လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ ဝၼ်းတီႈ 22 ထိုင် ဝၼ်းတီႈ 25 ၼႆႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ ၸတ်းပၢင်ၵႃႉၶၢႆ ႁပ်ႉသိုဝ်ႉသႅင်ၶဵဝ် ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (မိူင်းမၢၼ်ႈ) ၼႂ်းသုၼ်ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၶိုၵ်ႉတွၼ်းၸႄႈၵဝ်ႇ (ကျယ်‌ဂေါင်) ဝဵင်းသူၺ်ႇလီ ၸႄႈမိူင်းယုၼ်ႊၼၢၼ်ႊ မိူင်းၶႄႇ။ ၼႂ်းပၢင်ၵႃႉၶၢႆသႅင်ၶဵဝ်ၼၼ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇၸႄႈမိူင်းယုၼ်ႊၼၢၼ်ႊ တင်း ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽွင်းလူင်ႁၵ်ႉသႃသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ လႄႈ ၶူဝ်းႁႄႈတိုၼ်းလၢင်း တႂ်ႈဢႃႇၼႃႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ...

ႁူဝ်လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊၼႆႉ ထဝ်ႈဝၢၼ်ႈထဝ်ႈၼႃးၵူၼ်းမိူင်းၼၢႆး ၾၢင်ႉႁၼ်မႅၼ်ႈ ၶႄႇ ပႅၵ်ႇၼႃႈပႅၵ်ႇတႃ ၵႂႃႇမႃးၶဝ်ႈဢွၵ်ႇတူင်ႉၼိုင်ၼမ် ၊ ၸိူဝ်းၶဝ် လႅၼ်ႈမႃးသိုဝ်ႉၶူဝ်းၶွင်ၵေႃႇသၢင်ႈႁူင်း ႁိူၼ်းတီႈယူႇ လႄႈၶူဝ်းၶွင်ၵိၼ်ယမ်ႉသေ ဢဝ်ဢွၵ်ႇဝဵင်းၵႂႃႇ - ၵႂႃႇတၢင်းလႂ်တႄႉၽႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉတႅတ်ႈတေႃး ဝႃႈၼႆ။ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ လၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ ႁၼ်ၵူၼ်းပႅၵ်ႇၼႃႈ ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇဝဵင်း၊ မႃးၸၢႆႇၵၢတ်ႇ ၼမ်ၵျႃႉ ပဵၼ်ၶႄႇလွၼ်ႉလွၼ်ႉ။ သိုဝ်ႉၶူဝ်းၸႂ်ႉသွႆ သိုဝ်ႉၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ်...

မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ၸွမ်ၸိုင်ႈယိုတ်းမိူင်း ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇမိူင်းၶႄႇ ႁူပ်ႉထူပ်းၸွမ်း သျီႊၵျိၼ်ႉၽိင်ႊ ၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းၶႄႇ ႁိုင်ၶၢဝ်းတၢင်း 5 ဝၼ်း။ ၵွၼ်ႇတေပွၵ်ႈမႃးၶိုၼ်းၼၼ်ႉ ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း လူင်ပွင် ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ လႆႈတူၵ်းလူင်း မႁႃႇပိဝ်ႇႁႃႇ ၽႅၼ်ၵၢၼ်လူင် ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းသေ ႁဵတ်းၵၢၼ် တေႃႇလွင်း ၵၼ်မႃး။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇလႄႈ လုၵ်ႈၼွင်ႉပွင်ႈပၢႆ...

ၸွမ်းၼင်ႇ ၺၢၼ်ႇပွမ် (AI) ၼႂ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈပၢႆႈၸၢင်ႈ (IT) ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၶိုတ်းၵၢပ်ႈမႃးဝႆးၽႂ်းၼႆႉသေ ၸၼ်ႉၸွမ် ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ (UNU – INWEH) ႁၢႆးငၢၼ်းပၼ်ၾၢင်ႉဝႃႈ - ပေႃးထိုင်ပီ 2030 မႃး လွင်ႈလူဝ်ႇ ႁႅင်းထၢတ်ႈၾႆးၾႃႉ၊ ၼမ်ႉ လႄႈ တီႈလိၼ် ၼိူဝ်လုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ တေတိူဝ်းၼမ်မႃး၊ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်မႃး...

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 4/6/2026 ၸုမ်းၵဝ်ႈငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး (SHRF) ႁၢႆးငၢၼ်းဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁူမ်ႈမိုဝ်းတင်း ၶွမ်ႊပၼီႊ မိူင်းရတ်ႉသျႃႊ ၊ သိုၵ်းဝႃႉႁူမ်ႈမိုဝ်းတင်း ၶွမ်ႊပၼီႊၶႄႇသေ ႁိမ်ၵၼ်ၶုတ်းဢဝ် ႁႄႈသႅၼ်း Tungsten/Wolfram (မၢၼ်ႈႁွင်ႉ - အဖြိုက်နက်) ၸွမ်းသၼ်လွႆၶီႈလဵၵ်ႈ ဢၼ်သုင်သုတ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ် မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈႁၢႆးငၢၼ်းၼၼ်ႉ ၸႅင်ႈၶေႃႈမုၼ်းဝႆႉဝႃႈ...

ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈၵူၼ်းမိူင်း မိူင်းၶႄႇ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 17 လိူၼ်မေႊၼႆႉဝႃႈ လႆႈႁူမ်ႈၵၼ်တင်း ၸုမ်းပလိၵ်ႈ ဢမေႊရိၵၼ်ႊ လႄႈ UAE သေ ၽႅၼ်ၵၢၼ်တိုၵ်းတေႃးၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ ၸုမ်းလွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်းၼိူဝ်ဢွၼ်ႊလၢႆႊ တီႈဝဵင်းတူႊပၢႆႊ ပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းႁႅၵ်ႈ ဝႃႈၼႆ။ ၸုမ်းပလိၵ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈႁူမ်ႈၵၼ်ၽႅၼ်ၵၢၼ် ၵူၼ်ႇပင်းပႅတ်ႈ ဢွင်ႈတီႈလွၵ်ႇလႅၼ်ငိုၼ်း 9 တီႈ၊ လႆႈတီႉၺွပ်းၵူၼ်းၸိူဝ်း မီးလွင်ႈထၢင်ႇထိူမ်ဝႆႉ...

သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA လႆႈၵုမ်းၵမ် ပၼ်ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းၶိုၼ်း ၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆယဝ်ႉဢမ်ႇႁိုင် ယႃႉမွတ်ႇပႅတ်ႈ လိၵ်ႈတဢၢင်း ၸွမ်းပၢႆႉတၢင်းၶဝ်ႈဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆသေ ယၢမ်းလဵဝ် သႂ်ႇၶိုၼ်း လိၵ်ႈမၢၼ်ႈ တင်း လိၵ်ႈၶႄႇ ၼႆယဝ်ႉ။ ဢွင်ႈတီႈသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ယႃႉမွတ်ႇပႅတ်ႈ လိၵ်ႈတဢၢင်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸွမ်းဢိူင်ႇၵႃလႅင် လႄႈ ဢိူင်ႇႁူဝ်ၼွင် ၸွမ်းဝၢၼ်ႈမီးၸၢဝ်းၶိူဝ်းတဢၢင်းယူႇသဝ်းၼၼ်ႉၼႆ ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။ “ဝၢႆးလင်ၶဝ်ၵုမ်းလႆႈၶိုၼ်းယဝ်ႉၵမ်ႉၼိုင်ႈၵူၺ်း...

ၸုမ်းၶႄႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA ၶႂ်ႈလမ်းလၢင်ႉပႅတ်ႈသိုၵ်းပလွင်ႈ ဢၼ်မီးၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းၵႃး ပၢၵ်ႇပၢႆႁႃႈလၵ်း ၼမ်ႉဢုမ် ​​တေႃႇထိုင် ၼမ်ႉၽၵ်းၵႃ၊ ၵူတ်ႉၶၢႆ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႈ ပဵၼ်တႃႇဢီႈသင်ပေႃးဝႃႈၼႆ ​​ၶေႃႈတွပ်ႇဢၼ်ငၢႆႈ သုတ်းတႄႉ ၵွႆးပဵၼ်ပိူဝ်ႈတႃႇၽွၼ်းပၢင်ႈၸုမ်းၸၢဝ်းၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။  ပူၼ်ႉပႅၼ်​​တေႃႇသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူ ၼ်းဢမ်ႇၵႃး လူၼ်ႉလိူဝ်ပႃး ​​ၶေႃႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇၵျီႊၼီႊဝႃႊ​​သေ ပဵၼ်ထိုင်လိူင်ႈၽိတ်းသိၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်းယူႇ​​သေတႃႉ ဢမ်ႇမီးၽႂ်လႂ် ​​တေဢဝ်လိူင်ႈ၊ သုတ်းတီႈမိူင်းၶႄႇလူင် ဢၼ်ၵူၼ်းၼမ်ႁၼ်ပဵၼ်​​ပေႃႈလဵင်ႉမၼ်းၼၼ်ႉ ယင်းဢမ်ႇႁၢမ်ႈဢမ်ႇသီးလႄႈ ပူင်ၸႂ်လူလၢႆယူႇတႅၵ်ႇလႅင်းယဝ်ႉ။  ၸင်ႇၼၼ်...

ၽွင်းပၼ်ႁႃပတိၵ်ႈၶၢတ်ႈ တီႈမိူင်းဢီႊရၼ်ႊ ႁၢဝ်ႈႁႅင်းၶိုၼ်ႈမႃးယူႇၼႆႉ ၵႃႈႁိူဝ်း ၸိူဝ်းတေႃႉတၢင်ႇ ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် လႄႈ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ဢၼ်လတ်းၶၢမ်ႈၵႂႃႇမႃး ၼႂ်းသၢႆၼမ်ႉ ႁေႃႊမူၵ်ႉ (Hormuz) ပိုၼ်ႉတီႈ တႃဝၼ်းဢွၵ်ႇၵၢင်ၵေႃႈ ၶိုၼ်ႈသုင်မႃးၸွမ်း။ ၶၢဝ်ႇ The Guardian ႁၢႆးငၢၼ်းဝႃႈ - လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ တုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈၵူႈၾၢႆႇၾၢႆႇ ႁူမ်ႈၵၼ်ၵႅတ်ႇၶႄ ႁႄႉၵင်ႈပၼ်...

ႁူဝ်ပဝ်ႈၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸွမ်သိုၵ်းလူင်မဢလ ၺႃးၽိတ်ႈမွၵ်ႇၶိုၼ်ႈပၢင်ၵုမ်ၸိၵ်းၸွမ် ၸုမ်းႁူမ်ႈမိုဝ်းပွင်သၢင်ႈ -သၢင်ႇႁၢႆး ပွၵ်ႈၼႆႉ မိူၼ်တင်းသႂ်ႇပိၵ်ႇပၼ်မႃႉယဝ်ႉ ။  ၺႃးၽိတ်ႈမွၵ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်သေ လႆႈႁူပ်ႉၺႃး ႁူဝ်ၼႃႈၸိၵ်းၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်း 20 မိူင်းလိူဝ်ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၾၼ်ႁင်ၵၢင်ဝၼ်းလူင် ဢၼ်မၼ်းၸၢႆးၸႂ်လႆမုင်ႈမွင်းမႃး ၸဵမ်လႂ်ၸဵမ်လီႇလႄႈ မိူၼ်တေလုၵ်ႉၶတ်းပၢၵ်ႇ ထၢၵ်ႇလိၼ်ႉႁွင်ႉဝႃႈ “ ၵမ်းၼႆႉတႄႉၵဝ်ပဵၼ်ၵူၼ်းယဝ်ႉ” ၼႆၵေႃႈမီးမီးယဝ်ႉ ။  ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇမၼ်း ၸွမ်ႁၢၼ်ၸေႃႇမိၼ်းထုၼ်း ၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ “...

တုမ်ႉတွပ်ႇဢမေႊရိၵၼ်ႊၶိုၼ်ႈၽႃးသီ(ၶွၼ်ႇ) ၶႄႇ ၵိုတ်းယုတ်းသိုဝ်ႉမူၶွင် ဢမေႊရိၵၼ်ႊ ၵမ်းယႂ်ႇသုတ်းၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းႁွပ်ႈ 5 ပီ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၽၢမ်းမူ (ၵူၼ်းလဵင်ႉမူ) ဢမေႊရိၵၼ်ႊ ဢၼ်ပဵၼ်ထၢၼ်သဵင်(ၵၼႅၼ်းသဵင်လိူၵ်ႈတင်ႈ) ထရမ်ႊပ် သေႁၢႆ(လူႉသုမ်း)။ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ သျဝ်ႊထ်ၶျႆႊၼႃႊမေႃႊရ်ၼိင်ႊၽူသ်ႊတ် ႁၢႆးငၢၼ်း ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်သိုၵ်းၵၢၼ်ၵႃႉဢၼ်ႁွၼ်ႉလိူတ်ႇ ၵဵဝ်ႇၵၢၼ် “ၵိုတ်းယုတ်း ၵၢၼ်သင်ႇသိုဝ်ႉမူၶွင်ဢမေႊရိၵၼ်ႊ” တင်းမူတ်း 12,030 တၼ်ႊ ပိူဝ်ႈပဵၼ်ၵၢၼ်တုမ်ႉတွမ်ႇ...

 ၶႄႇသင်ႇဢိုတ်းႁၢမ်ႈၵဵတ့်လႅၼ်လိၼ် ၶႄႇ- မၢၼ်ႈ လႄႈ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇမိူင်းၶႄႇ ဢၼ်တေၶဝ်ႈမႃး  မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼၼ့်  ၵိုတ်းၶၢတ်ႇဝႆႉ ၊ ယၢမ်းလဵဝ် ၶၼ်ၵုၼ်ႇ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ  ၶိုၼ်ႈသုင်ႁႅင်း   ။ တီႈၵဵတ့်လၢၼ်ႇဢၼ်ၸုမ်းသိုၵ်းဢူၺ်းလီသၢမ်ၸုမ်းၵုမ်းၵမ်ဝႆ့ၼၼ့် ၶႄႇသင်ႇႁၢမ်ႈဢဝ် ၶူဝ်းၵုၼ်ႇၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၵႃႉၶၢႆတေႃႇၵၼ် ၊ ဢၼ်ပၼ်ဢဝ်ၵုၼ်ႇၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၼႆႉ မီး 3 ဢၼ်ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊၵူၺ်း ၊ ၶူဝ်းၸႂ်ႉသွႆၵေႃႈၵႃႈယႂ်ႇ ၶူဝ်းၵိၼ်ယမ်ႉၵူႈဝၼ်းၵေႃႈၵႃႈယႂ်ႇ...

မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ ဢွၼ်ဢဝ်တပ်ႉသိုၵ်းမၼ်း ယိုတ်းၸူၼ်ဢႃႇၼႃႇပၢၼ်ႇပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းမႃးၼႆႉ ၶွပ်ႈတဵမ်သၢမ်ပီယဝ်ႉ။ ၽွင်းယၢမ်းပၢင်တိုၵ်း ၼႂ်းၵႄႈ ၸၵၸ လႄႈ ဢူၺ်းလီသၢမ်ပီႈၼွင်ႉ တိုၵ်ႉပဵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းၼၼ်ႉတႄႉ မီးၶၢဝ်ႇႁူင်ဝႃႈ မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ တေၽွတ်ႈတင်ႈပၼ် ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸူဝ်ႈၶၢဝ်းသေ ပွႆႇႁႂ်ႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ႁၢင်ႈႁႅၼ်းၶိုင်ပွင် ၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈၵႂႃႇ၊ တၢမ်တူဝ်မၼ်းတႄႉ ၵွႆးတေယိပ်းၵမ်တပ်ႉသေ ထိင်းသိမ်းၸိုင်ႈမိူင်းၵႂႃႇ ၵွၼ်ႇပႆႇပဵၼ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼၼ်ႉၵွႆး ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽိူဝ်ႇမိူင်းၶႄႇၶဝ်ႈယူႇၵၢင်သေ...

ၽိူဝ်ႇဝႃႈ ၾၢႆႇမၢၼ်ႈတီႉၺွပ်းလႆႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃၵဝ်ႈၵၢင်ႉ 3 ၵေႃႉသေ ဢူၼ်းဢၢပ်ႈပၼ် ၼႂ်းမိုဝ်းၶဝ်ယဝ်ႉၵေႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ပိူၺ်ႊၵျိင်ႊ ႁဵတ်းပၢင်ၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇ တူၵ်ႇဝႃႈ ႁႂ်ႈၵိုတ်းယိုတ်း ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်း သိူဝ် ဢၼ်ပဵၼ်ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။  ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းမီးပၢင်တိုၵ်းမႃး ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၼႆႉ ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ႁဵတ်းပၢင်ၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇသေ တိုၵ်းသူၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်းတိုၵ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၼပ်ႉတေႃႈမီးမႃး၊ ၵမ်းၼႆႉၸင်ႇဝႃႈ ႁႂ်ႈၵိုတ်းတိုၵ်းၼႆလႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်လၢၵ်ႇလၢႆ ဝႆႉယူႇ...

ၸၢဝ်းၶႄႇ ၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လႅၼ်ၵိၼ်တင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊ (ၵျႃးၽျႅၼ်ႉ)  တီႈမိူင်းပွၵ်ႉၼႂ်းၼႃႈလိၼ် UWSA တူင်ႉၼိုင်ၵုမ်းၵမ်ၼၼ်ႉ ၺႃးသိုၵ်းဝႃႉတီႉၺွပ်းသူင်ႇပွၵ်ႈၶိုၼ်းမိူင်းၶႄႇ ဢမ်ႇယွမ်း 100 ၵေႃႉ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 5/9/2023 ၼၼ်ႉ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၼႂ်း UWSA  ဢဝ်တူဝ်ၵူၼ်း  ၸိူဝ်းၺႃးတီႉၺွပ်းဝႆႉၼႆႉသူင်ႇမွပ်ႈပၼ်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶႄႇၶိုၼ်း။ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ - “ ႁၼ်ၶဝ် တေႃႉၵူၼ်းမႃး ၼမ်ၼမ်ၶႃႈယဝ်ႉ။မၢင်ၵေႃႉၵေႃႈ ၶဝ်တိုၵ်ႉတီႉၺွပ်း ၵူတ်ႇထတ်းထဵတ်ႈထၢမ်ဝႆႉယူႇတီႈလုမ်းတႅပ်းတတ်းတြႃး ဝႃႉ...