ပေႃးထိုင်မႃး ၶၢဝ်းမႆႈယဝ်ႉၼႆ ၽေးၾႆးမႆႈၵႆႉမီးမႃးထပ်းၵၼ်လၢႆတီႈ ။ ၽေးၾႆးၼႆႉ ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈၵူႈၶၢဝ်းဝႃႈၼႆသေတႃႉ ၶၢဝ်းမႆႈၼႆႉသမ်ႉ တိူဝ်းပဵၼ်ငၢႆႈလိူဝ်သေ တၢင်ႇၶၢဝ်း ။ ၽေးၾႆးၼႆႉ ၶဝ်ႈၼႂ်း ၶဵၼ်ႁၢႆႉလူင် 5 ပိူင်ၼၼ်ႉသႅၼ်းၼိုင်ႈလႄႈ  ဝႆႉမဝ်မၢင်တႄႉ ဢမ်ႇလႆႈ။ ၶၢဝ်းမႆႈ ၼႂ်းပီ 2026 ၼႆႉၵေႃႈ ႁႂ်ႈၵူႈၵေႃႉ ၾၢင်ႉၵၼ် ။

ၽေးၾႆးၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ်မႃးလူၺ်ႈဢမ်ႇတၼ်းၾၢင်ႉမႅၼ်ႈ ၊ ဢမ်ႇတၼ်းႁူႉတၼ်းႁၼ် ၼႆ ၵမ်ႈၼမ် ။ ၼင်ႇဝႃႈ ၵႆၽေးလူဝ်ႇဝႄႈၽေးၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ် ႁၢင်ႈႁႅၼ်း တႃႇၵႅတ်ႇၶႄၽေးၾႆးၵူႈႁေႃၵူႈႁိူၼ်း။

ပေႃးတူၺ်းပိူင်ပဵၼ်ၽေးၾႆးမႆႈႁိူၼ်းၼႆၸိုင် ၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ်ယွၼ်ႉ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၾႆးၾႃႉ ၾႆးၽိုၼ်း လူၺ်ႈဢမ်ႇဝႆႉသတိ ။

ပေႃးဝႃႈ ၾႆးမႆႈပႃႇၼႆ ၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ်ယွၼ်ႉၵူၼ်းတင်ႈၸႂ်ၸုတ်ႇပႃႇထိူၼ်ႇ လႄႈသင် ၾႆးမႆႈလူၺ်ႈၽေးသၽႃႇဝ ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ဢမ်ႇဝႆႉၾၢင်ႉသေ ဢၼ်ထူပ်းၽေးၾႆးမႆႈၼမ်လိူဝ်။

ပိူင်ပဵၼ်ၾႆးမႆႈၼႆႉ တႄႇမႃးတီႈ သၢႆလႅင်းလႄႈႁႅင်းတၢင်ႉမႆႈ ႁွမ်းၵၼ်သေ လုၵ်ႉပဵၼ်ၾႆးမႃး။ တႃႇလုၵ်ႉပဵၼ်ၾႆးၼၼ်ႉ တေမီးႁႅင်း တၢင်ႉမႆႈ ၊ လူမ်းဢွၵ်ႊသီႊၵျိၼ်ႊ လႄႈ ၸိူဝ်ႉၾႆး ။ 3 ပိူင်ၼႆႉ မႃးမီးတီႈလဵဝ်ၵၼ် ၸင်ႇပဵၼ်ၾႆးမႃး။

ၸင်ႇၼၼ်လႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ် ၾႆးတေလုၵ်ႉမႆႈမႃးၼၼ်ႉ တၵ်းတေလႆႈထွၼ်ဢွၵ်ႇပႅတ်ႈသေပိူင်ပိူင် ။ ဢၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းငၢႆႈသုတ်းၵေႃႈ ၶိူင်ႈၶူဝ်းၸႂ်ႉသွႆ ဢၼ်ၸၢင်ႈပဵၼ်ၸိူဝ်ႉၾႆးၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၾၢင်ႉလီငၢမ်းသေၸႂ်ႉတိုဝ်း။

မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼႆႉ ၼိုင်ႈပီလႂ် ၾႆးမႆႈ  ပွၵ်ႈၵမ်းမၼ်း မီးထိုင် 1800 ပၢႆ ၊ မီးလွင်ႈလူႉသုမ်း မွၵ်ႈ သႅၼ်ႁွမ်း 15 ပီႊလီႊယမ်ႊ ၼႆ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၶႄၾႆးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈႁၢႆးငၢၼ်းဝႆႉ။

ၽေးၾႆးၼႆႉ ၶၢဝ်းတၢင်း မိၼိတ်ႉဢွၼ်ႇၵူၺ်းၵေႃႈ တင်းႁိူၼ်းတင်းယေးယဵၼ်းပဵၼ်ၽဝ်ႇလႆႈ။ ဢမ်ႇသၢင်ႇတေႃႇ သၢႆၸႂ်လူႉသုမ်းၸွမ်းထႅင်ႈ။ ၵၢပ်ႈယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ လႆႈႁၼ်ထူပ်းၽေးၾႆးယွၼ်ႉ ၸႂ်ႉၾႆးၾႃႉမဝ်မၢင် ။

ပေႃးမႅၼ်ႈတီႈႁိူၼ်းယူႇၵပ်ႉၵၼ် ၸမ်ၵၼ်ဢႃးလႃးၵေႃႈ လုၵ်ႉတီႈၾႆးမႆႈလင်ၼိုင်ႈသေ ၸပ်းလၢမ်းၵၼ်ၵႂႃႇတင်းသဵင်ႈ။ မၢင်ၽဝ်ႇ ၵူၼ်းလွတ်ႈသၢႆၸႂ်သေတႃႉ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ဢၼ်ၵဵပ်းသိမ်းဝႆႉၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင်ၼၼ်ႉ လူႉသုမ်းမူတ်း။

ၸင်ႇၼၼ်လႄႈ တိုၵ်းယႂ်ႇသုင်ၼႂ်းဝဵင်းလူင်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေႁဵတ်းဝႆႉ ၶိူင်ႈပၼ်ၾၢင်ႉၾႆးမႆႈလႂ် ၊ ၶိူင်ႈတႃႇၶႄၾႆးလႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉ မီးဝႆႉၵူႈၸၼ်ႉၸၼ်ႉ ၵူႈႁွင်ႈႁွင်ႈ။ ပေႃးပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈၶၢႆၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈလႄႈသင် ၶိူင်ႈဢၼ်ၾႆးမႆႈငၢႆႈၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈသင် ယိုင်ႈၶႅၼ်းလူဝ်ႇလၢႆးႁႄႉၵင်ႈၾႆးဝႆႉၼမ်ၼမ်။

ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၼႂ်းဢိူင်ႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈ ၵိုင်ႇလီပၼ်တၢင်းႁူႉၽေးၾႆးၼမ်ၼမ် ။ ၵိုင်ႇလီသွၼ်ပၼ်လၢႆးဢဝ်တူဝ်လွတ်ႈမိူဝ်ႈၾႆးမႆႈလႄႈသင် ၼင်ႇႁိုဝ်ၾႆးတေဢမ်ႇလၢမ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းၼၼ်ႉ ၵိုင်ႇလီႁဵတ်းသင်ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ။

မိူၼ်ၼင်ႇ ၼႂ်းႁွင်ႈၵၢၼ် ၼႂ်းလုမ်းၼႂ်းၸႆး ၸိူဝ်းၼႆႉ သင်ဝႃႈ လူင်းၵၢၼ်ၵၼ်ယဝ်ႉ ႁႂ်ႈမီးၵူၼ်းပႂ်ႉယၢမ်း ၶဝ်ႈထတ်းပၼ် ပလၢၵ်ႉၾႆး ၊ ဢုမ်ၵႅတ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႇၵႂႃႇ ၸင်ႇၸၢင်ႈလွတ်ႈၽေး။ ပေႃးႁၼ်ဢၼ်လႂ် ငဝ်းငမ်းဝႃႈ ၾႆးၸၢင်ႈသျွတ်ႉၸၢင်ႈမႆႈ ႁႂ်ႈမွၵ်ႇၵူၼ်းလူင်ႉလႅၼ်ႇ လႅၵ်ႈလၢႆႈပၼ်ဢၼ်မႂ်ႇလႄႈသင် မူၼ်ႉမႄးလႄႈသင်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၼင်ႇႁိုဝ် တေလွတ်ႈၽေးၾႆးမႆႈၼၼ်ႉ

1)ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ဝၢင်းႁိူၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ မူတ်းၵဵင်ႈၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ

(2)ၶူဝ်းဢၼ်ၾႆးမႆႈငၢႆႈၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈပူၵ်ႉႁေႃႇ ၵဵပ်းသိမ်းလီလီ ၊ သင်ဢမ်ႇၶဝ်ႈတၢင်းတိုဝ်းယဝ်ႉ ႁႂ်ႈၵႂႃႇပႅတ်ႈတီႈလွတ်ႈၽေး။

(3)သင်တေၸုတ်ႇၽဝ်ယုၵ်းယၢၵ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁႂ်ႈပွင်ႇၶၢဝ်ႇၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းဝႆႉ ။

(4)သင်ၸႂ်ႉၾႆးၽိုၼ်း ႁဵတ်းတီႈႁႂ်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ယႃႇႁႂ်ႈလၢမ်းမႆႈပႃးတၢင်ႇဢၼ် ၊ ၶုတ်းလုၵ်းလိၼ်သေ ၸႂ်ႉၾႆးၽိုၼ်းၵေႃႈ ၸၢင်ႈလွတ်ႈၽေးယူႇ။

(5)သင်တေၸႂ်ႉ ထၢတ်ႈၵႂၼ်းသေသႅၼ်းသႅၼ်းသေ ႁုင်မိုဝ်ႉၸိုင် ႁႂ်ႈပွင်ႇၶၢဝ်ႇဝႆႉၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၶဝ်ထတ်းတူၺ်းဝႃႈၸွင်ႇလွတ်ႈၽေး။

(6)သင်ၸႂ်ႉၾႆးၾႃႉၵေႃႈ ႁႂ်ႈမီးၶိူင်ႈထိင်းႁႅင်းၾႆးၾႃႉ ၊ ႁႂ်ႈၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇမႃးၶပ်းၶိုင်ပၼ် ႁႂ်ႈလွတ်ႈၽေးၾႆးသျွတ်ႉ

(7)ႁႂ်ႈၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်း ၶိူင်ႈၶူဝ်းၸႂ်ႉသွႆၾႆးၾႃႉ တင်းသဵင်ႈ ၵူႈပီပီ။ ဢၼ်လႂ်ဢမ်ႇလွတ်ႈၽေး ႁႂ်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ။

(8)ၼႂ်းဝၢင်းႁိူၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ ယႃႇပေဝႆႉမိူၼ်ၼင်ႇ ႁူင်းၵဵပ်းၼမ်ႉမၼ်းၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်း။

(9)ၾႆးၶိတ်ႇ ၊ ၶိူင်ႈဢၼ်ပၼ်ႁႅင်း ၾႆးမႆႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈဝႆႉၵႆႈၵႆႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ

(10)လႅၼ်းယႃႈဢၼ်လုတ်ႇယဝ်ႉၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈမွတ်ႇၾႆးသေၸင်ႇပႅတ်ႈတီႈလွတ်ႈၽေး

(11)ႁိမ်းႁၢဝ်းၶူဝ်း ၊ ႁိမ်းၽႃႈႁူမ်ႇၶူဝ်းၼွၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ယႃႇတႆႈၾႆးတဵၼ်း ၊ ယႃႇဝႆႉၶိူင်ႈဢၼ်ၾႆးမႆႈငၢႆႈယူႇၸမ်။

(12)ယႃႇၸပ်းတဵၼ်းဝႆႉ ၼိူဝ်ၶဵင်ႇၽြႃး လူၺ်ႈဢမ်ႇမီးၽႂ်တၼ်းတူၺ်း

(13)ယႃႈၸႂ်ႉမေႃႈႁုင်မိုဝ်ႉၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်းဝႆႉ သင်ဢမ်ႇမီးၽႂ်တၼ်းတူၺ်း

(14)သင်တေဢွၵ်ႇႁိူၼ်း ႁႂ်ႈမွတ်ႇလပ်းဝႆႉၾႆးၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်း

(15)ႁူင်းၵဵပ်းၶူဝ်းၶွင်ၵူႈသမ်ႇသႅၼ်ႇပိူင်ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈမီးၵူၼ်းပႂ်ႉ

(16)ဢွင်ႈတီႈယူႇသဝ်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈဝႆႉ ၶေႃပေႃႉၾႆး ၊ ၶႅင်း ၊ တႅပ်းဝီးပေႃႉၾႆး ၊ ၶိုၼ်ႈလႆ ၼမ်ႉ သၢႆး ၸိူဝ်းၼႆႉ တႃႇၶႄၾႆးၶိုတ်းတၼ်း

(17)ႁႂ်ႈၾီုၵ်းဝႆႉ လၢႆးၶႄၾႆးၵၼ် လဵၵ်ႉယႂ်ႇၼုမ်ႇထဝ်ႈ ။

(18) ၶေႃပေႃႉၾႆး ၊ ၶႅင်း ၊ တႅပ်းဝီးပေႃႉၾႆး ၊ ၶိုၼ်ႈလႆ ၼမ်ႉ သၢႆး လႄႈပႃးတင်း မေႃႈၼမ်ႉယႃႈၶႄၾႆးၸိူဝ်းၼႆႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵူၼ်းလူင် ႁႂ်ႈမေႃၸႂ်ႉ ႁႂ်ႈမေႃပိုင်ႈၵၼ်လႆႈၵူႈၵေႃႉ။

(20)ႁႂ်ႈႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇ ၾၢႆႇၶႄၾႆး ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ် ပၼ်ၾၢင်ႉဝႆႉ ။

ၽေးၾႆးမႆႈၼႆႉ ၶဝ်ႈၼႂ်းၶဵၼ်လူင် 5 ပိူင်ဢၼ်ၼိုင်ႈလႄႈ ႁႂ်ႈမေႃႁႄႉၵင်ႈလူင်ႈၼႃႈဝႆႉသေၵမ်း။ ၼင်ႇႁိုဝ် ပိူၼ်ႈတၢင်ႇၵေႃႉ တေဢမ်ႇလိူတ်ႇမႆႈယွၼ်ႉၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလူဝ်ႇမေႃႁူႉပုၼ်ႈၽွၼ်းသေ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းၵႅတ်ႇၵင်ႈ ။