ပေႃးဝႃႈ မီးၸႂ်ႁိပ်ႇႁွမ်ႈ သုၵ်ႉၸႂ်မႆႈၸႂ်ၼႆၸိုင် လူလိၵ်ႈလႄႈ ၼႆသေ ၽူႈသူင်လူဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈၶဝ် တေၵႆႉတိုၵ်းသူၼ်း ။ ၽူႈသူင်လူလိၵ်ႈၶဝ်လၢတ်ႈႁႂ်ႈလူလိၵ်ႈ ။ ၵူၺ်းၵႃႈၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵမ်ႈၼမ် ဢမ်ႇယိပ်းပပ်ႉယိပ်းၵမ်ယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 99 ၵေႃႉၼႆႉ တေယိပ်းမိုဝ်းထိုဝ်တႅၼ်းပပ်ႉ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ယိပ်းမိုဝ်းထိုဝ်သေ ဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈၼႂ်းမိုဝ်းထိုဝ် တင်းတေဢမ်ႇမီးၼိုင်ႈၶိုင်ႈ။

ၵူၺ်းၵႃႈဢမ်ႇဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈၼႂ်းမိုဝ်းထိုဝ်ၵေႃႈ သင်ပိုတ်ႇထွမ်ႇသဵင်ဢၼ်ပိူၼ်ႈ ဢၢၼ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ယင်းတေလႆႈတၢင်းႁူႉ။ ဢၼ်လီသေပိူၼ်ႈတႄႉ သင်ပၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းသုၼ်ႇတူဝ်လႆႈၸိုင် ယူႇဢွင်ႈတီႈယဵၼ်ယဵၼ်သေ လူလိၵ်ႈၼႆႉ မီးၽွၼ်းလီတင်းၼမ်တင်းလၢႆယူႇ။

လွင်ႈလူလိၵ်ႈဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ တႃႇယႃႁိူဝ်ႉယႃၸႂ်ၵူၺ်း ။ ပေႃးလူလိၵ်ႈ မီးၽွၼ်းလီ တႃႇပၢႆးတူဝ်လႄႈပၢႆးၸႂ် တင်းသွင်ဢၼ် ။ ၽွၼ်းလီ ဢၼ်မီးၾိင်ႈယၢမ်ႈလူလိၵ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ လႆႈၶၢဝ်းပွတ်းၵူၺ်း ၽွၼ်းလီမၼ်း ၵႂႃႇၶၢဝ်းယၢဝ်းလႆႈ တင်းၸူဝ်ႈပၢၼ်။
သင်ဝႃႈ ပူၵ်းပွင် ပွၼ်ႈသွၼ်ပၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ သႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇ မီးၾိင်ႈယၢမ်ႈၸဵမ်လဵၵ်ႉၸိုင် တေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ဢွၵ်းဢေႃလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ႁုၼ်ႈမုၼ်း သေဢမ်ႇၵႃး ပၢႆးယူႇလီၵေႃႈ တေၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉ ။ သင်ဝႃႈ ၵေႃႉယႂ်ႇမႃးၵေႃႈ ပၢႆးတူဝ်ပၢႆးၸႂ် ၶဝ် တေတိူဝ်းၸိုၼ်ႈသႂ်လိူဝ်သေၵဝ်ႇလၢႆပုၼ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။

ပေႃးလူလိၵ်ႈၸိုင် လၢႆးပၼ်ႇၵၢၼ်ဢွၵ်းဢေႃ တေတိူဝ်းၶႅမ်ႉ
သင်ဝႃႈ လူလိၵ်ႈၸိုင် ပွတ်းတွၼ်ႈသႄလ်း ဢၼ်မီး ၼႂ်းဢွၵ်းဢေႃၼၼ်ႉ တေမီးလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇ တိတ်းတေႃႇ ၵၼ်မႃး လိူဝ်ၵဝ်ႇ ။ ၸွႆႈႁႂ်ႈ ဢွၵ်းဢေႃမီးၼမ်ႉၵတ်ႉ တွင်းလႆႈ ၽႃသႃၵႂၢမ်းလၢတ်ႈတၢင်ႇၶိူဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ။
ၵုမ်းထိင်းလႆႈ ပၢႆးဝူၼ်ႉၶႆႈ လူၺ်ႈတၢင်းပဵၼ်ဢႃယုယႂ်ႇ
ပေႃးဝႃႈ လူလိၵ်ႈၼႆ ဢႃယုယႂ်ႇသေတႃႉ ၺၢၼ်ႇတွင်းမၢႆ ၊ ၺၢၼ်ႇတႅပ်းတတ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ တေၶႅမ်ႉၶိုၵ်ႉၶၢဝ်းယၢဝ်း ။ ပၵ်းၸႂ်ၼိူဝ်လွင်ႈတၢင်းသေဢၼ်ဢၼ် ငၢႆႈငၢႆႈ ။

လွင်ႈၶီႈလိုမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ တေၸၢင်ႈႁၢႆလႆႈ ။

ၵၢၼ်လူလိၵ်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၸႂ်ႁိပ်ႈႁွမ်ႈ ၸၢင်ႁၢႆလႆႈ
သင်ဝႃႈ ၼိုင်ႈဝၼ်းလႂ် လႆႈလူလိၵ်ႈ ၶိုင်ႈၸူဝ်ႈမူင်းၸိုင် ၸႂ်ႁိပ်ႇႁွမ်ႈတေယွမ်းလူင်း ။ ပေႃးလူလိၵ်ႈၼႆ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးတၢင်းသိူဝ်းၸႂ် ငၢႆးမိူၼ်လဵၼ်ႈ ယူဝ်ႊၶ (Yoga) လႄႈ တူၺ်းငဝ်းတူင်ႉ။ တေၸၢင်ႈယူတ်းယႃပၼ် လွင်ႈသုၵ်ႉၸႂ် ၊ လွင်ႈဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈလူတ်းယွမ်းမူတ်းၸၢင်ႇ ။ ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၾိုၵ်းႁႂ်ႈ မီးၾိင်ႈယၢမ်ႈလူလိၵ်ႈၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈလူလိၵ်ႈၸိူင်း လိၵ်ႈဝွၵ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈသိူဝ်းၸွမ်းၵွၼ်ႇ ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၸင်ႇလိူၵ်ႈလူ လိၵ်ႈဢၼ်ထႅမ်တၢင်းႁူႉၼမ်ထႅင်ႈ။

သင်လူလိၵ်ႈၼႆ ဢႃယုၸၢင်ယိုၼ်းယၢဝ်း
ၵၢၼ်လူလိၵ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတႃႇဢွၵ်းဢေႃလီၵူၺ်း ၊ တႃႇဢႃယုယိုၼ်းယၢဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵၢၼ်လူလိၵ်ႈၸွႆႈလႆႈ။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလူတ်းယွမ်းလႆႈ ဢၼ်ဢႃယုပွတ်း 20 %။ ဢႃယု ပႆႇထူၼ်ႈထိုင်သေ လူႉတၢႆၼၼ်ႉၵေႃႈ တေယွမ်းလူင်း။

ၵၢၼ်လူလိၵ်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပၵ်းၸႂ်လႄႈတွင်းမၢႆလႆႈ
ဢွၵ်းဢေႃ ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ တေလဵၼ်ႈႁႅင်းပၼ်မိူၼ်ၼင်ႇ လဵၼ်ႈၵၢမ်ႈၼိူဝ်ႉယႂ်ႇသေတႃႉ ၊ သင်ဝႃႈ ၾိုၵ်းႁႂ်ႈမီး ၾိင်ႈယၢမ်ႈလူလိၵ်ႈယဝ်ႉတႄႉ ပၢႆးဝူၼ်ႉၼႂ်းဢွၵ်းဢေႃ ၼၼ်ႉ တေၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ ။

ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼွၼ်းလပ်းလီ
ပပ်ႉလိၵ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ယႃၼွၼ်းလပ်းဢၼ်ၼိုင်ႈၼႆ ၸွင်ႇယၢမ်ႈလႆႈငိၼ်းႁိုဝ် ။ သင်ဝႃႈ ထိုင်ၶၢဝ်းၼွၼ်းလႄႈ ၼွၼ်းဢမ်ႇ လပ်းၸိုင် ၸၼ်ဢဝ်ပပ်ႉလိၵ်ႈပပ်ႉၼိုင်ႈ မႃးလူဢၢၼ်ႇတူၺ်းတႄႉ ယူႇဢမ်ႇႁိုင်ၵေႃႈ တေၶႂ်ႈၼွၼ်းမႃး ၼႆ ၽူႈမီး တူဝ်ထူပ်း လူလိၵ်ႈၶဝ် လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ငဝ်းလၢႆးမိူဝ်ႈလဵဝ် ဢိင်ၼိူဝ်ၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်းယုင်ႈသေ ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ ဢမ်ႇသူႈသူၼ်ၸႂ် ၼိူဝ်လွင်ႈလူလိၵ်ႈမႃး ။ ၸင်ႇၼၼ်ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈပိုင်ႈၼိူဝ်ၵၢၼ်တႅမ်ႈလိၵ်ႈလႆႈ ။ ၵမ်းလိုၼ်းၵေႃႈ သင်ဝႃႈ ဝႃႇသၼႃႇ ဢမ်ႇယႂ်ႇ ၊ လွင်ႈသူၼ်ၸႂ်ဢမ်ႇမီးတႄႉ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ၶႂ်ႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ။ ၸင်ႇၼၼ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇသႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇ လူဝ်ႇလႆႈသႂ်ႇၸႂ် ၼိူဝ်လွင်ႈလူလိၵ်ႈမႃး ။

လုၵ်ႉတီႈၾိင်ႈယၢမ်ႈလူလိၵ်ႈၼၼ်ႉသေ တေမီးၾိင်ႈယၢမ်ႈဝူၼ်ႉၶႆႈ တႃႇၸိူဝ်ႉတႃႇၶိူဝ်း ၊ တႃႇဝၢၼ်ႈတႃႇမိူင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇမႃး ဢမ်ႇႁၢင်ႉ ။