ပၼ်ႁႃလွင်ႈမိူင်းမူဝ်းယွၼ်ႉၾုၼ်ႇ PM 2.5 ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ပၼ်ႁႃ  မိူင်းလႂ်မိူင်းၼိုင်ႈၵူၺ်း၊ ၾုၼ်ႇၵႂၼ်းမၼ်းပိဝ်ၸွမ်းလူမ်းလႄႈ  မၼ်းတေၶၢမ်ႈဝၢၼ်ႈၶၢမ်ႈမိူင်းႁွတ်ႈထိုင်ဝၢၼ်ႈတႂ်ႈမိူင်းၼိူဝ်ဢၼ်လႅၼ်လိၼ်တိတ်းၸပ်းၵၼ်။ မိူၼ်ၼင်ႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼႆၵေႃႈ ၸုမ်းထတ်းလူမ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉထတ်းႁၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်မီးၾုၼ်ၵႂၼ်းမီးၵွင်ႉငူၼ်ႉမိူင်းၼိုင်ႈ ၼႂ်း 10 မိူင်းဢၼ်မီးၽေးသုတ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ။

ၾုၼ်ႇၵႂၼ်းၵွင်ႉ PM 2.5 လုၵ်ႉတီႈလႂ်မႃး ?

ၾုၼ်ႇ PM 2.5 ပဵၼ်ၾုၼ်ႇသႅၼ်းလဵၵ်ႉၽွင် 2.5 မႆႊၶရွၼ်ႊ။  မီးၾၢင်ႁၢင်ႈငၢႆးတၢင်းမွၵ်ႇၵုမ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၽဝ်ႇၵႂၼ်းၼင်ႇတီႈထူပ်းႁၼ်ၵၼ်ယူႇမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ  ။ ၸွမ်းၼင်ႇႁွင်ႈၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉ လွင်ႈမူတ်းသႂ်လူမ်းမိူင်းထႆးဢိၵ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်း လၢႆလၢႆမိူင်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ   ထတ်းသၢင်လႄႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉမႃး ၼၼ်ႉ ၾုၼ်ႇမုၵ်ႉ PM 2.5 ၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်ပဵၼ်ယွၼ်ႉၵၢၼ်ၸုတ်ႇၽဝ်။ ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉတေပဵၼ်ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃးတီႈ တေႃႈဢၢႆၵႂၼ်းရူတ်ႉၵႃး၊   လွင်ႈၸႂ်ႉၽိုၼ်းႁုင်တၢင်းၵိၼ်တၢင်းယမ်ႉ၊  ၽဝ်ယုၵ်းယၵ်း လႄႈ ယိူဝ်ႈယႃႈ ၼႂ်းသူၼ်ၼႂ်းဝၢင်းႁိူၼ်း၊ ပိူင်လူင်သုတ်းပဵၼ်ၵၢၼ်ၽဝ်ႁႆႈ၊ ၽဝ်ၶူဝ်းၶွင်ယုၵ်းယၢၵ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းသူၼ် ၊ၽဝ်ယုၵ်းယၢၵ်းၶူဝ်းၶွင်လိူဝ်တီႈႁူင်းၸၢၵ်ႈႁဵတ်းၶူဝ်းၵုၼ်ႇၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်း  ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ပေႃးႁဝ်းၶႃႈၶိုၼ်းမႃးထတ်းတူၺ်းၸိုင် ၾုၼ်ႇၵႂၼ်း PM 2.5 ၼႆႉ တေလုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ပွတ်းၸၢၼ်းလႄႈၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းလႅၼ်လိၼ် ထႆး-တႆးၸိူဝ်းၼႆႉသေၽႄႈၶဝ်ႈၼႂ်းဝဵင်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈမႃး။

သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇထႆးတႄႉလႆႈတႅမ်ႈတၢင်ႇဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇၵႂႃႇဝႃႈ – ၸဝ်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၶႄႇ သင်ႇႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတႆးၽုၵ်ႇၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ ။ တႃႇဢဝ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇမိူဝ်းမိူင်းၶႄႇ ႁဵတ်းတၢင်းၵိၼ်တၢင်းယမ်ႉ သေသူင်ႇၶၢႆတေႃႇမိူင်းမၢၼ်ႈမိူင်းတႆးၶိုၼ်း။ ယၢမ်းလဵဝ်သမ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ၽွမ်ႉလႆႈၸႂ် ႁဵတ်းၵေႃႉလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ လႄႈ ဢၼ်မိူင်းၶႄႇၶႆႈလႆႈၼၼ်ႉ လႅပ်ႈတေၽွမ်ႉႁဵတ်းပၼ်ယူႇၵူႈမဵဝ်း ။ၵွပ်ႈၼႆ လွင်ႈၽုၵ်ႇၶဝ်ႈၵၢပ်ႇၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ပီၼိုင်ႈယဝ်ႉပီၼိုင်ႈ ၶႂၢၵ်ႈမႃးၼမ်မႃးတိၵ်းတိၵ်းလႄႈ ပီပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ သူၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႈ ဢမ်ႇယွမ်း 5 သႅၼ် ဢေႊၶိူဝ်ႊ  ။ ပွင်ႇဝႃႈၵႂၼ်းၾုၼ်ႇမီးၵွင်ႉ PM 2.5 ၵေႃႈ ပီၼိုင်ႈယဝ်ႉပီၼိုင်ႈ တေၼမ်မႃးယူႇတိၵ်းတိၵ်း။

ဢိင်ၼိူဝ်ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇပၵ်းတႃပႂ်ႉတူၺ်းလွင်ႈလူမ်းသႅၼ်ႈသႂ်လႄႈၾုၼ်ႇၵႂၼ်း မိူင်းထႆး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဢွၵ်ႇဝႆႉသေ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇမိူင်းထႆးလၢႆလၢႆဢၼ်ၵေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝၼ်းတီႈ 30/03/2026 မိူဝ်ႈၼႆႉ  မိူင်းထႆးတွၼ်ႈၼိူဝ် ၵူတ်ႇထတ်းထူပ်းႁၼ်လွင်ႈၽဝ်ထိူၼ်ႇ ၽဝ်ႁႆႈ 3396 တီႈ။

 ဢၼ်ႁၢႆႉႁႅင်းသုတ်းပဵၼ်ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈ ၵဵင်းမႂ်ႇ၊ မႄႈႁွင်ႈသွၼ်၊ လမ်းပၢင်း ဢိၵ်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈၼၢၼ်ႉ။

လွင်ႈၼႆႉၾၢႆႇပွင်ႇၶၢဝ်ႇလွင်ႈၽေးသၽႃႇဝၵေႃႈယူႇယူႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ၾၢင်ႉလွင်ႈၾုၼ်ႇၵႂၼ်း၊ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ၽေးႁုၵ်ႉႁၢႆႉလၢႆဝၼ်းၼႆယူႇတႃႇသေႇ။

ၾၢႆႇတၢင်းႁွင်ႈၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၶႄၾႆးပႃႇလႄႈႁႄႉၵင်ႈၾုၼ်ႇၵႂၼ်း လႆႈဢဝ်ၵွင်ႈထၢႆႇ လၢဝ်ပွမ်ပိူင်းတူၺ်း လႆႈႁႁၼ် ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႂ်ႇၵူၺ်း ပိူၼ်ႈၽဝ်ထိူၼ်ႇဝႆႉ မီး 787 တီႈ။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၾုၼ်ႇၵႂၼ်း တၼ်ၼႂ်း ဝၢၼ်ႈၼႂ်းမိူင်း။ ၵၢင်ၼႂ်ၸဵမ်ၸဝ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇ မိုတ်ႉမူဝ်းတၼ်ယွၼ်ႉၾုၼ်ႇၵႂၼ်း။ မုင်ႈတူၺ်းတၢင်းၼႃႈမွၵ်ႈ 300 မီႊတႃႊ ၵူၺ်းၵေႃႈသမ်ႉပေႃးဢမ်ႇႁၼ်သင်ယဝ်ႉ လႆႈၾၢင်ႉ ႁေႃႈရူတ်ႉၵႃး လႆႈၾၢင်ႉၵႂႃႇမႃး။

ၾုၼ်ႇၵႂၼ်းၼႃသုတ်းပဵၼ်ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းလၢဝ်၊ ဝဵင်းသမိူင်း၊ သၼ်ၵမ်ႇပႅင်း၊ ၽရၢဝ်ႉ၊ မႄႈဢွၼ်း၊ မႄႈဝၢင်း၊ သၼ်သၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်း၊ လွႆသၵဵတ်း၊ သၼ်ပႃႇတွင်း၊ မႄႈတႅင်၊ ၶျႆးပရၵၼ်ႊ၊မႄႈရိမ်း၊ ဢူမ်ႊၵွႆ၊ ႁွတ်း၊ မႄႈၸႅမ်ႇ၊ ႁၢင်ၻူင်ႊ၊ ဝဵင်းႁႅင်၊ ၾၢင် ၊ လွႆတဝ်ႇ လႄႈ ၵလျႃႊၼိဝတ်းၸိူဝ်းၼႆႉဝႃႈၼႆ ။  

ၶွမ်ႊပၼီႊတၢင်ႇမိူင်း ၶႂၢၵ်ႈၶဝ်ႈၽုၵ်ႇၶဝ်ႈၵၢပ်ႇၼႂ်းမိူင်းတႆး

ဢိင်ၼိူဝ်ၶူင်းၵၢၼ် ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢီႊရႃႊဝတီႊ – ၸဝ်ႈၽရယႃႊ – မႄႈၶူင် ႁူမ်ႈၵၼ်တႃႇယုၵ်ႉမုၼ်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီးဢၼ်မီးမႃးၸဵမ်ၵွၼ်ႇၼႃႈပီၶူဝ်ႊဝိတ်ႉပုၼ်ႉသေ ႁဵတ်းသၢင်ႈယူႇတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ။ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇၶဝ်ႈၵၢပ်ႇတႃႇသူင်ႇၶၢႆမိူင်းၶႄႇ ႁဵတ်းပဵၼ်တၢင်းၵိၼ်သတ်းလႄႈတၢင်းၵိၼ်ၵူၼ်း။

ၼိုင်ႈပီ ၼိုင်ႈပီ မိူင်းမၢၼ်ႈသူင်ႇၶၢႆၶဝ်ႈၵၢပ်ႇၸူးမိူင်းၶႄႇၼႆႉဢမ်ႇယွမ်း  8 သႅၼ်တၼ်ႊ ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 30-35 ၼႆႉ ဢဝ်ၵႂႃႇၸႂ်ႉပဵၼ် တၢင်းၵိၼ်၊ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ  10 ၼႆႉသမ်ႉ ၸႂ်ႉတႃႇႁဵတ်းၸိူဝ်ႉၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ တႃႇဢဝ်ၽုၵ်ႇၼႂ်းမိူင်းၶဝ်ၶိုၼ်း၊ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇတႃႇႁဵတ်းတၢင်ႇၸိူဝ်းလႄႈ  ဢဝ်ႁဵတ်းလဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ။ လၢမ်းဝႃႈ မိူဝ်းၼႃႈမႃးၼႆႉ မိူင်းၶႄႇတေႁပ်ႉသိုဝ်ႉ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇမိူင်းမၢၼ်ႈ ၸၢင်ႈထိုင်ႁူဝ်လၢၼ်ႉတၼ်ႊယူႇ ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၾၢႆႇၶူင်သၢင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇတၢင်းၵိၼ်လဵင်ႉသတ်းၼၼ်ႉ  ၶိုၼ်းမႃးဢဝ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇၵႂႃႇႁဵတ်းတႅၼ်းၶဝ်ႈမဵတ်ႉႁၢၵ်း လႄႈ မိူင်းၶႄႇလူဝ်ႇၸႂ်ႉၶဝ်ႈၵၢပ်ႇၼမ်- ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၶူၼ်ႉၶႂႃႉတၢင်းမိူင်းထႆးတႅမ်ႈတၢင်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ၵၢၼ်သူၼ်းဢီးၵမ်ႉထႅမ် ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ႁႂ်ႈၽုၵ်ႇၶူဝ်းသူၼ်မဵဝ်းလဵဝ်ၼႆႉ ပိူင်လူင်  ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ ဢၼ်ၽုၵ်ႇတၢင်းမိူင်းထႆးပွတ်းၼိူဝ်လႄႈ ၼႂ်းမိူင်းႁိမ်းႁွမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈမီးလွင်ႈ ပၼ်တၢင်းႁူႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ/ၵူၼ်းမိူင်း ၵၢၼ်ၸတ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇ/ၵၢၼ်ၸတ်းၵၢၼ်ဝၢႆးၵဵပ်းၶူဝ်းသူၼ်ၸိူဝ်း ၼႆႉလႄႈ ပၼ်ႁႃဢၼ်တေၸွမ်းမႃး မၼ်းမီးမိူၼ်ၼင်ႇ “ၾုၼ်ႇၵႂၼ်းမီးၵွင်ႉငူၼ်ႉ”  ဢၼ်ပဵၼ်ၽေးတေႃႇၵူၼ်းႁၢႆႉႁႅင်း ဢၼ်သုမ်ႇပိုၼ်ႉတီႈမိူင်းထႆးပွတ်းႁွင်ႇယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ  ။ ဢၼ်တုမ်ႉယွၼ်ႈလူႉသုမ်းၵႂႃႇတႄႉ ပဵၼ်တူဝ်ၼပ်ႉတၢင်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၼိုင်ႈပီလူႉသုမ်းၵႂႃႇ 2 သႅၼ်လၢၼ်ႉပၢတ်ႇ၊ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ တုမ်ႉတိူဝ်ႉ ပႃးပၢႆးယူႇလီၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ။

ၽွၼ်းတုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇပၢႆးယူႇလီ လႄႈ လွၵ်းလၢႆးႁႄႉၵင်ႈ

ၽွၼ်းတုမ်ႉတိူဝ်ႉၵူႈလွင်ႈ တီႈတူဝ်ၶိင်းတေလႆႈႁပ်ႉ ပေႃးထူၺ်ႈၸႂ်ဢဝ်ၾုၼ်ႇ PM 2.5 ၶဝ်ႈၵႂႃႇ တေ ဢမ်ႇပဵၼ်ၽွၼ်းၸႃႉၵမ်းလဵဝ်၊ ၵူၺ်းၵႃႈႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ် ရေႃးၵႃႇၵူႈၸိူဝ်းၸိူဝ်း ဢၼ်ႁဝ်းဢမ်ႇဝူၼ်ႉထိုင် ၸွမ်းမႃးလႆႈ။

ၽွင်းမိူဝ်ႈႁဝ်းထူၺ်ႈၸႂ် သုတ်ႇလူမ်းၶဝ်ႈၶူႈၼင်- ၾုၼ်ႇမုၵ်ႉ PM 2.5 ၵေႃႈပႃးၶဝ်ႈၵႂႃႇၸွမ်း ၼႂ်းပွတ်ႇႁဝ်း။   ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၶူႈၼင်ႁဝ်းတေၶူမ်းၵၢႆး၊ တေသႅပ်ႇ၊ ၶေႃးတေၶူမ်းမႃး ၊ တေမီးဢႆ၊ မီးၶီႈတိူဝ်ႇ ၊ သႅပ်ႇၶူႈၼင်၊ ဢႆ၊ မီးၶီႈတိူဝ်ႇ၊  ၸိူဝ်းပွတ်ႇႁႅင်းဢႄႇဝႆႉၼၼ်ႉၸၢင်ႈပဵၼ်ၶႅၼ်ႊသႃႊတီႈပွတ်ႇ၊ ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းမီးဝႆႉတၢင်းပဵၼ်လွတ်ႇလိူတ်ႈႁူဝ်ၸႂ်တိပ်ႇၵေႃႈ တၢင်းပဵၼ် ၸၢင်ႈၵိုင်ႉၵၢင်ႉၼႃႇ မႃးသေ ၸၢင်ႈထိုင်တီႈလူမ်ႉတၢႆလူးၵွၼ်ႇ – ၼႆ မေႃယႃ ၾၢႆႇပၢႆးယူႇလီၶဝ်လၢတ်ႈဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

လွၵ်းလၢႆးႁႄႉၵင်ႈတူဝ်ၵဝ်ႇယႃႇႁႂ်ႈၾုၼ်ႇၵႂၼ်း PM 2.5  ၶဝ်ႈၵႂႃႇပဵၼ်ၽေးတေႃႇ ၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းႁဝ်းၼၼ်ႉသမ်ႉ –  ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈသုတ်း လူဝ်ႇလႆႈသႂ်ႇၽႃႈတူမ်းပၢၵ်ႇတူမ်းၶူႈၼင် သႅၼ်း N95   ။   ႁဵတ်းလွင်ႈမူတ်းသႂ်ႁိူၼ်းယေးၵူႈဝၼ်း၊    ႁႂ်ႈပႂ်ႉတိတ်းတၢမ်း ငဝ်းလၢႆးၶၢဝ်ႇသၢၼ်တင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လႄႈ သိုဝ်ႇၵူႈဢၼ် ႁႂ်ႈၶိုတ်းတၼ်းယူႇတႃႇ သေႇ။

ၼႂ်းဝၢင်းႁိူၼ်းၼၼ်ႉ ၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉဝႆႉၼမ်ၼမ်ၵေႃႈလီ  – ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းၶၢတ်ႈႁွင်ႈ၊ ၶွၼ်ႊတူဝ်ႊ ယူႇသဝ်းသမ်ႉၸၢင်ႈၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉသႅၼ်းတူၼ်ႈလဵၵ်ႉ၊ ယွၼ်ႉဝႃႈတူၼ်ႈမႆႉၼႆႉ တေလုတ်ႇဢဝ်လူမ်းဢၼ်မီးၵွင်ႉထၢတ်ႈ ၵႃႊပွၼ်ႊတၢႆႊဢွၵ်ႊသၢႆႉသေ တေပွႆႇလူမ်းဢွၵ်ႊသီႊၵျိၼ်ႊ ပၼ်တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်း ။

ပေႃးပဵၼ်လႆႈတႄႉတိုၼ်းဝႃႈယႃႇဢွၵ်ႇႁိူၼ်းလႃးလႃး၊ ယူႇၼႂ်းႁိူၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၊ ပေႃးပဵၼ်တီႈမီးၾႆးၾႃႉၸႂ်ႉယူႇၵူႈၶၢဝ်းၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈသႂ်ႇၶိူင်ႈထွင်လူမ်းဝႆႉပႃးသေယိင်ႈၶႅၼ်းတေလီတေႃႇပၢႆးယူႇလီ။

ၵူၼ်းၸိူဝ်းမီးတၢင်းပဵၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၵႆႉၵႂႃႇၸူးမေႃယႃၵူတ်ႇထတ်းပၼ်ပၢႆးယူႇလီၸဝ်ႈၵဝ်ႇ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းတေလႆႈၵိၼ်ယႃႈယႃၵူႈဝၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁႂ်ႈဢဝ်ယႃႈယႃဝႆႉၸပ်းတူဝ်/တီႈဢၼ်ဢဝ်လႆႈငၢႆႈၼၼ်ႉဝႆႉတႃႇသေႇ။ ပေႃးၼႂ်းတူဝ်ၼႂ်းၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ပႅၵ်ႇပိူင်ႈမႃးၸိုင် ႁႂ်ႈၵႂႃႇႁႃထူပ်းမေႃယႃဝႆးဝႆး။

 ပေႃးတူၺ်းၶေႃႈမုလ်းပႃႈၼိူဝ်ၼႆႉၸိုင် တေလႆႈႁၼ်ဝႃႈ – ၾုၼ်ႇၵႂၼ်းၵွင်ႉငူၼ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ယွၼ်ႉ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ (ၶဝ်ႈၶႄႇ)၊ ပဵၼ်ယွၼ်ႉမႄႇၶႂၢၵ်ႈၼႃႈလိၼ်ၵၢၼ်လဵင်ႉလူ ၊ ၶူႈႁႆႈၶူသူၼ်ၼႂ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ၊ ၽဝ်ႁႆႈၽဝ်သူၼ်ၼမ်မႃးၵူႈပီ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼႆႉ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၾုၼ်ႇၵႂၼ်းၵွင်ႉငူၼ်ႉၼမ်ၼႆႉ တေပဵၼ်ယွၼ်ႉၵၢၼ်ယႃႉပႃႇထိူၼ်ႇမႄႈၼမ်ႉ – ႁဵတ်းၾၢႆႁဵတ်းၾႆးၾႃႉ – ယႃႇပႃႇထိူၼ်ႇၶုတ်းႁႄႈၶုတ်းၶမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈပဵၼ်လွင်ႈတၢင်းဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ။   

လွင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈလူဝ်ႇလႆႈတူင်ႉတိုၼ်ႇၵၼ် ၸွႆႈၵၼ်ႁႃတၢင်းၵႄႈလိတ်ႈႁူမ်ႈၵၼ်၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပဵၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၵေႃႉလႂ်ၵေႃႉၼိုင်ႈၵူၺ်း၊ မၼ်းပဵၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၶွင်ၵူႈၵေႃႉ ထုၵ်ႇလီလႆႈႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်ၵူႈၾၢႆႇ တႄႇဢဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ၊ ပူႇၵႄႇပူႇၵၢင်ႉ တေႃႇထိုင်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၵူႈၾၢႆႇ ဢမ်ႇဝႃႈတေပဵၼ်လွင်ႈပၼ်တၢင်းႁူႉ ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းပွင်ႇၸႂ်၊ လွင်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ၊ လွင်ႈပၢႆးယူႇလီလႄႈ လွင်ႈပၵ်းပိူင်ႁႄႉၵင်ႈလႄႈ လူတ်းယွမ်းၾုၼ်ႇၵႂၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၵူႈၾၢႆႇ ထုၵ်ႇလီလႆႈၶဝ်ႈမႃးမီး သုၼ်ႇႁူမ်ႈၵႄႈလိတ်ႈ ။

ပၢႆၵမ်- ၵမ်ၵိုမ်း