ပေႃးထိုင်မႃးၶၢဝ်းလိူၼ်ႁႃႈသွၼ်းၼမ်ႉၸိုင် ၸွမ်းၼင်ႇၾိင်ႈထုင်းတႆးတႄႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၶဝ်တေဝူၼ်ႉတႃႇလဵၼ်ႈၼမ်ႉ ႁူတ်းၼမ်ႉၵၼ် မူၼ်ႈမူၼ်ႈသိူဝ်းသိူဝ်း၊ ႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်းလွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ၵႂႃႇဢဝ်မွၵ်ႇဢဝ်တွင်၊ တႃႇႁဵတ်းသုမ်ႉႁဵတ်း သွင်းပႂ်ႉ ႁူတ်းၼမ်ႉ၊ တႃႇလဵင်ႉတၢင်းၵိၼ် ၼမ်ႉၵတ်းၼမ်ႉယဵၼ်၊ တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းထဝ်ႈၵူၼ်းၵႄႇ တႄႉတေဢွၼ်ၵၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်း တႃႇႁဵတ်းၶဝ်ႈမုၼ်းႁေႃႇတွင်ၵူၺ်ႈ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းၶူဝ်းၵၼ်ႇတေႃးၵူၼ်းထဝ်ႈ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းၶူဝ်းလူႇတၢၼ်းတႃႇၶိုၼ်ႈၵၢၼ်ႇၶိုၼ်ႈၵျွင်းလွင်းမွၵ်ႇ။ ပေႃးႁဵတ်းၸွမ်းၾိင်ႈၸွမ်းထုင်းတႄႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵေႃႈတေလွတ်ႈၽေး ၵူၼ်းထဝ်ႈၵေႃႈတေလႆႈၵတ်းယဵၼ်။ ၵူၺ်းၵႃႈၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ယိင်ႈပဵၼ်ဝၢၼ်ႈယႂ်ႇဝဵင်းလူင် ယိင်ႈပဵၼ်တီႈၶိုတ်းၵၢပ်ႈတၼ်းပၢၼ်ၼၼ်ႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ဢၼ်ႁူႉ ဢၼ်ပွင်ႇၸႂ်လွင်ႈထုင်းလွင်ႈၾိင်ႈ မီးဢေႇမႃးၵူႈမိုဝ်ႉၵူႈဝၼ်း။ ၾိင်ႈဢွၼ်ၵၼ်သိူဝ်းမူၼ်ႉလူၼ်ႉလိူဝ် လႄႈထိုင်တီႈပဵၼ်ၽေး မီးၵူႈပီ။ တႃႇႁႂ်ႈမီးတၢင်းသိူဝ်းၸႂ်သေ လွတ်ႈၽေးၼၼ်ႉ ယူႇတီႈပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၽူႈၵုမ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ်သမ်ႉ ထုၵ်ႇလီၾၢင်ႉၸိူင်ႉႁိုဝ် ။
“ ယိင်းဢိူၺ်း မႃး — မႃး — မႃးၵိၼ်ႈၶဝ်ႈမုၼ်းႁေႃႇတွင်ၵူၺ်ႈ —- ပီႈၸၢႆးမီးတၢင်းၸႂ်ဢွၼ်ႇ ၶႂ်ႈလဵင်ႉလူယိင်းသၢဝ်—-”
“ ၸၢႆးဢိူၺ်းမႃး– မႃး— မႃးၵိၼ်ႈၶဝ်ႈမုၼ်းႁေႃႇတွင်ၵူၺ်ႈ —- ၼွင်ႉယိင်းမီးတၢင်းၸႂ်ဢွၼ်ႇ ၶႂ်ႈလဵင်ႉလူၸၢႆးမၢဝ်ႇ—-”
“ ယႃႇယိူၼ်ႉလွမ်တဵတ်ႇမိူၼ်ႁၢင်ႈဢၢႆ —– သရေႇလူင်တွင်ႉၵူင်ဢိူဝ်ႈၼႆဝႃႈဢိူၺ်း—- သရေႇလူင်တွင်ႉၵူင်ဢိူဝ်ႈၼႆဝႃႈဢိူၺ်း——”
“ ဢိူၺ်—–ဢိူၺ်း—– ႁုၼ်ႉႁုၼ်ႉလႄႈသၢဝ်မၢဝ်ႇဢိူၺ်—-ဢိူၺ်း—– သႅၼ်ႇၵႂၢမ်းဝၢၼ်မၢၵ်ႇလိူၼ်ႁႃႈၼေႃႈ သႅၼ်ၵႂၢမ်းသဵင်ၽဵင်ႇၵၼ်—–”
ပေႃးထိုင်ႁူဝ်လိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊလ်မႃးၼႆ တေလႆႈငိၼ်းၽဵင်းၵႂၢမ်း ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸႂ်တိုၼ်ႇတဵၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉမႃး။ ပေႃးငိၼ်းၵႂၢမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပွင်ႇဝႃႈ ထိုင်ၶၢဝ်းလူဝ်ႇလႆႈႁႃမွၵ်ႇပဝ်း မွၵ်ႇပေးၵတူဝ်း မႆႉၵၢင်း မင်းၶႄ ၼၢမ် 7 မဵဝ်းမႃးသႂ်ႇမေႃႈလိၼ် ၊ ႁဵတ်းမွၵ်ႇၸေႈၶွင်ႇလႅင် ႁဵတ်းၸွင်ႈၸေႈငိုၼ်းၸေႈၶမ်းလႄႈ တုင်း ၸၢၵ်ႈၸႃႇ တႃႇလူႇတႃႇႁပ်ႉသၢင်းၵျၢၼ်ႇ ၊ ႁႃတွင်ၵူၺ်ႈ တႃႇမႃးႁဵတ်းၶဝ်ႈမုၼ်းႁေႃႇ – ၼႆ ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးတႄႉ တိုၼ်းပွင်ႇၸႂ်ၸိူင်ႉၼႆၵူႈၵေႃႉ။
ပေႃးပဵၼ်ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇတႄႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇမၢဝ်ႇသၢဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ၶဝ်ႈထိူၼ်ႈၵႂႃႇပိတ်းမွၵ်ႇၵေႃႇသွႆႈ ။ တႃႇမႃးသႂ်ႇၸွမ်းႁိူၼ်းၸွမ်းယေး တႃႇမႃးပၵ်းတီႈသုမ်ႉသွင်း လႄႈသႂ်ႇၼႂ်းမေႃႈၼမ်ႉသၢင်းၵျၢၼ်ႇ။ ပဵၼ်ဢၼ်တိုၼ်ႈတဵၼ်ႈမီးတၢင်းသိူဝ်းၸႂ်ဝႆႉႁင်းၽႂ်မၼ်း။
ပေႃးပဵၼ်တီႈမိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇသမ်ႉ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ထဝ်ႈဝၢၼ်ႈထဝ်ႈမိူင်းၶဝ်တေႁွင်ႉဢဝ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇမႃးႁၢင်ႈမႃးႁႅၼ်းမႃးပၢင်ၵုမ်ၵၼ်တႃႇႁဵတ်းပွႆးၵႅၼ်ၵွင်ၸွမ်းၾိင်ႈၸွမ်းထုင်း၊တႃႇႁဵတ်းပွႆးလွင်ႈၵူပ်းၸွမ်းၼမ်ႉၶိုၼ်-ၼႆသေ သမ်ႉပေႃးတေပၼ်းၸီႈပၼ်းၸွင်ႇၵႂႃႇမူတ်း။
ဝၼ်းတီႈ 13 ဢေႊပရိူဝ်ႊလ် ပီ 2026 တူၵ်းမႅၼ်ႈလိူၼ်ႁႃႈလွင်ႈ 12 ၶမ်ႈ ဝၼ်းၸၼ် ပီသၵ်းၵရဵတ်ႈ 1387 ၼီႈၼႆႉပဵၼ်ဝၼ်းႁပ်ႉသၢင်းၵျၢၼ်ႇ၊ ဝၼ်းတီႈ 14 လိူၼ်ႁႃႈလွင်ႈ 13 ၶမ်ႈပဵၼ်ဝၼ်းသၢင်းၵျၢၼ်ႇတူၵ်း၊ ဝၼ်းတီႈ 15 လိူၼ်ႁႃႈလပ်း ပဵၼ်ဝၼ်းသၢင်းၵျၢၼ်ႇၼဝ်ႈ။ ဝၼ်းတီႈ 16 လိူၼ်ႁူၵ်းမႂ်ႇ 1 ၶမ်ႈပဵၼ်ဝၼ်းသၢင်းၵျၢၼ်ႇၶိုၼ်ႈ။ လႄႈ ဝၼ်းတီႈ 17 လိူၼ်ႁူၵ်းမႂ်ႇ 2 ၶမ်ႈ ဝၼ်းသုၵ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းပီမႂ်ႇ သၵ်ႉၵရဵတ်ႈ 1388 ၼီႈ။
ၵူၼ်းၸိူဝ်းၽၢတ်ႇဝၢၼ်ႈယၢၼ်မိူင်း ၵႂႃႇႁဵၼ်းလိၵ်ႈ ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ၵႂႃႇမီးၼႃႈႁေႃတေႃႁိူၼ်းတၢင်ႇတီႈတၢင်ႇဝဵင်းၵေႃႈ ပေႃးထိုင်မႃးၶၢဝ်းသၢင်းၵျၢၼ်ႇၼႆ ဢွၼ်ၵၼ်ပွၵ်ႈမႃးဢႅဝ်ႇမႃးယဵမ်ႈမႃးႁႃပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉ တၢင်းႁိူၼ်းတၢင်းယေး ဝၢၼ်ႈၵိူတ်ႇမိူင်းၼွၼ်းၶိုၼ်း။ ဢွၼ်ၵၼ်မႃးႁူမ်ႈၵိၼ်ႁူမ်ႈလူႇၸွမ်းပီႈၸွမ်းၼွင်ႉတၢင်းႁိူၼ်းတၢင်းယေးၶိုၼ်း။ၵမ်ႈၽွင်ႈပွၵ်ႈႁိူၼ်းၵေႃႉလဵဝ်၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢဝ်လုၵ်ႈဢဝ်လၢၼ်မႃးၸွမ်း၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈဢဝ်ဢူၺ်းၵေႃႉဢူၺ်းသႄႈမႃးၸွမ်း။
မၢင်တီႈမၢင်ဝဵင်းၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပႆႇထိုင်ဝၼ်းႁပ်ႉသၢင်းၵျၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်လဵၼ်ႈၼမ်ႉလဵၼ်ႈၼွင် ႁူတ်းၼမ်ႉၵၼ်ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းဝဵင်း မူၼ်ႈမူၼ်ႈသိူဝ်းသိူဝ်း။
ၵူၺ်းၵႃႈဢိင်ၼိူဝ် ၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇမႆႈႁွၼ်ႉမႃးၵူႈပီသေ လဵၼ်ႈၼမ်ႉယႃႇႁႂ်ႈပဵၼ်ၽေးတေႃႇတူဝ်လႄႈသၢႆၸႂ်ၼၼ်ႉတၵ်းတေလႆႈၾၢင်ႉ။
တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းပႂ်ႉႁူတ်းၼမ်ႉၼၼ်ႉ ပေႃးဢဝ်ၵွၵ်းဢွၼ်ႇသေတၵ်းၼမ်ႉႁူတ်းလီလီယင်းၶႅၼ်း။ ၵမ်ႈၽွင်ႈဢဝ်ပုင်းၼမ်ႉယႂ်ႇတၵ်းၼမ်ႉႁၢတ်ႇသႂ်ႇ လိုင်ႈသႂ်ႇ ထိုင်တီႈၶဝ်ႈႁူၶဝ်ႈတႃ ၵႅၼ်ႉဢႅၵ်ႈဢႅၵ်ႈၵႂႃႇၵေႃႈမီး။ဢၼ်ၼႆႉယင်းၶႅၼ်း။ ပေႃးပဵၼ်ဝဵင်းလူင်သမ်ႉ ယူႇၼိူဝ်ၶဵင်ႇသုင်သေ ၸႂ်ႉလွတ်ႇၼမ်ႉလူင် ဢဝ်ၸၢၵ်ႈမေႃႊတႃႊလုတ်ႇၼမ်ႉသေသိတ်းသႂ်ႇၵူၼ်းၶီႇရူတ်ႉၶိူင်ႈ ၵူၼ်းၶီႇၵႃး ၵႂႃႇမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ။ ယိင်ႈလွတ်ႇယႂ်ႇ ယိင်ႈၼမ်ႉႁႅင်း တိူဝ်ႉတီႈလႂ်ၼိူဝ်ႉၼင်ၸဵပ်းတီႈၼၼ်ႈ။ ပေႃးႁႄႉရူတ်ႉႁႄႉၵႃးပိူၼ်ႈသေႁူတ်းမွၵ်ႈ 10 မိၼိတ်ႉၼႆႉၵူၺ်းၵေႃႈ ၵူၼ်းၼိူဝ်ၵႃး တေၵႅၼ်ႉၼမ်ႉမွၵ်ႈလႂ်။ ၼိူဝ်ႉၼင်တေၸဵပ်းမွၵ်ႈလႂ်။ၼမ်ႉတေၶဝ်ႈႁူၶဝ်ႈတႃမွၵ်ႈလႂ် ။ မၢင်ပွၵ်ႈ ဢဵၼ်းဢၢၼ်းပဵၼ်လွင်ႈတၢင်းမူၼ်ႈသိူဝ်းၸႂ်ၼႆသေတႃႉ ယဵၼ်းပဵၼ်လွင်ႈပၼ်တၢင်းတုၵ်ႉပိူၼ်ႈၵႂႃႇ။
တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းၵႂႃႇမႃးၼိူဝ်တၢင်းသမ်ႉ – မၢင်ၵေႃႉတင်ႈၸႂ်ဢွၵ်ႇမႃးပၼ်ပိူၼ်ႈႁူတ်းၼမ်ႉ တႃႇလႆႈၵတ်းလႆႈယဵၼ် ။ မၢင်ၵေႃႉ ဢွၵ်ႇမႃးလူၺ်ႈၼႃႈၵၢၼ်။ မၢင်ၵေႃႉဢွၵ်ႇမႃးလူၺ်ႈ ၵၢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ ၵၢၼ်ပဵၼ်ၵၢၼ်တၢႆ ၵေႃႈမီး။ ၽွင်းၶၢဝ်းသွၼ်းၼမ်ႉၼႆႉ ဢွၵ်ႇႁိူၼ်းမႃးလူၺ်ႈလွင်ႈတၢင်းၵၢၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ တၵ်းတေလႆႈၾၢင်ႉၼႆႉတႄႉပဵၼ် – တင်ႈသတိသေၶပ်းရူတ်ႉလီလီ ၵူဝ်ပဵၼ်ၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉ၊ ႁႂ်ႈၾၢင်ႉတူၺ်းႁိမ်းႁွမ်း တၢင်းၼႃႈတၢင်းလင်ယူႇတႃႇသေႇ ၵူဝ်ရူတ်ႉပိူၼ်ႈမႃးတမ်ႁဝ်း ၵူဝ်ရူတ်ႉႁဝ်းၵႂႃႇတမ်ပိူၼ်ႈ။
ပိူင်လူင်တႄႉ ၶၢဝ်းလႅတ်ႇမႆႈႁႅင်းဢႃးလႃးၼႆႉဢမ်ႇထုၵ်ႇလီဢွၵ်ႇႁိူၼ်း။
ၵွၼ်ႇဢွၵ်ႇႁိူၼ်း ထုၵ်ႇလီတႃးၶရိမ်ႊႁႄႉလႅတ်ႇ ၸွမ်းၶႅၼ် ၸွမ်းၶႃ လႄႈ ၸွမ်းၼႃႈတႃ။ ထုၵ်ႇလီသႂ်ႇသိူဝ်ႈၶႅၼ်ယၢဝ်းၼိူဝ်ႉဢၼ်ႁႄႉလႅတ်ႇၽတ်ႉ။ ထုၵ်ႇလီသႂ်ႇဝႅၼ်ႈတႃ (မၢၼ်ႇတႃလမ်)တႃႇႁႄႉသႅင်လႅတ်ႇၽတ်ႉသႂ်ႇ။ ယွၼ်ႉႁႅင်းလူမ်းမႆႈတၢင်းၼွၵ်ႈသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈထၢတ်ႈၼမ်ႉၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းႁႅင်ႈလႄႈ ဢွၵ်ႇဢႅဝ်ႇၵေႃႈလီ ဢွၵ်ႇၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ႁႂ်ႈၵိၼ်ပၼ်ၼမ်ႉၼမ်ၼမ်။
ပိူင်လူင် ပေႃးၵိၼ်လဝ်ႈၵိၼ်ပႅင်ႈယဝ်ႉ ယႃႇဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈႁိူၼ်း။ ဢၼ်ၽိတ်းမေႃးၵၼ်ၸွမ်းတႃႈၸွမ်းတၢင်း၊ ဢၼ်မီးပၼ်ႁႃထိုင်တီႈၶႃႈႁႅမ်ၵၼ်တၢႆ ၊ ဢၼ်ပဵၼ်လွင်ႈရူတ်ႉၽႃႇၵႃးတမ် 90 ပိူဝ်ႊသႅၼ်ႊၼႆႉ ပဵၼ်ယွၼ်ႉၵိၼ်လဝ်ႈၵိၼ်ယႃႈလူၼ်ႉလိူဝ်လွၼ်ႉလွၼ်ႉ။
ၽွင်းၶၢဝ်းသွၼ်းၼမ်ႉၼႆႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ/လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢၼ်ၵႂႃႇလဵၼ်ႈၼမ်ႉတီႈၼမ်ႉႁူၺ်ႈၼမ်ႉႁွင်ႈ – မႄႈၼမ်ႉ ၵေးၼမ်ႉသေ တၢႆတူၵ်းၼမ်ႉၼႆႉ မီးၵူႈပီ။ ၵွပ်ႈၼႆ လွင်ႈၵႂႃႇလဵၼ်ႈၼမ်ႉၸွမ်းၵေးၼမ်ႉၼႆႉၵေႃႈ ပႃးၸဵမ်တူဝ်ၵူၼ်းလဵၼ်ႈလႄႈ ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉဢူၺ်းၵေႃႉ ၸိူဝ်းၵႂႃႇၸွမ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီၾၢင်ႉတူဝ်ၾၢင်ႉၶိင်း ၸွႆႈၵၼ်တူၺ်း ၸွႆႈၵၼ်လွမ်။
ပေႃးတေလူင်းလဵၼ်ႈၼမ်ႉတီႈၼႂ်းၵေးၼႂ်းႁွင်ႈၸိုင် ဢၼ်တေလႆႈတူၺ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်းတႄႉ – ၸွင်ႇၼမ်ႉသႅၼ်ႈသႂ်၊ ၸွင်ႇၸႂ်ႈၼမ်ႉဝူၺ်ႇႁင်ႈ ၸွင်ႇၸႂ်ႈၼမ်ႉဢၼ်လုၵ်ႉတီႈလၢႆႇၼမ်ႉၼႂ်းဝၢၼ်ႈလူင်းမႃး။ ၸွင်ႇၼမ်ႉလိုၵ်ႉ ၸွင်ႇၼမ်ႉၸႅဝ်ႈ၊ ၸွင်ႇမီးတိုင်းၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ။ ပိူင်လူင် – ၸွင်ႇၸႂ်ႈတီႈမီးၵူၼ်းလဵၼ်ႈၼမ်ႉၼမ်။ ၸွင်ႇၸႂ်ႈတီႈဢၼ်ပိူၼ်ႈႁၢမ်ႈဝႆႉ။ ၸွင်ႇၸႂ်ႈတီႈဢၼ်ၸၢင်ႈမီးၽေး ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ။
ပေႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈၼမ်ႉယဝ်ႉၸိုင် ၸင်ႇၵွႆႈလူင်းၼမ်ႉၵႂႃႇလွႆးလွႆး။ ယႃႇပေၵႂႃႇယူႇတီႈသုင်သေ ၵျွၵ်း/ဝႅၼ်တူၵ်းၼမ်ႉ ၵူဝ်ႁူဝ်လူင်းၽတ်ႉမၢၵ်ႇႁိၼ်ဢၼ်မီးၼႂ်းၼမ်ႉ။ ၵူဝ်ပလၢတ်ႈမၢၵ်ႇႁိၼ်လူင်သေ ဢဝ်ႁူဝ်ၽတ်ႉၺႃးမၢၵ်ႇႁိၼ်လူင်။ ၸၢင်ႈပဵၼ်ၽေးတေႃႇသၢႆၸႂ်။
ပေႃးႁၼ်ၽႃႈၾူၼ်တၢင်းႁူဝ်ၼမ်ႉၵေႃႈယႃႇလူင်းၼမ်ႉ။ ပေႃးဢမ်ႇႁူႉဝႃႈၼမ်ႉလိုၵ်ႉ ၼမ်ႉတိုၼ်ႈၵေႃႈ ယႃႇပေလူင်းလဵၼ်ႈၼမ်ႉ။ ပေႃးဢမ်ႇလႆႈၼွၼ်းဢိမ်ႇ ၊ ၵူၼ်းႁႅင်းလိူတ်ႈဢမ်ႇတဵမ်၊ ၵူၼ်းၵႆႉၸၢင်ႈ ပေႃႇပိုၼ်ႉၶၼ် – ၼူၶိုၼ်ႈ – ပဵၼ်ၵဵဝ်ႇ- ဢဵၼ်ၸၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉဢမ်ႇထုၵ်ႇလီလူင်းလဵၼ်ႉၼႂ်းၼမ်ႉၵေး။ ပိူင်လူင် ပေႃးမဝ်းလဝ်ႈမဝ်းယႃႈ ယႃႇလူင်းလဵၼ်ႈၼမ်ႉ၊ ပေႃးတေလူင်းၼမ်ႉ ႁႂ်ႈသႂ်ႇသိူဝ်ႈလူမ်း ဢၼ်တေၸွႆႈ ႁဝ်းဢမ်ႇၸူမ်ၼမ်ႉၼၼ်ႉသေ ၸင်ႇလူင်း။ ပေႃးဢမ်ႇမေႃလုၺ်းၼမ်ႉတႄႉ တိုၼ်းဝႃႈဢမ်ႇထုၵ်ႇလီလူင်းလဵၼ်ႈၼမ်ႉၼႂ်းၵေးၼမ်ႉ ၼမ်ႉႁွင်ႈ။
ပေႃးပဵၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢႃယု 15 ၶူပ်ႇလူင်းတႂ်ႈၸိုင် တၵ်းတေလႆႈမီး ၵူၼ်းလူင် ၽူႈၵုမ်း ၼိုင်ႈၵေႃႉ ပႂ်ႉၸွႆႈတူၺ်းၸွႆလွမ် ယူႇတႃႇသေႇ ။ ပေႃးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇထူပ်းၽေးမႃးတေၸၢင်ႈလူင်းၸွႆႈၵမ်းလဵဝ်။
ပိူင်လူင်တႄႉ ၵွၼ်ႇတေၵႂႃႇလဵၼ်ႈၼမ်ႉ ယႃႁိူဝ်ႉယႃမႆႈၼၼ်ႉ ပေႃႈမႄႈ ၽူႈၵုမ်းတူၺ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ တၵ်းလႆႈသင်ႇသွၼ်လၢတ်ႈၼေ ပၼ်တၢင်းႁူႉလုၵ်ႈဢွၼ်ႇဝႆႉဝႃႈ – ၽွင်းလဵၼ်ႈၼမ်ႉၼၼ်ႉ သင်ၸိူဝ်ႉ မီးလွင်ႈလၢၵ်ႇလၢႆးသေၸိူဝ်ႉသေပိူင်ၸိုင် ႁႂ်ႈသတိ ၵိုၵ်းၵပ်း တူဝ်သေ – ႁွင်ႉႁႃယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ် ဝႆးဝႆး။ ယႃႇၵႂႃႇလဵၼ်ႈၼမ်ႉတီႈၵႆႁူၵႆတႃၵူၼ်းလူင်- ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ။ ပေႃးလဵၼ်ႈၼမ်ႉယဝ်ႉၸိုင် ထုၵ်ႇလီၼႅတ်ႈဢၢပ်ႇၼမ်ႉ လၢင်ႉတူဝ်ၶိုၼ်းၵမ်းလဵဝ်။ ၵူဝ်ပဵၼ်ၶူမ်းပဵၼ်ၵၢႆး။ ၵူဝ်လူမ်းမႆႈထိပ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ။
မိူင်းမၢၼ်ႈ မိူင်းတႆးတႄႉ ဢမ်ႇႁၼ်မီးလွင်ႈၵဵပ်းႁူဝ်ၼပ်ႉတႅတ်ႈတေႃး လွင်ႈၵူၼ်းပဵၼ်ၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉသေ မၢတ်ႇၸဵပ်းလူႉတၢႆ ၸူမ်ၼမ်ႉတၢႆ ၽွင်းၶၢဝ်းသွၼ်းၼမ်ႉသေတႃႉ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်းမိူၼ်ၼင်ႇမိူင်းထႆးတႄႉ ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းသွၼ်းၼမ်ႉသၢင်းၵျၢၼ်ႇမႃးၸိုင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ 7 ဝၼ်းဢၼ်းတရၢႆႊ ၼႆသေ ပၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၵူႈပွၵ်ႉၵူႈဝၼ်ႈ ၵူႈဝဵင်း ႁႂ်ႈၸွႆႈၵၼ်တူၺ်း ၸွႆႈၵၼ်ၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈပၼ်ၵူၼ်းမိူင်း။ တေႃႈၼင်ႇမီးၶၵ်ႉၵၢၼ်လူင်းမိုဝ်းႁဵတ်းသၢင်ႈပေႃးပဵၼ်ထၢၼ်ႇၼႆႉ ယင်းတိုၵ်ႉမီးလွင်ႈပဵၼ်ၽေးၵိုင်ႉ ၵၢင်ႉသေ လူႉတၢႆၽွင်းၶၢဝ်းသွၼ်းၼမ်ႉ ၼိုင်ႈပီဢမ်ႇယွမ်း 300 ၵေႃႉ။ ပီၵၢႆၼႆႉၵေႃႈမီးသဵၼ်ႈမၢႆဝႆႉဝႃႈ – ပဵၼ်ၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉ 1538 ၵမ်း၊ မၢတ်ႇၸဵပ်းယွၼ်ႉၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉမီး 1495 ၵေႃႉ၊ တၢႆယွၼ်ႉ ၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈမီး 253 ၵေႃႉ။
တႃႇႁႂ်ႈလီတီႈသုတ်းတႄႉ ၶၢဝ်းသွၼ်းၼမ်ႉၼႆႉ သင်ဝႃႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵူၼ်းလူင် ဢွၼ်ၵၼ်ႁူမ်ႈတင်း ၵူၼ်းထဝ်ႈ ၵူၼ်းၵႄႇသေ ႁႅၼ်းလူႇႁႅၼ်းတၢၼ်း ၸွမ်းၼင်ႇၾိင်ႈၼင်ႇထုင်းႁဝ်းမီး၊ ႁူမ်ႈၵၼ် သုၵ်ႈႁူဝ်သၢႆႇၵဝ်ႈပၼ်ၵူၼ်းထဝ်ႈၵူၼ်းၵႄႇၼႂ်းႁိူၼ်း ၼႂ်းဝၢၼ်ႈ၊ ႁူမ်ႈၵၼ်သွၼ်းၼမ်ႉႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၽြႃးတီႈဝတ်ႉတီႈဝႃးၼႂ်းဝၢၼ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ၊ ႁူမ်ႈၵၼ်ၵၼ်ႇတေႃးဝတ်ႉဝႃးၼႂ်းဢိူင်ႇၼႂ်းဝဵင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ၊ လဵၼ်ႈၼမ်ႉၵေႃႈ လဵၼ်ႈၼမ်ႉႁူတ်းၼမ်ႉၸွမ်းၵၼ်လီလီ – ယႃႇၸႂ်ႉလၢႆးၵျၢမ်းလၢႆးႁၢႆႉ၊ ယႃႇၵႂႃႇလဵၼ်ႈၼမ်ႉတီႈၸၢင်ႈပဵၼ်ၽေး၊ ယႃႇၵိၼ်လဝ်ႈၵိၼ်ယႃႈ -ၼႆတႄႉ တေပဵၼ်ၶၢဝ်းသၢင်းၵျၢၼ်ႇသွၼ်းၼမ်ႉဢၼ်မီးမင်ႇၵလႃႇ လႄႈလွတ်ႈၽေးလီဢမ်ႇႁၢင်ႉ။
သၢင်းၵျၢၼ်ႇ/သင်ၶၢၼ်/ သွၼ်းၼမ်ႉပီၼႆႉ ႁႂ်ႈၵူႈၵေႃႉမီးတၢင်းသိူဝ်းၸႂ်လႄႈ လွတ်ႈၽေးသေၵမ်း။
ဢၢၼ်ႇယဝ်ႉႁူမ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈ