Saturday, January 31, 2026

CATEGORY

ပွင်ႈၵႂၢမ်း

ၵူၼ်းမိူင်းထႆးသုမ်းၸဝ်ႈၽႅၼ်ႇလိၼ်လႄႈ တမ်ႇၼွႆႉမွင်ၸႂ်   တႆးၵဵင်းမႂ်ႇ တေႁပ်ႉပီမႂ်ႇတႆးတီႈၵႅပ်ႈၵူၺ်း

ဢမ်ႇဝႃႈၼႂ်းမိူင်းတႆးမိူင်းထႆး ဝၢႆးဢွၵ်ႇဝႃႇယဝ်ႉၼႆ ယဵပ်ႇၶဝ်ႈၶၢဝ်းၵတ်းယဝ်ႉလႄႈ ၾိင်ႈၾႃႉပၢင်ႇသႂ် ၵႂႃႇလႂ်ပႆလႂ်ၵေႃႈ ငၢႆႈသေၶၢဝ်းၾူၼ် ။ ၸင်ႇၼၼ် ပီႈၼွင်ႉတႆးလႄႈထႆး ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ် တိုၼ်း မီးၾိင်ႈသူင်သိူဝ်းၸွမ်းၶၢဝ်းၵတ်း မီးၾိင်ႈၵိၼ်ၾိင်ႈလူႇတင်းၼမ် ၸဵမ်ဢဝ် ပွႆးလူႇမွၵ်ႇၼမ်ႉၾႆးတဵၼ်း ၊ ပွႆးလိူၼ်သိပ်းသွင်မူၼ်း ႁိုဝ် ၾိင်ႈလွႆးၵထူင်း ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉၵေႃႈ ပွႆးႁပ်ႉပီမႂ်ႇၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈ ၸဵမ်ပီႈၼွင်ႉထႆး...

ၶဝ်ႈမၢၼ်ႈဢိုၼ်ၶဝ်ႈတႆး

ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႂၢၵ်ႈမိူင်းၶဝ် ၶတ်းၸႂ်တဵၵ်းတဵင်ယႃႉၵဝ်းဢူမ်ဢိုၼ် ၾိင်ႈငႄႈသိူၵ်ႈပိုၼ်း၊လိၵ်ႈလၢႆးၵႂၢမ်းလၢတ်ႈႁဝ်းၵူႈလွၵ်းၵူႈလၢႆး၊-ၵူႈၸိူဝ်ႉၵူႈပိူင်ၵူႈၸဝ်ႉၼႂ်ဝၼ်းၶမ်ႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ လၢတ်ႈယူႇတႅမ်ႈယူႇပွင်ႉယူႇ ပၢၵ်ႈလွင်ႈၼႄတၢင်းၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၵေႃႈသမ်ႉပေႃးဢမ်ႇမေႃသုတ်းသဵင်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈသေပွၵ်ႈယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇလိူဝ်သေလွင်ႈၽုၵ်ႇႁႆႈသွမ်ႈၼႃး၊ လွင်ႈမၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၶဝ်မႃးၸွမ်ႇၸိမ်ၸွၼ်ၸဵင်ႇၽိုတ်ႇႁိမ်ၸီးၸွမ်းၶဝ်ႈသေဢဝ်ၶွင်မၢၼ်ႈၶဝ်မႃးႁူမ်ႇတဵင်သုမ်ႇငမ်းပုတ်ႈတဵၼ်းပၼ်ၸိုဝ်ႈတိၵ်းတိၵ်းလႄႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇၸိုဝ်ႈသဵင်ၶေႃႈႁွင်ႉႁိၵ်ႈ “ ၶဝ်ႈ ” ၼႆႉၵူၺ်းၵူၼ်းမိူင်းတႆးၵမ်ႈၼမ်ႁဝ်းယင်းတေႁူႉၸၵ်းၸိုဝ်ႈမၢၼ်ႈၼမ်လိူဝ်သေၸိုဝ်ႈတႆးလူးၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၵမ်ႈၼမ်ၸုပ်ႈသႅၼ်းၵၢင် ဢႃႇယု 40 လူင်းတႂ်ႈဢၼ်ယူႇၸွမ်းတႄႇ သၢပ်ႇ ဝဵင်းႁိမ်း ဝဵင်းတေႃႇထိုင်ၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းတႆးၵမ်ႈၼမ်ၼႆႉတေႁူႉၸၵ်းၸိုဝ်ႈၶဝ်းမၢၼ်ႈၸိူဝ်ႉၼင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉလွၼ်ႉ။ ဢၼ်တေႁူႉၸၵ်းၸိုဝ်ႈ “ ၶဝ်ႈမိူင်းတႆး ” ၸိူင်ႉၼင်ႇ- ...

ႁႄႈလိၼ်  လႄႈ မိူင်းတႆး

ဝၢႆးလင် ပၢင်တိုၵ်း ၽႅၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 1027 မႃးၼႆႉ ၼႂ်းသိုဝ်ႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပႃးၸဵမ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇတင်းလၢႆ ၸဵမ်ၼႂ်းမိူင်း ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢွၼ်ၵၼ် ဢုပ်ႇလၢတ်ႈၵၼ်လွင်ႈ ၶူဝ်းႁႄႈတိုၼ်းလၢင်း ဢၼ်မီးယူႇၼႂ်းမိူင်းတႆးပတ်းပိုၼ်ႉ။ ၼမ်သုတ်း လွင်ႈႁႄႈလိၼ်ၼႆႉ ထတ်းသၢင်လၢတ်ႈၵၼ်ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်း။ ႁႄႈလိၼ် (Rare Earth) ပဵၼ်သင် ႁႄႈလိၼ်ၼႆႉ ၽႃႇသႃႇဢိင်းၵလဵတ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ ရႄႊဢၢတ်ႉ (Rare Earth)...

ၵၢၼ်ႁဝ်းၶႂၢၵ်းမႄႇ ၵပ်းၵၢႆႇ “ ၶႄႇ” ၸိူင်ႉႁိုဝ်?

ၽိုၼ်လိၵ်ႈပိုၼ်းၸိူင်း “ၶုၼ်သၢမ်လေႃး - ၼၢင်းဢူဝ်းပဵမ်ႇ” ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ၶူးမေႃလိၵ်ႈလူင် ၸဝ်ႈၼၢင်းၶမ်း ၵူႇ တႅင်ႇတႅမ်ႈမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈလၢႆပီမိူင်းပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢႅပ်ႇၸမ်ႈထွင်ႇၼႄငဝ်းလၢႆးၵၢပ်ႈပၢၼ်မိူဝ်ႈယၢမ်းၼၼ်တႄႉ ၵပ်းၵၢႆႇလွင်ႈၵူၼ်းၶိူဝ်းၶႄႇၶဝ် ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ႁဝ်းၼႆႉ တိုၼ်းၼႄဝႆႉၸႅင်ႈလႅင်းလီငၢမ်းဝႃႈ “ၶႄႇ” ဢၼ်ဝႃးၼၼ်ႉ ယင်းပႆႇမီးၵႃႈႁိုဝ်လႃးလႃး။ မီးၵေႃႈ ႁိုင် ႁိုင်ၼၢၼ်းၼၢၼ်းပဵၼ် “ၶႄႇ” ဢၼ်ၵႆႉလႄႇမႃးႁႃၶၢႆမေႃႈၶၢႆဝၢၼ်ႇၵူၺ်း။ မိူၼ်ၼင်ႇ လိၵ်ႈၵႂၢမ်းဝွၵ်းဢွၼ်ႇ တွၼ်ႈ...

ႁူင်းၸၢၵ်ႈၸိုၼ်းပၢင်ပႅၵ်ႇ ပၼ်ႇၵၢၼ်ၶိုၼ်း ၵူၼ်းမိူင်းထူပ်းၽွၼ်းႁၢႆႉမၼ်းထႅင်ႈ

ၼႂ်းပီ 2021 ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ မၢပ်ႇၼႄးဝႃႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2020 ဢၼ်ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်းဢွင်ႇပေႉၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းပၵ်းပိူင် ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းၼႆသေ ယိုတ်းၵုမ်းမိူင်း။ ဢမ်ႇႁိုင်သင်ၼၼ်ႉၵူၺ်း ၸွမ်ၸိၵ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ၶိၼ်ႁဵတ်းၵူႈလၢႆး ဢၼ်မၼ်းထၢင်ႇတေလႆႈၼမ်ႉမျၢတ်ႈၼမ်ႉတွၼ်း  ။ ပႃးၸဵမ် ၵၢၼ်ၶုတ်းႁႄႈၸိုၼ်း ငိုၼ်းၶမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ မီးၽွၼ်း ႁၢႆႉၸႃႉသင်ဢမ်ႇတူၺ်း ၶႂ်ႈၶုတ်းၶႂ်ႈဢဝ်လူင်ၵႂႃႇၵူႈတီႈ...

ၶၢဝ်ႇပွမ်ၶၢဝ်ႇၽၢင်းၽႄႈငၢႆႈ သၢင်ႈတူင်ႇၵူၼ်းတႅၵ်ႇ သၢင်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸင်းၵၼ်

ၵူၼ်းၼႂ်းလူၵ်ႈလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ ၽႂ်ၵေႃႈ ၶႂ်ႈလႆႈလီ ၊ ၽႂ်ၵေႃႈ ၶႂ်ႈယူႇၾၢႆႇပေႉ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢိင်ၼိူဝ်တူဝ်ၵဝ်ႇၶႂ်ႈလႆႈလီ ၶႂ်ႈပေႉပုၼ်ႈၼၼ်ႉသေ သမ်ႉမီးၸႂ်သူၺ်ႈၸႂ်ၼိင်ႈၵၼ်မႃး ။ ပေႃးတူၺ်းငဝ်းလၢႆးမိူဝ်ႈလဵဝ် ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ပတ်းပိုၼ်ႉ ပႃးၸဵမ်မိူင်းတႆး မီးၵူၼ်းၶႂ်ႈသၢင်ႈၸိုဝ်ႈသဵင် ၊ မီးၸုမ်းတေႃႇၸုမ်း ၶႄႉၵၼ်လၢႆလွင်ႈလႄႈ တူင်ႇၵူၼ်း ၵေႃႈတႅၵ်ႇၵၼ် ၊ ၸုမ်းတေႃႇၸုမ်းၵေႃႈ ၶိုၼ်းႁၼ်ၽိတ်းၵၼ်တင်းၼမ်...

ဝႃႇတႁၵ့်ၸိူဝ့်ၸၢတ်ႈၸႅတ်ႈၸၢင်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ငဝ်ႈငႃႇလွင်ႈငမ်းယဵၼ်လႄႈၵၢၼ်ၵူမ်ၵဵဝ်မၢၼ်ႇမႅၼ်ႈ

 ပိုၼ်းၵၢၼ်မိူင်း (Political History)  တႄႇမိူဝ်ႈၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉလုၵ်ႈၼႆ့ဢမ်ႇပႆႇမီး လဵၼ်လိၼ်ၶႅၼ်ႈၵၼ် ၊ ၸႄႈမိူင်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၼႂ်းလူမ်ႇၾႃႉၼႆ့ၵေႃႈဢမ်ႇပႆႇတင်ႈ ၊ တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းသင်ၼႆတင်းဢမ်ႇႁူႉ ၊ တႄႇမိူဝ်ႈၵူၼ်း ဢမ်ႇပႆႇတႅမ်ႈတင်ႇၼိူဝ်ပိုၼ်း ၊ မိူဝ်ႈပူၼ့်မႃး ၼိုင်ႈမိုၼ်ႇပီပၢႆၼၼ့် ၵၢၼ်မိူင်းဢၼ်ဝႃႈၼႆ့ သမ့်ပေႃးမီးဝႆ့ထႃႈယဝ့်။ ပိုၼ်းၵၢၼ်မိူင်းမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ပဵၼ်သင်။ ပိုၼ်းၵၢၼ်မိူင်းယၢမ်းလဵဝ်သမ်ႉပဵၼ်ႁိုဝ် မၼ်းပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်။ သိုၵ်းလုမ်ႈၾႃႉပဵၼ်ယွၼ်ႉသင် - ၵူၼ်းႁဝ်းႁဵတ်းႁိုဝ်သၢင်ႈလွင်ႈယူႇႁူမ်ႈၵူမ်ၵဵဝ်ၵၼ်ၶိုၼ်း။ ...

ၽွၼ်းလီၼမ်ႉမၢၵ်ႇဢုၼ် (ၼမ်ႉမၢၵ်ႇပၢဝ်ႉလိပ်း – Coconut Water)

ၼမ်ႉမၢၵ်ႇဢုၼ် (မၢၵ်ႇဢုၼ်/မၢၵ်ႇပၢဝ်ႉလိပ်း) မီးၽွၼ်းလီတေႃႇ ပၢႆးယူႇလီၼႆ ဢွၼ်ၵၼ်ႁူႉဝႆႉ ႁင်းၽႂ် မၼ်း ၸဵမ်မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး လၢႆသိပ်းပီမိူင်းယဝ်ႉ။ ၼႂ်းမၢၵ်ႇဢုၼ်လိပ်းၼိုင်ႈလုၵ်ႈၼႆႉ မီးဝႆႉထၢတ်ႈၼမ်ႉ 200 မီႊလီႊလီႊတႃႊထိုင် 1000 မီႊလီႊလီႊတႃႊ။ ၼမ်ႉမၢၵ်ႇဢုၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၼမ်ႉသၽႃႇဝ ဢၼ်မီးၼမ်ႉလႅမ်ႉဢရသႃႇဝၢၼ်ဢၼ်ၼိုင်ႈသေ မီးၵႄႊ လူဝ်ႊရီႊဢေႇ။ ၼမ်ႉမၢၵ်ႇဢုၼ်လိပ်းၼႆႉ မီးထၢတ်ႈဢႁႃႇရၼမ်လိူဝ်သေ ၼမ်ႉမၢၵ်ႇဢုၼ်ဢၼ်ႁႅင်ႈ။ ၼႂ်းၼမ်ႉမၢၵ်ႇဢုၼ်လိပ်းၼႆႉ မီးဝႆႉထၢတ်ႈ...

ၵူၼ်းမိူင်းယွင်း ၵူဝ်ၺႃးတႅၼ်းၽွင်းဢၼ်ဢမ်ႇလီတေႃႇတူင်ႇၵူၼ်း ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ

သိုၵ်းမၢၼ်ႈတႄႉ မူႇလႂ်ၸုမ်းလႂ် ၶႂ်ႈမၵ်းမၼ်ႈ ဢမ်ႇမၵ်းမၼ်ႈၵေႃႈ ၵၢၼ်ဢၼ်မၼ်းႁဵတ်းလႆႈၼၼ်ႉ ႁဵတ်းၵႂႃႇယူႇၶိူဝ်းယႂ်း ။ ဢၼ်တၢင်ႇမူႇတၢင်ႇၸုမ်းၵႆႉတၵ်ႉဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸွမ်းပၵ်းပိူင် ဢမ်ႇၸႂ်ႈတၢင်းၵၢၼ်ၼႆၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇသူၼ်ၸႂ် ဢမ်ႇသႂ်ႇၸႂ် ။ သမ်ႉပၢႆ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇႁႂ်ႈၸုမ်းပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းၸိူဝ်းၽွမ်ႉၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈ လူင်းသူၼ်းတုမ်ႁႃသဵင်လႆႈ ၼႆလူးၵွၼ်ႇ ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းယွင်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၼႆႉ ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈတႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မႃးတိတ်းပၢႆႉပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉ...

မိူင်းၼၢႆးပဵၼ်တီႈၵိုၵ်းပိုၼ်း လီၶူၼ်ႉၶိုၼ်း ႁႂ်ႈၶဝ်ႈပဵၼ်ၶူဝ်းပူၺ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ

တႃႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေပၵ်းသဝ်းၵႂႃႇလႆႈၶၢဝ်းႁိုင် ၵိုၵ်းလုမ်ႈၾႃႉၵႂႃႇၼၼ်ႉ ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်းလႄႈၵူႈၶိူဝ်းၵူၼ်း ၸင်ႇဢွၼ်ၵၼ်ဝႆႉၼမ်ႉၼၵ်းႁႃလၢႆးတၢင်းႁၵ်ႉသႃၽႂ်မၼ်း ။ ဢိင်ၼိူဝ် ဝၢၼ်ႈမိူင်းမီးပိူင်ၽွင်းငမ်းလီဢမ်ႇလီၼၼ်ႉသေ လၢႆးႁၵ်ႉသႃၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းၽႂ်မၼ်းၵေႃႈပိူင်ႈၵၼ် ။ ပိူင်ၽွင်းငမ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈတႄႉ ယႃႇဝႃႈတေသႂ်ႇၸႂ်ၼိူဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၵဝ်ႇၵႄႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းလႃႈ ဢၼ်မီးၵိုၵ်းမိူင်းယူႇၼၼ်ႉ ယင်းဢမ်ႇမေႃဝႆႉၼမ်ႉၼၵ်းႁၵ်ႉသႃ ။ မိူၼ်ၼင်ႇ မိူင်းၼၢႆး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်မီးၶူဝ်းၶွင်ၵိုၵ်းပိုၼ်းတင်းၼမ်တင်းလၢႆ ။ ဢမ်ႇမီးပၵ်းပိူင်လီလီ ဢၼ်တေမႃးႁူမ်ႈငမ်းတူၺ်းထိုင်လုမ်းလႃးပၼ်လႆႈ ။ ၼင်ႇႁိုဝ်...

လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸိူဝ်းပီးလူၼ်ႉလိူဝ် ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ၼမ်မႃးၵူႈမိုဝ်ႉၵူႈဝၼ်း

ၸုမ်းၾၢႆႇၸွႆႈထႅမ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ (UNICEF) ႁၢႆးငၢၼ်းဝႃႈ - ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ပီးလူၼ်ႉပူၼ်ႉလိူဝ် မီးၼမ်မႃးၵူႈမိုဝ်ႉၵူႈဝၼ်း။  ပဵၼ်ဢၼ်လီတူၵ်းၸႂ်လႂ်တိုၼ်ႇ။ လ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢႃယု ၼႂ်းၵႄႈ 5 ၶူပ်ႇထိုင် ႁိမ်းႁွမ်း 19 ပီ ( ၼႂ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ 10 ၵေႃႉ ၼၼ်ႉ တႃႇ...

ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၶူဝ်းပူၺ်ႈၵိုၵ်းပိုၼ်းလူင် တႃႇၵူၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆး

မိူင်းတႆးၼႆႉ သၽႃႇဝသိင်ႇဝႅၼ်ႉလွမ်ႉၶႅမ်ႉ ၼမ်ႉလိၼ်ႁိၼ်ၽႃလီလႄႈ မၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉ ဢၼ်ဢွၵ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းတႆး ၵေႃႈ မီးၼမ်ႉလႅမ်ႉဢၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း။ ၽႂ်ႁွတ်ႈထိုင်လႆႈၸိမ်းလႆႈၵိၼ်ၵေႃႈ ယွင်ႈဢၢမ်း ။ ဢိင်ၼိူဝ်ၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇသေ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးမေႃလိူၵ်ႈၽုၵ်ႇၽၵ်းၽုၵ်ႇမၢၵ်ႇဢၼ်ၵိုင်ႇလႅပ်ႈ ။ ယၢမ်းလဵဝ်  ၵၢပ်ႈဝၢၼ်ႈပၢၼ်မိူင်းသုၵ်ႉ ၊ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ပိူင်ႈမႃးတင်းၼမ်သေတႃႉ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ပႆႇၽႃႈပႅတ်ႈၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ယွၼ်ႉဝႃႈ ပဵၼ်ၶူဝ်းပူၺ်ႈ ဢၼ်ပူႇဢွၼ်ႁဵတ်းမႃး...

ၾိင်ႈထုင်းႁိတ်ႈႁွႆးတႆးတိုၼ်းမီးၵႃႈၶၼ်  ပၢင်ပွႆးဢၼ်ၸတ်းၵူႈၵမ်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈမီးတီႈပွင်ႇ

တႆးၼႆႉပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ် ပဵၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းယဵၼ်ႇငႄႈလႄႈမီးၾိင်ႈထုင်းဢၼ်လီႁၵ်ႉမႃးတႃႇသေႇ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈတႆးၼႆႉ ယုမ်ႇယမ်ၼိူဝ်သင်ၵေႃႈမီးလွင်ႈမၼ်ႈၵိုမ်း။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈယုမ်ႇယမ်သေၵေႃႈမီးပၢင်ၵႅဝ်ႈ (ဢၼ်တႆး ႁွင်ႉဝႃႈပွႆး) သႅၼ်းလဵၵ်ႉသႅၼ်းယႂ်ႇ ၼၼ်ႉၵေႃႈၶႂ်ႈဝႃႈမီးၵူႈလိူၼ်။   ပွႆးသႅၼ်းလဵၵ်ႉၼႆႉ  တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၶၢဝ်းၾူၼ် ၾူၼ်ဢမ်ႇတူၵ်းလႄႈႁဵတ်းပွႆးပွႆႇၼူၾႆးယွၼ်းၾူၼ်  ပွႆးလၵ်ႉၶူၵ်ႉမႄႈမၢႆႈယွၼ်းၾူၼ် ။ ပွႆးယႂ်ႇသမ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇပွႆးဢွၵ်ႇဝႃႇ ပွႆးပီမႂ်ႇ ပွႆးသၢင်ႇလွင်း ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႇၵႂႃႇ မီးထႅင်ႈတင်းၼမ် ။...

ၾုင်မႃတေယဵၼ်း ၽၢမ်းလႅၵ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႇသီႈ

မိူဝ်ႈလိူၼ်သႅပ်ႊထႅမ်ႊပိူဝ်ႊ 12 ဝၼ်း ပီ 2025 ႁွင်ႈၵၢၼ်သိုဝ်ႇ BBC ႁၢႆးငၢၼ်းဝႃႈ ၵေႃႉၸမ်ၸႂ် လႄႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းဢၼ်မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ဝႆႉဝၢင်းၸႂ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်း ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ၵဝ်ႇ ဢူးဢွင်ႇလိၼ်းတူၺ်း လႄႈ ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် ၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေယူႇၼႂ်းပႃႇတီႇ သၢင်ႇသီႈ (USDP) သေ ၶဝ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၸွမ်း ၼႆယူႇ။  ဝၢႆးလင်ၼၼ်ႉထႅင်ႈဝၼ်းၼိုင်ႈ လႆႈငိၼ်းၶၢဝ်ႇဝႃႈ...

ၵၢၼ်လီၼႆႉ တူဝ်တၢႆၸိုဝ်ႈဢမ်ႇႁၢႆ ၊ ၵၢၼ်ႁၢႆႉၼႆႉ တူဝ်ပႆႇတၢႆၸိုဝ်ႈၼဝ်ႈဝႆႉဢွၼ်တၢင်း

ၼႂ်းပီ 2025 ၼႆႉ ၸိုဝ်ႈသဵင်တႆးၼႂ်းမိူင်းထႆး လူႉယွၼ်ႉ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇၸိူဝ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်း။ တူၺ်းၼႂ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇထႆးဢၼ်လႂ်ၵေႃႈ ႁၼ်ၸီႉၸမ်ဝႃႈႁင်းတႆးသမ်ႉပေႃးဢမ်ႇမီးတီႈလီၵိၼ်လီဢဝ် ။ ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၸိူဝ်းမႃးထင်သဝ်းယူႇၼႂ်းမိူင်းထႆးၵေႃႈ လႆႈၼႃႈလဵၵ်ႉတႃၼွႆႉ ၵႂႃႇလႂ်ပႆလႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇထၢင်ႇႁၢင်ႈ ။ လႆႈၵူဝ် ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆးၶဝ်လိုပ်ႈလမ်းၵူတ်ႇထတ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းဢၼ်ယူႇၼႂ်းမိူင်းထႆးၼႆႉ ဢမ်ႇၵွမ်ႉမီးၵူၼ်းၸိူဝ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၵူၺ်း ၵူၼ်းၸိူဝ်းမီး ၼမ်ႉၸႂ်လီ ၸိူဝ်းမီးသိလ်မီးထမ်းၵေႃႈ တိုၵ်ႉမီးတင်းၼမ်ယူႇ။ ၼႂ်းတႆးယၢၼ်မိူင်းႁဝ်းၼႆႉ ...

ၶၢဝ်ႇလိုၼ်းသုတ်း