းၶတ်းၸႂ် ၶိုင်သၢင်ႈႁႂ်ႈၾိင်ႈၵဝ်ႇၵႄႇဢမ်ႇႁၢႆ ။ မိူၼ်ၼင်ႇ တီႈႁူင်းႁဵၼ်းသိုပ်ႇသၢၼ်ၽုမ်ႊပၼ်ႊယႃႊလၢၼ်ႉၼႃး...

ၽွင်းၶၢဝ်းမႆႈ ႁႅင်းလူမ်းမႆႈသုင်ၼႆႉ  တေၵႆႉဢွၼ်ၵၼ်ပဵၼ်လူမ်းယွၼ်ႉမႆႈႁႅင်း (Heat Stroke)။ ပိူင်လူင် ပဵၼ်ဢၼ်မီးၽေးတေႃႇ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႄႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢႃယုယႂ်ႇၶဝ် ႁၢဝ်ႈႁႅင်း။ ပေႃးဢဝ်ၸွမ်း သၽႃႇဝမၼ်းဝႃႈၸိုင် ႁႅင်းလူမ်းမႆႈ ၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ တေလႅၵ်ႈလၢႆႈ ယူႇသဝ်း ၵႂႃႇႁႂ်ႈမႅၼ်ႈၸွမ်းၼင်ႇ ႁႅင်းလူမ်းမႆႈတၢင်းၼွၵ်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ သင်ႁႅင်းလူမ်းမႆႈၸိူဝ်းမီးဝႆႉၾၢႆႇၼွၵ်ႈ ၼၼ်ႉ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉပုင်ႈၶိုၼ်ႈသုင်မႃးၸိုင် ႁႅင်းလူမ်းမႆႈၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းၵူၼ်းႁဝ်း တေလႅၵ်ႈလၢႆႈၵႂႃႇၸွမ်း ယၢပ်ႇလႄႈ...

ၶၢဝ်းသွၼ်းၼမ်ႉ မိူဝ်ႈလိူၼ် 5 လိူၼ် 6 ၼႆႉ ပဵၼ်ၾိင်ႈၸၢဝ်းပုတ်ႉထ(ၵူၼ်းၸိူဝ်းၼပ်ႉယမ်သႃသၼႃပုတ်ႉ ထႁဝ်းၵူႊတီႈ) ၾၢႆႇၼိၵၢယ်ထေႇရဝႃႇတ(ႁိၼယၢၼ်း) 4 မိူင်း ဢမ်ႇပႃးမိူင်းသရီလင်းၵႃ။ ၾၢႆႇၼိၵၢယ်ဢႃႇၸရိယ ဝႃႇတ(မႁႃႇယၢၼ်း) ၸိူင်ႉမိူင်းၶႄႇ မိူင်းၵဝ်ႊလီ မိူင်းၵျပႅၼ်ႊ လႄႈမိူင်းတိပႅတ်ႉၶဝ်တႄႉ ၶဝ်ၸဝ်ႈဢမ်ႇမီးၾိင်ႈၶၢဝ်း သွၼ်းၼမ်ႉၼႆႉ။ ၶၢဝ်းသွၼ်းၼမ်ႉၼႆႉ ဢဝ်ပိုၼ်းသူပ်းပၢၵ်ႇဝႃႈ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းပဵၼ်ၾိင်ႈၸၢဝ်းၵလႃးမိူင်းၽႃႇရတ(မိူင်း ဢိၼ်ႊတိယိူဝ်ႊ)၊ ဝၢႆးမႃး...

ပေႃးထိုင်မႃးၶၢဝ်းလိူၼ်ႁႃႈသွၼ်းၼမ်ႉၸိုင် ၸွမ်းၼင်ႇၾိင်ႈထုင်းတႆးတႄႉ  လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၶဝ်တေဝူၼ်ႉတႃႇလဵၼ်ႈၼမ်ႉ ႁူတ်းၼမ်ႉၵၼ် မူၼ်ႈမူၼ်ႈသိူဝ်းသိူဝ်း၊  ႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်းလွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ၵႂႃႇဢဝ်မွၵ်ႇဢဝ်တွင်၊ တႃႇႁဵတ်းသုမ်ႉႁဵတ်း သွင်းပႂ်ႉ ႁူတ်းၼမ်ႉ၊ တႃႇလဵင်ႉတၢင်းၵိၼ် ၼမ်ႉၵတ်းၼမ်ႉယဵၼ်၊  တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းထဝ်ႈၵူၼ်းၵႄႇ တႄႉတေဢွၼ်ၵၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်း တႃႇႁဵတ်းၶဝ်ႈမုၼ်းႁေႃႇတွင်ၵူၺ်ႈ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းၶူဝ်းၵၼ်ႇတေႃးၵူၼ်းထဝ်ႈ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းၶူဝ်းလူႇတၢၼ်းတႃႇၶိုၼ်ႈၵၢၼ်ႇၶိုၼ်ႈၵျွင်းလွင်းမွၵ်ႇ။ ပေႃးႁဵတ်းၸွမ်းၾိင်ႈၸွမ်းထုင်းတႄႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵေႃႈတေလွတ်ႈၽေး ၵူၼ်းထဝ်ႈၵေႃႈတေလႆႈၵတ်းယဵၼ်။ ၵူၺ်းၵႃႈၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ  ယိင်ႈပဵၼ်ဝၢၼ်ႈယႂ်ႇဝဵင်းလူင် ယိင်ႈပဵၼ်တီႈၶိုတ်းၵၢပ်ႈတၼ်းပၢၼ်ၼၼ်ႉ...

သၽႃးဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၼမ်းၸတ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းသေတႃႉ ၶဝ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈပဵၼ်ပၢင်ၵုမ်သၽႃးၵေႃႈ မိူၼ်တၢင်းၶိုပ်ႈၼႃႈမႃးယဝ်ႉပွတ်းတွၼ်ႈၼိုင်ႈ။ ၽႂ်လႆႈၸႂ်ဢမ်ႇလႆႈၸႂ်ၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတႄႉ ၶွတ်ႇၶွတ်ႇၽွတ်ႈၽွတ်ႈ  ယူႇႁင်းမၼ်း။မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼႆႉ ၽႂ်မီးဢႃႇၼႃႇၵေႃႈ မိုင်ႉႁဵတ်းၶုၼ်မႃးပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ် ႁိုင်လၢႆသိုပ်ႇၸူဝ်ႈၵူၼ်း  ။ ၵူၼ်းမိူင်းတႄႉ ဢမ်ႇႁတ်းမုင်ႈမွင်းသင် လိူဝ်သေၶႂ်ႈႁႂ်ႈႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉငၢႆႈ ။ ၽူႈထတ်းသၢင် ၵၢၼ်မိူင်း ၶဝ်တႄႉ လၢတ်ႈဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈမေႃလၢႆႈၶူဝ်းသိုၵ်းသေ ၶဝ်ႈဢဝ်တီႈယူႇၼႂ်းသၽႃးၵူၺ်း ။...

ပေႃးထိုင်မႃး ၶၢဝ်းမႆႈယဝ်ႉၼႆ ၽေးၾႆးမႆႈၵႆႉမီးမႃးထပ်းၵၼ်လၢႆတီႈ ။ ၽေးၾႆးၼႆႉ ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈၵူႈၶၢဝ်းဝႃႈၼႆသေတႃႉ ၶၢဝ်းမႆႈၼႆႉသမ်ႉ တိူဝ်းပဵၼ်ငၢႆႈလိူဝ်သေ တၢင်ႇၶၢဝ်း ။ ၽေးၾႆးၼႆႉ ၶဝ်ႈၼႂ်း ၶဵၼ်ႁၢႆႉလူင် 5 ပိူင်ၼၼ်ႉသႅၼ်းၼိုင်ႈလႄႈ  ဝႆႉမဝ်မၢင်တႄႉ ဢမ်ႇလႆႈ။ ၶၢဝ်းမႆႈ ၼႂ်းပီ 2026 ၼႆႉၵေႃႈ ႁႂ်ႈၵူႈၵေႃႉ ၾၢင်ႉၵၼ် ။...

ၸွမ်းၼင်ႇ ထုင်းၵႂၢမ်းမီးဝႃႈ ၵိၼ်ဢမ်ႇထုၵ်ႇၼိုင်ႈၵမ်း ၵႂႃႇဢမ်ႇထုၵ်ႇၼိုင်ႈယၢင်ႈ ၼႆၼၼ်ႉ မႅၼ်ႈတႄႉတႄႉ ။ မၢင်ပွၵ်ႈမႃး ဝႄႈၽေးၵေႃႈ တိုၵ်ႉၸၢင်ႈၺႃးၽေးထႅင်ႈယူႇ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉၼႆႉၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈၵူႈၶၢဝ်းယၢမ်း။ ဢမ်ႇၸႂ်ႈယွၼ်ႉတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵေႃႈ ၸၢင်ႈပဵၼ်ယွၼ်ႉပိူၼ်ႈတၢင်ႇၵေႃႉ။ ၼင်ႇၵႂၢမ်းမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇဝႃႈ ၵွင်ႇၵေႃႈဢမ်ႇႁၼ် ဝၼ်းတၢႆဢမ်ႇႁူႉ ၼႆၼၼ်ႉ မေႃသွၼ်ယိင်းတႆး ၵူၼ်းဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ ၵေႃႉဢၼ်မီးၵႃႈၶၼ်တႃႇၵူၼ်းၼုမ်ႇ၊ ၵေႃႉဢၼ်မီးၼမ်ႉၸႂ်သေ သွၼ်ပွၼ်ႈၵမ်ႉထႅမ်ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းၼႂ်းမိူင်းထႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ လူႉသဵင်ႈၸွမ်း...

ပေႃးဝႃႈ မီးၸႂ်ႁိပ်ႇႁွမ်ႈ သုၵ်ႉၸႂ်မႆႈၸႂ်ၼႆၸိုင် လူလိၵ်ႈလႄႈ ၼႆသေ ၽူႈသူင်လူဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈၶဝ် တေၵႆႉတိုၵ်းသူၼ်း ။ ၽူႈသူင်လူလိၵ်ႈၶဝ်လၢတ်ႈႁႂ်ႈလူလိၵ်ႈ ။ ၵူၺ်းၵႃႈၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵမ်ႈၼမ် ဢမ်ႇယိပ်းပပ်ႉယိပ်းၵမ်ယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 99 ၵေႃႉၼႆႉ တေယိပ်းမိုဝ်းထိုဝ်တႅၼ်းပပ်ႉ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ယိပ်းမိုဝ်းထိုဝ်သေ ဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈၼႂ်းမိုဝ်းထိုဝ် တင်းတေဢမ်ႇမီးၼိုင်ႈၶိုင်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈဢမ်ႇဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈၼႂ်းမိုဝ်းထိုဝ်ၵေႃႈ သင်ပိုတ်ႇထွမ်ႇသဵင်ဢၼ်ပိူၼ်ႈ ဢၢၼ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ...

ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်းသေ ၸုမ်းတူင်ႇၵူၼ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆး ဢမ်ႇထၢင်ႇႁၢင်ႈ ပူၵ်းပွင် ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၽႂ်မၼ်းမႃး ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ် ။ တူင်ႉၼိုင်လႆႈယူႇသေတႃႉ ဢမ်ႇသူႈလႆႈလွင်ႈၵမ်ႉထႅမ်တီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ။ ဝၢႆးသိုၵ်းယိုတ်းမိူင်း 2021 ၼႆႉသမ်ႉၶႅၼ်းၵိၼ်း ။ ဢၼ်လိူဝ်ႁႅင်းသမ်ႉ ၶၢဝ်းပၢင်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 ၼႆႉထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ ။ တေႃႈၼင်ႇ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး မၢင်ဝဵင်းၵေႃႈ...

ၼႂ်း ပီ 2024-2025 ၼႆႉ ၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇလႅၵ်ႈလၢႆႈႁႅင်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼမ်ႉထူမ်ႈၼမ်ႉၼွင်းသႂ်ႇသူၼ်ႁႆႈၼႃး ၼႂ်းမိူင်းတႆး လၢႆတီႈ လူႉသုမ်း ။ ပီ 2026 ၼႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇထၢင်ႇဢမ်ႇထိူမ်သေ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈ ထူပ်းပၼ်ႁႃ ၼမ်ႉမၼ်းၶၢတ်ႇ ။ ပေႃးပဵၼ်ၼႆ သိုပ်ႇၵႂႃႇၼႃႈၶၢဝ်းယၢဝ်းတႄႉ ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းတေတိူဝ်းယၢပ်ႇထႅင်ႈ ။ ပေႃးၼမ်ႉမၼ်းၶၢတ်ႇ...

ၵူၼ်းၼိုင်ႈၵေႃႉၼႆႉ မီးၾိုင်ႈယၢမ်ႈပိူင်ႈၵၼ် ပၢႆးဝူၼ်ႉ ပႅၵ်ႇၵၼ် ၼႆ ၵမ်ႈၼမ် ၾၢင်ႉႁူႉၵၼ်ယူႇသေတႃႉ ။ သင်ဝႃႈ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ လွင်ႈလၢတ်ႈၸႃၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇၵၼ်မႃးၸိုင် ၸၢင်ႈမီးပၼ်ႁႃၵၼ်ငၢႆႈငၢႆႈ ။ ၼႂ်းတွၼ်ႈၼႆႉ ယွၼ်ႉသင်လႄႈ ပၢႆးဝူၼ်ႉၵူၼ်း လႄႈ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈလၢတ်ႈၸႃၵူၼ်း ပိူင်ႈၵၼ် ။ မၢင်ၸိူဝ်းၸႂ်ပွတ်း မၢင်ၸိူဝ်းၸႂ်ယၢဝ်း ။...

လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ဝၼ်းတီႈ 20 ၵူႈပီပီၼႆႉ ၸုမ်းၶူၼ်ႉၶႂႃႉၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉလၢႆမိူင်း ႁူမ်ႈၵၼ် မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉပဵၼ် ဝၼ်းသိူဝ်းၸႂ်ၵူႈမိူင်းမိူင်း ။ ပီ 2026 ၼႆႉ လႆႈႁၼ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈ မိူင်းဢၼ်မီးတၢင်းသိူဝ်းၸႂ်သုတ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ပဵၼ် ၸိုင်ႈမိူင်းၾိၼ်ႊလႅၼ်ႊ ။ ၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်ႁူမ်ႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉဝႆႉ တၢင်းသိူဝ်းၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း မီးဝႆႉ ၸိုင်ႈမိူင်း 140...

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 30 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် လုမ်းသၽႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း ၶတ်းလိူၵ်ႈၵူၼ်းၼႂ်းပႃႇတီႇၵူႈၸုမ်း ၸိူဝ်းဢွင်ႇပေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2025-2026 ယဝ်ႉ လႆႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်းၼႂ်းပၢင်ၵုမ်လုမ်းသၽႃးၼၼ်ႉ တႃႇပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ လႄႈ ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ ပဵၼ်တၢင်း ၵၢၼ်ၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။ ၼင်ႇႁိုဝ် တေထုၵ်ႇမၵ်းမၼ်ႈ ၸၼ်ႉၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉ ၾၢႆႇလုမ်းသၽႃးၵူၼ်းမိူင်း လႄႈ သၽႃးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၶတ်းလိူၵ်ႈဢွၵ်ႇဝႆႉ ၵူၼ်း...

ဢိင်ၼိူဝ် ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉယၢပ်ႇၽိုတ်ႇသေ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးၵမ်ႈၼမ် ၶဝ်ႈႁႃႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းထႆး ။ ႁႅင်းၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းထႆး မီးၼမ်လႄႈ ၾၢႆႇတူၺ်းလူလွမ်ႁႅင်းၵၢၼ် တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး ဢွၵ်ႇပိူင်ႁႄႉၵင်ႈပၼ်ႁႅင်းၵၢၼ်ၵူႈသႅၼ်းထၢၼ်ႈ ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁႅင်းၵၢၼ်ၸိူဝ်း ဢမ်ႇပႆႇလႆႈႁပ်ႉ လွင်ႈၵႅတ်ႇၶႄတူၺ်းထိုင်မီးထႅင်ႈၼမ် ။ ဢိင်ၼိူဝ် ၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်းဢမ်ႇလီသေ ပိူင်တႃႇတူၺ်းထိုင်ႁႅင်းၵၢၼ်မိူင်းထႆး မီးဝႆႉယူႇသေတႃႉ ဢမ်ႇႁူမ်ႇငမ်းလႆႈႁႅင်းၵၢၼ်တင်းသဵင်ႈလႆႈ ။ ဢၼ်ႁၢင်ႈႁၢႆႉၵေႃႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းပေႃႈလဵင်ႉၼၢႆးၸၢင်ႈသုၼ်ႇတူဝ်...

ပၼ်ႁႃလွင်ႈမိူင်းမူဝ်းယွၼ်ႉၾုၼ်ႇ PM 2.5 ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ပၼ်ႁႃ  မိူင်းလႂ်မိူင်းၼိုင်ႈၵူၺ်း၊ ၾုၼ်ႇၵႂၼ်းမၼ်းပိဝ်ၸွမ်းလူမ်းလႄႈ  မၼ်းတေၶၢမ်ႈဝၢၼ်ႈၶၢမ်ႈမိူင်းႁွတ်ႈထိုင်ဝၢၼ်ႈတႂ်ႈမိူင်းၼိူဝ်ဢၼ်လႅၼ်လိၼ်တိတ်းၸပ်းၵၼ်။ မိူၼ်ၼင်ႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼႆၵေႃႈ ၸုမ်းထတ်းလူမ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉထတ်းႁၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်မီးၾုၼ်ၵႂၼ်းမီးၵွင်ႉငူၼ်ႉမိူင်းၼိုင်ႈ ၼႂ်း 10 မိူင်းဢၼ်မီးၽေးသုတ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ။ ၾုၼ်ႇၵႂၼ်းၵွင်ႉ PM 2.5 လုၵ်ႉတီႈလႂ်မႃး ? ၾုၼ်ႇ PM 2.5 ပဵၼ်ၾုၼ်ႇသႅၼ်းလဵၵ်ႉၽွင် 2.5 မႆႊၶရွၼ်ႊ။...